Tuần này, Cơ quan Khí tượng và Đại dương Mỹ (NOAA) và cơ quan Australia cùng cảnh báo về hiện tượng siêu El Nino mạnh nhất lịch sử ghi nhận. Các tổ chức lưu ý hiện tượng này thường gây xáo trộn khí hậu, gia tăng lượng mưa khu vực châu Mỹ, khô hạn tại châu Á.
Báo cáo tuần trước của các tổ chức thuộc Liên Hợp Quốc nhận định, El Nino năm nay là “đòn kép” lên châu Á – Thái Bình Dương, trong bối cảnh khu vực này đang chật vật với chi phí phân bón và năng lượng leo thang do xung đột Trung Đông.
Thái Lan là một ví dụ điển hình về cuộc khủng hoảng kép giữa cú sốc khí hậu và kinh tế. Họ nhập khẩu 52% phân đạm từ vùng Vịnh. Trong khi đó, lúa chính vụ của họ trổ bông vào tháng 9-11, trùng thời điểm diễn ra siêu El Nino năm nay. Tức là, hoạt động sản xuất lúa gạo Thái Lan phải đối mặt cùng lúc với áp lực chi phí đầu vào cùng hiện tượng nắng nóng, thiếu nước.
Tương tự giai đoạn 2015-2016, siêu El Nino năm nay đe dọa làm sụt giảm sản lượng trồng trọt và đẩy giá lương thực tăng cao.
Indonesia và Philippines cũng chịu ảnh hưởng nặng nề, khiến sức mua hộ gia đình sụt giảm, cùng tình trạng lạm phát tăng cao. Riêng Philippines, lạm phát tháng 4 nước này đã ở mức 7,2%, cao nhất trong 3 năm.
Ông Paul Teng, nghiên cứu viên cao cấp tại Chương trình Biến đổi Khí hậu Đông Nam Á của Viện Yusof Ishak (ISEAS, tại Singapore), cho biết ngay cả với vùng trồng lúa bằng hệ thống tưới tiêu, nông dân vẫn gặp tình trạng thiếu nước do mực nước trong hồ chứa cùng hệ thống thủy lợi giảm sút. Ông dự báo các thị trường dễ bị tổn thương như Thái Lan, Philippines, Indonesia và Campuchia có thể chứng kiến sản lượng lúa gạo giảm 2-8% so với các năm trước, với tổn thất cục bộ lớn hơn tùy vào hình thái thời tiết khu vực.
Dầu cọ cũng là mặt hàng đáng lo ngại, bởi Indonesia và Malaysia cung ứng tới 85% nguồn cung toàn cầu. Khác với cây lúa, tác động lên cọ chỉ có thể cảm nhận sau 6-12 tháng, khi buồng quả tươi cùng tỷ lệ chiết xuất dầu suy giảm.
Cũng theo phân tích từ các cơ quan của Liên Hợp Quốc, quốc gia lưu vực sông Mekong gồm Campuchia, Lào và Việt Nam dù chịu ảnh hưởng từ biến đổi khí hậu và áp lực kinh tế, nhưng không nằm trong nhóm rủi ro cao nhất như Thái Lan và Indonesia.
Cùng với Đông Nam Á, Ấn Độ cũng đối mặt với mối nguy kép từ hiện tượng siêu El Nino. Nắng nóng cực đoan cùng mùa mưa thấp nhất trong 11 năm làm dấy lên nguy cơ sụt giảm sản lượng thu hoạch, đẩy giá thực phẩm leo thang.
Ngoài ra, siêu El Nino có thể gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng tiếp theo, khi mực nước hồ chứa của các nhà máy thủy điện giảm mạnh. Bà Dinita Setyawati, chuyên gia cấp cao tại tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, lưu ý tỷ trọng thủy điện khá cao tại khu vực ASEAN, đặc biệt các nước thuộc lưu vực sông Mekong, Nepal và một số vùng của Malaysia.
Bà lấy ví dụ năm 2022, một đợt nắng nóng tại Trung Quốc khiến sản lượng thủy điện Tứ Xuyên giảm hơn 50%, gây ra tình trạng gián đoạn điện hộ gia đình lẫn sản xuất công nghiệp. Trong bối cảnh sản xuất điện nguy cơ sụt giảm, nhu cầu tiêu thụ lại tăng lên. Nắng nóng cực đoan có thể gây áp lực lớn lên lưới điện thành phố, khi nhu cầu sử dụng điều hòa không khí tăng vọt.
