Liên tiếp 2 vụ rơi máy bay ở Pháp, Ả Rập Xê Út

Dữ liệu của trang theo dõi hàng hải dân sự Marine Traffic cho thấy khoảng 20 tàu hàng bắt đầu di chuyển về phía eo biển Hormuz tối 17/4, sau khi Iran thông báo mở cửa tuyến hàng hải này. Đây là nhóm tàu lớn nhất tìm cách đi qua khu vực kể từ khi Iran gần như đóng cửa eo biển để đáp trả chiến dịch tấn công của Mỹ - Israel từ cuối tháng 2.

Tuy nhiên, các tàu nhanh chóng dừng lại, một số chiếc còn quay đầu mà chưa rõ nguyên nhân. Trong số này có 3 tàu container do tập đoàn vận tải biển CMA CGM của Pháp vận hành, song doanh nghiệp này từ chối bình luận.

Đến rạng sáng nay, phần lớn nhóm tàu đã quay đầu.

Dữ liệu theo dõi sau đó cho thấy một số tàu mới, chủ yếu là tàu chở dầu, đang tiếp tục hướng về eo biển Hormuz.

Nils Haupt, phát ngôn viên tập đoàn vận tải Hapag-Lloyd của Đức, doanh nghiệp có tàu bị mắc kẹt ở vùng Vịnh, nói với AFP rằng mở cửa Hormuz "nhìn chung là tin tốt". Tuy nhiên, ông nhấn mạnh các hãng vận tải biển vẫn cần thông tin chi tiết về tuyến đường mà tàu thuyền có thể đi và thứ tự di chuyển, đề cập lo ngại về thủy lôi.

"Một nghìn tàu không thể ngay lập tức đi vào eo biển, điều đó sẽ gây hỗn loạn. Iran cần đưa ra thông tin rõ ràng. Chúng tôi sẽ sẵn sàng rời đi nếu một số câu hỏi được giải đáp trong cuối tuần này", ông nói.

Hiệp hội Chủ tàu Na Uy cho hay một số vấn đề quan trọng chưa được giải quyết, gồm rà phá thủy lôi, các điều kiện của Iran và cách thực thi trên thực tế.

Tập đoàn vận tải biển BIMCO cảnh báo thành viên không nên vội vã qua eo biển, viện dẫn mối đe dọa từ thủy lôi. Một cảnh báo của hải quân Mỹ mà Reuters xem được cũng nhắc đến nguy hiểm do loại vũ khí này gây ra.

Matt Wright, nhà phân tích vận tải hàng đầu tại công ty phân tích dữ liệu Kpler, cho biết vẫn chưa chắc chắn các tàu có thể đi theo tuyến đường nào để rời khỏi vùng Vịnh.

Dữ liệu của Bloomberg cho thấy có khoảng 770 tàu thương mại đang bật bộ phát đáp tín hiệu trong vịnh Ba Tư vào ngày 16/4, trong đó khoảng 360 tàu chở dầu khí. Trước khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát, số lượng tàu thuyền qua eo biển trung bình mỗi ngày là khoảng 120 chiếc, theo Lloyd's List.

Một quan chức cấp cao Iran nói với Reuters rằng tất cả tàu thương mại, gồm cả tàu mang cờ Mỹ, đều có thể đi qua eo biển Hormuz, song hành trình phải được phối hợp với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Tàu thuyền cũng sẽ bị giới hạn trong các luồng hàng hải được Iran coi là an toàn, trong khi tàu quân sự vẫn bị cấm.

Tin Gốc: Vnexpress

Tỷ lệ thất nghiệp thấp. Giá trị thị trường chứng khoán ở mức cao. Chi tiêu tiêu dùng đang ổn định. Nhưng khi hỏi người Mỹ về cảm nhận đối với nền kinh tế, không ít người vẫn bày tỏ lo âu.

Cảm nhận của người dân đối với nền kinh tế có ý nghĩa quan trọng bởi khi cảm thấy bi quan, hành vi của họ có thể thay đổi và làm chậm đà phát triển. Mặt khác, đôi khi họ còn đang nhìn thấy những vấn đề thực sự vốn chưa xuất hiện trong các số liệu cụ thể.

