Bệnh nhân là nam giới, 50 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội. Trước khi nhập viện, người này hoàn toàn khỏe mạnh, làm việc chủ yếu trong nhà và không ghi nhận tiền sử bệnh lý thần kinh đặc biệt.
Theo bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, thành viên Hội Mạch máu Việt Nam, ngày 21/6, bệnh nhân bất ngờ xuất hiện cơn đau đầu dữ dội. Nghĩ rằng đây chỉ là biểu hiện do thời tiết oi bức hoặc làm việc căng thẳng, anh tự mua thuốc paracetamol uống và nghỉ ngơi tại nhà.
Tuy nhiên, cơn đau không thuyên giảm mà kéo dài sang ngày hôm sau.
Đến ngày 22/6, khi đo huyết áp tại nhà, bệnh nhân ghi nhận chỉ số tăng cao bất thường, có thời điểm lên tới 160mmHg, thậm chí gần 180mmHg. Lo lắng trước tình trạng đau đầu kéo dài kèm huyết áp tăng vọt, anh đến bệnh viện thăm khám.
Kết quả chụp cộng hưởng từ sọ não cho thấy bệnh nhân có 2 ổ xuất huyết nhỏ ở vùng bán cầu não phải và nhân bèo trái. Hình ảnh cũng ghi nhận dày niêm mạc xoang hàm hai bên.
May mắn, các ổ xuất huyết có kích thước nhỏ, chưa gây chèn ép hay biến chứng nguy hiểm.
Bệnh nhân được nhập viện theo dõi sát trong 72 giờ đầu, đồng thời kiểm soát huyết áp nhằm đánh giá nguy cơ ổ xuất huyết tiến triển hoặc xuất hiện thêm biến chứng thần kinh.
Theo bác sĩ, nếu phát hiện muộn hoặc tình trạng xuất huyết lớn hơn, người bệnh có thể phải can thiệp ngoại khoa để giải áp và xử trí chảy máu não.
Bác sĩ Mạnh nhận định, nhiều khả năng cơn tăng huyết áp cấp tính đã làm áp lực trong lòng mạch tăng cao, dẫn đến tổn thương thành mạch và gây xuất huyết não.
Xuất huyết não xảy ra khi một mạch máu trong não bị vỡ, khiến máu tràn vào nhu mô não. Khối máu tụ có thể phá hủy mô não xung quanh, làm tăng áp lực nội sọ, gây đau đầu dữ dội, rối loạn ý thức, yếu liệt tay chân, thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
Điều đáng chú ý là nhiều trường hợp xuất huyết não giai đoạn sớm chỉ biểu hiện bằng triệu chứng đau đầu dữ dội. Người bệnh dễ chủ quan, cho rằng đây là đau đầu do cảm cúm, thiếu ngủ, nắng nóng hoặc căng thẳng công việc nên tự mua thuốc giảm đau uống tại nhà.
“Bệnh nhân này rất may mắn vì ổ xuất huyết nhỏ. Nếu tiếp tục trì hoãn thăm khám, nguy cơ xuất huyết lan rộng hoặc gây biến chứng thần kinh nặng hoàn toàn có thể xảy ra”, bác sĩ Mạnh cho biết.
Không chủ quan với cơn đau đầu đột ngột
Một chi tiết đáng chú ý, theo bác sĩ Mạnh, là thời điểm bệnh nhân xuất hiện cơn đau đầu dữ dội trùng với đợt hoạt động mạnh của Mặt Trời được các cơ quan khí tượng không gian quốc tế theo dõi trong tháng 6.
Theo dữ liệu của Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA), trong tháng 6, nhiều vụ bùng phát tia lửa Mặt Trời và phóng khối vật chất vành nhật hoa hướng về Trái Đất, gây ra các đợt bão địa từ từ mức trung bình đến mạnh.
Một số nghiên cứu quốc tế từng đặt ra giả thuyết rằng biến động từ trường Trái Đất có thể ảnh hưởng đến hệ tim mạch và thần kinh. Nghiên cứu quy mô lớn công bố trên tạp chí Stroke của Hiệp hội Tim mạch Mỹ, phân tích dữ liệu hơn 11.000 bệnh nhân đột quỵ, ghi nhận tỷ lệ đột quỵ có xu hướng gia tăng trong những ngày xảy ra bão địa từ.
Kết quả nghiên cứu cho thấy nguy cơ đột quỵ nói chung tăng khoảng 19% trong các ngày có hoạt động địa từ mạnh. Ở nhóm dưới 65 tuổi, mức tăng nguy cơ còn cao hơn. Mối liên hệ được ghi nhận rõ hơn với một số thể đột quỵ xuất huyết như xuất huyết dưới nhện và xuất huyết não.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh đây mới là mối liên quan mang tính thống kê, chưa đủ bằng chứng để khẳng định bão địa từ là nguyên nhân trực tiếp gây xuất huyết não.