Với cộng đồng người yếu thế, ông Steve Yim, Giám đốc Trung tâm Biến đổi khí hậu và Sức khỏe môi trường thuộc Đại học Công nghệ Nanyang (NTU) Singapore, lưu ý nguy cơ kiệt sức với những công việc ngoài trời như công nhân xây dựng, logistics và shipper giao hàng.
Theo một nghiên cứu từ Đại học Dartmouth (thuộc nhóm Ivy League của Mỹ), 3 siêu El Nino diễn ra gần đây nhất là vào các năm 1991-1992, 1997-1998, và 2015-2016, gây thiệt hại hàng nghìn tỷ USD. Trong đó, riêng hiện tượng năm 1997-1998 khiến các nền kinh tế mất 5.700 tỷ USD. Tính chung trong thế kỷ qua, họ ước tính El Nino ảnh hưởng 84.000 tỷ USD tới các nền kinh tế.
Ông Justin Sentian, giáo sư về biến đổi khí hậu và khoa học khí quyển tại Đại học Malaysia Sabah (UMS), cảnh báo tình trạng biến đổi khí hậu có thể khiến tần suất diễn ra siêu El Nino tăng gấp đôi trong thế kỷ tới.
Vàng trong nước giảm theo đà đi xuống của giá quốc tế. Chốt phiên 27/5, mỗi ounce vàng thế giới giao ngay hạ 51 USD so với ngày trước đó, còn 4.455 USD mỗi ounce. Sáng nay, giá kim loại quý tiếp tục mất 53 USD, về quanh 4.399 USD một ounce.
Thị trường vàng chịu áp lực do nhà đầu tư lo ngại về việc chính sách tiền tệ bị thắt chặt hơn để ngăn ngừa lạm phát gia tăng, trong bối cảnh chiến sự giữa Mỹ và Iran chưa có hồi kết. Các nhà giao dịch dự đoán tình hình lạm phát do giá năng lượng nhảy vọt có thể khiến Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất qua 0,25% vào cuối năm nay. Vàng, dù được coi là công cụ phòng ngừa, lại gặp khó khăn trong môi trường lãi suất cao.
Ở trong nước, sáng 28/5, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) giảm giá vàng 1,7 triệu đồng, còn 156 - 159 triệu đồng. Các thương hiệu khác cũng điều chỉnh tương tự. So với mức đỉnh thiết lập hôm 2/3, mỗi lượng vàng miếng giảm khoảng 32 triệu đồng.
Mức chênh giữa vàng trong nước và thế giới cũng nới lên 20 triệu đồng một lượng, cao hơn khoảng 2 triệu so với hồi đầu tháng.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Với nhẫn trơn, SJC giảm 1,4 triệu đồng, còn 155,8 - 158,8 triệu đồng một lượng. PNJ, Bảo Tín Minh Châu, Bảo Tín Mạnh Hải cùng giao dịch loại vàng này cao hơn SJC 200.000 đồng, quanh 156 - 159 triệu đồng.
Giá bạc thỏi, bạc miếng đều giảm 1,3%, theo diễn biến giá quốc tế. Phú Quý niêm yết kim loại này tại 2,77 - 2,86 triệu đồng một lượng, tương đương 74,0 - 76,3 triệu một kg. Ancarat, Sacombank - SBJ mua bán bạc miếng ở mức tương tự.
Báo cáo tài chính quý 1-2026 cho thấy bức tranh tăng trưởng lợi nhuận trái chiều giữa Công ty cổ phần Nông nghiệp Hòa Phát (HPA), Công ty cổ phần Tập đoàn Dabaco Việt Nam (DBC), Công ty cổ phần nông nghiệp BAF Việt Nam (BAF), Công ty cổ phần Masan MeatLife (MML)
Cụ thể, Nông nghiệp Hòa Phát của tỉ phú Trần Đình Long đạt gần 1.764 tỉ đồng doanh thu thuần, giảm 11,3% so với cùng kỳ năm 2025. Lợi nhuận sau thuế đạt 345 tỉ đồng, giảm 15,2%. Doanh nghiệp cho biết lợi nhuận giảm do sản lượng heo và sản lượng bò bán ra giảm, giá heo hơi giảm so với cùng kỳ.
