Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) trong những ngày qua đã xây dựng kế hoạch sơ tán các tàu thương mại và thủy thủ đoàn đang bị mắc kẹt ở vùng Vịnh do chiến sự Iran. Natasha Brown, người phát ngôn của IMO, ngày 24/4 nói với báo Izvestia của Nga rằng 40 quốc gia thành viên đã tán thành kế hoạch này.
Brown cho biết IMO sẽ lập danh sách các tàu cần rời khỏi khu vực và điều phối quá trình sơ tán. Theo IMO, kế hoạch sơ tán này không có bất cứ biện pháp cưỡng chế nào, hoàn toàn mang tính chất phối hợp.
Tổng Thư ký IMO Arsenio Dominguez hôm 21/4 nói rằng kế hoạch này tập trung vào việc thiết lập một “hành lang hàng hải an toàn”, ưu tiên sơ tán khoảng 800 tàu đang mắc kẹt do eo biển Hormuz bị phong tỏa. Các tàu sẽ rời đi theo một trình tự có tổ chức, một phần dựa trên khoảng thời gian mà các thủy thủ đoàn đã bị mắc kẹt.
Ông Dominguez tuyên bố chiến dịch sơ tán chỉ có thể được tiến hành nếu xung đột hạ nhiệt và khu vực này được xác nhận là an toàn, đặc biệt là không còn các mối đe dọa như thủy lôi.
Tổng Thư ký IMO cho hay khoảng 20.000 thủy thủ đã mắc kẹt ở vùng Vịnh kể từ khi nổ ra xung đột Mỹ – Israel với Iran và chưa biết khi nào có thể về nhà. Các chuyên gia tin rằng cơ chế sơ tán tàu và thủy thủ đoàn chỉ có thể hiệu quả khi có dấu hiệu giảm leo thang, đảm bảo an toàn hàng hải.
Theo bà Brown, mục tiêu của IMO là đảm bảo cho các tàu có thể rời khỏi khu vực an toàn, bằng cách áp dụng hệ thống phân luồng giao thông hiện nay, với điều kiện là các yếu tố an toàn được đảm bảo.
Phó giáo sư Mikhail Khachatryan thuộc Đại học Tài chính Nga nhận định rằng trong điều kiện hiện tại, việc đảm bảo an toàn cho tàu rời khỏi vùng Vịnh chỉ có thể được thực hiện thông qua các thỏa thuận trực tiếp hoặc gián tiếp giữa chủ tàu và chính quyền Iran.
Trước khi chiến sự Trung Đông bùng phát hôm 28/2, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu.
Sau khi chiến sự nổ ra, Iran đã gần như phong tỏa eo biển này, chỉ cho phép tàu thuyền của các nước “thân thiện” hoặc nộp phí đi qua. Mỹ đáp trả bằng cách thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ bất cứ tàu nào đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran. Tình trạng này khiến các tàu thương mại đối mặt với vòng “phong tỏa kép” khi hoạt động ở khu vực.
Theo Đài NBC News, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) vừa chia sẻ những hình ảnh đầu tiên của Trái đất được chụp từ sứ mệnh Artemis II, khi phi hành đoàn tiếp tục hành trình tiến về phía Mặt trăng.
Các bức ảnh ghi lại hình ảnh Trái đất phía sau tàu vũ trụ Orion, cho thấy hành tinh quê hương của chúng ta đang tỏa sáng rực rỡ với những vầng cực quang huyền ảo.
Một bức hình do Chỉ huy sứ mệnh Reid Wiseman chụp vào ngày 2-4 qua cửa sổ tàu Orion, ghi lại hình ảnh Trái đất ở trạng thái ngược sáng, với cực quang xuất hiện ở góc trên bên phải và góc dưới bên trái.
Cực quang là hiện tượng ánh sáng nhiều màu xuất hiện trên bầu trời, xảy ra khi các hạt mang năng lượng từ Mặt trời va chạm với khí quyển Trái đất.
Theo bà Lakiesha Hawkins - Phó giám đốc chương trình Artemis, ánh sáng hoàng đạo cũng hiện rõ ở góc dưới bên phải khi Trái đất che khuất Mặt trời.
