Bộ Tài chính thúc EVN, Petrovietnam, TKV tăng tốc đầu tư, bảo đảm tăng trưởng 2 con số

Sở Tư pháp TP.HCM vừa có công văn gửi Sở Tài chính về việc rà soát thực hiện Nghị Quyết số 212 của Thủ Tướng Chính phủ và hoàn tất kiến nghị Kiểm toán nhà nước, tham mưu thanh toán các khu đất thanh toán hợp đồng BT dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1) - dự án chống ngập 10.000 tỉ.

Căn cứ Nghị quyết số 212 ngày 21.7.2025 của Chính phủ, UBND TP.HCM có thẩm quyền và chịu trách nhiệm toàn diện trong việc thanh toán cho nhà đầu tư bằng quỹ đất, bảo đảm tuân thủ quy định tại Nghị quyết số 98 của Quốc hội và pháp luật về đất đai.

Sở Tư pháp nhấn mạnh yêu cầu của Kiểm toán Nhà nước tại Kết luận số 48 ngày 6.4 rằng "Quỹ đất thanh toán cho dự án phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc ngang giá theo quy định pháp luật".

Thực tế, Nghị quyết số 212 đã mở ra cơ chế cho phép TP.HCM thanh toán cho nhà đầu tư bằng quỹ đất, phần chênh lệch (sau khi rà soát loại bỏ chi phí bất hợp lý) sẽ được bù đắp bằng vốn đầu tư công của thành phố.

Tuy nhiên, việc TP.HCM tiếp tục lựa chọn 7 khu đất từ hợp đồng cũ năm 2016 để thanh toán đã bị Kiểm toán Nhà nước "tuýt còi". Nguyên nhân do tổng giá trị ước tính của 7 khu đất này chỉ khoảng 4.983 tỉ đồng, trong khi tổng mức đầu tư điều chỉnh của dự án hiện đã vọt lên tới 14.446 tỉ đồng. Khoảng cách quá lớn này hoàn toàn vi phạm nguyên tắc ngang giá.

Báo cáo kiểm toán cũng chỉ rõ sự thiếu nhất quán và "bối rối" của thành phố trong việc lựa chọn quỹ đất khi đưa 12 khu đất lên bàn cân nhưng liên tục thay đổi. Đơn cử, khu đất C8A (quận 7 cũ), số 762 Bình Quới và số 232 Đỗ Xuân Hợp đã được ký kết với nhà đầu tư nhưng đến nay vẫn vướng thủ tục, chưa duyệt quy hoạch 1/500, liên tục bị điều chỉnh diện tích.

Hai khu đất tại Phước Long B và số 299 Đào Trí từng được đưa vào danh sách dù đang có tổ chức, cá nhân khác thực hiện dự án. Một số khu đất như số 118B Trần Đình Xu (quận 1 cũ) và số 1005 Thoại Ngọc Hầu (quận Tân Phú cũ) từng bị kết luận không đủ điều kiện, nhưng chỉ ít tuần sau lại xuất hiện trở lại trong danh sách.

Ngược lại, các khu đất lớn tại xã Nhơn Đức, Hiệp Phước (huyện Nhà Bè cũ) từng được thống nhất dùng để thay thế thì sau đó lại bị loại bỏ; hay hai khu đất tại số 420 Nơ Trang Long và số 257 Trần Hưng Đạo được các sở ngành và nhà đầu tư đồng thuận đề xuất nhưng cuối cùng không được chấp thuận .

Do đó, trong văn bản lần này, Sở Tư Pháp đề nghị Sở Tài chính cần khẩn trương phối hợp cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Phát triển quỹ đất nghiên cứu kết quả kiểm toán, đối chiếu quy định hiện hành để tham mưu phương án hoàn vốn bằng đất 100% theo đúng nguyên tắc ngang giá, đáp ứng tiến độ chỉ đạo của UBND TP.

