Trang tin USNI News của Viện Hải quân Mỹ hôm 6/4 cho biết trong đề xuất ngân sách của Lầu Năm Góc cho năm tài chính 2027, hải quân Mỹ muốn quốc hội duyệt mua 540 tên lửa phòng không SM-6 có tổng giá trị 4,33 tỷ USD, tăng khoảng ba lần so với con số 166 quả trước đó một năm.
Lực lượng này cũng muốn được cấp 3 tỷ USD để mua 785 tên lửa hành trình Tomahawk, tăng hơn 14 lần so với 55 quả được phê duyệt trong năm tài chính 2026. Hải quân Mỹ còn đề xuất mua 494 tên lửa đối không tầm trung AIM-120 AMRAAM có tổng giá trị 804 triệu USD, cùng 141 ngư lôi hạng nặng Mark 48 với giá 571 triệu USD.
Phần lớn tên lửa Tomahawk và SM-6 sẽ nằm trong dự luật hòa giải ngân sách liên bang thứ hai, cho phép hải quân Mỹ dàn trải mua sắm trong vài năm.
Tên lửa hành trình Tomahawk đạt tầm bắn 1.600-2.500 km tùy phiên bản, có thể được khai hỏa từ hệ thống phóng thẳng đứng Mark 41 trên nhiều loại tàu mặt nước và tàu ngầm của hải quân Mỹ. SM-6 là tên lửa phòng không chủ lực của hạm đội tàu mặt nước Mỹ, cũng có khả năng làm nhiệm vụ chống hạm trong một số trường hợp.
SM-6 và Tomahawk nằm trong số những loại đạn đắt tiền, khó chế tạo nhất trong kho vũ khí của quân đội Mỹ.
Hải quân Mỹ đề xuất mua lượng lớn tên lửa giữa lúc xuất hiện lo ngại rằng lực lượng này đang tiêu hao quá nhiều vũ khí trong xung đột Trung Đông. Điều này làm kho dự trữ bị hao hụt và có thể khiến Mỹ gặp bất lợi trong nỗ lực đối phó với các đối thủ ngang hàng.
Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính đến cuối tháng 3, hải quân Mỹ đã khai hỏa khoảng 850 quả Tomahawk trong xung đột với Iran. Đây là số lượng tên lửa Tomahawk lớn nhất được phóng trong một xung đột đơn lẻ kể từ Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991.
Todd Harrison, chuyên gia cấp cao về chi tiêu quốc phòng tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, cho biết Washington cần mua lượng lớn tên lửa Tomahawk và SM-6, song ngành công nghiệp quốc phòng nội địa hiện không đủ khả năng đáp ứng nhu cầu lớn như thế trong thời gian ngắn.
Harrison cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump muốn dàn trải mua sắm bằng cách đưa phần lớn tên lửa vào dự luật hòa giải ngân sách liên bang, thêm rằng đây là phương án khả thi hơn. “Về cơ bản, họ đang ứng tiền trước để mua đạn dược”, ông cho hay.
Nga có thể đã phóng không phải 1 mà là 2 tên lửa đạn đạo tầm trung siêu vượt âm Oreshnik trong cuộc tập kích đêm 24/5. Một trong số đó có thể đã gặp trục trặc và rơi xuống khu vực Donetsk do Nga kiểm soát, theo phân tích của tổ chức Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ.
ISW cho biết các nguồn tin tình báo nguồn mở của Ukraine ngày 25/5 đã công bố một đoạn video mà họ mô tả là vụ Nga phóng tên lửa Oreshnik thứ 2 trong cuộc tấn công đêm 24/5.
Đoạn video được cho là ghi lại cảnh 6 đầu đạn con rơi xuống. Một nguồn tin nhận định tên lửa có thể đã rơi xuống Avdiivka hoặc Yasynuvata, khu vực Nga kiểm soát cách tiền tuyến khoảng 40km. ISW không nêu nguyên nhân vì sao tên lửa của Nga được cho là rơi vào khu vực do Moscow kiểm soát.
Thông tin này chưa được kiểm chứng và Nga chưa bình luận về đoạn video này. Hiện chưa rõ nguồn gốc và tính chính xác của đoạn video mà ISW phân tích về đường bay bí ẩn của tên lửa Nga. Phía Ukraine tới nay mới chỉ xác nhận một vụ phóng Oreshnik nhằm vào tỉnh Kiev.
