Ecuador cho cả nước nghỉ lễ vì lọt vào vòng loại trực tiếp World Cup

Quân đội Mỹ rạng sáng 20/4 bắt một tàu container của Iran gần vùng Vịnh. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) và Tổng thống Donald Trump cho biết tàu Touska của Iran bị bắt do từ chối tuân thủ mệnh lệnh hủy bỏ lộ trình đi qua eo biển Hormuz do Mỹ đưa ra. Washington đã áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng Iran trong khu vực kể từ đầu tuần trước.

Theo dữ liệu từ trang theo dõi hàng hải Marine Traffic, điểm dừng chân cuối cùng của tàu Touska là cảng Klang, Malaysia vào ngày 12/4. Trước đó, con tàu này thường xuyên thực hiện các hải trình qua lại giữa thành phố Chu Hải, Trung Quốc và nhiều cảng biển khác nhau tại Iran.

Dữ liệu của Marine Traffic cho thấy khoảng 6 tiếng trước khi ông Trump đưa ra thông báo, tàu Touska đang ở cách thành phố Chabahar tại miền nam Iran khoảng 45 km.

Con tàu thuộc về Công ty Vận tải biển Mosakhar Darya có trụ sở tại Tehran. Marine Traffic cho biết tàu Touska bị Mỹ trừng phạt từ năm 2018, còn công ty chủ quản, đơn vị quản lý kỹ thuật và thương mại của tàu đã chịu lệnh trừng phạt từ năm 2012.

Đây là tàu dân sự đầu tiên của Iran bị lực lượng Mỹ tấn công trong cuộc xung đột đang diễn ra, đồng thời là tàu vận tải đầu tiên của nước này bị quân đội Mỹ bắt kể từ khi Washington áp lệnh phong tỏa đối với tàu đến và đi từ cảng Iran.

Chuyên gia phân tích Carl Schuster, cựu đại tá hải quân Mỹ, cho rằng tàu Touska sẽ được đưa đến một khu neo đậu hoặc cảng biển để kiểm tra.

"Theo quy tắc chiến tranh trên biển, bạn có thể bắt một con tàu trong những trường hợp nó cố tình vượt qua vòng phong tỏa như vậy", Jennifer Parker, chuyên gia tại Viện Lowy, cựu sĩ quan Hải quân Hoàng gia Australia, nhận xét. "Nếu Mỹ muốn giữ tàu lâu dài, họ phải thành lập một tòa án chuyên trách về chiến lợi phẩm để xét xử và hợp thức hóa vụ bắt giữ này".

"Nó có thể được coi là 'chiến lợi phẩm' giống như bất kỳ khí tài hay phương tiện nào bị thu giữ trong quá trình xảy ra xung đột vũ trang", Schuster nói.

Quân đội Iran nói rằng tàu đã di chuyển từ Trung Quốc và gọi vụ bắt tàu là hành vi "cướp biển", "vi phạm luật pháp quốc tế" và "vi phạm lệnh ngừng bắn". Họ yêu cầu Mỹ ngay lập tức thả tàu và các thủy thủ.

"Iran không tin tưởng Washington. Phía Mỹ đang cho thấy họ không nghiêm túc trong việc theo đuổi con đường ngoại giao", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei nói.

Iran tuyên bố sẵn sàng đối đầu với lực lượng Mỹ trước hành vi "gây hấn trắng trợn" này, nhưng buộc phải kiềm chế do có sự hiện diện của gia đình các thành viên thủy thủ đoàn trên tàu. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 20/4 nói họ đã phóng UAV vào tàu quân sự Mỹ trên biển Oman nhưng chưa rõ quy mô đòn đánh và liệu nó có gây ra thiệt hại hay không.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định nước này sẽ không chấp nhận đàm phán với Mỹ khi đang bị đe dọa. "Bằng cách áp đặt lệnh phong tỏa và vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, ông Trump đang muốn biến bàn đàm phán thành bàn đầu hàng, hoặc lấy cớ để tiếp tục gây chiến. Chúng tôi không chấp nhận đàm phán dưới bóng đen đe dọa. Hai tuần qua, chúng tôi đã chuẩn bị để tung ra những quân bài mới trên chiến trường", ông viết trên X.

Trung Quốc bày tỏ lo ngại về việc tàu Touska bị bắt, coi đây là một rào cản tiềm tàng đối với giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột. "Chúng tôi hy vọng các bên liên quan thực hiện nghĩa vụ và tuân thủ lệnh ngừng bắn, nhằm ngăn chặn leo thang căng thẳng và tạo điều kiện để tái bình thường hóa eo biển Hormuz", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn cho biết hôm 20/4.

