Randy Shilling, 58 tuổi, từng tốt nghiệp Đại học Texas A&M ở bang Texas với tấm bằng kỹ sư dầu khí. Trong 10 năm đầu sự nghiệp, ông sống trong căn hộ đi thuê và thường phải cân nhắc chi tiêu cho các kỳ nghỉ.
Bước ngoặt đến khi ngoài 30 tuổi, ông nhận việc tại một nhà máy hóa chất với mức lương cao hơn khoảng 15%, kèm tiền thưởng, giúp cuộc sống dễ thở hơn. Cùng thời điểm đó, ông mua một ngôi nhà nằm trên sân golf ở vùng ngoại ô Humble, thành phố Houston.
Sau đó, ông liên tiếp được thăng chức, tăng lương và tích lũy được hơn 3 triệu USD cho quỹ hưu trí. Song Shilling không nhận ra mình đã bước vào nhóm trung lưu khá giả.
“Tôi vẫn nghĩ mình chỉ là người bình thường. Tôi không cần xe sang hay TV đắt tiền. Nhưng khi muốn thứ gì, tôi có thể mua được”, Shilling nói.
Theo một nghiên cứu mới của Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), trong 50 năm qua, mức sống của các gia đình Mỹ đã tăng đáng kể trên toàn bộ các nhóm thu nhập. Nghiên cứu của AEI chia các hộ gia đình theo 5 nhóm, gồm nghèo hoặc cận nghèo, trung lưu thấp, trung lưu cốt lõi, trung lưu khá giả và giàu.
Chưa có định nghĩa cụ thể về tầng lớp trung lưu hay trung lưu khá giả ở Mỹ bởi mức thu nhập được coi là “cao” ở một thành phố có thể chỉ là “khiêm tốn” ở thành phố khác.
Song báo cáo của AEI, do Stephen Rose và Scott Winship thực hiện, phân loại một gia đình ba người có thu nhập 133.000-400.000 USD (tính theo giá trị năm 2024) là tầng lớp trung lưu khá giả. Hộ có mức thu nhập trên mức này sẽ được xếp vào nhóm giàu. Phân tích này chỉ xem xét thu nhập, không tính đến tài sản như cổ phiếu hay bất động sản.
Hiện tỷ lệ hộ gia đình thuộc nhóm trung lưu khá giả đã tăng từ 10% năm 1979 lên khoảng 31% vào năm 2024, theo AEI. Sử dụng phương pháp tính khác, Trung tâm Nghiên cứu Pew cũng ghi nhận xu hướng tương tự khi tỷ lệ người Mỹ thuộc nhóm thu nhập cao tăng từ 11% lên 19% trong giai đoạn 1971-2023.
“Nhìn chung mức sống của người Mỹ đã cải thiện, nhưng thu nhập của các hộ khá giả tăng nhanh hơn đáng kể so với phần còn lại”, Richard Fry, nhà nghiên cứu cấp cao tại Pew, cho biết.
Các tác giả nhận thấy ngày càng nhiều gia đình ở Mỹ được xếp vào hai nhóm có thu nhập cao nhất, trong khi số gia đình thuộc ba nhóm dưới đang giảm đi.
Theo báo cáo của AEI, năm 2024, khoảng 19% các gia đình Mỹ được coi là “nghèo hoặc cận nghèo”, giảm so với khoảng 30% vào năm 1979. Báo cáo định nghĩa nhóm này là các gia đình ba người có thu nhập từ 40.000 USD trở xuống.
Theo nhà kinh tế Scott Winship, một phần lý do nhóm thu nhập cao mở rộng là nhờ mức lương tăng nhanh hơn tốc độ lạm phát, đặc biệt ở những người lao động có bằng đại học.
Một phân tích năm 2021 của Rose khi làm tại Viện Đô thị cho thấy 55% người có bằng cử nhân và 68% người có bằng sau đại học thuộc nhóm trung lưu khá giả hoặc giàu.