Nỗi sợ mất việc

Từ những năm 1960, các nhà kinh tế đã khảo sát người Mỹ về việc liệu họ nghĩ tỷ lệ thất nghiệp sẽ tăng hay giảm trong năm tới. Suốt một năm qua, nỗi lo về tình trạng thất nghiệp luôn duy trì ở mức cao, vốn chỉ xuất hiện trong các thời kỳ suy thoái trước đây.

Tại thành phố Boise, Idaho, Andrew Morstad đang nhìn thấy những dấu hiệu cảnh báo. Một kỹ sư Amazon anh quen vừa bị sa thải trong khi không ít người khác chia sẻ với anh nỗi lo sợ rằng mình cũng sắp mất việc.

Morstad vẫn giữ được công việc nhân viên tư vấn phần mềm của mình, nhưng anh không khỏi cảm thấy bất an. "Tôi tin rằng kinh tế Mỹ sắp dính đòn", anh nói. Khi những nhân sự thu nhập cao bị sa thải, họ không chỉ ngừng chi tiêu mà còn tạo ra lỗ hổng lớn cho ngân sách quốc gia vì đây là nhóm đóng thuế nhiều nhất", anh nói.

Khách hàng của Morstad đang thắt chặt chi tiêu và bản thân anh cũng vậy. Trước kia, anh thường ra ngoài ăn uống hai hoặc ba tối mỗi tuần nhưng nay phải giảm dần các hoạt động giao lưu xã hội. Dù số liệu cho thấy kinh tế vẫn ổn định, Morstad dự đoán làn sóng sa thải trên diện rộng sẽ giáng một đòn mạnh vào thị trường lao động trong những tháng tới.

Đại học Michigan hôm 24/4 cho biết chỉ số niềm tin tiêu dùng đã giảm xuống mức 49,8 điểm trong tháng 4, thấp nhất kể từ khi họ bắt đầu thực hiện các cuộc khảo sát thường kỳ người tiêu dùng Mỹ hơn 70 năm trước. Đánh giá của người dân về hiện trạng nền kinh tế cũng như kỳ vọng tương lai đều sụt giảm. Nó diễn ra ở mọi nhóm đối tượng, không phân biệt đảng phái chính trị, thu nhập, độ tuổi hay trình độ học vấn.

"Người tiêu dùng vẫn lo ngại về quỹ đạo của lạm phát và trong năm qua, niềm tin vào thị trường lao động đã sụt giảm đáng kể", Joanne Hsu, giám đốc cuộc khảo sát, cho hay.

Bầu không khí ảm đạm này là điều dễ hiểu. Cuộc xung đột ở Iran đã đẩy giá xăng lên cao. Những chính sách thuế quan thay đổi đột ngột gây ảnh hưởng lớn tới các doanh nghiệp. Thị trường việc làm xét theo nhiều tiêu chuẩn vẫn ổn định, song đang xuất hiện rải rác tin tức về những đợt sa thải quy mô lớn sắp diễn ra.

Tuy vậy, chỉ số niềm tin này lại trái ngược với các báo cáo kinh tế khác công bố trong hai tuần qua cho thấy nền kinh tế Mỹ còn rất xa ngưỡng suy thoái.

Bộ Thương mại Mỹ hồi đầu tuần trước báo cáo doanh số bán lẻ trong tháng 3 vẫn ổn định, ngay cả khi đã điều chỉnh theo mức giá xăng tăng cao. Đến ngày 23/4, Bộ Lao động cho biết số lượng đơn xin trợ cấp thất nghiệp vẫn ở mức thấp. Trong khi đó, thị trường chứng khoán đang giao dịch gần các mức kỷ lục.

Không chỉ khảo sát của Đại học Michigan cho thấy những tín hiệu tiêu cực. Các số liệu tháng 3 từ cả Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York và Hội đồng Hội nghị, tổ chức nghiên cứu kinh tế và kinh doanh phi lợi nhuận, đều cho thấy người tiêu dùng đang có tâm lý bi quan về nền kinh tế.

Một cuộc thăm dò do Trung tâm Nghiên cứu các Vấn đề Công cộng AP-NORC thực hiện trong tháng 4 cho thấy 73% người Mỹ nghĩ rằng nền kinh tế đang diễn biến xấu.