Về số phận của các thủy thủ trên tàu Touska, Parker cho rằng điều này còn phụ thuộc vào quốc tịch của họ.

"Nếu là thủy thủ người Ấn Độ hay Philippines, tôi tin là họ sẽ chỉ bị đưa rời khỏi tàu và được hồi hương", bà nói. "Nếu là công dân Iran, các thủy thủ có thể bị bắt. Còn trong trường hợp có thành viên Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trên tàu, họ có thể bị coi là tù binh chiến tranh".

Nếu Mỹ xác định tàu Touska chở theo vũ khí hay khí tài cho Iran, thủy thủ đoàn nhiều khả năng sẽ bị bắt bất kể quốc tịch, bà nói thêm.

Ian Ralby, chuyên gia phân tích an ninh hàng hải kiêm chủ tịch Auxilium Worldwide, tổ chức phi lợi nhuận chuyên nghiên cứu về quản trị hàng hải, luật biển và an ninh hàng hải, cũng nhận định các thủy thủ tàu Touska "có thể bị đối xử như tù binh chiến tranh nếu tàu bị coi là chở hàng cấm hoặc là tàu bổ trợ hải quân".

Ralby chỉ ra rằng dù tàu treo cờ Iran, không có nghĩa rằng toàn bộ thủy thủ đoàn đều là người Iran. "Trên thực tế, hầu hết các tàu có thủy thủ đoàn gồm nhiều quốc tịch khác nhau. Họ có khả năng hoàn toàn là người nước ngoài, không liên quan gì đến cuộc xung đột", ông cho hay.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 1-5, Lầu Năm Góc thông báo Bộ trưởng Chiến tranh (Bộ trưởng Quốc phòng) Pete Hegseth đã ra lệnh rút 5.000 trong tổng số 38.000 binh sĩ Mỹ đang đóng quân tại Đức trong vòng sáu tháng đến một năm.

Theo News Nation, quyết định này xuất phát từ việc các đồng minh châu Âu "không thể hiện mức độ cam kết" mà Tổng thống Donald Trump mong đợi.

Việc rút quân sẽ đưa lực lượng Mỹ tại châu Âu về mức trước năm 2022 - trước khi chiến sự tại Ukraine nổ ra khiến chính quyền Biden phải tăng cường quân số.

Căng thẳng bùng phát trực tiếp từ bài phát biểu của Thủ tướng Đức Friedrich Merz ngày 27-4 tại một trường trung học ở Marsberg.

Tại đây, ông Merz cảnh báo Mỹ có nguy cơ sa lầy ở Trung Đông, chỉ trích Washington đã thể hiện "sự yếu kém" khi bị Iran "làm nhục" và thiếu một kế hoạch mạch lạc để rút khỏi xung đột.

Ông còn lưu ý rằng phía Iran "hiệu quả hơn trong đàm phán" so với phía Mỹ, và khẳng định các hành động quân sự tại Iran cùng việc đóng cửa eo biển Hormuz đã giáng đòn mạnh vào kinh tế Đức.

Chỉ hai ngày sau, ngày 29-4 ông Trump phản pháo trên mạng xã hội Truth Social, gọi ông Merz là người "hoàn toàn không biết mình đang nói gì", chỉ trích ông đang "làm việc rất tệ" khiến nước Đức phải đối mặt với đủ loại vấn đề, và khuyên Thủ tướng Đức nên tập trung ít hơn vào Iran, nhiều hơn vào việc giải quyết xung đột Ukraine.

Đây không phải lần đầu ông Merz bày tỏ bất đồng. Trước đó, ông đã lên tiếng rằng người Đức và châu Âu không được tham vấn trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28-2, đồng thời trực tiếp đặt câu hỏi về lối thoát của Washington khỏi cuộc xung đột này.

Hãng CBC nhận định quyết định rút quân là lời nhắc nhở mạnh mẽ về "sự sẵn sàng đáp trả của ông Trump đối với những gì ông coi là sự bất trung từ các đồng minh".

Tờ Politico dẫn lời nhà phân tích Todd Harrison nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của Đức: nơi đây không chỉ là nơi đóng quân của gần 40.000 binh sĩ Mỹ, mà còn là trụ sở của Bộ Tư lệnh Mỹ tại châu Âu và châu Phi, cùng bệnh viện quân sự lớn nhất của Mỹ ở nước ngoài. Việc rút quân nhanh chóng, theo ông Harrison, sẽ "tốn kém và có thể làm suy yếu khả năng răn đe".