Theo hợp đồng BT, trong vòng 9 tháng kể từ 27.5.2016, UBND TP.HCM phải xác định các khu đất thanh toán cho nhà đầu tư. Như vậy, tính đến cuối năm 2025 - tức gần 10 năm - thành phố vẫn chưa xác định chính thức quỹ đất và giá trị quỹ đất thanh toán. Việc dự án kéo dài không chỉ khiến máy móc công trình rỉ sét mà còn làm phát sinh lãi vay khổng lồ, gây rủi ro thất thoát rất lớn cho ngân sách nhà nước.

Hiện tại, nguồn vốn tín dụng từ Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) vẫn chưa thể giải ngân cho dự án do các thủ tục pháp lý liên quan chưa hoàn thành. Việc sớm hoàn tất thủ tục xác định và thanh toán quỹ đất sẽ tạo điều kiện để BIDV giải ngân nguồn vốn tín dụng, hạn chế lãi vay và các chi phí phát sinh, từ đó giảm áp lực thanh toán cho ngân sách thành phố.

Mới đây nhất, tại Thông báo ngày 15.6 sau khi làm việc với lãnh đạo TP.HCM về các dự án trọng điểm, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu phải hoàn thành dự án chống ngập ngay trong năm nay.

Tin Gốc: Thanh Niên

Giữa những biến động khó lường của thị trường tài chính, không ít người dân vẫn lựa chọn nắm giữ vàng như một "kênh trú ẩn" an toàn cho tài sản tích lũy.

Với ông Đặng Ngọc Tiến (phường Hà Đông, Hà Nội) vàng được mua và cất giữ trong nhiều năm không chỉ là khoản tiết kiệm, mà còn là "bảo hiểm" trước những rủi ro của cuộc sống.

"Gửi tiết kiệm thì lãi suất lên xuống thất thường, còn đầu tư vào lĩnh vực khác tôi không có nhiều thông tin. Vàng tuy không sinh lời ngay nhưng ít nhất mình nhìn thấy, cầm được và yên tâm là tài sản vẫn còn đó", ông Tiến chia sẻ với Người Đưa Tin.

Tuy vậy, khi được hỏi về khả năng đưa số vàng này vào lưu thông thông qua các cơ chế huy động, ông vẫn tỏ ra dè dặt: "Nếu có cơ chế rõ ràng, minh bạch và đảm bảo an toàn thì tôi cũng cân nhắc. Nhưng điều tôi băn khoăn nhất là khi cần rút ra, liệu có được trả đúng giá trị và đúng loại vàng mình đã gửi hay không".

Tâm lý của ông Tiến cũng là điều dễ thấy ở nhiều người dân hiện nay, khi vàng không chỉ đơn thuần là tài sản tích lũy mà còn gắn với nhu cầu bảo toàn giá trị.

Đây cũng là lý do khiến một lượng lớn vàng trong dân cư vẫn nằm ngoài lưu thông, chưa được chuyển hóa thành nguồn vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Theo các ước tính thường được dẫn lại của Hội đồng Vàng thế giới và giới chuyên gia trong nước, lượng vàng vật chất đang nằm trong dân cư Việt Nam có thể lên tới hàng trăm tấn, tương đương hàng chục tỷ USD.

Nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển ngày càng gia tăng khiến việc huy động nguồn lực vàng trong dân được xem là một giải pháp tiềm năng, góp phần bổ sung vốn cho nền kinh tế và giảm áp lực lên hệ thống tín dụng ngân hàng, đặc biệt ở phân khúc trung và dài hạn.

Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là làm thế nào để "đánh thức" nguồn lực này mà vẫn bảo đảm an toàn cho hệ thống tài chính.

Một trong những rủi ro lớn nhất đến từ biến động giá vàng, khi giá vàng thế giới liên tục dao động, nếu cơ chế huy động không được thiết kế phù hợp, các tổ chức tham gia có thể đối mặt với rủi ro chênh lệch giá, ảnh hưởng đến cân đối tài chính.

