PGS-TS Hà Minh Hồng, Phó chủ tịch Hội Khoa học lịch sử TP.HCM, cho biết tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa VI (năm 1976) đã thông qua các quyết định về quốc hiệu, quốc kỳ, quốc huy, thủ đô và quốc ca của nước Việt Nam thống nhất. Đồng thời, Quốc hội chính thức thông qua quyết định lịch sử về việc thành phố Sài Gòn – Gia Định mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Quyết nghị của Quốc hội ngày 2.7.1976 nêu 2 căn cứ quan trọng. Đầu tiên, nhân dân thành phố Sài Gòn – Gia Định luôn luôn tỏ lòng kính yêu vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh và tha thiết với việc thành phố mang tên Người.
Thứ 2, trong cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài và gian khổ, thành phố Sài Gòn – Gia Định đã không ngừng phát huy truyền thống kiên cường, bất khuất của dân tộc và lập nhiều chiến công xuất sắc, xứng đáng được vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.
PGS-TS Hà Minh Hồng cho biết thêm, ý tưởng đặt tên Hồ Chí Minh cho thành phố Sài Gòn có từ 30 năm trước đó bởi bác sĩ Trần Hữu Nghiệp. Theo tường thuật trên Báo Cứu quốc ngày 27.8.1946: “Tại Hà Nội ngày 25.8.1946, nhân ngày kỷ niệm một năm chính quyền cách mạng, Phòng Nam bộ Trung ương đã có một buổi họp mặt thân thiện giữa những người Việt miền Nam”.
Tại đây, bác sĩ Trần Hữu Nghiệp nhắc lại tình hình Nam bộ trong một năm qua, những chiến công oanh liệt của các chiến sĩ đã chết và còn sống hiện đang chiến đấu, nhưng trên tất cả, bác sĩ kể đến công đức của Hồ Chủ tịch, người chiến sĩ tiên phong của phong trào giải phóng dân tộc, vị đại anh hùng của dân chúng Việt Nam.
Ở những nước lớn thường hay lấy tên những vị anh hùng để đặt cho một thành phố lớn. Do vậy, bác sĩ Nghiệp đề nghị, để ghi lấy công đức của Hồ Chủ tịch, thành phố Sài Gòn đổi tên là thành phố Hồ Chí Minh. Đề xuất trên của bác sĩ Trần Hữu Nghiệp nhận được sự hưởng ứng, tán thành của toàn thể những người tham dự và cùng ký tên gửi tới Quốc hội, Chính phủ.
Tại hội thảo, nhiều chuyên gia, nhà khoa học đã phân tích, làm rõ sự “lột xác” toàn diện của TP.HCM trên nhiều lĩnh vực sau 51 năm đất nước thống nhất. Thạc sĩ Nguyễn Văn Giáp, Học viện Cán bộ TP.HCM, đánh giá từ năm 1975 đến nay, TP.HCM trải qua giai đoạn phát triển, tốc độ tăng trưởng kinh tế luôn duy trì ở mức cao qua nhiều giai đoạn.
Cụ thể, trong thời kỳ đổi mới, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tăng bình quân 7,82%/năm giai đoạn 1986 – 1990 và 12,62%/năm giai đoạn 1991 – 1995. Giai đoạn 1996 – 2010, TP.HCM tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng 2 con số, đạt từ 10 – 11%/năm; GRDP bình quân đầu người tăng từ khoảng 700 USD năm 1996 lên gần 5.000 USD năm 2010.
Giai đoạn 2011 – 2020, tăng trưởng kinh tế đạt bình quân 6,86%/năm, cao hơn mức bình quân của cả nước và Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Đến cuối năm 2025, quy mô nền kinh tế TP.HCM đạt khoảng 3 triệu tỉ đồng; GRDP bình quân đầu người đạt 220 triệu đồng; đóng góp khoảng 22 – 23% GDP và 25 – 27% tổng thu ngân sách quốc gia.
Về xây dựng và phát triển đô thị, từ một đô thị chịu nhiều tác động của chiến tranh, TP.HCM không ngừng mở rộng không gian phát triển, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội theo hướng hiện đại, đồng bộ.
Năm 1975, thời điểm thành phố bước ra khỏi chiến tranh với diện mạo của một đô thị bị tàn phá, hạ tầng xuống cấp nghiêm trọng. Các tuyến đường chính như Cách Mạng Tháng Tám, Lý Thường Kiệt, Trường Chinh… đều là đường đất đá, trải nhựa sơ sài, xuống cấp.
