Suy đa tạng do mò đốt

Thạc sĩ - bác sĩ nội trú Ngô Thanh Hùng,Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết đi bộ, chạy bộ đều thuộc nhóm bài tập hiếu khí (aerobic), nhưng chúng khác biệt rõ rệt về động lực học, cường độ trao đổi chất và áp lực lên hệ cơ xương khớp. Sự lựa chọn giữa đi bộ và chạy bộ không đơn thuần là một câu hỏi về sở thích, mà là một quyết định lâm sàng dựa trên tình trạng sinh lý, mục tiêu chuyển hóa và khả năng chịu đựng chấn thương của từng cá nhân.

Sự khác biệt cơ bản nhất về mặt lâm sàng nằm ở giai đoạn bay (flight phase). Trong đi bộ, luôn có ít nhất 1 chân tiếp xúc với mặt đất tại mọi thời điểm, trong khi chạy bộ bao gồm một khoảng thời gian ngắn mà 2 chân đều rời khỏi mặt đất. Khi chân tiếp đất sau giai đoạn bay, cơ thể phải hấp thụ một lực phản hồi từ mặt đất cực lớn. Nghiên cứu cho thấy lực này trong đi bộ chỉ dao động từ 1 đến 1,5 lần trọng lượng cơ thể, nhưng trong chạy bộ, nó có thể tăng vọt lên mức 2,5 đến 3,5 lần trọng lượng cơ thể. Áp lực này tác động trực tiếp lên sụn khớp, dây chằng và cấu trúc xương, tạo ra cả những kích thích sinh học tích cực lẫn những rủi ro chấn thương tiềm tàng.

Đơn vị tương đương chuyển hóa (MET) là một công cụ hữu hiệu để so sánh cường độ. Đi bộ nhanh (khoảng 5 - 6 km/giờ) tiêu tốn khoảng 3,5 đến 5 METs; trong khi chạy bộ (tốc độ > 8 km/ giờ) bắt đầu từ 8,0 METs và có thể vượt quá 15 METs ở các vận động viên chuyên nghiệp. Điều này giải thích tại sao chạy bộ có thể đốt cháy lượng calo gấp đôi hoặc gấp 3 lần đi bộ trong cùng một khoảng thời gian.

Việc lựa chọn đi bộ hay chạy bộ cần được cá nhân hóa dựa trên đánh giá chi tiết về tình trạng bệnh lý của người bệnh.

Người bệnh béo phì và hội chứng chuyển hóa. Đối với những người có BMI > 30, chạy bộ không phải là lựa chọn ưu tiên ban đầu do áp lực lên khớp gối và cổ chân quá lớn. Đi bộ nhanh trên mặt phẳng nghiêng là một giải pháp thay thế tốt, giúp tăng nhịp tim và tiêu thụ năng lượng như chạy bộ nhưng vẫn giữ được cơ chế tác động thấp của đi bộ. Người bệnh nên bắt đầu với 10 - 15 phút mỗi ngày và tăng dần lên 30 - 60 phút trước khi cân nhắc chuyển sang chạy bộ nhẹ nhàng.

Người cao tuổi (trên 60 tuổi). Đi bộ là tiêu chuẩn vàng cho nhóm người này. Nó không chỉ cải thiện sức khỏe tim mạch mà còn tăng cường sự thăng bằng và khả năng phối hợp, từ đó giảm nguy cơ té ngã - một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở người cao tuổi. Khuyến nghị tối thiểu là 150 phút đi bộ ở cường độ trung bình mỗi tuần, kết hợp với các bài tập sức mạnh và thăng bằng ít nhất 2 ngày mỗi tuần.

Người bệnh có bệnh lý tim mạch ổn định. Sau khi được bác sĩ chuyên khoa sàng lọc và đánh giá nguy cơ, người bệnh nên thực hiện các bài tập hiếu khí mức độ nhẹ đến trung bình. Đi bộ nhanh thường được ưu tiên vì tính an toàn và khả năng kiểm soát nhịp tim dễ dàng. Tuy nhiên, cần tham vấn y tế nếu có các dấu hiệu như đau thắt ngực không ổn định, suy tim mất bù hoặc rối loạn nhịp tim phức tạp khi có vận động thể lực ở cường độ trung bình - cao.