Ánh sáng hoàng đạo là một vệt sáng mờ hình nón xuất hiện ở chân trời phía tây ngay sau khi Mặt trời lặn, hoặc phía đông trước khi Mặt trời mọc. Đây là hiện tượng bụi vũ trụ phản chiếu ánh sáng Mặt trời.
Một bức ảnh khác cũng do ông Wiseman chụp ghi lại đường phân sáng tối - ranh giới phân chia vùng ban ngày và ban đêm trên Trái đất.
"Anh ấy đã chia sẻ cho chúng tôi những bức hình thật tuyệt vời", bà Hawkins nói.
Những hình ảnh này được ghi lại sau khi phi hành đoàn hoàn thành lần đốt động cơ đưa tàu vào quỹ đạo chuyển tiếp lên Mặt trăng vào ngày 2-4.
Bà Hawkins cho biết trong ngày thứ ba của sứ mệnh, các hệ thống vẫn hoạt động bình thường và phi hành đoàn đang trong trạng thái tinh thần rất tốt.
Bốn thành viên phi hành đoàn gồm các phi hành gia NASA Wiseman, Victor Glover, Christina Koch cùng phi hành gia Canada Jeremy Hansen đã phóng tàu vào ngày 1-4 (giờ địa phương), khởi đầu chuyến hành trình kéo dài 10 ngày.
Tính đến ngày 3-4, họ đã cách Trái đất hơn 160.000km, với khoảng 240.000km nữa là tới Mặt trăng.
Sứ mệnh Artemis II không bao gồm việc đổ bộ lên Mặt trăng, mà được thiết kế như một bước đệm hướng tới mục tiêu hạ cánh vào năm 2028.
Cột mốc quan trọng tiếp theo sẽ diễn ra vào ngày 6-4, khi phi hành đoàn dự kiến bay vòng quanh Mặt trăng - hành trình có thể đánh dấu chuyến đi xa Trái đất nhất trong lịch sử nhân loại, vượt qua kỷ lục 400.171km từng được các phi hành gia Apollo 13 thiết lập vào năm 1970.
Chuyến thăm được lên lịch để trùng với dịp kỷ niệm 25 năm ngày ký Hiệp ước láng giềng hữu nghị và hợp tác thân thiện, vốn là nền tảng cho quan hệ giữa 2 quốc gia.
Ông Putin và ông Tập Cận Bình sẽ thảo luận về các vấn đề song phương hiện tại, các biện pháp nhằm củng cố hơn nữa mối quan hệ đối tác toàn diện và hợp tác chiến lược giữa Nga và Trung Quốc, đồng thời trao đổi quan điểm về các vấn đề quốc tế và khu vực then chốt.
Hai nhà lãnh đạo cũng sẽ tham dự lễ khai mạc khởi động Năm Giáo dục Nga - Trung Quốc (2026-2027).
Sau các cuộc hội đàm, 2 nhà lãnh đạo sẽ ký một tuyên bố chung cùng với một số hiệp định liên chính phủ, liên bộ ngành và các thỏa thuận song phương khác.
Chương trình của chuyến thăm cũng bao gồm một cuộc gặp với Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường để thảo luận về triển vọng hợp tác kinh tế và thương mại.
Chuyến thăm Trung Quốc của ông Putin sẽ diễn ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thăm Trung Quốc.
Điện Kremlin cho biết ban lãnh đạo Nga kỳ vọng vào các cuộc tiếp xúc với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mà không phụ thuộc vào chuyến thăm Bắc Kinh của ông Trump.
Hãng AFP ngày 24.5 dẫn lời lực lượng cứu hỏa cảnh báo rằng một bồn hóa chất độc hại tại TP.Garden Grove (quận Cam, bang California, Mỹ) đang nóng lên, làm gia tăng lo ngại về một vụ nổ thảm khốc tại khu vực đã có hàng chục ngàn người dân phải sơ tán.
Bồn hóa chất nằm tại cơ sở của Công ty GKN Aerospace (trụ sở tại Anh), chứa khoảng 26.000 lít methyl methacrylate, loại hóa chất dễ cháy, thường được sử dụng trong sản xuất nhựa. Theo trang web công ty, cơ sở này có diện tích hơn 6 ha với chức năng thiết kế, phân tích, thử nghiệm và chứng nhận mái che máy bay quân sự, cửa sổ buồng lái và cửa sổ hành khách.