Dù xét theo lạm phát, giá xăng hiện nay chưa phải mức cao kỷ lục, nhưng đà tăng trong tháng 3 lại là chưa từng có tiền lệ. Vì xăng dầu là mặt hàng được mua thường xuyên và giá cả luôn được niêm yết công khai, nó có thể tác động quá mức đến tâm lý người tiêu dùng.

Thắt chặt chi tiêu

Mối bất mãn về tình trạng lạm phát tăng vọt dưới thời chính quyền tổng thống Joe Biden đã góp phần đưa Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng. Phe Cộng hòa hiện lo ngại rằng tâm lý bi quan, ngay cả đối với những người có việc làm ổn định và thu nhập cao, sẽ gây bất lợi cho họ trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới.

Rosalyn Ruiz, nhân viên bộ phận thanh toán y tế tại Đại học bang Ohio, đang phải đối mặt hai bức tranh kinh tế trái ngược. Bà có công việc ổn định tại một thành phố đang trên đà phát triển, nhưng cuộc sống hàng ngày đang ngày càng trở nên quá đắt đỏ.

Ruiz, bà mẹ đơn thân, bắt đầu phải cắt giảm các bữa ăn ngoài và thu thập mọi loại phiếu giảm giá có thể. Hai con bà, 20 và 24 tuổi, đang chật vật tìm việc làm. Một trong hai người sắp chuyển về sống cùng gia đình.

"Tôi không chi tiêu bất cứ thứ gì phục vụ sở thích cá nhân. Tất cả chỉ dành cho thực phẩm, xăng xe và thú cưng", bà nói.

Ruiz không lo về việc sẽ bị sa thải, nhưng bà cảm thấy tương lai của các con mình mịt mù.

"Chúng chỉ có thể đi làm ở tiệm đồ ăn nhanh hoặc đi đóng gói hàng mà thôi", bà cho hay.

Một gia đình khi cảm thấy bất an về tương lai có thể sẽ cân nhắc kỹ hơn việc mua nhà hay khởi nghiệp kinh doanh. Công ty có thể dừng tuyển dụng. Nếu có quá nhiều người cùng dè chừng như vậy, những quyết định đó sẽ tạo ra hiệu ứng dây chuyền tác động lên toàn bộ nền kinh tế, Hsu từ Đại học Michigan cho hay.

Tuy nhiên, giữa nhận định và hành vi tiêu dùng luôn tồn tại một độ vênh nhất định. Lịch sử từng ghi nhận vào tháng 6/2022, bất chấp bóng ma lạm phát và chỉ số niềm tin rơi xuống mức thấp kỷ lục, sức mua của người dân Mỹ vẫn không hề suy giảm và đà tạo việc làm mới vẫn bùng nổ.

Mặc dù vậy, một điểm khác biệt hiện nay là cái nhìn của người dân về thị trường lao động đang trở nên bi quan hơn nhiều. Báo cáo từ Đại học Michigan công bố hôm 24/4 cho thấy 64% số người tham gia khảo sát tin rằng tỷ lệ thất nghiệp trong một năm tới sẽ cao hơn hiện tại, tăng so với mức 61% hồi tháng 3 và đang tiến gần sát ngưỡng 69% ghi nhận hồi tháng 11/2025. Trong khi đó, vào tháng 6/2022, tỷ lệ này chỉ dừng lại ở mức 32%.

Cuộc khảo sát hàng quý đối với các chuyên gia Mỹ trên LinkedIn cũng cho thấy người lao động có những đánh giá bi quan về thị trường lao động trong suốt một năm qua.

"Niềm tin của lực lượng lao động đang chạm đáy và tình trạng này đã kéo dài một thời gian rồi", Kory Kantenga, trưởng bộ phận kinh tế khu vực châu Mỹ của LinkedIn, nói.

Mặc dù có một số thông báo sa thải gây chú ý, như Nike và Meta Platforms vừa công bố cắt giảm nhân sự quy mô lớn hôm 23/4, nhìn chung tỷ lệ sa thải vẫn ở mức khá thấp. Điều này được thể hiện qua số liệu trợ cấp thất nghiệp hàng tuần, báo cáo sa thải hàng tháng của Bộ Lao động cũng như những thông báo mà các doanh nghiệp lớn bắt buộc phải nộp trước khi đóng cửa hoặc sa thải hàng loạt.