Bên cạnh đó, tâm lý nắm giữ vàng để phòng ngừa rủi ro khiến người dân chỉ sẵn sàng tham gia khi có cơ chế đủ minh bạch và bảo đảm. Nếu triển khai ồ ạt nhưng thiếu kiểm soát, hoạt động huy động vàng thậm chí có thể gây áp lực lên thị trường ngoại hối và công tác điều hành chính sách tiền tệ.

Vừa qua, Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam đã kiến nghị Chính phủ sớm ban hành cơ chế cụ thể để huy động, thu mua vàng trong dân làm nguyên liệu cho sản xuất, chế tác vàng trang sức, mỹ nghệ.

Đáng chú ý, hiệp hội đề xuất cho phép doanh nghiệp được vay vàng trong dân với lãi suất thỏa thuận theo quy định của pháp luật dân sự.

Trao đổi với Người Đưa Tin về đề xuất trên, Luật sư Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Hãng luật SBLAW (SBLAW Vietnam International Law Firm) cho rằng đây là một đề xuất đáng để nghiên cứu theo hướng ủng hộ, bởi có thể trở thành giải pháp khơi thông nguồn lực tài chính rất lớn đang được người dân cất giữ dưới dạng vàng.

Theo ông Hà nếu được thiết kế phù hợp, chính sách này có thể giúp chuyển hóa lượng vàng trong dân thành nguồn vốn lưu thông phục vụ sản xuất, kinh doanh và phát triển kinh tế. Tuy nhiên để triển khai an toàn và khả thi, cần phải xây dựng một hành lang pháp lý riêng biệt thay vì áp dụng các quy định hiện hành.

Ông phân tích, Nghị định 24/2012/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 232/2025) được ban hành với mục tiêu chống "vàng hóa" nền kinh tế, chấm dứt hoạt động huy động và cho vay vàng của các tổ chức tín dụng. Vì vậy, khung pháp lý hiện nay chưa có cơ sở cho việc doanh nghiệp vay vàng trực tiếp từ người dân với lãi suất thỏa thuận.

"Việc xây dựng một hành lang pháp lý riêng hoặc cơ chế thí điểm là bắt buộc", luật sư Nguyễn Thanh Hà nhấn mạnh. Theo ông, cơ chế này cần quy định rõ tiêu chuẩn doanh nghiệp được tham gia huy động vàng bao gồm uy tín, năng lực tài chính.

Đồng thời phải có cơ chế bảo hiểm hoặc tài sản bảo đảm nhằm bảo vệ quyền lợi của người dân cũng như các phương án ứng phó khi giá vàng biến động mạnh.

Theo luật sư Nguyễn Thanh Hà, điều quan trọng nhất nếu triển khai cơ chế huy động vàng là phải xây dựng được hệ thống bảo vệ quyền lợi người dân trong trường hợp doanh nghiệp mất khả năng thanh toán hoặc phát sinh tranh chấp.

Ông cho rằng, rủi ro không chỉ đến từ việc doanh nghiệp làm ăn thua lỗ mà còn xuất phát từ biến động khó lường của giá vàng. Thông thường sau khi vay vàng từ người dân, doanh nghiệp sẽ bán vàng để quy đổi sang tiền đồng phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, đến thời điểm trả nợ nếu giá vàng tăng mạnh, doanh nghiệp có thể rơi vào tình trạng dù kinh doanh có lãi bằng VND nhưng vẫn không đủ khả năng mua lại lượng vàng tương ứng để hoàn trả cho người dân.

"Rủi ro này hoàn toàn có thể đẩy doanh nghiệp vào khó khăn và khiến người dân đối mặt nguy cơ mất tài sản", ông Hà nói.

Để hạn chế nguy cơ đó, theo Chủ tịch Hãng luật SBLAW cơ quan xây dựng chính sách cần thiết kế các cơ chế bảo vệ cụ thể. Trong đó, doanh nghiệp muốn huy động vàng phải có tài sản bảo đảm hoặc bảo lãnh ngân hàng với giá trị cao hơn khoản vàng vay nhằm dự phòng rủi ro trượt giá.