Theo ước tính của hãng tin ArmyInform thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine, đòn tấn công hiệp đồng của Nga trong ngày 23-24/5 tiêu tốn khoảng 361 triệu USD, trong đó riêng một tên lửa Oreshnik có giá khoảng 50 triệu USD. Nếu Nga phóng 2 quả Oreshnik như ISW nhận định, tổng chi phí cuộc tấn công sẽ tăng lên khoảng 411 triệu USD.
Trong đêm 24/5, Nga đã tiến hành cuộc tập kích hiệp đồng quy mô lớn nhằm vào Ukraine, sử dụng 90 tên lửa và 600 UAV các loại, bao gồm cả tên lửa Oreshnik, theo Không quân Ukraine.
Tên lửa được phóng từ bãi thử Kapustin Yar, và vụ tấn công được ghi nhận tại khu vực Bila Tserkva thuộc tỉnh Kiev.
Cùng với Oreshnik, Nga được cho còn phóng 2 tên lửa đạn đạo siêu vượt âm Kh-47M2 Kinzhal, ba tên lửa chống hạm 3M22 Zircon, 30 tên lửa đạn đạo Iskander-M và S-400, 54 tên lửa hành trình Kh-101, Iskander-K và Kalibr, cùng 600 UAV Shahed, Gerbera, Italmas, “Banderol” và “Parodiya”.
Bộ Quốc phòng Nga xác nhận đã sử dụng Oreshnik và mô tả cuộc tấn công là đòn đáp trả vụ UAV Ukraine bị cáo buộc tập kích ký túc xá trường cao đẳng tại Starobilsk, thuộc tỉnh Lugansk do Nga kiểm soát.
Tuy nhiên, Bộ Tổng tham mưu Ukraine phủ nhận việc nhắm mục tiêu vào ký túc xá này và cho biết UAV của họ đã tấn công sở chỉ huy Trung tâm Công nghệ Không người lái Tiên tiến “Rubicon” của Nga tại cùng khu vực.
Nga lần đầu sử dụng Oreshnik nhằm vào Dnipro ngày 21/11/2024. Lần sử dụng thứ hai diễn ra ngày 9/1, khi tên lửa đánh trúng tỉnh Lviv trong một cuộc tấn công hiệp đồng lớn hơn.
Giống như nhiều hệ thống vũ khí khác của Nga, Oreshnik có thể mang cả đầu đạn hạt nhân lẫn đầu đạn thông thường. Trước đó, Ukraine từng mô tả tên lửa này đạt tốc độ khoảng 13.600km/h.
Tổng thống Nga Vladimir Putin từng tuyên bố rằng Oreshnik là không thể bị đánh chặn và có sức công phá mạnh mẽ, ngay cả khi chỉ được trang bị đầu đạn thông thường.
Nhà lãnh đạo Nga khẳng định rằng các đầu đạn tách rời của Oreshnik lao xuống với tốc độ cao và không thể bị ngăn lại, đồng thời cho rằng việc sử dụng nhiều đầu đạn như vậy trong một cuộc tập kích thông thường có thể gây sức công phá tương đương một đòn hạt nhân.
Theo Hãng tin Reuters ngày 26-4, đám cháy rừng đầu tiên bùng phát hôm 22-4 tại khu vực miền núi. Sau đó một đám cháy khác gần đó đe dọa các khu dân cư ở thị trấn Otsuchi, tỉnh Iwate.
Địa hình đồi núi, thời tiết khô hanh và gió mạnh đang cản trở công tác chữa cháy, theo một quan chức cứu hỏa.
Tính đến thứ Bảy (ngày 25-4), lửa đã thiêu rụi khoảng 730ha, khiến chính quyền ban hành lệnh sơ tán với 1.541 hộ dân, tương đương 3.233 người - khoảng 1/3 dân số thị trấn Otsuchi.
Trực thăng từ nhiều tỉnh và Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đang hỗ trợ lực lượng chữa cháy trên mặt đất, tiến hành thả nước từ trên không để ngăn lửa lan rộng.
"Đất quá khô nên lửa liên tục bùng phát. Dập được chỗ này thì lại phải chạy sang chỗ khác, cứ thế lặp đi lặp lại", ông Masashi Kikuchi (37 tuổi), lính cứu hỏa tình nguyện, cho biết.