Khi đó, cầu khỉ, cầu gỗ còn phổ biến ở các quận ven, giao thông công cộng chưa phát triển, còn hệ thống cấp thoát nước rời rạc, điện yếu, cảng biển, sân bay, nhà ga cũ, công nghệ lạc hậu.
Bước vào thời kỳ đổi mới, hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn được đầu tư như đại lộ Đông Tây (đường Võ Văn Kiệt), hầm Thủ Thiêm, cầu Phú Mỹ, cầu Sài Gòn 2, cao tốc TP.HCM – Trung Lương, TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây, tuyến metro số 1 cùng các tuyến vành đai, cao tốc. Cùng với đó, các khu đô thị mới như Phú Mỹ Hưng, Thủ Thiêm, Vạn Phúc, Nam Sài Gòn tạo điểm nhấn cho một không gian đô thị hiện đại và có quy hoạch bài bản.
Bên cạnh đó, TP.HCM còn là địa phương đầu tiên triển khai chương trình xóa đói giảm nghèo từ năm 1992 và đến năm 2025 cơ bản không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều của thành phố.
Tính đến năm 2025, TP.HCM có hơn 2.300 cơ sở giáo dục với trên 1,7 triệu học sinh; là trung tâm giáo dục và đào tạo lớn nhất cả nước. Hệ thống y tế gồm trên 130 bệnh viện công lập và ngoài công lập; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt trên 95% dân số…
Ngày 18.5, Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Đà Nẵng cho biết vừa ra quyết định truy nã đặc biệt đối với Trương Công Nhật Luân (42 tuổi, trú phường Hòa Cường, thành phố Đà Nẵng) để điều tra về hành vi “tổ chức đánh bạc”.
Luân được xác định là nghi phạm cầm đầu đường dây cá độ bóng đá liên tỉnh với tổng số tiền giao dịch hơn 350 tỉ đồng.
Theo kết quả điều tra, từ đầu tháng 5 đến nửa cuối tháng 6.2025, các đơn vị nghiệp vụ Công an thành phố Đà Nẵng (cũ) phối hợp Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cùng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Nam (cũ) thu thập tài liệu, chứng cứ về nhóm bị can tổ chức đánh bạc và đánh bạc bằng hình thức cá độ bóng đá qua website trên mạng.
Đường dây hoạt động tại nhiều địa bàn thuộc tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng (cũ), nay là thành phố Đà Nẵng, với mô hình phân cấp gồm các tài khoản “Super Master”, “Master”, “Agent” và “Member”. Các nghi phạm sử dụng điểm số trong tài khoản để đặt cược rồi quy đổi thành tiền Việt Nam nhằm thanh toán thắng thua.
Trước tính chất phức tạp và quy mô lớn của vụ việc, Giám đốc Công an tỉnh Quảng Nam (cũ) đã xác lập chuyên án, huy động nhiều lực lượng phối hợp đấu tranh, triệt xóa đường dây. Ngày 21.6.2025, Ban chuyên án đồng loạt triển khai nhiều mũi công tác, bắt giữ nhiều nghi phạm liên quan.
Đến ngày 27.6.2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Nam (cũ) đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 30 người về các tội “tổ chức đánh bạc” và “đánh bạc”. Tang vật thu giữ gồm 35 điện thoại di động, 2 máy tính bảng, laptop, 2 ô tô, 50 triệu đồng tiền mặt, hơn 15.000 trang dữ liệu cùng nhiều tài liệu liên quan. Kết quả trích xuất dữ liệu điện tử xác định đường dây này đã tổ chức cho hơn 100.000 lượt đánh bạc với tổng số tiền giao dịch hơn 350 tỉ đồng.
Các bị can sử dụng phần mềm nhắn tin ẩn danh trên mạng để liên lạc, trao đổi nhằm đối phó cơ quan chức năng.
Sau khi tiếp nhận giải quyết vụ án, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng tiếp tục mở rộng điều tra, vận động đầu thú và triệu tập thêm nhiều nghi phạm liên quan.
Đến nay, cơ quan điều tra đã khởi tố thêm 18 bị can, làm rõ hành vi phạm tội của 48 bị can cùng 7 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Quá trình điều tra xác định Trương Công Nhật Luân là bị can cầm đầu đường dây cá độ bóng đá và đã bỏ trốn khỏi địa phương.
Sau khi thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng đã ra quyết định khởi tố bị can và truy nã Trương Công Nhật Luân.
