Từ một phụ kiện giá rẻ, khăn bandana đã trở thành món đồ lưu niệm (merchandise) “hốt bạc”, một biểu tượng định danh không thể thiếu của thế hệ khán giả trẻ hôm nay.
Ít ai biết rằng món phụ kiện mà các bạn trẻ Việt đang quấn lên đầu tại các concert có một lịch sử đầy “gai góc”. Xuất phát từ tiếng Phạn “badhnati” (nghĩa là buộc/thắt), bandana từng là vật bất ly thân của những người lao động vùng Nam Á trước khi theo chân những thủy thủ viễn chinh đổ bộ vào Mỹ.
Trong lịch sử âm nhạc thế giới, bandana là “tuyên ngôn” của những tâm hồn tự do. Và họa tiết Paisley “giọt nước cong” (boteh) có nguồn gốc từ Ba Tư cổ đại tượng trưng cho sự sống, vĩnh cửu. Gắn với phong trào tự do, phản văn hóa thập niên 1960, guitarist huyền thoại Jimi Hendrix đã dùng bandana không chỉ như một phụ kiện mà là tuyên ngôn nghệ thuật.
Công chúng cũng không thể quên hình ảnh Axl Rose (Guns N’ Roses) với chiếc bandana đỏ quấn ngang trán dưới – một biểu tượng Rock n’ Roll bất tử. Hay huyền thoại rap Tupac Shakur (2Pac), người đã biến cách thắt nút khăn phía trước trán trở thành dấu ấn đặc trưng của văn hóa hip hop bờ Tây.
Những năm gần đây, “quý ông Funk” Bruno Mars một lần nữa đưa chiếc khăn này trở lại vị thế đỉnh cao khi biến nó thành phụ kiện không thể tách rời của phong cách Retro rực rỡ. Ở kỷ nguyên hiện đại, chính A$AP Rocky là người đã phá vỡ ranh giới giới tính khi đưa trào lưu “Babushka” (quấn khăn kiểu bà cụ Nga) lên các sàn diễn xa xỉ của Gucci hay Loewe.
Dĩ nhiên, các nữ nghệ sĩ nữ cũng không thể thờ ơ trước vẻ đẹp của khăn bandana. “Nữ hoàng nhạc pop” Madonna với chiếc nơ thắt bandana to bản đầy nữ tính và quyền lực thập niên 1980 đã trở thành một biểu tượng kinh điển.
Từ Aaliyah của thập niên 1990 đến Rihanna hay Dua Lipa hôm nay, chiếc khăn bandana đã đi một hành trình dài từ biểu tượng đường phố trở thành ngôn ngữ thời trang, nơi mỗi nghệ sĩ nữ kể câu chuyện cá tính của riêng mình.
Đặc biệt tại châu Á, không thể không nhắc đến G-Dragon (Big Bang). “Ông hoàng K-pop” chính là người đã nâng tầm bandana thành một loại hình nghệ thuật cao cấp. Từ việc thắt khăn vào thắt lưng, quấn quanh đùi cho đến việc biến bandana thành những mảng miếng đắp (patchwork) trên áo khoác xa xỉ, G-Dragon đã trực tiếp định hình cách chơi bandana cho cả một thế hệ nghệ sĩ và giới trẻ Việt Nam suốt hơn một thập niên qua.
Vì sao bandana luôn là mặt hàng “cháy hàng” đầu tiên tại các quầy lưu niệm ở mọi concert?
Trước tiên, phải nói đến tính linh hoạt tối đa. Một chiếc áo thun có thể kén dáng nhưng bandana thì không. Khán giả có thể quấn đầu, thắt cổ tay, quàng theo kiểu siêu nhân, buộc vào túi xách hay làm điểm nhấn cho bộ trang phục mà tha hồ “sống ảo”. Những chiếc khăn khổ bự còn có thể biến hóa thành chiếc áo yếm.