Đến nay tám công trình, trong đó có một nhà dân, đã bị hư hại hoặc phá hủy. Chính quyền địa phương cho biết chưa ghi nhận thương vong.
Thị trấn Otsuchi vẫn còn mang ký ức nặng nề về thảm họa động đất và sóng thần tháng 3-2011, khi thị trấn mất gần 1/10 dân số.
"Ngay cả trong thảm họa năm 2011, khu vực này cũng không bị cháy. Khi đó có sóng thần nhưng không có hỏa hoạn", bà Taeko Kajiki (76 tuổi), cựu y tá, cho biết.
Bà nằm trong số những người phải sơ tán từ ngày 24-4, và đã thức trắng đêm theo dõi ánh lửa đỏ rực. Khi rời nhà, bà mang theo sổ tiết kiệm, thẻ y tế cùng con rùa nuôi từ năm 2010.
"Tôi không thể để người dân mất nhà thêm lần nữa sau khi họ đã mất nhà vì sóng thần" - Thị trưởng Otsuchi Kozo Hirano nói, đồng thời cho biết thị trấn sẽ tìm kiếm hỗ trợ từ các cơ quan khác và cung cấp dịch vụ tắm nước nóng để giúp người dân giảm căng thẳng.
Dù Nhật Bản ghi nhận tương đối ít vụ cháy rừng so với nhiều nơi trên thế giới, biến đổi khí hậu đã làm gia tăng tần suất các vụ cháy - đặc biệt vào đầu mùa xuân, trước mùa mưa ẩm, khi thời tiết nóng, khô và gió mạnh khiến lửa dễ lan nhanh.
Cơ quan khí tượng Nhật Bản cho biết khu vực này không có mưa trong dự báo tuần tới.
Theo số liệu chính thức, diện tích cháy quanh Otsuchi hiện chỉ đứng sau vụ cháy rừng ở Ofunato năm 2025 (3.370ha), và vụ cháy tại Kushiro năm 1992 (1.030ha).
Cuộc diễn tập Imminent Field 26 diễn ra ngày 18-22/5 trên Cao tốc số 2, đoạn chạy qua khu vực phía tây bắc thị trấn Forssa ở miền nam Phần Lan, với sự tham gia của tiêm kích tàng hình F-35B Italy, cùng chiến đấu cơ F/A-18D MLU2, máy bay huấn luyện Hawk và vận tải cơ Learjet 35A/S thuộc biên chế không quân Phần Lan.
Diễn tập thường niên Imminent Field, trước đây mang tên Baana, là hoạt động huấn luyện của không quân Phần Lan nhằm duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu bằng cách phân tán máy bay đến các địa điểm ngoài căn cứ cố định. Đây là một phần trong quá trình huấn luyện của toàn bộ phi công Phần Lan.
Đây là lần đầu phiên bản F-35B tham gia sự kiện, sau những lần tham gia của tiêm kích F-35A Na Uy và Mỹ trong giai đoạn 2023-2024. Ban tổ chức lựa chọn tiêm kích F-35B Italy do biến thể này có khả năng cánh trên đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng (STOVL), đồng thời số máy bay này đang đồn trú tại căn cứ Pirkkala của không quân Phần Lan.
Cất hạ cánh trên đường cao tốc là kỹ năng rất có lợi trong xung đột, khi các sân bay quân sự dễ trở thành mục tiêu bị đối phương phá hủy đầu tiên. Lực lượng phòng thủ có thể phân tán máy bay tới những địa điểm bí mật rồi cất cánh từ đường cao tốc để phản công, gây bất ngờ cho đối phương.
Trong thời Chiến tranh Lạnh, các nước thành viên NATO và khối Hiệp ước Warsaw thường xuyên thực hành nội dung này.
F-35B là phiên bản được phát triển cho thủy quân lục chiến Mỹ, nổi bật nhờ khả năng STOVL, cho phép nó hoạt động trên các tàu đổ bộ có sàn đáp nhỏ hơn tàu sân bay thông thường. Tuy nhiên, hệ thống STOVL cồng kềnh khiến F-35B có tầm hoạt động và khả năng cơ động thua kém biến thể F-35A không quân và F-35C hải quân.
Ngoài thủy quân lục chiến Mỹ, một số quốc gia đồng minh của Washington cũng đặt mua và đang biên chế dòng F-35B.
