Khi bước qua tuổi 60, cơ thể bắt đầu thay đổi về khả năng hấp thu dinh dưỡng, khối lượng cơ và sức khỏe xương khớp. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, duy trì chế độ ăn giàu dưỡng chất có thể giúp giảm nguy cơ bệnh mạn tính, hỗ trợ trí não đồng thời kéo dài tuổi thọ.
Dưới đây là những nhóm thực phẩm được khuyến nghị nên bổ sung thường xuyên sau tuổi 60.
Ngũ cốc nguyên hạt
Các loại ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, gạo lứt hay bánh mì nguyên cám giàu chất xơ, vitamin nhóm B và chất chống oxy hóa. Chế độ ăn giàu ngũ cốc nguyên hạt có liên quan đến giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong sớm.
Khi bước qua tuổi 60, cơ thể bắt đầu thay đổi về khả năng hấp thu dinh dưỡng, khối lượng cơ và sức khỏe xương khớp. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, duy trì chế độ ăn giàu dưỡng chất có thể giúp giảm nguy cơ bệnh mạn tính, hỗ trợ trí não đồng thời kéo dài tuổi thọ.
Dưới đây là những nhóm thực phẩm được khuyến nghị nên bổ sung thường xuyên sau tuổi 60.
Ngũ cốc nguyên hạt
Các loại ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, gạo lứt hay bánh mì nguyên cám giàu chất xơ, vitamin nhóm B và chất chống oxy hóa. Chế độ ăn giàu ngũ cốc nguyên hạt có liên quan đến giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong sớm.
Cà phê
Uống cà phê ở mức vừa phải (dưới 4 tách mỗi ngày) có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch và một số bệnh mạn tính thấp hơn. Tuy nhiên, chuyên gia khuyến nghị tránh lạm dụng và nên hạn chế đường, kem béo khi uống.
Cà phê
Uống cà phê ở mức vừa phải (dưới 4 tách mỗi ngày) có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch và một số bệnh mạn tính thấp hơn. Tuy nhiên, chuyên gia khuyến nghị tránh lạm dụng và nên hạn chế đường, kem béo khi uống.
Các loại đậu
Đậu lăng, đậu đen, đậu đỏ hay đậu gà chứa nhiều protein thực vật và chất xơ. Chúng có thể hỗ trợ kiểm soát cholesterol, đường huyết và tăng cảm giác no.
Các loại đậu
Đậu lăng, đậu đen, đậu đỏ hay đậu gà chứa nhiều protein thực vật và chất xơ. Chúng có thể hỗ trợ kiểm soát cholesterol, đường huyết và tăng cảm giác no.
Rau xanh đậm
Các loại rau như bông cải xanh, cải bó xôi, cải xoăn hay rau bina giàu folate, vitamin K và lutein. Nhóm thực phẩm này có lợi cho trí nhớ, xương khớp và sức khỏe mắt.
Một số còn đặc biệt giàu vitamin, khoáng chất và hợp chất thực vật có lợi, hỗ trợ sức khỏe não bộ, giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính.
Rau xanh đậm
Các loại rau như bông cải xanh, cải bó xôi, cải xoăn hay rau bina giàu folate, vitamin K và lutein. Nhóm thực phẩm này có lợi cho trí nhớ, xương khớp và sức khỏe mắt.
Một số còn đặc biệt giàu vitamin, khoáng chất và hợp chất thực vật có lợi, hỗ trợ sức khỏe não bộ, giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính.
Các loại hạt
Hạnh nhân, hạt óc chó, hạt chia hay hạt lanh cung cấp chất béo lành mạnh, protein và chất xơ. Chúng có thể hỗ trợ tim mạch, giảm viêm đồng thời góp phần duy trì chức năng nhận thức.
Các loại hạt
Hạnh nhân, hạt óc chó, hạt chia hay hạt lanh cung cấp chất béo lành mạnh, protein và chất xơ. Chúng có thể hỗ trợ tim mạch, giảm viêm đồng thời góp phần duy trì chức năng nhận thức.
Cá béo
Các loại cá như cá hồi, cá thu, cá mòi giàu omega-3 và vitamin D. Ăn cá thường xuyên có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, não bộ, đẩy lùi nguy cơ loãng xương ở người lớn tuổi.
Cá béo
Các loại cá như cá hồi, cá thu, cá mòi giàu omega-3 và vitamin D. Ăn cá thường xuyên có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, não bộ, đẩy lùi nguy cơ loãng xương ở người lớn tuổi.