Một lợi thế khác là khăn có trọng lượng nhẹ, dễ bảo quản, lưu giữ. Giá thành của bandana cũng “mềm” hơn so với các vật phẩm khác như: áo thun, nón, bình nước, lightstick… Với mức giá trung bình từ 150.000-250.000 đồng, đây là món đồ “vừa túi tiền” nhất để người hâm mộ sở hữu một phần di sản của thần tượng.
Dù doanh thu thường được bảo mật nhưng theo ước tính từ các đơn vị sản xuất vật phẩm (merchandise) lớn tại Việt Nam, tại các concert quy mô 10.000 người, lượng bandana tiêu thụ có thể chiếm tới 30-40% lượng khán giả tham dự. Chỉ riêng mặt hàng này có thể mang về doanh thu từ 500 triệu đến gần 1 tỉ đồng cho mỗi chiến dịch lưu diễn lớn. Một con số không hề nhỏ trong nền kinh tế giải trí.
Nhận định về hiện tượng này, chị Vy Lê – vợ rapper Tiến Đạt, một chuyên gia PR/Marketing trong ngành giải trí – nói: “Bandana là món đồ merchandise thông minh vì nó là ‘one size fits all’ (ai mang cũng vừa). Nó là điểm chạm lý tưởng nhất để biến một khán giả bình thường trở thành một phần của bộ nhận diện thương hiệu nghệ sĩ ngay tức thì”.
Chị Vy cũng cho biết ngoài những cái tên “có liên quan đến rap/hip hop” như Tiến Đạt, Hà Lê, Binz… thì các “anh tài” như: Cường Seven, Phan Đinh Tùng, Hoàng Hiệp… cũng thường mang bandana lên sân khấu Anh trai vượt ngàn chông gai nhận được sự yêu thích của rất nhiều fan.
“Gai Con (những người hâm mộ chương trình Anh trai vượt ngàn chông gai) từ đó cũng đã làm tặng rất nhiều khăn cho các anh. Từ những quà tặng đó của fan, Nhà Trẻ (Đinh Tiến Đạt – thủ lĩnh), Tiến Luật, Rhymastic, Quốc Thiên, BinZ, Hà Lê, Duy Khánh đã thiết kế ba mẫu khăn riêng với phong cách chibi dễ thương như một freebies (quà tặng miễn phí) cho fan của mình” – chị Vy Lê chia sẻ thêm.
Cùng với loạt khăn bandana từ nhà sản xuất Anh trai, không chỉ Nhà Trẻ, từng “nhà” riêng trong chương trình cũng “tăng gia sản xuất” khăn bandana khiến chiếc khăn này nhanh chóng trở thành vật phẩm mang tính biểu tượng cao nhất tại tám siêu concert của Anh trai vượt ngàn chông gai.
Sự nở rộ của bandana trong V-biz minh chứng rằng khi âm nhạc gặp gỡ thời trang bằng sự thấu hiểu cộng đồng, những chi tiết nhỏ nhất cũng có thể tạo nên một thị trường kinh tế đầy tiềm năng và giàu giá trị văn hóa.
Tối 25.4 tại TP.HCM đã diễn ra đêm mở màn của SAO Concert với chủ đề Ngũ hành, quy tụ 5 cá tính âm nhạc gồm Phùng Khánh Linh, Vũ Thanh Vân, Mỹ Anh, Hoàng Dũng, Nguyễn Hùng, lần lượt đại diện cho các yếu tố kim, mộc, thủy, hỏa, thổ. Suốt 4 tiếng diễn ra concert, các nghệ sĩ trẻ liên tục "hâm nóng" bầu không khí bằng những bản phối mới của loạt ca khúc gắn liền tên tuổi.
Mở màn chương trình, Vũ Thanh Vân mang đến không gian âm nhạc mộc mạc, giàu chất tự sự. Hai ca khúc quen thuộc Tình đầu và Nước ấm được lựa chọn để "chào sân", hâm nóng không khí đêm diễn ngay từ những phút đầu.