Theo Sở Cứu hỏa quận Cam, bồn hóa chất trên trở nên nóng và rò rỉ hơi hôm 21.5. Hãng AP dẫn lời các quan chức cho biết các van trên bồn bị hỏng hoặc tắc nghẽn, khiến lực lượng cứu hộ không thể tháo hóa chất ra hoặc giảm áp suất trong bình.
Lực lượng cứu hỏa ban đầu hy vọng tìm được cách làm nguội hóa chất bên trong để bồn không rò rỉ hoặc phát nổ. Tuy nhiên, đến ngày 22.5, họ phát hiện nhiệt độ bên trong tăng lên mức 32 độ C, cao hơn 7 độ C so với ngày hôm trước. Các thiết bị bay không người lái được sử dụng để theo dõi nhiệt độ cứ 10 phút một lần và kế hoạch đang được tiến hành để đảm bảo rằng một vụ rò rỉ có thể nhanh chóng được ngăn chặn. Lực lượng cứu hỏa cũng đang vô hiệu hóa nguy cơ tại một bồn chứa hơn 56.700 lít gần đó, nếu bồn rò rỉ phát nổ.
Tiếp xúc với methyl methacrylate có thể gây ra các vấn đề hô hấp nghiêm trọng và thậm chí bất tỉnh. Hóa chất này cũng có thể gây ra các vấn đề thần kinh và kích ứng da, mắt và họng. Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết hóa chất này dễ được phát hiện và có thể ngửi thấy ở một khu vực rộng lớn mà không bị ảnh hưởng.
Ban đầu, những người ở gần cơ sở trên tại Garden Grove buộc phải sơ tán. Lệnh sơ tán sau đó mở rộng đến một số khu vực thuộc 5 thành phố khác ở quận Cam là Cypress, Stanton, Anaheim, Buena Park và Westminster. Khoảng 40.000 người trong khu vực đã được sơ tán. Thống đốc California Gavin Newsom ngày 23.5 tuyên bố tình trạng khẩn cấp để đối phó với mối đe dọa hóa chất. Ông chỉ đạo cung cấp thêm hỗ trợ cho lực lượng ứng phó của quận Cam và trưng dụng các cơ sở thuộc sở hữu của tiểu bang làm nơi trú ẩn cho 40.000 người sơ tán.
GKN Aerospace cho hay công ty đang làm việc với "tất cả các chuyên gia liên quan" nhằm giải quyết sự cố. "Chúng tôi thành thật xin lỗi vì sự gián đoạn đáng kể đối với nhiều cư dân và doanh nghiệp địa phương, những người đã phải sơ tán", theo Reuters dẫn lời một phát ngôn viên của công ty.
Chia sẻ với Thanh Niên, anh T.H (một Việt kiều sống tại khu vực sơ tán) cho biết nhà máy xảy ra rò rỉ chỉ cách nhà anh khoảng 500 m (theo đường chim bay). Đến hôm qua, anh sơ tán tại gia đình một người quen chứ không đến khu vực do chính quyền bố trí. Anh H. kể: "Lúc 18 giờ thứ sáu (ngày 22.5, theo giờ Mỹ), người dân nhận lệnh sơ tán, nhưng đến 20 giờ 45 cùng ngày thì lệnh sơ tán bị hủy. Đến sáng sớm thứ bảy thì lại có lệnh sơ tán. Đến 8 giờ 30 sáng thứ bảy, tôi rời khỏi nhà để bắt đầu sơ tán thì hầu hết hàng xóm đã rời đi".
"Mọi người xung quanh đều hoang mang, chỉ biết là có hóa chất rò rỉ, mà không biết mức độ nghiêm trọng, nên đa phần chủ quan không đem nhiều đồ đi di tản. Đến nơi sơ tán mới biết có thể việc sơ tán kéo dài hơn, nhưng lại không thể quay về lấy đồ đạc được do chính quyền mở rộng khu vực sơ tán, phong tỏa", anh H. kể thêm và cho biết đến chiều qua (theo giờ VN) thì vẫn được thông báo việc sơ tán sẽ kéo dài lâu.