Người khỏe mạnh nhưng thiếu thời gian. Đối với những người trẻ bận rộn, chạy bộ là lựa chọn tối ưu về mặt hiệu suất. Chỉ cần 75 phút chạy bộ mỗi tuần có thể mang lại lợi ích sức khỏe tương đương với 150 phút đi bộ. Việc kết hợp các khoảng chạy nhanh ngắn (HIIT) vào thói quen đi bộ cũng là một cách hiệu quả để nâng cao thể tích khí lưu thông và sức bền tim phổi.

Nguồn: https://thanhnien.vn/di-bo-hay-chay-bo-tot-hon-cho-nguoi-beo-phi-185260408170701888.htm

Hứa Lộ Nhi là nhà thiết kế kiêm blogger thời trang nổi tiếng tại Đài Loan (Trung Quốc). Cô được truyền thông quốc tế ca ngợi sở hữu "vẻ ngoài trẻ trung đến kinh ngạc" dù đã ở tuổi 50. Diện mạo trẻ trung bất chấp thời gian của mỹ nhân họ Hứa không chỉ đến từ việc chăm sóc da hay các liệu trình thẩm mỹ mà quan trọng hơn cả chính là nhờ thói quen ăn uống lành mạnh và duy trì ổn định trong suốt thời gian dài.

Ngày mới của Hứa Lộ Nhi luôn bắt đầu bằng việc uống khoảng một lít nước sau khi thức dậy. Cô cho biết việc cấp đủ nước cho cơ thể chính là chìa khóa để thúc đẩy quá trình trao đổi chất diễn ra nhanh hơn. Nước không chỉ giúp đào thải các chất cặn bã mà còn là yếu tố quan trọng trong quá trình đốt cháy mỡ thừa. Khi cơ thể được cung cấp đủ nước, làn da sẽ tự động trở nên căng bóng, rạng rỡ không bị xỉn màu.

Với người đẹp, việc ăn uống chưa bao giờ là sự chịu đựng hay ăn kiêng cực đoan mà là ăn uống điều độ và nhất quán. Cô đặc biệt coi trọng bữa sáng và tin rằng đây là chìa khóa để kích hoạt nhịp trao đổi chất cho cả ngày dài. Thực đơn buổi sáng thông thường của Hứa Lộ Nhi sẽ gồm ly cà phê đen không đường, kết hợp một lượng nhỏ protein như thịt, rau xanh và một ít bánh mì để cung cấp carbohydrate. Bên cạnh đó, cô cũng kiên trì nói không với các loại đồ uống có đường. Thói quen này không chỉ hỗ trợ kiểm soát lượng mỡ cơ thể để giữ dáng mà còn làm giảm phản ứng đường hóa (glycation), giúp duy trì cấu trúc da mịn màng, săn chắc.

Đến bữa trưa, để duy trì trạng thái ổn định cho cả buổi chiều, nguyên tắc ăn trưa của Hứa Lộ Nhi là "ăn no nhưng không quá căng bụng", trong đó cô đặc biệt chú trọng đến sự cân bằng giữa các nhóm chất. Cô thường chọn ngũ cốc nguyên hạt làm nguồn tinh bột chính cho bữa ăn, kết hợp với các loại đạm ít béo nhưng giàu dinh dưỡng như cá, tôm hoặc ức gà, đồng thời tăng cường tối đa lượng rau xanh tiêu thụ. Phương pháp chế biến cũng được tối giản hết mức để giữ vị thanh đạm, ít dầu, ít muối và tránh các loại thực phẩm siêu chế biến nhằm ưu tiên cho thực phẩm nguyên bản. Cách ăn này không những giúp ổn định đường huyết, giảm cảm giác mệt mỏi vào buổi chiều mà còn ngăn chặn tình trạng tuyến bã nhờn hoạt động quá mức, giúp làn da luôn duy trì trạng thái thông thoáng, rạng rỡ.