Các cặp vợ chồng hoặc sống chung cũng có khả năng gia nhập nhóm này cao hơn, một phần vì có hai nguồn thu nhập và có thể chia sẻ chi phí sinh hoạt. Phân tích của Viện Đô thị cho thấy hơn 80% người thuộc nhóm trung lưu khá giả và giàu sống trong các hộ gia đình có hai người trưởng thành.
Sau khi tốt nghiệp đại học năm 2015, Gabriel Martinez bắt đầu làm việc trong lĩnh vực logistics với mức lương 50.000 USD mỗi năm. Hiện người đàn ông 34 tuổi này làm cho một công ty công nghệ lớn với thu nhập khoảng 180.000 USD mỗi năm, chưa kể các khoản tiền và cổ phiếu thưởng đi kèm.
Martinez từng phải vay mượn để mua một chiếc xe đắt tiền, trong khi vợ anh, Anna, cũng vay hơn 100.000 USD để theo học chương trình thạc sĩ. Anh sau đó đổi sang một chiếc xe bình dân hơn và hai người cũng phải cắt giảm các khoản chi tiêu như ăn nhà hàng hay mua quần áo, để dành tiền trả nợ.
Nhưng sau vài năm, với mức lương cải thiện, họ đã tích lũy được một khoản dự phòng và sở hữu căn nhà rộng 158 m2 tại Boerne, bang Texas.
Tuy nhiên, thu nhập cao hơn không đồng nghĩa với cảm giác giàu có. Lạm phát kéo dài cùng chi phí thiết yếu tăng mạnh trong vài năm qua khiến nhiều gia đình, kể cả nhóm thu nhập cao, vẫn phải cân nhắc kỹ các khoản chi lớn. Khảo sát cho thấy khoảng 90% người Mỹ cho biết họ đang chịu tác động từ cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt, theo Study Finds.
Theo dữ liệu từ Bankrate, giá bán trung vị của một căn nhà đã qua sử dụng tại Mỹ hiện gần 400.000 USD. Học phí đại học trung bình cũng rơi vào khoảng 38.000 USD mỗi năm.
Laura Shields, 46 tuổi sống ở bang New Jersey, cho biết bà chỉ mới cảm thấy tài chính dư dả hơn kể từ sau đại dịch Covid-19. Bà và chồng kiếm khoảng 240.000 USD mỗi năm, giúp họ có thể thanh toán nợ thẻ tín dụng, tích lũy một khoản tiết kiệm hay chi trả khoản phát sinh ngoài dự kiến.
Tuy nhiên, khi con trai cả sắp vào đại học, họ lo ngại có thể phải vay nợ để trang trải học phí cho con. “Tôi đang cố gắng để không lo nghĩ quá nhiều về điều đó,” Shields nói.
Với gia đình Shilling, tổng thu nhập của hai vợ chồng ông vào khoảng 220.000 USD mỗi năm. Điều này giúp cuộc sống của ông tốt hơn so với thời cha mẹ, những người không học đại học. Tuy nhiên, ông không chắc con trai Blake, 23 tuổi, có thể duy trì đà đi lên đó.
“Tôi nghĩ thế hệ con cháu chúng ta sẽ gặp nhiều khó khăn,” ông nói, nhắc tới chi phí sinh hoạt ngày càng cao.
Tiêm kích F-15E và cường kích A-10 nằm trong số các chiến đấu cơ đầu tiên của Mỹ lẫn Israel bị bắn hạ sau hàng ngàn đợt xuất kích vào không phận Iran.
Tuy nhiên, tờ The Wall Street Journal hôm 4.4 dẫn nguồn thạo tin tiết lộ chiếc A-10 không rơi xuống lãnh thổ Iran. Phi công Mỹ đã xoay xở lái được máy bay ra khỏi không phận Iran trước khi nhảy dù và được cứu sống.