Còn Dabaco của tỉ phú Nguyễn Như So đạt 4.124 tỉ đồng doanh thu thuần trong quý 1-2026, tăng hơn 14% so với cùng kỳ. Tuy nhiên lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 374 tỉ đồng, giảm hơn 26%.
Đơn vị này giải trình mặc dù sản lượng tiêu thụ mảng thức ăn chăn nuôi tăng nhưng giá nguyên liệu và tỉ giá tăng nên lợi nhuận mảng này giảm so với cùng kỳ. Ngoài ra, giá lợi hơi thấp hơn nên lợi nhuận các công ty chăn nuôi lợn giảm.
Đối lập với 2 đơn vị trên, doanh thu thuần của BAF trong quý vừa qua đạt hơn 1.762 tỉ đồng, tăng gần 57%. Lợi nhuận sau thuế ở mức 206 tỉ đồng, tăng hơn 54%. Công ty cho biết kết quả tăng trưởng tích cực nhờ sản lượng heo đạt gần 240.000 con, tăng khoảng 50% so với cùng kỳ năm 2025.
Bên cạnh đó, mặc dù chi phí đầu vào như giá dầu và nguyên liệu thức ăn chăn nuôi có xu hướng tăng từ 5-15%, tuy nhiên công ty đã chủ động kiểm soát thông qua mô hình chuỗi giá trị khép kín Feed-Farm-Food, qua đó duy trì biên lợi nhuận ở mức tích cực.
Quý 1-2026, Masan MEATLife của tỉ phú Nguyễn Đăng Quang đạt 2.479 tỉ đồng doanh thu thuần (tăng gần 20%) và 147 tỉ đồng lợi nhuận sau thuế (tăng gần 27%). Công ty này cho biết doanh thu tăng đến từ tất cả các mảng, gồm trang trại, thịt mát và thịt chế biến. Chi phí sản xuất được kiểm soát tối ưu đã góp phần làm tăng lợi nhuận gộp, từ đó cải thiện lợi nhuận sau thuế.
Để so sánh khả năng sinh lời giữa các doanh nghiệp, giới phân tích thường sử dụng biên lợi nhuận sau thuế thay vì số liệu tuyệt đối. Đây là chỉ số thể hiện lợi nhuận cuối cùng mà doanh nghiệp giữ lại được sau khi trừ hết tất cả chi phí từ sản xuất, vận hành đến thuế và lãi vay.
Nông nghiệp Hòa Phát đứng đầu về biên lợi nhuận sau thuế với tỉ lệ 19,6% trong quý 1-2026. BAF xếp thứ 2 với 11,7%. Còn Dabaco và Masan MEATLife lần lượt đạt 9,1% và 5,9%.
Số liệu năm 2024 và 2025 cũng thấy Nông nghiệp Hòa Phát đứng đầu về khả năng sinh lời. Các công ty đều ghi nhận sự cải thiện về biên lợi nhuận trong năm 2025, trừ trường hợp của BAF giảm từ mức 5,7% của năm 2024 về mức 2,5%.
Biên lợi nhuận sau thuế của một doanh nghiệp được thúc đẩy từ 3 yếu tố: Biên lợi nhuận gộp cao, hiệu quả quản lý chi phí bán hàng trực tiếp, gián tiếp và các chi phí quản lý doanh nghiệp (chi phí SG&A) và hiệu quả kiểm soát chi phí tài chính ròng.
Theo Chứng khoán Vietcap, về biên lợi nhuận gộp, Masan MEATLife có lợi thế nhất do tập trung vào thịt heo mát cao cấp có thương hiệu. Về hiệu quả quản lý chi phí SG&A, Nông nghiệp Hòa Phát vượt trội hơn, trong khi tỉ lệ này của Masan MEATLife khá cao do chi tiêu marketing lớn để xây dựng thương hiệu thịt cao cấp.
Do sử dụng đòn bẩy thấp, chi phí tài chính cũng không ít tác động đến lợi nhuận ròng của Nông nghiệp Hòa Phát so với các công ty còn lại.
Theo nghị quyết 08 của Chính phủ thì Corona Resort & Casino Phú Quốc (vốn đầu tư khoảng 2,2 tỉ USD), tỉnh An Giang, được cho người Việt vào chơi casino từ ngày 26-11-2025.
