TP HCM ghi nhận 940 trẻ mắc bệnh tay chân miệng trong tuần qua, tăng 42,7% so với trung bình 4 tuần trước đó, nâng tổng số ca mắc từ đầu năm vượt 9.100. Theo dữ liệu giám sát, chủng virus EV71 hiện chiếm 56% mẫu bệnh phẩm, với sự xuất hiện của biến thể C1 mang độc lực cao và có khả năng “né miễn dịch”, khiến trẻ dù từng mắc tay chân miệng vẫn có nguy cơ tái nhiễm.
BS.CK1 Võ Thành Luân, Phó Khoa Hồi sức tích cực Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết chủng EV71 thường gây bệnh nặng hơn các chủng khác, tuy nhiên lại dễ bị bỏ sót vì trẻ nổi ban rất ít hoặc kín đáo. Nhiều trường hợp trẻ vào viện trong tình trạng nguy kịch, suy hô hấp, sốc tim mà không hề có hồng ban hay loét miệng rõ rệt.
Virus ít biểu hiện tổn thương da mà tấn công thẳng vào hệ thần kinh trung ương, gây tổn thương nghiêm trọng các cơ quan và tử vong nhanh chóng chỉ trong vòng 12-24 giờ. Hầu hết các trường hợp nhập viện trễ trong tình trạng nguy kịch đều ít nổi hồng ban hoặc nổi kín đáo dẫn đến bỏ sót bệnh.
Theo bác sĩ Luân, khi bệnh bắt đầu có dấu hiệu tác động lên hệ thần kinh, mỗi phút giây chậm trễ đều có thể ảnh hưởng đến tính mạng của trẻ. Phụ huynh cần đưa con mình đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu phát hiện các biểu hiện báo động sau, ngay cả khi không thấy hồng ban hay loét miệng:
Giật mình chới với là dấu hiệu báo động đỏ. Trẻ giật mình nẩy người khi bắt đầu ngủ hoặc ngay cả khi đang thức. Nếu tần suất 2 lần trong 30 phút, đây là tình trạng nguy hiểm.
Bên cạnh đó, cần cảnh giác khi trẻ sốt trên kéo dài hơn 48 giờ và không đáp ứng với các loại thuốc hạ sốt thông thường. Trẻ đi đứng loạng choạng, mất thăng bằng, run chi, tay chân yếu hoặc ngồi không vững. Trẻ nôn vọt, nôn nhiều lần trong ngày; quấy khóc dai dẳng, lừ đừ hoặc trằn trọc không yên.
Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh tay chân miệng. Việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ và can thiệp hồi sức tích cực tùy theo mức độ nặng. Nếu phát hiện sớm ở giai đoạn đầu, trẻ có cơ hội hồi phục tốt. Ngược lại, nếu chậm trễ do chủ quan, virus EV71 sẽ gây tổn thương não bộ và tim mạch không thể hồi phục. Trẻ sẽ rơi vào trạng thái sốc, tổn thương đa cơ quan, phù phổi cấp với nguy cơ tử vong rất cao hoặc để lại di chứng thần kinh nặng nề lâu dài.
Tay chân miệng lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ người bệnh. Để bảo vệ trẻ, phụ huynh cần thực hiện nguyên tắc “3 sạch” theo khuyến cáo của Bộ Y tế, gồm bàn tay sạch, ăn uống sạch, môi trường sạch.
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng cho cả trẻ và người chăm sóc. Ăn chín, uống sôi, tuyệt đối không dùng chung vật dụng cá nhân hay mớm thức ăn cho trẻ. Thường xuyên khử khuẩn bề mặt tiếp xúc và đồ chơi. Cách ly trẻ bệnh tại nhà tối thiểu 10-14 ngày đầu của bệnh.
“Cần ghi nhớ các dấu hiệu nguy hiểm, theo dõi sát và đưa trẻ nhập viện sớm ngay khi có bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào, kể cả khi không thấy hồng ban hay loét miệng”, bác sĩ Luân nhấn mạnh.
"Nhắc đến trẻ hóa da, phần lớn mọi người thường nghĩ đến việc xóa nếp nhăn, làm căng da hay cải thiện các dấu hiệu lão hóa nhìn thấy được trên bề mặt. Tuy nhiên những hiểu biết mới về sinh học lão hóa cho thấy quá trình lão hóa da phức tạp hơn rất nhiều và không chỉ diễn ra ở lớp ngoài cùng của da", PGS.TS Nguyễn Trọng Hào, Chủ tịch Hội Da liễu TP.HCM, cho biết như vậy tại Hội nghị khoa học thường niên Hội Da liễu TP.HCM lần thứ 22, được tổ chức vào ngày 31-5 tại TP.HCM.
Ông Hào cho biết các nghiên cứu cho thấy quá trình lão hóa sinh học bắt đầu từ khá sớm, thường vào cuối tuổi 20. Mặc dù ở giai đoạn này cơ thể vẫn khỏe mạnh và chưa xuất hiện nhiều biểu hiện lâm sàng, nhưng những thay đổi vi thể đã âm thầm diễn ra bên trong.
