Chỉ vài giờ sau khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đề xuất kế hoạch sử dụng các khoản tiền được rã băng của Iran để mua nông sản Mỹ, Tổng thống Donald Trump khẳng định nông dân Mỹ “rất hài lòng” với đề xuất này và cho biết ông đã nhận được nhiều cuộc gọi ủng hộ.
Phát biểu trước khi rời khu nghỉ dưỡng Burgenstock ở Thụy Sĩ, nơi ông dẫn đầu phái đoàn Mỹ tham gia vòng đàm phán cuối tuần qua với Iran, ông Vance cho biết thỏa thuận này sẽ giúp nuôi sống người dân Iran đồng thời làm giàu cho nông dân Mỹ.
Ông Vance cho biết ý tưởng này xuất phát từ ông Jared Kushner, con rể của ông Trump, và mô tả đây là một “thỏa thuận rất, rất tốt và rất đậm chất ông Trump”.
Nhà Trắng đang tìm kiếm các thị trường xuất khẩu ngoài Trung Quốc trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, trong bối cảnh nông dân Mỹ, một nhóm cử tri quan trọng của Đảng Cộng hòa, vẫn đang chịu tác động từ cuộc chiến thuế quan giữa Washington và Bắc Kinh và xung đột ở Trung Đông.
Ông Vance nói thêm: “Nếu các tài sản của Iran được giải phóng, số tiền đó sẽ được dùng để làm giàu cho nông dân Mỹ và cung cấp lương thực cho người dân Iran. Chúng tôi có quyền phê duyệt quy trình giải phóng tài sản đó”.
Ông tiếp tục: “Phía Qatar cũng có quyền phê duyệt quy trình này, và sau đó số tiền sẽ được dùng để mua đậu tương, ngô và lúa mì của Mỹ nhằm phục vụ người dân Iran”.
“Tất cả số tiền đó sẽ quay trở lại dưới hình thức mua thực phẩm, thứ mà họ đang rất cần. Họ có 91 triệu dân và không thể tự đáp ứng nhu cầu lương thực. Vì vậy, số tiền chúng tôi giải tỏa cuối cùng sẽ đến với nông dân Mỹ”, ông Trump nhấn mạnh.
Sau đó, hãng thông tấn bán chính thức Tasnim dẫn lời Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran Abdolnaser Hemmati cho biết Tehran không có nghĩa vụ phải mua các mặt hàng nông nghiệp từ Mỹ theo bản ghi nhớ hiện tại.
Ông Hemmati cho biết phần tiền còn lại được giải phóng không nhất thiết chỉ dùng để mua các mặt hàng thiết yếu mà cũng có thể được sử dụng để mua những hàng hóa khác không nằm trong diện bị trừng phạt, theo Tasnim.
Khoảng 100 tỷ USD tài sản của Iran, chủ yếu từ hoạt động xuất khẩu dầu mỏ, hiện đang bị phong tỏa trên khắp thế giới do các lệnh trừng phạt của Mỹ liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran và sự hậu thuẫn của nước này đối với các nhóm vũ trang ở Trung Đông.
Mỹ và Iran hiện có thời hạn 60 ngày để đạt được thỏa thuận về việc mở lại eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Iran sau thỏa thuận đạt được tuần trước nhằm chấm dứt giao tranh “trên mọi mặt trận”.
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải then chốt đối với nguồn cung dầu khí toàn cầu, những mặt hàng có vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là phân bón. Việc tuyến đường thủy này bị gián đoạn đã làm gia tăng áp lực đối với nông dân Mỹ, sau căng thẳng thương mại với Trung Quốc.
Trung Quốc từng là khách hàng mua đậu tương Mỹ lớn nhất, nhưng các đơn đặt hàng đã giảm mạnh trong khoảng một năm qua khi Bắc Kinh chuyển sang mua từ Argentina và Brazil sau cuộc chiến thuế quan. Để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, Washington đang tìm kiếm các thị trường mới từ Nigeria, Indonesia đến Ấn Độ và Bangladesh.