Nhưng hoạt động tuyển dụng cũng đang ở mức cực kỳ thấp, khiến những người tìm việc liên tục bị từ chối. Điều này có thể làm u ám thêm cái nhìn về thị trường lao động trong mắt người tìm việc cũng như bạn bè và gia đình của họ. Đây còn có thể là một dấu hiệu cảnh báo sớm cho những gì sắp xảy ra. Ví dụ, những người làm việc tại một thành phố sắp có đợt sa thải quy mô lớn thường cảm nhận được rắc rối đang cận kề ngay cả trước khi thông tin đó xuất hiện trên mặt báo.

Ty Littlefield, lập trình viên phần mềm 35 tuổi ở Denver, thường xuyên lướt LinkedIn và nhận thấy những người bị sa thải từ một năm trước đến nay vẫn miệt mài tìm việc.

Littlefield cho biết gần đây ngành của anh đã chứng kiến những đợt sa thải "kỷ lục", trong đó có rất nhiều người mà anh quen biết. Littlefield nhận thấy ngày càng có nhiều người phải làm cùng lúc nhiều công việc bán thời gian, cố gắng nhận thêm càng nhiều việc tự do càng tốt để tìm kiếm cảm giác an tâm về tài chính.

Mặc dù đang có công việc ổn định, anh vẫn cảm thấy bất an. Littlefield là người khiếm thị và theo anh, điều này càng khiến việc tìm kiếm một vị trí mới trở nên khó khăn gấp bội nếu anh không may mất đi công việc hiện tại.

"Tôi đang cảm thấy hoảng loạn về tình hình kinh tế hiện tại", anh nói. "Trước đây, bị sa thải cũng chỉ được coi là khoảng thời gian nghỉ ngơi ngắn và lấy lại sức. Nhưng giờ mọi chuyện không còn như thế nữa".

Tin Gốc: Vnexpress

Reuters hôm nay 4.5 dẫn thông tin từ Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Địa chất Đức (GFZ) ghi nhận đã xảy ra một trận động đất mạnh 6 độ Richter gần đảo Samar, miền trung Philippines, vào 14 giờ 9 cùng ngày.

Còn theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), tâm chấn nằm cách thị trấn ven biển San Julian khoảng 9 km, ở độ sâu 73,3 km.

Cơn địa chấn mạnh và ập đến bất ngờ, gây tổn hại về cấu trúc cho các công trình, buộc cảnh sát phải sơ tán khỏi trụ sở trên đảo Samar.

Cơ quan địa chấn Philippines (Phivolcs) cảnh báo trận động đất có thể gây thiệt hại và kéo theo các dư chấn trong thời gian tới.

Vụ việc xảy ra sau khi hơn 300 hộ gia đình được sơ tán vì một lượng lớn tro bụi đã bốc lên từ núi lửa Mayon cao 2.462 m trên đảo Luzon vào cuối tuần qua. Giới hữu trách cho biết nguyên nhân của bão tro bụi đến từ việc sạt lở dung nham trên sườn núi.

AP dẫn lời ông Teresito Bacolcol, Giám đốc Viện Núi lửa và Địa chấn Philippines, xác nhận vào thời điểm đó núi lửa không xảy ra đợt phun trào nào, nhưng những tảng dung nham lớn trên sườn tây nam ngọn núi bất ngờ sụp xuống, tạo nên luồng chảy cuồn cuộn gồm đá nóng, tro và khí xuống sườn núi vào chiều tối 2.5.

Đến nay chưa ghi nhận trường hợp thương vong, nhưng những đám mây tro khổng lồ đã bao trùm 87 ngôi làng tại 3 thị trấn, gây cản trở nghiêm trọng cho tầm nhìn của người dân trong vùng.

"Mây tro bụi bao phủ dày đặc, khiến tầm nhìn gần như bằng không, thậm chí trên quốc lộ", AP dẫn lời Thị trưởng Caloy Baldo của Camalig, khu vực nằm gần chân núi lửa.

"Một số dân làng hoảng sợ, nhưng chúng tôi trấn an họ", ông Baldo cho biết.

Tin Gốc: Thanh Niên