Việt quất
Việt quất chứa nhiều chất chống oxy hóa, đặc biệt là anthocyanin – hợp chất có thể hỗ trợ chức năng não và giảm viêm. Tiêu thụ loại quả này thường xuyên còn góp phần bảo vệ trí nhớ khi lớn tuổi.
Việt quất chứa nhiều chất chống oxy hóa, đặc biệt là anthocyanin – hợp chất có thể hỗ trợ chức năng não và giảm viêm. Tiêu thụ loại quả này thường xuyên còn góp phần bảo vệ trí nhớ khi lớn tuổi.
Sáng 26/5, Ths.BS Đặng Tuấn Dũng, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, mỗi ngày, trung bình Trung tâm tiếp nhận khoảng 250 bệnh nhân đến khám, thì trong những ngày nắng nóng, con số tăng lên khoảng 300 ca.
Trong đó, số lượng bệnh nhân nhập viện do các vấn đề liên quan đến nắng nóng tăng khoảng 20-30%.
Trong đợt nắng nóng cao điểm với nhiệt độ ngoài trời thường xuyên trên 40 độ C ảnh hưởng rất lớn đến sức khoẻ. Điều kiện nắng nóng khắc nghiệt rất dễ dẫn đến các vấn đề sức khỏe do nóng như cháy nắng, chuột rút, ngất, say nắng…trong đó nguy hiểm nhất là sốc nhiệt.
"Các bệnh nhân chủ yếu là những thanh niên trẻ tuổi và những người trong độ tuổi lao động, được đưa đến cấp cứu với các triệu chứng mệt lả, vã mồ hôi, có những bệnh nhân vào viện với tình trạng say nắng tăng thân nhiệt. Ngoài ra, một số bệnh nhân có tình trạng nặng hơn, với biểu hiện hôn mê hoặc là co giật.
Như trường hợp nam công nhân được đưa đến Trung tâm A9 cấp cứu vì mệt lả khi làm việc trong thời tiết nắng nóng. Bệnh nhân được xác định có tình trạng tiêu cơ vân, cơ thể mất nước khá nghiêm trọng, xuất hiện tình trạng suy thận cấp do mất nước.
Trước đó, bệnh nhân đã được hạ thân nhiệt, sơ cứu tại chỗ. Khi vào viện, bác sĩ điều trị tình trạng tiêu cơ vân cấp, truyền dịch, kiểm soát thân nhiệt, bệnh nhân hồi phục tốt.
Các trường hợp còn lại là những người cao tuổi, người có bệnh nền. Ở nhóm bệnh nhân này, nắng nóng có thể là yếu tố liên quan làm tăng đợt cấp của những người mắc bệnh nền.
Phòng sốc nhiệt, say nắng như thế nào?
Người bị sốc nhiệt thường là những người lao động, hoạt động trong thời tiết nắng nóng. Bệnh nhân ban đầu có thể có các triệu chứng ra mồ hôi nhiều, đau cơ, yếu cơ, chuột rút, chóng mặt, đau đầu, mệt mỏi, buồn nôn, nôn hoặc ngất.
Nếu có biểu hiện sốt cao > 39-40oC, da khô, nóng, rối loạn ý thức như mê sảng, co giật, hôn mê, là biểu hiện tiến triển đến sốc nhiệt.
BS Dũng khuyến cáo, trong thời tiết đang nắng nóng rất là cực đoan như hiện nay, người dân không nên ra ngoài, làm việc kéo dài ở thời điểm nắng nóng cao điểm.
Trong trường hợp bắt buộc phải làm việc, di chuyển ngoài trời nắng nóng, đặc biệt là vào buổi trưa và đầu giờ chiều, người dân cần đội mũ nón, áo chống nắng, sử dụng các biện pháp chống nóng vật lý, bổ sung thêm nước điện giải, oresol.
Tuyệt đối không nên làm liên tục vài tiếng đồng hồ dưới nắng, mà cần bố trí thời gian nghỉ giữa giờ trong khu vực mát, có bóng mát, bổ sung nước đầy đủ. Thời gian nghỉ ngơi giữa giờ rất quan trọng để cơ thể có thể phục hồi lại, bồi phụ lại nước, điện giải đã mất.
Nếu có thể thì nên sử dụng các biện pháp hạ nhiệt khác ví dụ như là quạt, điều hòa hoặc là mái che tại khu vực công trường.
Nếu bệnh nhân có biểu hiện choáng váng, đau đầu, mệt lả do say nắng, ngay lập tức cần chuyển bệnh nhân vào chỗ mát, chườm mát, quạt mát để hạ thân nhiệt tại chỗ. Nếu bệnh nhân tỉnh táo, cần cho bệnh nhân uống nước có oresol để cân bằng điện giải. Cố gắng đặt bệnh nhân nằm phẳng trên nền cứng để tránh bệnh nhân bị ngã hoặc là bị chấn thương thứ phát.