Phó chủ tịch Quốc dân đảng (KMT) Trương Vinh Cung đã gặp Ủy viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch Hội nghị Chính trị hiệp thương nhân dân Trung Quốc (Chính hiệp, tương đương Mặt trận tổ quốc) Vương Hỗ Ninh trong ngày khai mạc Hội nghị Văn hóa Trung Hoa xuyên eo biển lần thứ 3 tại Bắc Kinh, theo tờ South China Morning Post. KMT là đảng đối lập chính ở Đài Loan.
Tờ United Daily News (có trụ sở tại Đài Loan) dẫn lời ông Vương cho hay hội nghị này cho thấy người dân hai bên eo biển Đài Loan cùng chia sẻ niềm tin rằng lãnh thổ không được chia cắt và dân tộc không được tan rã. Ông nhấn mạnh người dân hai bên đều muốn bảo vệ, kế thừa và phát huy văn hóa Trung Hoa.
Đáp lại, ông Trương nói rằng từ quan điểm văn hóa, "người dân hai bên đều là người Trung Quốc và là người một nhà". Ông nói thêm rằng theo khuôn khổ pháp lý hiện hành, chỉ có một Trung Quốc và quan hệ giữa hai bên bờ eo biển Đài Loan không phải là mối quan hệ giữa hai nhà nước.
"Chỉ cần chúng ta tận dụng thực tế này và khôi phục lại các cơ chế tham vấn xuyên eo biển, sẽ có một nền tảng chính trị [cho sự phát triển hòa bình]", ông Trương nhấn mạnh.
Hội nghị nói trên, với chủ đề "văn hóa chung, huyết thống được kết nối", sẽ kéo dài đến ngày 13.5. Hội nghị bao gồm một loạt diễn đàn, triển lãm và chuyến thăm.
Sự kiện này diễn ra sau khi Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình gặp Chủ tịch KMT Trịnh Lệ Văn tại Bắc Kinh vào ngày 10.4, theo Tân Hoa xã.
Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) trong những ngày qua đã xây dựng kế hoạch sơ tán các tàu thương mại và thủy thủ đoàn đang bị mắc kẹt ở vùng Vịnh do chiến sự Iran. Natasha Brown, người phát ngôn của IMO, ngày 24/4 nói với báo Izvestia của Nga rằng 40 quốc gia thành viên đã tán thành kế hoạch này.
Brown cho biết IMO sẽ lập danh sách các tàu cần rời khỏi khu vực và điều phối quá trình sơ tán. Theo IMO, kế hoạch sơ tán này không có bất cứ biện pháp cưỡng chế nào, hoàn toàn mang tính chất phối hợp.
Tổng Thư ký IMO Arsenio Dominguez hôm 21/4 nói rằng kế hoạch này tập trung vào việc thiết lập một "hành lang hàng hải an toàn", ưu tiên sơ tán khoảng 800 tàu đang mắc kẹt do eo biển Hormuz bị phong tỏa. Các tàu sẽ rời đi theo một trình tự có tổ chức, một phần dựa trên khoảng thời gian mà các thủy thủ đoàn đã bị mắc kẹt.
Ông Dominguez tuyên bố chiến dịch sơ tán chỉ có thể được tiến hành nếu xung đột hạ nhiệt và khu vực này được xác nhận là an toàn, đặc biệt là không còn các mối đe dọa như thủy lôi.
Tổng Thư ký IMO cho hay khoảng 20.000 thủy thủ đã mắc kẹt ở vùng Vịnh kể từ khi nổ ra xung đột Mỹ - Israel với Iran và chưa biết khi nào có thể về nhà. Các chuyên gia tin rằng cơ chế sơ tán tàu và thủy thủ đoàn chỉ có thể hiệu quả khi có dấu hiệu giảm leo thang, đảm bảo an toàn hàng hải.
Theo bà Brown, mục tiêu của IMO là đảm bảo cho các tàu có thể rời khỏi khu vực an toàn, bằng cách áp dụng hệ thống phân luồng giao thông hiện nay, với điều kiện là các yếu tố an toàn được đảm bảo.