Tờ Telegraph ngày 1-5 cũng lưu ý rằng NATO chưa thảo luận về khả năng rút quân này, vì bất kỳ động thái nào cũng đòi hỏi một thỏa thuận song phương giữa Mỹ và Đức - điều hiện chưa tồn tại.

Bất đồng Mỹ - NATO thực ra đã âm ỉ từ nhiệm kỳ đầu của ông Trump (2017 - 2021), khi Washington liên tục gây sức ép buộc các đồng minh tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP.

Khi đó, Thủ tướng Đức Angela Merkel đã giúp hóa giải khủng hoảng, còn kế hoạch rút 12.000 binh sĩ của ông Trump bị đình lại sau khi ông thất cử và chính quyền Biden đảo ngược quyết định này.

Trong nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đẩy căng thẳng lên một nấc mới: từ đe dọa rời khỏi NATO, chỉ trích châu Âu "quân sự hóa" Ukraine gây cản trở hòa đàm, đến áp thuế quan lên các thành viên EU.

Bài phát biểu của Phó tổng thống J.D. Vance tại Hội nghị an ninh Munich năm ngoái - cáo buộc một số nhà lãnh đạo châu Âu đang theo đuổi các chính sách có thể dẫn đến "sự hủy diệt của nền văn minh phương Tây", đồng thời ám chỉ sự ủng hộ công khai đối với các lực lượng dân tộc chủ nghĩa và cánh hữu tại châu Âu - càng khoét sâu thêm hố ngăn cách.

Trang Al Arabiya nhận định những khác biệt trong NATO đang "gay gắt hơn bao giờ hết". Nhà khoa học chính trị Emilian Kowalski thuộc Đại học Tampere lập luận rằng Mỹ không trực tiếp phá hủy NATO, mà đang dần biến liên minh này thành một "cầu thu phí" phục vụ lợi ích Washington, ngày càng ít dung nạp các cơ chế an ninh thay thế của châu Âu.

Ở phía châu Âu, các ý tưởng về lực lượng vũ trang độc lập và "ô dù hạt nhân" riêng - ban đầu do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đề xuất - đang được bàn thảo nghiêm túc hơn.

Dù vậy, Chiến lược Quốc phòng quốc gia Mỹ (NDS 2026) công bố đầu năm nay khẳng định Washington không có ý định rời NATO, với khoảng 80.000 binh sĩ vẫn hiện diện tại châu Âu.

Trọng tâm đang dịch chuyển: Mỹ tiếp tục ở lại, nhưng đòi các đồng minh gánh phần lớn hơn trong chi tiêu quốc phòng.

Hội nghị thượng đỉnh NATO ngày 7 và 8-6 tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) sẽ là phép thử quan trọng: liệu đây sẽ là thời điểm hòa giải, hay là bước ngoặt dẫn đến sự đổ vỡ của liên minh tồn tại gần tám thập niên?

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Cole Tomas Allen, 31 tuổi, ngày 27/4 xuất hiện tại tòa án liên bang ở Washington với cáo buộc âm mưu ám sát Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng các tội danh liên quan đến vũ khí, sau khi đột nhập và nổ súng gần bữa tiệc của Hiệp hội Phóng viên chuyên trách Nhà Trắng ở khách sạn Washington Hilton tối 25/4. Allen có thể đối mặt án tù chung thân nếu bị kết tội.

Trên LinkedIn, Allen tự giới thiệu mình là một kỹ sư cơ khí, nhà phát triển trò chơi và giáo viên. Theo hồ sơ cá nhân, anh ta từng theo học ngành kỹ sư cơ khí tại Viện Công nghệ California (Caltech), trường đại học có tỷ lệ tuyển sinh cực kỳ khắt khe.

Tại đây, anh ta cũng tham gia vào hội thông công Cơ đốc giáo của trường. Một mục sư địa phương cho biết Allen thường xuyên đi lễ tại Nhà thờ Pasadena United Reformed ở khu vực Los Angeles.

Năm 2025, Allen tốt nghiệp thạc sĩ chuyên ngành khoa học máy tính tại Đại học Bang California, Dominguez Hills (CSUDH), và từng chia sẻ ảnh mặc lễ phục tốt nghiệp trên LinkedIn.

Thông tin Allen là nghi phạm nổ súng nhằm âm mưu ám sát Tổng thống Trump khiến những người hàng xóm sống tại Torrance, ngoại ô Los Angeles, bang California, ngỡ ngàng. Họ cho biết Allen sống cùng nhà với bố mẹ và họ vẫn thường xuyên vẫy tay chào khi gặp anh ta, nhưng không ai thực sự hiểu rõ về con người này.