Một buổi sáng đầu mùa mưa Tây nguyên, PV Thanh Niên theo cán bộ kiểm lâm vượt hơn 10 km đường rừng để đến khu vực chăn thả voi nhà của Vườn quốc gia Yók Đôn. Những tấm biển cảnh báo được dựng dọc lối đi nhằm thông tin cho người dân và du khách về khu vực sinh sống của voi.
Giữa khu rừng khộp, quản tượng Y Mức Kđoh (48 tuổi) đang lặng lẽ theo chân voi cái Y Khun đi tìm nguồn nước. Người đàn ông có hơn hai thập niên gắn bó với nghề quản tượng kể câu chuyện đời mình gắn liền với số phận của con voi này.
"Năm 2001, tôi vào làm việc tại Vườn quốc gia Yók Đôn. Khi đó vườn mua lại 4 cá thể voi của người dân để phục vụ công tác bảo tồn, trong đó có voi của chính gia đình tôi. Voi vào vườn thì tôi cũng theo vào chăm sóc đến tận bây giờ", ông kể.
Từ ngày ấy, Y Mức Kđoh gần như dành trọn cuộc đời cho Y Khun. Trước khi được sống giữa rừng, Y Khun từng giống nhiều voi nhà Yók Đôn khác: ngày ngày chở khách du lịch trên lưng. Những ký ức ấy vẫn khiến người quản tượng trăn trở.
Theo ông, thời điểm làm du lịch, voi thường phải đứng hàng giờ dưới nắng để chờ khách. Chúng bị cột một chỗ, không được tự do kiếm ăn hay lựa chọn những loại cây cỏ yêu thích. Việc vận động không phù hợp cùng chế độ dinh dưỡng hạn chế khiến sức khỏe nhiều cá thể voi suy giảm đáng kể.
"Nhìn voi lúc đó thương lắm. Nó không được đi lại, không được ăn uống theo nhu cầu tự nhiên. Sức khỏe giảm sút thấy rõ", ông nhớ lại.
Bước ngoặt đến khi mô hình du lịch thân thiện với voi được triển khai tại Yók Đôn. Những chuyến cưỡi voi dần được thay thế bằng hình thức tham quan, quan sát voi trong môi trường tự nhiên. Khi được trả về rừng, Y Khun thay đổi từng ngày.
"Voi được đi lại tự do, tự tìm thức ăn, tự chọn nơi uống nước. Tính cách cũng nhanh nhẹn, vui vẻ hơn trước rất nhiều. Điều quý nhất là được sống cùng đồng loại, cùng đi kiếm ăn dưới tán rừng", Y Mức Kđoh nói với nụ cười hiếm hoi trên gương mặt sạm nắng.
Trả voi nhà về thiên nhiên cũng đồng nghĩa đưa chúng trở lại với những quy luật khắc nghiệt của rừng già. Trong ký ức của Y Mức Kđoh, có một đêm năm 2017 mà ông chưa từng quên.
Chiều hôm đó, khi đang tìm vị trí an toàn để cột voi Y Khun, ông bất ngờ phát hiện một con voi rừng đực trưởng thành xuất hiện gần đó. Đi xuôi chiều gió, Y Khun không phát hiện mối nguy, trong khi con voi rừng đã đánh hơi được sự hiện diện của voi cái. Nó lập tức lao tới.
Trong khoảnh khắc Y Khun hoảng loạn bỏ chạy, người quản tượng đưa ra quyết định đầy mạo hiểm. Ông lao ngang trước đầu voi rừng, bật đèn pin và liên tục hò hét để thu hút sự chú ý của con vật đang trong thời kỳ động dục. Mục đích duy nhất là kéo sự truy đuổi về phía mình để Y Khun có cơ hội thoát thân.
Chiều muộn hôm ấy, Y Khun tạm thời được đưa về khu vực gần một con suối nhỏ. Nhưng sự việc chưa dừng lại. Khi màn đêm buông xuống, con voi rừng tiếp tục lần theo dấu vết và tìm đến nơi Y Khun đang đứng. Nó ép chặt voi cái vào một gốc cây lớn để tấn công.
"Tôi đã về khu dân cư thì nhận được tin Y Khun bị voi rừng tấn công. Tôi lập tức quay lại, chặt tre làm bó đuốc thật dài rồi tìm cách xua đuổi", ông kể.
Nhưng đối thủ lần này không hề dễ đối phó. "Con voi rừng rất khôn. Hai lần liên tiếp nó dùng vòi chụp lấy ngọn lửa rồi dập tắt", ông nhớ lại, giọng vẫn còn nguyên sự căng thẳng.