Nhiều nghiên cứu ghi nhận lượng collagen tự nhiên của da bắt đầu suy giảm từ khoảng 25 tuổi, với tốc độ trung bình khoảng 1% mỗi năm. Quá trình tiêu xương vùng mặt cũng có thể khởi phát từ cuối thập niên thứ hai của cuộc đời.
Từ những hiểu biết này, một xu hướng mới trong y học tái tạo đã hình thành, được gọi là "trẻ hóa dự phòng" hoặc "tiền trẻ hóa". Thay vì chờ đến khi xuất hiện nếp nhăn, da chùng nhão hay đốm sắc tố mới bắt đầu can thiệp, các chuyên gia khuyến khích thực hiện các biện pháp bảo tồn và kích hoạt khả năng tái tạo tự nhiên của làn da ngay từ giai đoạn sớm.
Mục tiêu của chiến lược này là duy trì hoạt động của các nguyên bào sợi, bảo tồn chức năng của ty thể, kích thích sản xuất collagen và elastin, đồng thời hạn chế những tổn thương tích lũy do quá trình lão hóa gây ra.
Nói cách khác, thay vì điều trị hậu quả, y học tái tạo hướng đến việc làm chậm hoặc trì hoãn quá trình hình thành các dấu hiệu lão hóa ngay từ đầu.
Hiện nay nhiều công nghệ và sản phẩm đang được ứng dụng theo hướng tiếp cận này.
Điểm khác biệt của trẻ hóa dự phòng nằm ở chỗ nhiều can thiệp được thực hiện khi làn da vẫn còn tương đối khỏe mạnh và chưa xuất hiện các biểu hiện lão hóa rõ rệt. Mục tiêu không phải là thay đổi diện mạo tức thời mà là duy trì chất lượng làn da trong thời gian dài, giúp quá trình lão hóa diễn ra chậm hơn và làn da giữ được trạng thái khỏe mạnh lâu hơn.
Ông Hào cho biết y học tái tạo đang trở thành một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất của y học hiện đại, với nhiều ứng dụng từ ghép tạng, kỹ thuật mô đến công nghệ tế bào và vật liệu sinh học. Trong đó, da liễu được đánh giá là một trong những chuyên ngành có nhiều lợi thế để trở thành lĩnh vực tiên phong.
Theo các chuyên gia, y học tái tạo hướng đến mục tiêu thay thế, sửa chữa hoặc tái tạo tế bào, mô và cơ quan nhằm khôi phục chức năng bình thường của cơ thể.
Nâng tạ đã được chứng minh giúp tăng cường cơ bắp, cải thiện sức khỏe não bộ và giảm nguy cơ mắc một số bệnh như đái tháo đường và bệnh tim mạch. Tuy nhiên, một số động tác có thể khiến các vùng khác trên cơ thể trở nên yếu đi.
Cơ sàn chậu giữ cho vùng lõi cơ thể ổn định, giữ các cơ quan ở đúng vị trí và hỗ trợ các chức năng cơ bản của cơ thể. Việc tập luyện quá sức có thể dẫn đến tình trạng căng cứng mãn tính và cuối cùng là rối loạn chức năng tình dục ở nam giới.
“Các cơ xung quanh sàn chậu đóng vai trò trong sự cương cứng và hưng phấn. Nếu chúng liên tục bị căng cứng hoặc quá tải, chúng có thể hạn chế lưu lượng máu và chèn ép các dây thần kinh cần thiết cho chức năng tình dục khỏe mạnh”, huấn luyện viên cá nhân Toby King nói với tờ The New York Post.
Theo thời gian, điều này có thể dẫn đến đau vùng chậu, đau khi quan hệ tình dục, đau khi thủ dâm, rối loạn xuất tinh, các vấn đề về bàng quang và khó chịu hàng ngày.
Vậy bạn nên chú ý điều gì? Theo King, bất cứ bài tập nào đòi hỏi gồng cơ mạnh, chẳng hạn như squat, deadlift (động tác nâng tạ từ sàn) và thậm chí cả các bài tập tập trung vào cơ bụng, đều có thể khiến người tập vô thức căng cơ sàn chậu mà không nhận ra.
“Rất nhiều nam giới thường xuyên gồng cơ. Họ gồng cơ khi nâng tạ, thường xuyên gồng cơ cả ngày và theo thời gian, điều này tạo ra tình trạng cơ sàn chậu hoạt động quá mức, có thể gây cản trở cương dương và thậm chí gây đau”, ông nói.
Tình trạng này cũng có thể do các bài tập như ép chân, lăn bụng, nâng chân treo và thậm chí cả plank gây căng thẳng ở vùng cơ lõi.
Người đạp xe và vận động viên ba môn phối hợp cũng nên lưu ý, vì King cho biết các buổi tập dài trên yên xe được thiết lập không đúng cách có thể gây áp lực lên các dây thần kinh và mô cơ xung quanh khu vực này.