Ca sĩ 9X còn trình làng ca khúc nằm trong album mới nhất của cô mang tên Lại một lần, được ví như "phượng hoàng tái sinh", truyền tải thông điệp về hành trình đứng dậy và tiếp tục bước đi sau những biến cố trong cuộc sống.
Trước khi khép lại set diễn, Vũ Thanh Vân khuấy động sân khấu bằng loạt hit quen thuộc, làm nên tên tuổi của mình như Đi theo bướm đêm, Em không. Một trong những điểm nhấn sớm của đêm nhạc là màn kết hợp giữa cô và Mỹ Anh trong Real love, mang đến không khí nhẹ nhàng nhưng vẫn đủ sức lan tỏa.
Tiếp nối là Mỹ Anh, mang sắc xanh dương của Sao Thủy, đại diện cho sự linh hoạt và hiện đại, mềm mại và đầy dịu dàng. Không gian âm nhạc chuyển sang một trạng thái mềm mại hơn thấy rõ, giàu tiết tấu hiện đại với những thể nghiệm âm nhạc đậm tính nghệ sĩ của Mỹ Anh.
Trong các phần trình diễn, con gái ca sĩ Mỹ Linh luôn chủ động tương tác, liên tục khuấy động khán giả bằng những lời mời hòa giọng. Ở hầu hết các tiết mục từ Yên, Gentle, Baby, Zero hesitation, Mỗi khi anh nhìn em, tiếng hát từ dưới sân khấu vang lên, tạo nên sự kết nối trực tiếp giữa nghệ sĩ và người xem.
Ở phần giữa chương trình, Nguyễn Hùng - đại diện cho sao Thổ - mang đến màu sắc trầm hơn với loạt ca khúc thiên về chiều sâu như 5 ngón bàn tay, Ở trong khu rừng, Còn gì đẹp hơn. Không gian được mở rộng với Phép màu, tạo điểm chuyển nhẹ về cảm xúc trước khi chương trình bước sang phần sôi động hơn.
Sự thay đổi rõ rệt diễn ra khi Phùng Khánh Linh xuất hiện với nguồn năng lượng mạnh với sao Kim và phong cách biểu diễn mang tính đối lập, sắc sảo và giàu năng lượng biểu diễn. Các ca khúc Em đau, Giả vờ, Anh là thằng tồi được trình bày liên tiếp, trước khi đẩy cao trào với Căn gác mùa hè và Quý cô say xỉn. Điểm nhấn nằm ở tiết mục song ca Cảm ơn người đã thức cùng tôi cùng Nguyễn Hùng, nhận được phản hồi tích cực từ khán giả.
Khép lại phần chính của chương trình, Hoàng Dũng xuất hiện với sắc đỏ của sao Hỏa, mang đến nguồn năng lượng sôi động qua các ca khúc Đôi mươi, Tách, Đoạn kết mới. Không khí được đẩy lên cao trào với Phonecert và Sâm-panh, kết hợp cùng vũ đoàn, tạo nên cái kết giàu năng lượng cho đêm diễn.
Cao trào lớn nhất của đêm diễn được giữ lại đến cuối cùng, khi phần encore bất ngờ vang lên với A little dream of me. Toàn bộ 5 nghệ sĩ cùng quay trở lại sân khấu trong một khoảnh khắc không được báo trước, tạo nên phản ứng bùng nổ từ khán đài. Hàng nghìn khán giả đồng loạt đứng dậy, hòa giọng và tương tác cùng nghệ sĩ trong một không gian không còn ranh giới giữa nghệ sĩ và khán giả, chỉ có âm nhạc và niềm hạnh phúc bất tận.
Đáng chú ý, Ban tổ chức cũng đã xác nhận SAO Concert sẽ tiếp tục trở lại vào ngày 11.7, đánh dấu bước đi tiếp theo trong việc phát triển chuỗi concert định kỳ dự kiến 3 tháng 1 lần của nhà sản xuất.
Mới đây, Guardian công bố top 100 tiểu thuyết được xuất bản bằng tiếng Anh hay nhất mọi thời đại, do 172 nhà văn, nhà phê bình và học giả bình chọn.