Ông cũng đề xuất cần xây dựng bộ tiêu chí chặt chẽ để lựa chọn doanh nghiệp tham gia thí điểm, chỉ cho phép những đơn vị có năng lực tài chính mạnh, dòng tiền ổn định và có khả năng phòng vệ rủi ro giá vàng tham gia.

Ngoài ra, luật sư Nguyễn Thanh Hà cho rằng cần nghiên cứu cơ chế bảo hiểm tiền gửi bằng vàng tương tự bảo hiểm tiền gửi ngân hàng nhằm bảo vệ tài sản của người dân trong trường hợp doanh nghiệp phá sản hoặc giá vàng biến động quá lớn.

"Vàng là tài sản nên pháp luật luôn có cơ chế bảo vệ quyền sở hữu của người dân. Tuy nhiên, để cơ chế đó vận hành an toàn và hiệu quả, Nhà nước cần thiết kế một cơ chế thử nghiệm phù hợp, sau đó tổng kết và hoàn thiện hành lang pháp lý trước khi cho phép doanh nghiệp chính thức vay vàng trong dân", ông Hà nhấn mạnh.

Ở góc nhìn thận trọng hơn, chuyên gia kinh tế Lê Bá Chí Nhân cho rằng đề xuất cho doanh nghiệp vay vàng trực tiếp từ người dân cần được cân nhắc kỹ lưỡng bởi Việt Nam từng trải qua giai đoạn "vàng hóa" nền kinh tế với nhiều hệ lụy nghiêm trọng.

Theo ông, hệ quả của giai đoạn này là chính sách tiền tệ bị suy yếu, tỷ giá chịu áp lực lớn còn hệ thống ngân hàng đối mặt với rủi ro mất cân đối và biến động giá vàng.

Ông Nhân nhận định, nếu cho phép doanh nghiệp vay vàng trực tiếp từ người dân với lãi suất thỏa thuận thì về bản chất là mở lại kênh tín dụng bằng vàng dưới một hình thức khác, tiềm ẩn nhiều rủi ro vĩ mô.

"Rủi ro đầu tiên là làm suy yếu vai trò của tiền đồng. Khi vàng trở thành công cụ sinh lãi, người dân có thể chuyển sang nắm giữ vàng thay vì gửi tiết kiệm bằng VND", ông nói.

Bên cạnh đó, vị chuyên gia cũng cảnh báo nguy cơ hình thành một "thị trường tín dụng ngầm bằng vàng" khó kiểm soát nếu hoạt động vay mượn diễn ra ngoài hệ thống tài chính chính thức.

Khi đó, cơ quan quản lý sẽ gặp khó khăn trong việc giám sát quy mô dòng tiền, mức độ rủi ro cũng như khả năng thanh toán của doanh nghiệp tham gia huy động vàng.

Một vấn đề khác được TS. Lê Bá Chí Nhân đặc biệt lưu ý là rủi ro chênh lệch giá vàng. Theo ông, phần lớn doanh nghiệp vay vàng sẽ bán vàng để quy đổi sang tiền đồng phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên nếu giá vàng tăng mạnh trong thời gian vay, doanh nghiệp có thể rơi vào tình trạng dù hoạt động kinh doanh không thua lỗ nhưng vẫn không đủ khả năng mua lại lượng vàng tương ứng để hoàn trả cho người dân. Điều này có thể kéo theo nguy cơ mất khả năng thanh toán và phát sinh tranh chấp tài sản.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Đề xuất mới của Bộ Công Thương về cơ chế điều hành giá điện đang mở đường cho việc xử lý dần khoản lỗ gần 45.000 tỷ đồng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), đồng thời tạo hành lang pháp lý để giá điện bám sát hơn với biến động chi phí đầu vào.

Tại hồ sơ thẩm định dự án sửa đổi Luật Điện lực gửi Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương cho rằng giá bán lẻ điện cần được phản ánh, điều chỉnh kịp thời theo biến động thực tế của các yếu tố đầu vào nhằm bù đắp đầy đủ chi phí hợp lý, hợp lệ và đảm bảo doanh nghiệp điện lực có lợi nhuận hợp lý để bảo toàn, phát triển vốn.