Vào buổi tối, Hứa Lộ Nhi cố gắng đẩy giờ ăn lên càng sớm càng tốt để giảm bớt gánh nặng cho cơ thể và thường kết thúc bữa ăn trước 19h. Ở bữa ăn này, cô sẽ thay thế hoàn toàn tinh bột tinh chế bằng khoai tây hoặc bí đỏ, kết hợp các thực phẩm dễ tiêu hóa như rau xanh, đậu phụ và hải sản. Sự kết hợp nhẹ nhàng này vừa giảm tải áp lực cho hệ đường ruột, vừa nâng cao chất lượng giấc ngủ, từ đó gián tiếp thúc đẩy hiệu quả phục hồi và trao đổi chất của cơ thể, mang lại điểm cộng lớn cho cả vóc dáng lẫn làn da.

Mặc dù tuân thủ nghiêm túc chế độ ăn uống hàng ngày nhưng Hứa Lộ Nhi không ép buộc bản thân vào những khuôn khổ quá cực đoan. Thỉnh thoảng, cô vẫn tự thưởng cho mình những bữa ăn thoải mái với đồ nướng hoặc ẩm thực Trung Hoa như một cách để xả stress. Chính tư duy "tự giác một cách linh hoạt" này đã giúp cô dễ dàng theo đuổi lối sống lành mạnh trong dài hạn mà không bị rơi vào trạng thái thèm ăn do bị ức chế quá mức.

Về bản chất, chế độ ăn của Hứa Lộ Nhi gần với khái niệm của chế độ ăn Địa Trung Hải: ưu tiên thực phẩm nguyên bản, nạp protein chất lượng cao, ăn nhiều rau xanh và cắt giảm tối đa đường tinh chế. Cô cho rằng không cần phải nhịn ăn một cách gượng ép, cũng không cần theo đuổi các phương pháp cắt giảm tinh bột quá mức hay thực đơn đơn điệu. Điều quan trọng nhất là phải ăn sạch, duy trì ba bữa đều đặn và giảm thiểu lượng đường nạp vào, bởi sự kiên trì tích lũy theo thời gian không chỉ giúp vóc dáng thon gọn ổn định mà còn giúp làn da tự động toát lên vẻ sáng khỏe, rạng ngời tự nhiên.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo kế hoạch của UBND tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành, có rất nhiều người dân thuộc nhóm đối tượng được ưu tiên khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ngay trong năm nay.

Gồm những người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người có công với cách mạng, người mắc bệnh mạn tính, người sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, xã đảo, đặc khu của tỉnh Khánh Hòa.

Việc khám sức khỏe hoặc khám sàng lọc bệnh miễn phí giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế có chất lượng, hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện, lấy phòng bệnh và phát hiện sớm bệnh làm trọng tâm từ năm 2026.

100% người dân sau khi được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc được lập hồ sơ theo dõi, và cập nhật vào sổ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe theo vòng đời.

Đảm bảo kết quả khám phải được tích hợp và cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử, giúp người dân tự quản lý thông tin sức khỏe cá nhân, đồng thời cung cấp đầy đủ thông tin cho các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi người dân đến khám.

Đồng thời cập nhật, tích hợp vào cơ sở dữ liệu ngành y tế tỉnh; kết nối, liên thông với ứng dụng VNeID và các hệ thống thông tin liên quan theo quy định hiện hành.

Trong năm 2026, cũng theo kế hoạch của tỉnh Khánh Hòa, ngoài các đối tượng ưu tiên kể trên, việc khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cũng đồng thời tiếp tục thực hiện đối với các đối tượng thuộc các nhóm còn lại, gồm: trẻ em trong cơ sở giáo dục mầm non, học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông, người lao động...

Các nhóm trên được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí thông qua hoạt động kiểm tra sức khỏe đầu năm học, khám sức khỏe định kỳ, khám bệnh nghề nghiệp, khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế và các hình thức khám sức khỏe khác theo quy định của pháp luật.

Về kinh phí để khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho dân và các đối tượng được nêu trên từ ngân sách nhà nước của tỉnh, quỹ bảo hiểm y tế và các nguồn theo quy định, nguồn vận động hợp pháp…

Tin Gốc: Tuổi Trẻ