Những yếu tố nguy cơ đã được xác định rõ như tăng huyết áp, bệnh lý mạch máu não, rối loạn đông máu, hút thuốc lá, béo phì, lạm dụng rượu bia hoặc lối sống thiếu lành mạnh vẫn là các nguyên nhân quan trọng nhất.
Từ trường hợp trên, bác sĩ Mạnh khuyến cáo người dân không nên chủ quan với những cơn đau đầu xuất hiện đột ngột, dữ dội, nhất là khi kèm tăng huyết áp, buồn nôn, yếu tay chân, nói khó, nhìn mờ hoặc rối loạn ý thức.
“Trong những trường hợp này, việc tự uống thuốc giảm đau có thể làm chậm thời gian chẩn đoán và khiến người bệnh bỏ lỡ “giờ vàng” điều trị. Người bệnh cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh hoặc đột quỵ để được chụp não, đánh giá nguyên nhân và xử trí kịp thời”, bác sĩ Mạnh khuyến cáo.
Hôm 25/5, chính phủ Uganda đóng cửa biên giới với Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) trong 4 tuần và yêu cầu người nhập cảnh cách ly 21 ngày. Quyết định này nối tiếp cảnh báo của WHO hôm 17/5 khi tổ chức này xếp đợt dịch Ebola do chủng Bundibugyo tại DRC vào nhóm Tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế. Giới chức y tế ghi nhận hơn 900 ca nghi nhiễm cùng 220 người tử vong ở tâm dịch DRC, đồng thời lo ngại virus lan rộng sang các nước láng giềng.
Tại Mỹ, chính quyền Washington cấm nhập cảnh đối với người nước ngoài và người có thẻ xanh từng đến DRC, Uganda hoặc Nam Sudan trong vòng 21 ngày. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ phân luồng hành khách ở hai sân bay Washington Dulles và Hartsfield-Jackson Atlanta. Cơ quan này đưa toàn bộ công dân Mỹ từ vùng dịch về khu vực chỉ định để đo thân nhiệt và theo dõi y tế.
Tương tự, Canada cấm nhập cảnh 90 ngày đối với người đến từ ba quốc gia trên từ ngày 26/5, đồng thời buộc công dân và thường trú nhân cách ly 21 ngày kể từ ngày 30/5.
Bộ trưởng Y tế Mexico David Kershenovich cũng siết chặt quy trình sàng lọc sân bay, khuyến cáo người dân tránh đến DRC và yêu cầu hành khách từ vùng dịch cách ly 21 ngày.
Ở vùng Caribbean, Bahamas đình chỉ người đến từ ba quốc gia châu Phi nhập cảnh trong 30 ngày, trong khi Quần đảo Cayman lập tức tăng cường sàng lọc sau khi phát hiện hai hành khách vừa trở về từ DRC.
Ở châu Á, Bộ Y tế Công cộng Thái Lan chỉ định hành khách từ DRC và Uganda nhập cảnh qua Sân bay Suvarnabhumi. Cơ quan này buộc người không triệu chứng cách ly 21 ngày và đưa các ca nghi nhiễm vào khu điều trị.
Ấn Độ nhanh chóng triển khai hệ thống giám sát tại những cửa khẩu lớn và khuyên công dân hạn chế đến vùng dịch.
Tại Trung Đông, Jordan cùng Bahrain dừng tiếp nhận hành khách từ các nước châu Phi đang có dịch. Về phía các nước láng giềng, Bộ Y tế Kenya kích hoạt cơ sở cách ly biên giới và giao Viện Y tế Công cộng Quốc gia tăng cường sàng lọc.
Đi ngược lại xu hướng chung, Ủy ban An ninh Y tế Liên minh châu Âu (EU) chưa áp dụng các biện pháp kiểm soát với hành khách đến từ DRC và Uganda do họ đánh giá rủi ro lây nhiễm cộng đồng tại châu lục này vẫn ở mức thấp.
Giới chức y tế thế giới hiện chưa tìm ra vaccine phòng ngừa hay phương pháp điều trị đặc hiệu cho biến thể Ebola Bundibugyo. Chủng virus này lây từ dơi ăn quả sang người, sau đó phát tán mạnh trong cộng đồng khi người dân tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể qua da trầy xước hoặc chạm vào thi thể trong các nghi lễ mai táng. Bệnh nhân ủ bệnh từ 2 đến 21 ngày, thường khởi phát đột ngột với triệu chứng sốt, uể oải, đau cơ trước khi nhanh chóng tiến triển thành nôn mửa, tiêu chảy, suy gan và suy thận.
Trước tình hình trên, Bộ Y tế Việt Nam đã phát đi cảnh báo và chuẩn bị sẵn sàng ứng phó. Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không nên hoang mang. Những người trở về từ vùng dịch cần chủ động tự cách ly và theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày. Đến nay, Việt Nam chưa ghi nhận bất kỳ ca Ebola nào. Bộ Y tế đánh giá Ebola khó xâm nhập và bùng phát thành dịch tại nước ta, do loại virus này chỉ truyền bệnh qua tiếp xúc trực tiếp.
