Trong cuộc điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ hồi đầu tuần, lãnh đạo Văn phòng Quản lý Chương trình F-35 (JPO) Gregory Masiello cho biết tình trạng thiếu radar AN/APG-85 khiến thủy quân lục chiến phải tiếp nhận ít nhất 6 tiêm kích F-35 mà không có thiết bị này.
Tướng Masiello không nêu rõ biến thể F-35 nào bị thiếu radar khi bàn giao cho quân đội Mỹ. Một số nguồn tin cho rằng những tiêm kích mà ông Masiello nhắc đến là mẫu F-35B có khả năng cất cánh trên đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng, chỉ biên chế cho thủy quân lục chiến Mỹ.
Radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) AN/APG-85 là thành phần quan trọng trong gói nâng cấp lớn Block 4 của F-35, song chương trình đang chậm tiến độ và đội giá. “Lô thiết bị đầu tiên chỉ có thể được bàn giao vào năm 2028”, biên tập viên Joseph Trevithick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone cho biết hôm 26/6.
Tướng Masiello tiết lộ thông tin về lô F-35 thiếu radar khi tranh luận với thượng nghị sĩ Mark Kelly về tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu thấp của mẫu tiêm kích này trong không quân, hải quân và thủy quân lục chiến Mỹ, vốn là vấn đề gây lo ngại từ lâu.
Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) cho biết tỷ lệ sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ trung bình của tất cả biến thể F-35 đã giảm từ 38% xuống 25% trong giai đoạn năm tài khóa 2020-2025. JPO không bác bỏ thông tin của GAO, song không đồng ý với phương pháp đánh giá của cơ quan này.
Hồi tháng 2, báo Defense Daily của Mỹ đưa tin toàn bộ tiêm kích tàng hình F-35A được giao cho không quân kể từ tháng 6/2025 đã không kèm theo radar chính, nguyên nhân cũng xuất phát từ chậm trễ trong chương trình AN/APG-85. Tuy nhiên, không quân Mỹ sau đó phủ nhận thông tin.
Các biến thể F-35 trước đó sử dụng radar AN/APG-81 được phát triển từ những năm 1980. Thông tin chi tiết về tính năng của AN/APG-85 vẫn còn hạn chế, nhưng nó được đánh giá là vượt trội về nhiều mặt so với AN/APG-81.
“So với AN/APG-81, radar AN/APG-85 ít nhất sẽ tận dụng được những tiến bộ chung trong thập kỷ qua. Sử dụng hợp chất bán dẫn gallium nitride (GaN) mang lại khác biệt rất rõ ràng về kích thước, khối lượng và mức tiêu hao năng lượng của radar hiện đại”, biên tập viên Tyler Rogoway của War Zone cho hay.
Chưa rõ quân đội Mỹ sẽ vận hành những chiếc F-35 không có radar thế nào. Khi thượng nghị sĩ Kelly bày tỏ hoài nghi về khả năng sẵn sàng chiến đấu của các phi cơ này, tướng Masiello tuyên bố những chiếc F-35 đó “hoàn toàn có khả năng thực hiện nhiệm vụ”.
Theo Rogoway, chỉ cần trong đội hình có một tiêm kích F-35 mang radar là tất cả phi cơ đều được hưởng lợi nhờ hệ thống liên kết dữ liệu, kể cả khi bản thân chúng không lắp cảm biến.
Tuy nhiên, điều này không thể thay thế cho radar chủ lực nằm ở mỗi phi cơ. Bộ phận này cũng là thành phần quan trọng trong hệ thống tác chiến điện tử của F-35, tình trạng thiếu hụt sẽ ảnh hưởng đến năng lực tự vệ và bảo vệ đồng đội.
Quân đội Mỹ từng nhiều lần tiếp nhận tiêm kích F-35 thiếu một số tính năng quan trọng. Chương trình F-35 phải trải qua nhiều đợt chỉnh sửa, khi Lầu Năm Góc duyệt chế tạo số lượng nhỏ tiêm kích trong lúc tiếp tục hoàn thiện thiết kế.
“Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết phương pháp này giúp tiết kiệm chi phí và thời gian, song quy trình vừa làm vừa sửa đã tạo ra lượng cấu hình máy bay quá lớn và gây gián đoạn nghiêm trọng về chuỗi cung ứng, thậm chí một số tiêm kích cùng lô không thể hoán đổi linh kiện cho nhau. Tác động tiêu cực của quyết định này còn ảnh hưởng cho tới nay”, Rogoway nói.
CNN hôm qua (30.5) đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chủ trì cuộc họp kéo dài 2 tiếng tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng để xem xét "quyết định cuối cùng" về đề xuất gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran thêm 60 ngày. Tuy nhiên, cuộc họp kết thúc mà Washington không đưa ra tuyên bố nào, trong bối cảnh giới quan sát theo dõi liệu Mỹ và Iran có sớm đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột, hay vẫn giữ nguyên hiện trạng "đấu trí" với các thông điệp chính trị.