Các hoạt động trên mạng xã hội của Allen sôi động hơn so với cuộc sống ngoài đời thực và cho thấy hành trình của một thanh niên mê game tới người có tư tưởng thù địch chính trị với Tổng thống Trump và các quan chức chính quyền.

Một quan chức cấp cao Bộ Tư pháp Mỹ xác nhận Allen đã sử dụng tài khoản X có tên "CForce3000". Tài khoản này đã bị gỡ bỏ nhưng CNN vẫn có thể xem hơn 4.000 bài đăng được lưu trữ trên công cụ Wayback Machine của Internet Archive.

Là một người mê game, Allen từng phát triển và phát hành một trò chơi có tên là "Bohrdom" trên nền tảng Steam. Vào năm 2022, Allen chủ yếu đăng bài trên mạng xã hội về trò chơi điện tử, kêu gọi người dùng xem kênh YouTube của mình, nơi có hàng chục video ngắn về trò chơi Super Smash Bros.

Các hoạt động trên mạng xã hội của Allen dần chuyển dịch từ nội dung về trò chơi điện tử sang những thông điệp chính trị giận dữ hơn trong những năm gần đây.

Từ năm 2024, các bài đăng lưu trữ trên X cho thấy Allen bắt đầu chia sẻ lại nội dung chính trị từ những người dùng khác, trong đó có bài đăng chỉ trích ông Trump và khuyến khích những người bất mãn chính quyền mua súng.

Sau vụ ám sát hụt ông Trump tại Butler, Pennsylvania vào tháng 7/2024, Allen đã đăng lại các bài viết suy đoán không có căn cứ rằng cuộc tấn công có thể là dàn dựng.

Ông Trump "hoàn toàn có khả năng dàn dựng một vụ mưu sát giả nhằm vào chính mình để lừa dối công chúng Mỹ", một người dùng lập luận trong thông điệp mà Allen đăng lại.

Sau khi ông Trump đánh bại bà Kamala Harris trong cuộc bầu cử tháng 11/2024, thái độ chính trị của Allen càng trở nên gay gắt. Cuối năm đó, anh ta liên tục đăng các bài viết tiêu cực về ông Trump, ủng hộ việc hủy bỏ kết quả bầu cử tổng thống.

Dữ liệu tài chính liên bang cho thấy Allen từng quyên góp 25 USD cho một ủy ban hành động chính trị của đảng Dân chủ để ủng hộ bà Harris.

Allen dường như bắt đầu đăng bài trên nền tảng mạng xã hội Bluesky vào tháng 2/2025, vài tuần sau khi ông Trump nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai. CNN đã xem xét hơn 700 bài đăng lưu trữ từ tài khoản @coldforce.bsky.social trên mạng xã hội Bluesky. Dựa trên các chi tiết tiểu sử trùng khớp với cuộc đời Allen cùng những điểm tương đồng về tên người dùng và nội dung đăng tải trên X, tài khoản này dường như cũng thuộc về anh ta. Trong tin nhắn Allen được cho là đã gửi người thân, anh ta ký tên bằng biệt danh "coldForce".

Tài khoản trên thường xuyên chỉ trích các chính sách của chính quyền Trump và than phiền rằng những tiếng nói quyền lực trong xã hội đã không có bất kỳ hành động nào nhằm kiềm chế Tổng thống.

"Mọi người đều biết ông Trump tồi tệ về mọi mặt và chưa ai làm được gì cả", tài khoản "coldForce" viết vào tháng 4/2025.

Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche hôm 27/4 cho biết trong một cuộc họp rằng các nhà điều tra đang rà soát mọi mối liên hệ tiềm tàng giữa Allen với các nhóm cánh tả.

Một số bài đăng và bài chia sẻ lại của tài khoản này ủng hộ việc sở hữu và mua súng. "Thời điểm tốt nhất để mua một khẩu súng là vài ngày trước và thời điểm tốt thứ hai là vào hôm nay", tài khoản coldForce viết hồi tháng 12/2025.

Vào tháng 1, tài khoản này đã đăng trên mạng xã hội Bluesky cho rằng nước Mỹ "sẽ còn tiếp tục lún sâu vào khủng hoảng và đổ nát cho đến khi mọi người thôi hỏi rằng khi nào thì những người khác mới chịu đứng ra gánh vác".

Tháng trước, tài khoản này đăng bài cáo buộc Tổng thống Trump "phản bội" nước Mỹ.

"Tôi không hiểu tại sao mọi người lại ngạc nhiên khi thấy Mỹ đang tự xé xác chính mình", bài đăng có đoạn. "Tôi khá chắc chắn đó là kết quả tất yếu của việc để một kẻ phản bội nắm quyền điều hành".