Hội nghị mang tên “Y học chính xác và đổi mới trong bệnh lý tiêu hóa - gan mật 2026”, với các báo cáo tập trung làm rõ 3 xu hướng lớn đang định hình chuyên ngành hiện nay, gồm:
Với sự hỗ trợ của biomarker, dữ liệu lâm sàng và công nghệ phân tích hiện đại, bác sĩ có thể dự đoán nguy cơ tốt hơn, phát hiện bệnh sớm hơn và xây dựng chiến lược điều trị phù hợp cho từng trường hợp, qua đó rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn.
Phát biểu khai mạc, Phó giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Võ Duy Thông, Trưởng khoa Tiêu hóa Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết các tiến bộ khoa học trong lĩnh vực tiêu hóa - gan mật đang được cập nhật với tốc độ nhanh, cùng nhiều bằng chứng mới và hướng dẫn điều trị ngày càng hoàn thiện. Theo ông, giá trị của một hội nghị khoa học không chỉ nằm ở lượng kiến thức được chia sẻ, mà quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa các khuyến cáo, hướng dẫn chuyên môn thành thực hành hằng ngày trong chăm sóc người bệnh.
Điểm nổi bật của hội nghị năm nay là nội dung học thuật bám sát thực hành lâm sàng. Chương trình không chỉ cập nhật các khuyến cáo và bằng chứng y học mới mà còn tăng tính ứng dụng thông qua các ca lâm sàng điển hình, phiên tranh luận chuyên sâu và trao đổi trực tiếp với chuyên gia.
Phiên toàn thể buổi sáng với chủ đề “Từ cập nhật thực chứng đến y học chính xác trong bệnh lý tiêu hóa - gan mật” là một trong những điểm nhấn của chương trình, tập trung thảo luận những thay đổi trong chiến lược tiếp cận và điều trị trong kỷ nguyên y học hiện đại.
Bên cạnh đó, hội nghị mang đến nhiều nội dung thực tiễn xoay quanh các chủ đề được quan tâm như bệnh trào ngược dạ dày - thực quản (GERD), bệnh viêm ruột mạn tính (IBD), bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa (MASLD), viêm gan virus, điều trị sinh học và các chiến lược can thiệp gan mật hiện đại.
Chia sẻ thêm về định hướng chuyên môn, Phó giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Võ Duy Thông cho biết y học chính xác không đơn thuần là ứng dụng công nghệ mới, mà quan trọng hơn là khả năng đưa ra quyết định điều trị tối ưu dựa trên dữ liệu lâm sàng và đặc điểm riêng của từng người bệnh. Điều cốt lõi là điều trị đúng người bệnh, đúng thời điểm và đúng mức độ can thiệp.
Cô gái ở tỉnh Tây Ninh đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ trong tình trạng đau đầu rất nhiều, chóng mặt. Ảnh chụp MRI phát hiện bệnh nhân có khối u não kích thước 6,2 x 6,5 x 7,3 cm, chiếm gần 1/4 thể tích hộp sọ. Người bệnh cho biết bị đau đầu dai dẳng nhiều năm qua nhưng nghĩ do stress, thiếu ngủ và áp lực công việc.
Bệnh viện hội chẩn đa chuyên khoa gồm nội thần kinh, chẩn đoán hình ảnh, can thiệp mạch thần kinh, phẫu thuật thần kinh và gây mê hồi sức, xác định khối u lớn cần được phẫu thuật càng sớm càng tốt nhằm ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.
Quá trình khảo sát cho thấy khối u có hệ thống mạch máu nuôi rất phong phú, tiềm ẩn nguy cơ chảy máu trong quá trình phẫu thuật. Vì thế, các bác sĩ chuẩn bị nhiều phương án dự phòng để kiểm soát nguy cơ bệnh nhân chảy máu trong khi mổ, đồng thời lên kế hoạch phẫu thuật chi tiết cho từng giai đoạn.
Ca mổ được thực hiện dưới kính vi phẫu, kéo dài gần 9 tiếng, bóc tách lấy trọn khối u trong khi vẫn bảo tồn tối đa chức năng thần kinh cho người bệnh. Sức khỏe phục hồi tốt, các chức năng thần kinh được bảo tồn, bệnh nhân được ra viện.
Bác sĩ Nguyễn Quang Hưng, Trưởng Đơn vị phẫu thuật Thần kinh của bệnh viện, nhận định với kích thước lớn như thế chứng tỏ khối u đã tồn tại âm thầm trong não bệnh nhân ít nhất khoảng 10 năm hoặc lâu hơn. Đây là trường hợp khá đặc biệt vì bệnh tiến triển trong thời gian dài nhưng triệu chứng không điển hình, khiến người bệnh dễ chủ quan.
Các chuyên gia thần kinh lưu ý khi đau đầu kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc kèm các dấu hiệu chóng mặt, yếu tay chân, giảm thị lực, méo miệng, nói khó, co giật..., người bệnh cần sớm đến cơ sở y tế chuyên khoa để khám và xử lý kịp thời.