Một quan chức Nhà Trắng nói rằng ông Trump sẽ chỉ chấp nhận một thỏa thuận bảo vệ tối đa lợi ích của Mỹ và đáp ứng "lằn ranh đỏ", trong đó kiên quyết không để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Viết trên mạng xã hội X, Tổng thống Trump yêu cầu Iran phải lập tức mở cửa eo biển Hormuz cho tàu thuyền tự do qua lại không thu phí. Ông cũng đề cập việc sẽ dỡ phong tỏa hải quân để cho phép tàu thuyền rời vùng biển ở Trung Đông, dù chưa rõ tác động thực tiễn sẽ ra sao khi Iran vẫn là bên kiểm soát huyết mạch Hormuz.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei tuyên bố rằng việc quản lý eo biển Hormuz phải do Iran và Oman quyết định, và tuyến hàng hải này chỉ mở lại theo điều kiện của Tehran sau khi Mỹ hoàn toàn dỡ bỏ phong tỏa. Ông Baghaei hôm 29.5 nói quan chức Tehran và Washington vẫn giữ liên lạc, song hai bên chưa thống nhất các văn bản ghi nhớ làm bước đệm để đạt thỏa thuận.
Hơn 3 tháng sau khi Mỹ cùng Israel phát động chiến dịch tấn công Iran, giới quan sát nhận định Tổng thống Trump đang rơi vào thế "tiến thoái lưỡng nan" khi các yêu cầu cứng rắn ban đầu không buộc được Tehran khuất phục. Theo phân tích của tạp chí Foreign Affairs hôm 28.5, Mỹ hiện khó có thể bắt Iran chấp nhận một giải pháp thỏa thuận hoàn hảo với Washington, mà chỉ có thể cân nhắc những lựa chọn "tệ và ít tệ hơn".
Cụ thể, ở lựa chọn thứ nhất, Mỹ có thể kéo dài lệnh phong tỏa với hy vọng kinh tế kiệt quệ sẽ ép Tehran nhượng bộ. Tuy nhiên, giới phân tích đánh giá kịch bản này rất dễ phản tác dụng. Dù chịu thiệt hại kinh tế, Iran vẫn coi đây là cuộc chiến sinh tồn và không có dấu hiệu sẽ đầu hàng. Trong khi đó, việc eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa có thể giáng đòn nặng nề vào kinh tế thế giới, đặc biệt khi nhu cầu sử dụng năng lượng tăng cao trong mùa hè.
Thứ hai, Mỹ có thể leo thang quân sự, điều mà Washington đã làm hồi đầu tuần với các cuộc tấn công hạn chế. Lựa chọn này lại tiềm ẩn rủi ro Iran tấn công trả đũa vào các nước láng giềng, làm tê liệt sản xuất dầu của khu vực. Thứ ba, ông Trump có thể chọn cách đơn phương rút lui, tuyên bố chiến thắng để cắt đứt tổn thất. Dù tốt cho cục diện chung, đây sẽ là bước lùi chính trị rất lớn của Washington và cá nhân ông Trump, khi không giải quyết vấn đề hạt nhân hay an ninh hàng hải, vốn được Mỹ nhấn mạnh là các điều kiện để đàm phán.
Do đó, lựa chọn được đánh giá là "ít tệ nhất" là Mỹ chấp nhận thỏa thuận nhượng bộ: dỡ bỏ phong tỏa, mở tài sản bị đóng băng và chấp nhận để Tehran giữ lại kho tên lửa như một biện pháp phòng vệ. Đổi lại, Iran sẽ mở cửa eo biển Hormuz và tạm dừng chương trình hạt nhân. Dù việc "xuống nước" trước đối thủ như vậy có thể vấp phải sự phản đối gay gắt tại Washington, đó có thể là bước đi thực tế nhất để Mỹ thoát khỏi bế tắc hiện tại, các chuyên gia nhận định với Foreign Affairs. Ngoài ra, Iran cũng cần những sự đảm bảo vững chắc từ Mỹ rằng Washington sẽ không bất ngờ "quay xe", trong bối cảnh ông Trump nhiều lần thay đổi lập trường về dự trữ hạt nhân của Tehran.
Mohammad Baqer Saad Dawood Al-Saadi (32 tuổi) đã thề sẽ giết bà Ivanka Trump và thậm chí còn có bản thiết kế nhà của bà ở bang Florida, theo New York Post dẫn một số nguồn tin.
Al-Saadi được cho là nhắm vào gia đình Tổng thống Donald Trump để trả thù cho vụ thiếu tướng Qasem Soleimani, Chỉ huy Lực lượng Quds, một đơn vị tinh nhuệ thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Mỹ ở thủ đô Baghdad (Iraq) hơn 6 năm trước.
Giới chức nghi ngờ Al-Saadi là một điệp viên của IRGC lẫn lực lượng bán quân sự Kata'ib Hizballah ở Iraq.
"Sau khi ông Qasem bị giết, hắn [Al-Saadi] đã đi khắp nơi nói với mọi người rằng "chúng ta cần phải giết Ivanka để đốt nhà của ông Trump giống như cách ông ta đã đốt nhà của chúng ta"", ông Entifadh Qanbar, cựu Phó tùy viên quân sự tại Đại sứ quán Iraq ở Washington D.C, nói với New York Post.