Trong trường hợp bệnh nhân có hôn mê, co giật hoặc là trào ngược, cần cho bệnh nhân nằm nghiêng trái nếu mà bệnh nhân còn có thể tự thở được.
Còn nếu bệnh nhân trong tình trạng nặng hơn nữa, thậm chí là ngừng tim, cần tiến hành sơ cứu theo hướng dẫn hồi sức tim phổi và xử trí cấp cứu phù hợp.
Song song với xử trí sơ cứu tại chỗ, cần gọi 115 hoặc các đơn vị cấp cứu để có thể hỗ trợ để chuyển bệnh nhân đến bệnh viện hoặc là cơ sở y tế gần nhất.
Thời tiết nắng nóng, cơ thể tiết mồ hôi nhiều kéo theo mất nước, muối rất lớn. Vì thế, trong thời tiết nắng nóng cần uống đủ nước, tránh mất nước và muối khi làm việc ngoài trời nóng. Tốt nhất nên sử dụng oresol pha nước uống để bù nước, điện giải.
Ngày 17/5, đại diện Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cho biết, các bác sĩ nơi này vừa tiếp tục thực hiện ca ghép tim thứ 11.
Người được nhận tim hiến là một bệnh nhi 15 tuổi. Trước phẫu thuật, bệnh nhi trong tình trạng vô cùng nguy kịch do suy tim giai đoạn cuối. Kết quả siêu âm tim ghi nhận chức năng co bóp giảm sâu, phân suất tống máu chỉ còn khoảng 5%, đối mặt nguy cơ diễn tiến nặng và tử vong.
Chiều 15/5, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM nhận được thông tin có nguồn tim hiến phù hợp. Đáng chú ý, ở thời điểm trên, đơn vị đang theo dõi hai người bệnh suy tim giai đoạn cuối, đều có chỉ định chờ ghép tim.
Sau hội chẩn, căn cứ vào tình trạng lâm sàng, mức độ khẩn cấp và sự phù hợp giữa tạng hiến và người nhận, hội đồng chuyên môn thống nhất chỉ định ghép tim cho bệnh nhi nêu trên.
Dưới sự chỉ đạo của Giám đốc Bệnh viện là PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Bắc, quy trình cấp cứu ghép tạng nhanh chóng được kích hoạt. Ê-kíp ghép tim do GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, Phó Giám đốc Bệnh viện cùng các chuyên khoa, phòng chức năng và bộ phận hỗ trợ đã phối hợp triển khai các khâu cần thiết.
Khoảng 22h30 cùng ngày, quả tim hiến được đưa vào phòng mổ. Đến 23h45, những nhịp đập đầu tiên của quả tim mới đã xuất hiện trong lồng ngực người bệnh. Sau phẫu thuật, tim ghép hoạt động ổn định, bệnh nhi tiếp tục được theo dõi và chăm sóc tích cực theo quy trình sau ghép.
GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, phẫu thuật viên chính trong ca ghép tim cho biết, áp lực lớn nhất của cuộc mổ lần này là thời gian chuẩn bị gấp rút. Ê-kíp chỉ có khoảng 3 giờ để hoàn tất thủ tục, huy động nhân lực và chuẩn bị cho ca ghép sau khi xác định có nguồn tạng phù hợp.
Kinh nghiệm từ 10 ca ghép tim trước đó và sự phối hợp ngày càng đồng bộ giữa các ê-kíp là nền tảng quan trọng giúp ca ghép thứ 11 được triển khai kịp thời, an toàn.
"Hiện nay, vẫn còn nhiều người bệnh suy tim giai đoạn cuối đang chờ đợi nguồn tạng phù hợp để có thêm cơ hội điều trị. Vì vậy, mỗi nghĩa cử hiến mô, bộ phận cơ thể người đều mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
Chúng tôi trân trọng tri ân người hiến và gia đình người hiến. Hy vọng nghĩa cử cao đẹp ấy tiếp tục lan tỏa trong cộng đồng, góp phần mở thêm cơ hội sống cho nhiều người bệnh đang chờ ghép", lãnh đạo Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM bày tỏ.
Trước đó, vào tối 10/5, một trái tim được hiến tặng từ người cho chết não tại Bệnh viện Đa khoa Quảng Ninh đã đập trở lại trong lồng ngực người bệnh 23 tuổi bị suy tim giai đoạn cuối ở TPHCM, sau khi vượt khoảng cách hơn 1.700km. Đây cũng là ca ghép tim thứ 10 thực hiện thành công tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM.