Một trong những điểm đáng chú ý là đề xuất cho phép các khoản chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính đủ trong một lần điều chỉnh giá sẽ được cộng dồn, phân bổ vào các kỳ điều chỉnh tiếp theo. Cơ chế này cũng áp dụng với các khoản chi phí tồn đọng phát sinh trước khi luật sửa đổi có hiệu lực.

Theo Bộ Công Thương, giai đoạn 2022-2023, nhiều chi phí đầu vào của ngành điện chưa được phản ánh đầy đủ vào giá bán lẻ điện, khiến hoạt động kinh doanh của EVN thua lỗ nặng.

Năm 2022, giá điện được giữ nguyên nhằm hỗ trợ phục hồi kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội sau đại dịch Covid-19, trong bối cảnh giá than nhập khẩu và giá khí tăng mạnh do tác động từ xung đột Nga - Ukraine. Sang năm 2023, giá điện dù đã được điều chỉnh nhưng mức tăng vẫn thấp hơn đáng kể so với chi phí thực tế phát sinh để tránh gây áp lực lên kinh tế vĩ mô và đời sống người dân.

Theo báo cáo của EVN, khoản lỗ lũy kế trong hai năm 2022-2023 lên tới khoảng 50.029 tỷ đồng. Đến hết năm 2024, nhờ hoạt động sản xuất kinh doanh có lãi trở lại, số lỗ lũy kế của công ty mẹ EVN giảm xuống còn khoảng 44.792 tỷ đồng.

Bộ Công Thương cho rằng cơ chế phân bổ chi phí chưa được tính đủ vào giá điện sẽ là cơ sở pháp lý để xử lý dứt điểm các khoản tồn đọng này, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp điện lực thu hồi đầy đủ chi phí hợp lý trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Tuy vậy, cơ quan quản lý khẳng định việc phân bổ sẽ được tính toán theo lộ trình, có thể phân bổ toàn bộ hoặc một phần tùy từng thời điểm nhằm hạn chế tác động đột ngột tới người dân và doanh nghiệp.

"Việc điều hành giá điện sẽ được xem xét phù hợp với tình hình kinh tế từng thời kỳ, bảo đảm không giật cục, có lộ trình và thực hiện với biên độ điều chỉnh nhỏ", Bộ Công Thương nêu.

Đáng chú ý, Bộ cũng cho rằng trong các giai đoạn thuận lợi về thủy văn, khi nguồn thủy điện dồi dào giúp giảm chi phí phát điện, việc phân bổ các khoản chi phí tồn đọng có thể không làm tăng giá bán lẻ điện.

Liên quan đến vấn đề này, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa có báo cáo gửi Bộ Công Thương.

EVN cho biết, vừa qua Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp đã đăng tải nội dung của dự thảo Tờ trình về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực số 61/2024/QH15.

Theo đó, tại trang 12 "Đến hết năm 2024, do hoạt động kinh doanh của EVN có lãi nên số lỗ luỹ kế của Công ty mẹ - EVN còn khoảng 44.792 tỷ đồng".

Để đảm bảo thông tin, số liệu được cập nhật kịp thời tới dư luận nói chung và các cấp có thẩm quyền nói riêng, EVN đã có văn bản thông tin và số liệu tài chính của EVN cập nhật đến hết năm 2025.

Cụ thể như sau: "Trong các năm 2024 và 2025, hoạt động sản xuất kinh doanh của EVN được cải thiện đáng kể, đến hết năm 2025 số lỗ luỹ kế của Công ty mẹ - EVN chỉ còn khoảng 5.611 tỷ đồng".

Như vậy số lỗ lũy kế đến hết năm 2025 còn 5.611 tỷ đồng giảm 87,48% so với trước đó.

Tin Gốc: Người Đưa Tin