"Chúng tôi nghe nói rằng hắn ta có bản thiết kế nhà của Ivanka ở Florida", ông Qanbar nói thêm. Một nguồn tin thứ hai cũng xác nhận âm mưu của Al-Saadi nhằm giết bà Ivanka.
Al-Saadi cũng đăng trên mạng xã hội X một bức ảnh bản đồ chỉ khu vực ở bang Florida có một ngôi nhà trị giá 24 triệu USD của vợ chồng bà Ivanka. Hình ảnh đó được đăng kèm theo lời đe dọa bằng tiếng Ả Rập, được dịch là: "Tôi nói với người Mỹ, hãy nhìn bức ảnh này và biết rằng cả cung điện của các người lẫn Cơ quan Mật vụ đều không thể bảo vệ các người. Chúng tôi đang trong giai đoạn giám sát và phân tích. Tôi đã nói với các người rồi, việc trả thù của chúng tôi chỉ là vấn đề thời gian".
Al-Saadi bị bắt ở Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 15.5 và đã bị dẫn độ về Mỹ. Al-Saadi bị buộc tội thực hiện 18 vụ tấn công và âm mưu tấn công trên khắp châu Âu và Mỹ, theo Bộ Tư pháp Mỹ. Nhà Trắng không trả lời yêu cầu bình luận của New York Post về âm mưu ám sát.
Theo Hãng tin AP, ngày 24-4, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cho biết chương trình thị thực thẻ vàng của Tổng thống Donald Trump - cho phép người nước ngoài chi ít nhất 1 triệu USD để cư trú và làm việc hợp pháp tại Mỹ - đến nay chỉ mới phê duyệt duy nhất một người.
Con số này thấp hơn nhiều so với những tuyên bố trước đó. Khi chương trình ra mắt vào tháng 12 năm ngoái, ông Lutnick từng khẳng định chính phủ đã thu về lượng đăng ký với tổng trị giá 1,3 tỉ USD chỉ trong vài ngày.
Khi đó, ông Trump đứng cạnh và giơ cao tấm thẻ mạ vàng, mô tả đây là "một phiên bản thẻ xanh được tăng cường vượt trội".
Trong phiên điều trần trước ủy ban quốc hội ngày 23-4, ông Lutnick không giải trình về sự chênh lệch này trong cuộc trao đổi với một nữ nghị sĩ.
Ý tưởng về tấm thẻ được ông Trump thúc đẩy từ năm ngoái, với mức phí ban đầu đề xuất là 5 triệu USD. Ông chủ Nhà Trắng cho rằng chương trình sẽ thu hút nhân tài nước ngoài và bổ sung nguồn thu cho ngân sách liên bang.
Thẻ vàng được thiết kế để thay thế chương trình EB-5 đã tồn tại hàng thập kỷ - loại thị thực dành cho những người đầu tư khoảng 1 triệu USD vào một doanh nghiệp Mỹ có ít nhất 10 nhân viên.
Dù mới chỉ có một người được phê duyệt, ông Lutnick vẫn tỏ ra hài lòng và cho biết đang có hàng trăm hồ sơ chờ xử lý.
"Chương trình mới được thiết lập và cơ quan chức năng muốn đảm bảo mọi thứ được thực hiện một cách hoàn hảo", ông nói.
Một năm trước, ông Lutnick từng tuyên bố thẻ vàng có thể mang lại doanh thu 1.000 tỉ USD, góp phần cân bằng ngân sách của Mỹ.
Tuy nhiên, nợ công của Mỹ hiện ở mức 31.300 tỉ USD, và các dự báo cho rằng thâm hụt ngân sách trong năm tài khóa này sẽ vào khoảng 2.000 tỉ USD.
Liên quan thẻ vàng định cư của ông Trump, Bộ trưởng Thương mại Mỹ cho biết mỗi ứng viên phải đóng thêm 15.000 USD phí thẩm định ngoài khoản đầu tư 1 triệu USD. Chương trình cũng cho phép các tập đoàn chi 2 triệu USD để bảo lãnh cho một nhân viên nước ngoài, kèm mức phí duy trì hằng năm 1%.
Dự án sở hữu một trang web chính phủ với khẩu hiệu hào nhoáng "Mở khóa cuộc sống tại Mỹ", hiển thị hình ảnh tấm thẻ vàng in gương mặt ông Trump cùng đại bàng đầu trắng, tượng Nữ thần Tự do và chữ ký của đương kim Tổng thống Mỹ.
Trang web cũng quảng bá thẻ bạch kim trị giá 5 triệu USD sắp ra mắt, cho phép người sở hữu lưu trú tại Mỹ tới 270 ngày mà không phải chịu thuế đối với thu nhập ngoài nước Mỹ.
Mô hình này không quá xa lạ trên thế giới khi nhiều quốc gia như Anh, Tây Ban Nha, Hy Lạp, Malta, Úc, Canada và Ý cũng đã triển khai các phiên bản thị thực vàng dành cho giới siêu giàu.