Đội ngũ biên tập viên gọi Middlemarch là "tiểu thuyết vĩ đại nhất viết bằng tiếng Anh", đồng thời nhắc lại nhiều lời ca ngợi nổi tiếng dành cho cuốn sách suốt hơn một thế kỷ qua.
Nhà văn Virginia Woolf mô tả đây là "một trong số ít tiểu thuyết tiếng Anh được viết cho người trưởng thành". Trong khi đó Henry James cho rằng nhiều trường đoạn trong sách thuộc hàng thông minh nhất của văn học Anh. Nhà văn Martin Amis thậm chí gọi Middlemarch là "một tiểu thuyết không có điểm yếu".
Nhà báo nổi tiếng của Anh Michael Gorra cho biết quyển sách giúp độc giả hiểu chính mình, khám phá những điều bản thân chưa từng biết hoặc không muốn biết sau khi đọc các câu văn sâu sắc của George Eliot.
Tác phẩm dài khoảng 900 trang, xuất bản theo kỳ trong giai đoạn 1871-1872, lấy bối cảnh vùng quê nước Anh thế kỷ 19.
Ở Việt Nam, Middlemarch được chia thành 2 quyển, giữ nguyên tên tiếng Anh và ấn hành năm 2022.
Middlemarch lấy bối cảnh tại thị trấn hư cấu Middlemarch ở vùng nông thôn nước Anh trước khi Dự luật Cải cách 1832 và ngành đường sắt ra đời. Ở đó, người dân phải đối mặt với những biến đổi của xã hội và bị trói buộc của định kiến hôn nhân, danh vọng.
Nhân vật trung tâm là Dorothea Brooke, một thiếu nữ 19 tuổi luôn khao khát sống một cuộc đời có giá trị nhưng vỡ mộng khi cưới nhầm một học giả ích kỷ, khô khan.
Tác giả mở đầu câu chuyện bằng một cuộc hôn nhân thất bại, để nhân vật Dorothea trải qua nhiều nỗi đau, thất vọng. Nhưng vượt lên tất cả, nhân vật chính vẫn giữ được đạo đức, lòng nhân từ và làm được nhiều điều tốt đẹp.
Bằng việc đặt phụ nữ trẻ thông minh vào vị trí trung tâm, tác giả George Eliot định hình lại dòng văn học hư cấu Anh. Nhân vật Dorothea được cho là đặt nền tảng cho kiểu nhân vật phức tạp như bà Dolloway trong tác phẩm cùng tên của Virginia Woof, những phụ nữ mang nội tâm sâu sắc trong truyện của Sally Rooney thời nay.
Ngoài Dorean, tiểu thuyết còn kể về Tertius Lydgate - một bác sĩ trẻ ngoại tỉnh đầy tham vọng nhưng dần mất lý tưởng. Tertius Lydgate bế tắc trong cuộc hôn nhân không hạnh phúc với một thôn nữ xinh đẹp.
Theo Guardian, George Eliot lúc đầu chia tác phẩm của mình thành 2 quyển riêng biệt nhưng sau đó bà đã thay đổi. Các nhà phê bình nhận định đây là một quyết định khôn ngoan bởi việc kết hợp đã cho ra đời "một thiên sử thi phức tạp, khám phá bản chất của sự nghiệp và hôn nhân, tham vọng và sáng tạo, sự ích kỷ và tinh thần cộng đồng trong bối cảnh chính trị, xã hội và công nghệ thay đổi".
Trước khi được Guardian tôn vinh, Middlemarch từng lọt vào nhiều bảng xếp hạng sách hay của thế giới như top 100 tiểu thuyết đáng đọc nhất của Telegraph vào năm 2009, 100 cuốn sách vĩ đại nhất mọi thời đại do Norwegian Book Clubs bình chọn vào năm 2010. Năm 2015, BBC xếp tác phẩm đứng đầu top 100 tiểu thuyết Anh hay nhất từ trước đến nay.