Ông so sánh sự căng thẳng liên tục này với việc tập nhóm cơ tay mà không cho chúng nghỉ ngơi, vì theo thời gian, cơ bắp sẽ ngừng hoạt động.
Mặc dù việc cố gắng vượt qua giới hạn và tăng thêm trọng lượng có vẻ hấp dẫn, nhưng tải trọng nặng và kỹ thuật kém cũng có thể làm trầm trọng thêm vấn đề.
“Nếu tư thế sai và bạn không thở đúng cách, áp lực đó thường sẽ dồn vào sàn chậu”, King nói thêm.
Lo lắng về các triệu chứng cũng có thể gây ra thêm căng thẳng, tạo thêm áp lực và bắt đầu một vòng luẩn quẩn khiến cơ sàn chậu bị căng quá mức.
King không khuyên bạn nên hoàn toàn tránh các động tác như squat và deadlift, những bài tập có lợi cho sức khỏe và vóc dáng. Thay vào đó, bạn nên xem xét lại thói quen tập luyện và hạn chế các bài tập tập trung nhiều vào vùng háng, đùi trong và các cơ hông sâu khi các triệu chứng xuất hiện.
Học cách thư giãn các cơ sàn chậu bị căng cứng là chìa khóa để khắc phục mọi vấn đề. Hãy bắt đầu bằng cách thực hiện các bài tập thở và giãn cơ mông và hông, chẳng hạn như tư thế em bé và tư thế em bé hạnh phúc.
Trên hết, việc gặp bác sĩ vật lý trị liệu sàn chậu được khuyến nghị để xác định vấn đề và lập kế hoạch điều trị. Lý do là bạn có thể gặp vấn đề về sự căng cứng, yếu cơ, cơ không thư giãn, không hoạt động đúng cách hoặc cả ba vấn đề này.
Các chuyên gia vật lý trị liệu cũng có thể hướng dẫn thêm các bài tập hỗ trợ ngoài vùng sàn chậu nhằm cải thiện chức năng tổng thể.
Loại rau xanh phổ biến đầu tiên có thể nhắc đến là nhóm họ cải, chẳng hạn cải thìa, cải thảo, bông cải xanh, cải xoăn và cải bẹ xanh. Ngoài ra, còn có các loại rau lá quen thuộc như rau muống, rau ngót, rau mồng tơi, rau dền và bó xôi. Một số loại ăn sống như xà lách, rau càng cua, hành lá, rau mùi, tía tô hay húng quế, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Chế độ ăn nhiều rau giúp sống thọ hơn là nhờ những tác động sau:
Một trong những lợi ích rõ ràng nhất của rau là cung cấp chất xơ. Khi đi vào hệ tiêu hóa, chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thu đường từ thức ăn, nhờ đó hạn chế tình trạng đường huyết tăng cao sau bữa ăn. Điều này đặc biệt quan trọng khi làm giảm nguy cơ kháng insulin và tiểu đường loại 2.
Ngoài ra, chất xơ hòa tan còn có khả năng liên kết với cholesterol trong đường ruột, từ đó làm giảm lượng cholesterol hấp thu vào máu. Nhờ cơ chế này, nồng độ cholesterol "xấu" LDL trong máu giảm, hạn chế nguy cơ xơ vữa động mạch và bệnh tim.
Khi nhắc đến món giàu kali, nhiều người thường nghĩ đến chuối. Nhưng thực tế, các loại rau củ như bó xôi, khoai lang, bí đỏ cũng rất giàu kali.
Muối chứa nhiều natri. Khi nạp quá nhiều natri, huyết áp trong cơ thể sẽ tăng. Trong khi đó, kali giúp tăng đào thải natri qua nước tiểu, nhờ đó ổn định huyết áp. Kiểm soát huyết áp tốt sẽ giúp hạn chế nguy cơ đột quỵ, đặc biệt là đột quỵ xuất huyết và đột quỵ thiếu máu não.
Một yếu tố quan trọng khác là những người ăn nhiều rau thường không chỉ ăn uống lành mạnh mà các khía cạnh khác trong cuộc sống họ cũng lành mạnh. Chẳng hạn, họ sẽ tránh xa rượu bia, thuốc lá, món nhiều đường bột và thường xuyên tập thể dục. Chính những yếu tố này cũng góp phần làm giảm nguy cơ bệnh tật và tử vong sớm.
Để có hiệu quả sức khỏe rõ rệt, một người trưởng thành cần ăn khoảng 400 - 500 gram rau củ, trái cây mỗi ngày. Phần rau củ này cần phân bổ hợp lý trong các bữa trong ngày.
Ngoài ra, điều quan trọng là không phải cố ăn thật nhiều rau trong một ngày mà là duy trì thói quen ăn đa dạng, sử dụng nhiều loại rau củ khác nhau trong thời gian dài. Rau lá xanh, rau họ cải, rau màu đỏ cam, đậu và trái cây nguyên quả đều mang lại những lợi ích sức khỏe riêng, theo Eating Well.