Phó giáo sư Mikhail Khachatryan thuộc Đại học Tài chính Nga nhận định rằng trong điều kiện hiện tại, việc đảm bảo an toàn cho tàu rời khỏi vùng Vịnh chỉ có thể được thực hiện thông qua các thỏa thuận trực tiếp hoặc gián tiếp giữa chủ tàu và chính quyền Iran.
Trước khi chiến sự Trung Đông bùng phát hôm 28/2, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu.
Sau khi chiến sự nổ ra, Iran đã gần như phong tỏa eo biển này, chỉ cho phép tàu thuyền của các nước "thân thiện" hoặc nộp phí đi qua. Mỹ đáp trả bằng cách thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ bất cứ tàu nào đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran. Tình trạng này khiến các tàu thương mại đối mặt với vòng "phong tỏa kép" khi hoạt động ở khu vực.
Bộ Tư pháp Mỹ ngày 15/6 công bố văn bản pháp lý, trong đó lãnh đạo bộ phận AI của Lầu Năm Góc là Cameron Stanley tiết lộ quân đội Mỹ đã sử dụng Grok của xAI cho "dự án Maven". Đây là chương trình sử dụng AI để hỗ trợ quá trình lựa chọn và nhắm mục tiêu của quân đội Mỹ, ban đầu dùng mô hình Claude của Anthropic.
Grok là trí tuệ nhân tạo do công ty xAI của Elon Musk xây dựng, được phát hành lần đầu vào tháng 11/2023.
Theo ông Stanley, Hệ thống Thông minh Maven (MSS) đã hỗ trợ quân đội Mỹ "khai hỏa hơn 2.000 vũ khí nhằm vào 2.000 mục tiêu khác nhau trong vòng 96 tiếng" khi triển khai chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng nhằm vào Iran. Quan chức Lầu Năm Góc ca ngợi Grok, khẳng định hiệu quả tác chiến được tăng cường đáng kể nhờ mô hình Grok Gov.
Tài liệu của Bộ Tư pháp Mỹ được dùng trong vụ kiện liên quan loạt máy phát điện tua-bin khí mà xAI đang vận hành.
NAACP, tổ chức bảo vệ quyền của người Mỹ gốc Phi, cáo buộc xAI vận hành hàng chục thiết bị loại này mà không có giấy phép, vi phạm đạo luật Không khí sạch. Tổ chức này thêm rằng những máy phát điện gây ô nhiễm được triển khai ở các khu dân cư có đa số là người Mỹ gốc Phi.
Tuy nhiên, xAI tuyên bố đây là các hệ thống di động và không thuộc diện bị quản lý theo luật.
Trong tài liệu pháp lý, Bộ Tư pháp Mỹ đánh giá vụ kiện "đe dọa an ninh quốc gia, kinh tế và năng lượng bằng cách cắt nguồn cung năng lượng cho những công nghệ AI đang hỗ trợ hoạt động quân sự của Lầu Năm Góc". Bình luận của ông Stanley, đề cập vai trò của Grok trong chiến dịch nhằm vào Iran, được đưa ra để củng cố lập luận trên.
Chính phủ Mỹ hồi cuối tháng 2 chấm dứt hợp đồng với Anthropic, sau khi công ty này từ chối cho phép sử dụng công cụ của họ trong các hoạt động quân sự tự động và giám sát công dân. Lầu Năm Góc sau đó chuyển sang các đối thủ của Anthropic như Google, Open AI và xAI.
Hơn 600 nhân viên Google đã yêu cầu tập đoàn không cung cấp AI cho quân đội Mỹ để dùng cho hoạt động bí mật. Nhiều người bày tỏ lo ngại về mối đe dọa mà AI có thể mang lại. Quá trình chuyển đổi sang AI của quân đội Mỹ diễn ra chậm chạp. Giới chức Mỹ tháng 3 thừa nhận rằng vẫn sử dụng Claude cho chiến dịch tấn công Iran.