Ngoài các tác phẩm viết bằng tiếng Anh, danh sách 100 cuốn tiểu thuyết hay nhất mọi thời đại của Guardian còn một số quyển được dịch từ những ngôn ngữ khác như Don Quixote của Miguel de Cervantes, Người ăn chay của tác giả Hàn Quốc HanKang.
Một số cái tên đình đám khác xuất hiện trong bảng xếp hạng còn có Đến ngọn hải đăng của Virginia Woof (hạng 4), Anna Karenina (hạng 6), Chiến tranh và hòa bình của Leo Tolstoy (hạng 7), Kiêu hãnh và định kiến của Jane Austen (hạng 9).
George Eliot (1819-1880) là bút danh của nữ văn sĩ người Anh Mary Ann Evans. Bà được xem là một trong những tiểu thuyết gia vĩ đại nhất của văn học Anh thế kỷ 19. Bà sinh tại Warwickshire (Anh) trong một gia đình trung lưu và được đánh giá là người có trí tuệ sắc sảo, ham học hỏi từ nhỏ.
Trong bối cảnh xã hội Anh còn nhiều định kiến với phụ nữ cầm bút, Mary Ann Evans quyết định dùng bút danh nam giới “George Eliot” để tác phẩm của mình được nhìn nhận nghiêm túc hơn.
George Eliot nổi tiếng với phong cách viết hiện thực sâu sắc, tập trung khám phá tâm lý con người, đạo đức, tôn giáo và những mâu thuẫn trong đời sống xã hội Anh đương thời.
Các tác phẩm của bà không chỉ kể chuyện mà còn phản ánh những suy tư triết học và cái nhìn nhân văn về con người. Bà đặc biệt thành công trong việc xây dựng các nhân vật có chiều sâu nội tâm và giàu tính đời thường.
Những tiểu thuyết nổi tiếng nhất của George Eliot gồm Middlemarch, Silas Marner, The Mill on the Floss và Adam Bede. Không chỉ có ảnh hưởng lớn tới văn học Anh, George Eliot còn được xem là biểu tượng của phụ nữ trí thức dám vượt qua định kiến xã hội để theo đuổi tư tưởng và nghệ thuật. Văn chương của bà đến nay vẫn được nghiên cứu rộng rãi tại nhiều trường đại học trên thế giới.
Chia sẻ về quá trình phát triển dự án, đại diện nhà sản xuất 856 PICTURES cho biết: "Nhóm làm phim đã tiến hành nghiên cứu các truyền thuyết, nghi lễ và quan niệm tâm linh lưu truyền lâu đời trong đời sống người Việt, đặc biệt tại khu vực Nam bộ. Mục tiêu của chúng tôi là xây dựng một thế giới điện ảnh có nền tảng văn hóa rõ ràng, được tiếp cận bằng sự tôn trọng, chắt lọc và trách nhiệm, thay vì khai thác yếu tố tâm linh như một công cụ gây giật gân".
Lựa chọn chất liệu truyền thuyết và những câu chuyện lưu truyền trong dân gian, Ma xó tiếp cận đề tài kinh dị từ góc nhìn đời sống, phản ánh những bi kịch gia đình, sự bế tắc và tuyệt vọng của con người khi bị đẩy đến đường cùng. Hiện tại, phim trong giai đoạn hậu kỳ, danh tính dàn diễn viên vẫn được giữ kín. Theo nhà sản xuất, tác phẩm dự kiến khởi chiếu toàn quốc vào tháng 6.2026.
Thời gian qua, thị trường điện ảnh Việt chứng kiến cuộc đổ bộ của nhiều phim về đề tài kinh dị. Gần nhất, Quỷ nhập tràng 2 ra rạp, thu về hơn 129 tỉ đồng tính đến ngày 2.4. Sắp tới, ngoài Ma xó còn có Heo năm móng với sự góp mặt của dàn diễn viên Thanh Thủy, Võ Tấn Phát, Trần Ngọc Vàng…