Câu hỏi được đặt ra là những tổn thất như trên sẽ ảnh hưởng gì đến quyết tâm của Tổng thống Mỹ Donald Trump để tiếp tục và thậm chí leo thang chiến dịch quân sự trong thời gian tới.
"Những gì đã xảy ra cho thấy Iran có thể thắng mà không cần chiến thắng", theo nhận định của nhà phân tích Viện Trung Đông Alan Eyre, cựu chuyên gia của Bộ Ngoại giao Mỹ về Iran.
"Phía Mỹ cho rằng đang nắm mọi thứ trong tay, và diễn biến trên làm lung lay luận điểm này của họ", ông Eyre phân tích.
Thay vì tìm cách đối đầu trực diện với Mỹ và Israel, Iran lựa chọn chiến lược phi đối xứng, tấn công những quốc gia Arab vùng Vịnh, phá hủy các hệ thống radar và cơ sở hạ tầng phòng không, và làm gián đoạn lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz.
Chiến thuật này từng được lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) áp dụng trong chiến tranh Iraq, thông qua việc trang bị cho các nhóm vũ trang ủy nhiệm những thiết bị nổ tự chế khiến hàng ngàn binh sĩ Mỹ thiệt mạng.
Chiến dịch không kích của Mỹ và Israel đã bắn phá nhiều cơ sở tên lửa và các bệ phóng di động của Iran, nhưng Tehran vẫn tiếp tục phóng hàng chục tên lửa và máy bay không người lái (UAV) mỗi ngày, kéo dài cuộc xung đột, làm leo thang tổn thất kinh tế cho các nước vùng Vịnh và Mỹ.
Và đến ngày 3.4, Iran đã làm được điều chưa thể trước đó: bắn hạ chiến đấu cơ của Mỹ hoặc Israel trên không phận nước này
Cùng ngày, giới chức Tehran nói với bên trung gian rằng nước này từ chối gặp quan chức Mỹ tại Islamabad (Pakistan) và họ không thể chấp nhận được những yêu sách quá đáng của Nhà Trắng nhằm chấm dứt xung đột.
Chuyên gia William Wechsler, đứng đầu chương trình Trung Đông tại Hội đồng Đại Tây Dương, nhận định rằng, dù giành ưu thế trên không, Mỹ vẫn chưa đạt được quyền kiểm soát tuyệt đối.
"IRGC là một tổ chức quân sự chuyên nghiệp, được chứng minh có năng lực học hỏi và thích ứng, và rõ ràng vẫn duy trì được khả năng đe dọa các phi công và quân nhân Mỹ", ông phân tích, đồng thời cảnh báo rằng cuộc xung đột có thể leo thang nhanh chóng dù Mỹ đang có ưu thế trên không.
Theo Hãng tin AFP, ngày 23-5, người đứng đầu cơ quan an ninh Đài Loan Ngô Chiêu Nhiếp (Joseph Wu) cho biết Trung Quốc đã triển khai hơn 100 tàu hải quân, hải cảnh và các loại tàu khác tại vùng biển khu vực, trải dài từ Hoàng Hải đến Biển Đông và Tây Thái Bình Dương.
Đáng chú ý, đợt triển khai này chỉ diễn ra trong vài ngày gần đây, sau cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.
Một quan chức an ninh Đài Loan bổ sung tàu Trung Quốc đã được phát hiện trước hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung ở Bắc Kinh, nhưng số lượng tăng lên hơn 100 chiếc trong những ngày gần đây.
Trên mạng xã hội X, ông Wu cáo buộc: "Trung Quốc là vấn đề duy nhất đang phá vỡ nguyên trạng và đe dọa hòa bình, ổn định khu vực".
Các phát biểu trên được đưa ra sau khi ông Trump nhắc đến "vấn đề Đài Loan" hôm 20-5, khi được hỏi liệu ông có trao đổi với lãnh đạo Đài Loan Lại Thanh Đức về việc bán vũ khí cho hòn đảo này hay không.