Đối với casino Hồ Tràm (vốn đầu tư khoảng 4,2 tỉ USD), TP.HCM được thí điểm cho người Việt vào chơi trong thời hạn 5 năm kể từ ngày 26-11-2025.
Còn casino Vân Đồn (vốn đầu tư khoảng 2 tỉ USD), tỉnh Quảng Ninh được thí điểm cho phép người Việt Nam đủ điều kiện vào chơi trong thời hạn 5 năm kể từ ngày cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh casino. Hiện casino Vân Đồn chưa hoàn thành đầu tư xây dựng, nên chưa được cấp chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh casino.
Theo bản công bố thông tin định kỳ về tình hình tài chính, được Công ty CP Đầu tư và Phát triển du lịch Phú Quốc (đơn vị quản lý, vận hành Corona Resort & Casino Phú Quốc) gửi tới Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội mới đây, đến cuối năm 2025 doanh nghiệp này lỗ lũy kế hơn 5.800 tỉ đồng, tăng hơn 900 tỉ đồng so với thời điểm cuối năm 2024.
Còn casino Hồ Tràm nhiều năm gần đây đều rơi vào tình trạng thua lỗ nặng, buộc chủ đầu tư phải xin lùi tiến độ hoàn thành dự án sang tháng 12-2027.
Về đóng góp ngân sách của các casino tỉ đô trên cả nước, theo Bộ Tài chính, dù kinh doanh thua lỗ, các casino tỉ đô có số đóng góp ngân sách nhà nước đáng ghi nhận, trong đó Corona Resort & Casino Phú Quốc đóng góp ngân sách nhà nước hơn 4.100 tỉ đồng trong giai đoạn 2019-2024.
Cũng theo Bộ Tài chính, tỉ lệ người Việt vào chơi casino trong giai đoạn thí điểm 2019-2024 chiếm khoảng 52% tổng lượng khách chơi, đóng góp 88% doanh thu, độ tuổi người chơi casino từ 21-97 tuổi.
Lý do thua lỗ của các casino tỉ đô, theo Bộ Tài chính, là do vốn đầu tư ban đầu và khấu hao quá lớn.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng tiềm năng kinh doanh của các casino tỉ đô tại Việt Nam là rất lớn. Các casino không đơn thuần là sòng bài, nơi đây là những tổ hợp nghỉ dưỡng tỉ đô với đủ loại dịch vụ nghỉ dưỡng cao cấp, đáp ứng nhu cầu nghỉ dưỡng, vui chơi của du khách trong nước và quốc tế.
Sự xuất hiện của mô hình vui chơi có thưởng chính là mảnh ghép quan trọng để hoàn thiện một kỳ nghỉ trọn vẹn, đáp ứng đúng tâm lý của thế hệ du khách muốn tận hưởng tất cả. Và chính những tổ hợp nghỉ dưỡng có casino đang góp phần tăng sức hút với du khách trong nước và quốc tế trong thời gian qua.
Chẳng hạn chỉ riêng quý 1 năm nay, Phú Quốc đã đón hơn 1,8 triệu lượt khách, tăng hơn 25% so với cùng kỳ năm trước. Trong số này có rất nhiều du khách lựa chọn tổ hợp giải trí "tất cả trong một" và tham gia các hoạt động vui chơi có thưởng.
GS Hà Tôn Vinh - chuyên gia kinh tế - cho rằng ở Việt Nam có ba loại casino: thứ nhất là phòng chơi trong các khách sạn 4-5 sao, thứ hai là loại casino quy mô nhỏ, thứ ba là các khu tổ hợp - nghỉ dưỡng - giải trí có kinh doanh casino.
Ông cũng khẳng định rằng tiềm năng phát triển của ngành kinh doanh casino trong nước rất lớn, nhưng chúng ta chưa có ngành casino phát triển như một số nước, nên phải học tập kinh nghiệm của các nước, vùng lãnh thổ đi trước như: Macau (Trung Quốc), Singapore, Philippines.
Ông ví dụ tại Singapore, hai khu phức hợp ở Marina Bay Sands và Sentosa rất thành công với mô hình kinh doanh casino. Đầu tư cho các casino ở đây đã tăng từ 6 tỉ USD lên 10 tỉ USD, tạo việc làm, đóng góp đáng kể cho phát triển kinh tế địa phương. Đây cũng là những điểm thu hút khách du lịch tới Singapore.