Trước tình thế nguy hiểm, Y Mức Kđoh tiếp tục dùng đèn pin chiếu thẳng vào mắt voi rừng rồi chạy ra phía đường lớn để đánh lạc hướng.
Kế hoạch thành công. Con voi rừng chuyển sự chú ý sang ông, tạo khoảng trống để Y Khun chạy thoát qua khu vực cầu cứu hộ của vườn. "Đó là lần nguy hiểm nhất mà tôi từng trải qua. Voi rừng muốn giao phối nên rất hung dữ. Nếu sơ suất một chút là có thể mất mạng", ông nói.
Đến nay, những cuộc chạm trán giữa voi nhà và voi rừng vẫn thỉnh thoảng xảy ra. Vì vậy, các quản tượng và cán bộ Vườn quốc gia Yók Đôn luôn phải tính toán kỹ lưỡng vị trí chăn thả để giảm nguy cơ xung đột.
Hơn 20 năm theo nghề, Y Mức Kđoh hiểu rằng chỉ tình yêu đặc biệt dành cho voi mới giúp người ta gắn bó với công việc đầy gian nan này. Suốt sáu tháng mùa khô khắc nghiệt và sáu tháng mùa mưa dầm dề của rừng khộp, ông vẫn đều đặn theo dấu đàn voi mỗi ngày.
Mùa mưa, thức ăn trong rừng dồi dào hơn. Mùa khô, khi cây cối trút lá, ông cùng cán bộ vườn và các tổ chức bảo tồn trồng thêm chuối, cỏ và nhiều loại cây thức ăn để bổ sung dinh dưỡng cho voi.
Ban ngày, các quản tượng theo sát đàn voi. Đêm xuống, nhiệm vụ bảo vệ lại được chuyển cho lực lượng tuần tra của Vườn quốc gia Yók Đôn. Sự phối hợp ấy đã tạo thành "lá chắn" bảo vệ voi nhà Yók Đôn trước những hiểm nguy giữa rừng già.
Nhiều năm đã trôi qua kể từ ngày những chiếc xích sắt được tháo bỏ. Giờ đây, thay cho cảnh voi đứng lặng chờ khách du lịch là hình ảnh những đàn voi tự do bước đi giữa rừng khộp, kiếm ăn bên suối và hòa mình vào thiên nhiên.
Từ hành trình ấy, mô hình du lịch thân thiện theo dấu chân voi đang dần trở thành điểm nhấn đặc biệt của Yók Đôn, góp phần gìn giữ những cá thể voi nhà cuối cùng của Tây nguyên, đồng thời mang đến cho du khách cơ hội chứng kiến cuộc sống chân thực của những "cư dân khổng lồ" giữa đại ngàn.
Ngày 2.4, Công an tỉnh Quảng Ngãi thông tin, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành lệnh bắt tạm giam đối với T.M.H (30 tuổi, ở xã Long Phụng, tỉnh Quảng Ngãi), để điều tra về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản liên quan đến việc thuê ô tô rồi mang đi cầm cố để lấy tiền.
Theo kết quả điều tra ban đầu, ngày 24.11.2025, H. thuê một ô tô hiệu Mitsubishi Xpander, biển số 76A - 212.XX của anh T.C.H (30 tuổi, ở xã Mỏ Cày, tỉnh Quảng Ngãi) với giá 1,3 triệu đồng/ngày. Sau khi nhận xe, H. không sử dụng đúng mục đích mà mang xe cầm cố cho ông N.V.T (50 tuổi, ở phường Cẩm Thành, tỉnh Quảng Ngãi) để lấy 130 triệu đồng.
Đến thời hạn trả xe, không thấy H. liên lạc, anh T.C.H. xác minh và phát hiện chiếc xe đã bị đem đi cầm cố, nên trình báo cơ quan công an.
Qua điều tra, lực lượng chức năng xác định H. đã bỏ trốn sang Campuchia. Đến ngày 25.3.2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với Đồn biên phòng cửa khẩu quốc tế Mộc Bài (Tây Ninh) bắt giữ H. khi đang làm thủ tục nhập cảnh trở lại Việt Nam.
Mở rộng điều tra, công an xác định vào ngày 25.11.2025, H. cũng thực hiện thủ đoạn tương tự. Cụ thể, H. thuê ô tô hiệu Toyota mang biển số 76A - 223.XX của ông N.H.H với giá 800.000 đồng/ngày, sau đó đem cầm cố cho anh H.V.T (27 tuổi, ở phường Cẩm Thành) để lấy 240 triệu đồng.