"Tôi sẽ nói chuyện với ông ấy. Tôi nói chuyện với mọi người… Chúng tôi sẽ xử lý chuyện đó, vấn đề Đài Loan", ông Trump nói, đồng thời ca ngợi cuộc gặp với ông Tập.
Trước đó, Hãng tin Reuters đưa tin Đài Loan đang chờ Washington phê duyệt gói vũ khí có thể trị giá đến 14 tỉ USD. Dù vậy sau cuộc họp với ông Tập, Tổng thống Donald Trump cho biết ông vẫn chưa quyết định có thông qua gói này hay không, khiến Đài Loan lo ngại.
Về phía Bắc Kinh, Bộ Quốc phòng Trung Quốc chưa đưa ra bình luận trước cáo buộc mới nhất từ Đài Loan.
Trung Quốc từ lâu phản đối các thương vụ bán vũ khí của Mỹ cho Đài Loan và nhiều lần yêu cầu Washington chấm dứt hoạt động này, nhấn mạnh hòn đảo là một phần lãnh thổ của mình.
Theo Hãng tin AFP ngày 21-4, cây cầu bắc qua sông Tumen - ranh giới tự nhiên giữa Nga và Triều Tiên - sẽ có khả năng phục vụ tối đa 300 phương tiện và khoảng 2.850 người mỗi ngày.
Bộ Ngoại giao Nga gọi đây là "một cột mốc thực sự" trong quan hệ song phương, với ý nghĩa vượt xa một công trình hạ tầng thông thường.
Động thái này phản ánh xu hướng xích lại gần nhau giữa hai quốc gia chịu nhiều sức ép từ các lệnh trừng phạt quốc tế. Những năm gần đây, Matxcơva và Bình Nhưỡng đã tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, chính trị đến quân sự và văn hóa.
Năm 2024, hai bên ký hiệp ước quốc phòng, trong đó cam kết hỗ trợ lẫn nhau nếu một bên bị tấn công.
Cùng năm, Triều Tiên được cho là đã cử hàng nghìn binh sĩ sang Nga, tham gia hỗ trợ lực lượng nước này tại khu vực Kursk nhằm đối phó với các đợt phản công kéo dài của Ukraine.
Song song đó, hoạt động ngoại giao giữa hai nước cũng diễn ra sôi động.
Nhiều quan chức cấp cao của Nga đã tới thăm Triều Tiên trong thời gian gần đây, trong đó có Bộ trưởng Nội vụ Vladimir Kolokoltsev, người đang có mặt tại Bình Nhưỡng.
Theo phía Nga, cây cầu mới sẽ góp phần thúc đẩy thương mại, hợp tác kinh tế và các hoạt động giao lưu nhân đạo giữa vùng Viễn Đông Nga và Triều Tiên. Trong bối cảnh Triều Tiên vẫn bị cô lập trên trường quốc tế, các tuyến kết nối như vậy được đánh giá mang ý nghĩa chiến lược.
Hàn Quốc từng cảnh báo sự hỗ trợ từ Nga và Trung Quốc đang góp phần giúp nền kinh tế Triều Tiên phục hồi sau nhiều năm chịu tác động từ các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt, tình trạng cô lập và chi tiêu quân sự lớn.
Dù vậy, nền kinh tế Triều Tiên vẫn ở quy mô rất nhỏ. Theo ước tính của Seoul, GDP danh nghĩa của nước này vào năm 2024 chỉ khoảng 30 tỉ USD - chỉ bằng một phần rất nhỏ của nền kinh tế Hàn Quốc. Triều Tiên không công bố số liệu GDP chính thức của nước này.
Bình Nhưỡng từ lâu phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lương thực, từng trải qua nạn đói nghiêm trọng trong thập niên 1990 và tiếp tục chịu ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch COVID-19.