Đến tháng 4, tài khoản này tiếp tục đăng những dòng trạng thái gọi ông Trump là "kẻ phản diện" và "tuyệt vọng".

Chia sẻ lại đoạn video ghi cảnh Phó tổng thống JD Vance nói rằng việc chặn nguồn viện trợ cho cuộc chiến tại Ukraine là một trong những thành tựu đáng tự hào nhất của mình, người dùng này đã viết: "Ông ta tự hào vì chúng ta không giữ lời cam kết", trước khi sử dụng một từ ngữ tục tĩu.

Một bài đăng trên Bluesky hồi đầu tháng này cũng chỉ trích kế hoạch đeo khăn cài túi áo màu trắng của một số phóng viên tại buổi tiệc dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng nhằm thúc đẩy tự do báo chí, gọi hành động đó là "thảm hại".

Những thông điệp trực tuyến đó trái ngược với những tương tác ngoài đời thực của Allen. Bin Tang, một giáo sư thuộc khoa khoa học máy tính tại CSUDH, chia sẻ với đài CBS rằng nghi phạm là một sinh viên gương mẫu.

"Cậu ấy thực sự là một sinh viên rất giỏi, luôn ngồi ở hàng ghế đầu trong lớp của tôi, rất tập trung và thường xuyên gửi email hỏi tôi về bài vở", giáo sư Tang nói, cho biết thêm rằng Allen là người "nhỏ nhẹ, rất lịch sự và là một thanh niên tốt".

"Tôi vô cùng bàng hoàng khi xem tin tức này," giáo sư nói thêm.

C2 Education, tổ chức chuyên cung cấp dịch vụ gia sư và luyện thi đại học cho sinh viên, hồi tháng 12/2024 từng vinh danh Allen là "Giáo viên của tháng". Hồ sơ LinkedIn của anh ta cũng cho thấy anh ta đã làm giáo viên bán thời gian tại đây từ năm 2020.

Tuy nhiên, Allen là một gia sư bán thời gian, không phải giáo viên chính thức ở Torrance. Khu học Torrance xác nhận rằng người này chưa từng là nhân viên của họ.

Dylan Wakayama, người sáng lập nhóm tình nguyện Liên minh Công dân Mỹ gốc Á, cho biết các học sinh mà Allen từng dạy kèm đều bàng hoàng trước việc người này bị bắt. Một nam sinh kể rằng anh trai cậu từng được Allen dạy kèm và cậu nhận thấy anh ta là người khá thông minh.

"Mọi người ở Torrance đều sốc trước toàn bộ sự việc", Wakayama nói.

Theo hồ sơ, Allen đã sử dụng quyền im lặng sau khi bị bắt. Hiện chưa rõ động cơ thực sự thúc đẩy Allen hành động, nhưng các nhà điều tra cho biết họ đang củng cố các chi tiết về diễn biến buổi tối hôm đó, khi Allen bị cáo buộc đã vượt qua hàng rào an ninh và mưu sát Tổng thống.

Allen hôm 25/4 cố tình đột nhập và nổ súng gần bữa tiệc của Hiệp hội Phóng viên chuyên trách Nhà Trắng ở khách sạn Washington Hilton, nơi có Tổng thống Trump tham dự.

Theo báo cáo của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), Allen đã đặt phòng tại khách sạn Washington Hilton vào ngày 6/4 và đi tàu từ California đến Washington vào tuần trước. Trước khi thực hiện vụ đột nhập, anh ta gửi một email cho các thành viên gia đình, tự xưng là "Sát thủ liên bang thân thiện" và thảo luận về kế hoạch nhắm mục tiêu vào các quan chức cấp cao trong chính quyền ông Trump.

Allen đã đấu súng với các mật vụ tại khu vực bên ngoài phòng tiệc, cách bàn của Tổng thống Trump vài trăm mét. Anh ta mang theo một khẩu súng săn, một súng ngắn cùng nhiều dao, lao qua chốt an ninh thứ nhất, trước khi bị mật vụ Mỹ ngăn chặn, khống chế.

Những bài đăng cũng lặp lại các nội dung trong tin nhắn mà Allen được cho là đã gửi người thân trước vụ tấn công, trong đó vạch ra kế hoạch nhắm vào các quan chức chính quyền Trump và bày tỏ giận dữ trước hành động của họ.

Trong cuộc phỏng vấn ngày 26/4, Tổng thống Trump cho hay nghi phạm "đã chất chứa hận thù trong tim suốt thời gian dài".

Tin Gốc: Vnexpress