Nhiều người trong quá trình giảm cân thường chọn cách cắt bỏ hoàn toàn tinh bột (carb). Tuy nhiên, theo bác sĩ Tiêu Tiệp Kiện (Đài Loan, Trung Quốc) chia sẻ trên kênh YouTube cá nhân, chúng ta hoàn toàn không cần phải áp dụng phương pháp cực đoan đến vậy. Chỉ cần thay đổi một chút thứ tự ăn uống trong bữa ăn hàng ngày, bạn đã có thể cải thiện rõ rệt cả cân nặng lẫn chỉ số đường huyết.
Bác sĩ Tiêu đã chia sẻ trường hợp một bệnh nhân nữ từng chật vật suốt thời gian dài vì cân nặng không thể giảm, kèm theo đó là chỉ số đường huyết biến động thất thường. Sau khi được hướng dẫn và bắt đầu thực hiện chiến lược "ăn protein trước bữa ăn", chỉ trong vòng nửa năm, cân nặng của cô đã giảm ngoạn mục từ 86 kg xuống còn 62 kg, đồng thời chỉ số đường huyết cũng ổn định hơn thấy rõ.
Bác sĩ Tiêu Tiệp Kiện giải thích chi tiết, việc nạp các thực phẩm giàu protein như đậu phụ, trứng, thịt nạc hoặc sữa lắc protein (protein shake) trước bữa ăn sẽ tạo ra một "lớp đệm" trong dạ dày. Lớp đệm này giúp làm chậm tốc độ tiêu hóa carbohydrate (tinh bột và đường), từ đó kiểm soát hiệu quả mức tăng đường huyết sau ăn.
Bác sĩ nhấn mạnh rằng người giảm cân không cần phải kiêng hoàn toàn cơm trắng. Việc điều chỉnh thứ tự ăn uống này giúp quá trình tiêu hóa và hấp thụ diễn ra êm dịu hơn. Cách ăn này không chỉ giảm cảm giác mệt mỏi, buồn ngủ sau khi ăn mà còn tăng cảm giác no, giảm cảm giác thèm ăn vặt, giúp duy trì cân nặng ổn định lâu dài.
Theo một nghiên cứu vào năm 2019 của Trường Y khoa Cornell (Mỹ), nếu ưu tiên ăn protein và rau xanh đầu tiên, sau đó mới ăn đến tinh bột, phản ứng đường huyết sau bữa ăn có thể giảm khoảng 40%.
Một nghiên cứu khác thực hiện trên bệnh nhân tiểu đường cũng cho thấy, phương pháp ăn này giúp kiểm soát đường huyết cực kỳ hiệu quả:
Không chỉ tác động tích cực đến đường huyết, protein còn đóng vai trò then chốt trong việc quản lý cân nặng. Bác sĩ Tiêu chỉ ra rằng, protein kích thích đường ruột tiết ra GLP-1 - một loại hormone được ví như "thuốc giảm cân tự nhiên". Hormone này giúp kéo dài thời gian làm rỗng dạ dày, tăng cảm giác no kéo dài và giảm sự thèm ăn vặt.
Bên cạnh đó, hiệu ứng nhiệt của thực phẩm (TEF) từ protein cao hơn nhiều so với tinh bột, nghĩa là cơ thể phải tiêu hao nhiều năng lượng hơn để tiêu hóa chúng. Đồng thời, việc nạp đủ protein giúp bảo toàn khối lượng cơ bắp, tránh tình trạng mất cơ khi giảm cân, từ đó giảm thiểu tối đa nguy cơ tăng cân trở lại (hiệu ứng bumerang/yoyo).
Để duy trì sức khỏe và hệ trao đổi chất hoạt động tốt, bác sĩ khuyến nghị mỗi người nên nạp đủ lượng protein tương thích với trọng lượng cơ thể:
Người bình thường: Áp dụng nguyên tắc 1 g protein trên mỗi kg thể trọng mỗi ngày.
Người có nhu cầu giảm mỡ, giữ cơ: Khuyến nghị tăng lên 1,5 g protein trên mỗi kg thể trọng mỗi ngày.
Lượng protein nên được chia đều vào cả ba bữa ăn trong ngày, thay vì dồn hết vào bữa tối. Cách chia này giúp duy trì cảm giác no và hiệu suất trao đổi chất ổn định suốt cả ngày, hỗ trợ kiểm soát kép cả cân nặng lẫn đường huyết về lâu dài.
Riêng đối với những người mắc bệnh thận, cần tham khảo ý kiến và sự đánh giá của bác sĩ chuyên khoa để có hàm lượng protein nạp vào phù hợp nhất với thể trạng.