Tiền đạo trái Anthony Gordon vừa vào thay người đã để lại dấu ấn với quả tạt có độ xoáy. Harry Kane chọn vị trí và đánh đầu chéo góc, khiến Lionel Mpasi chạm tay vào bóng cũng không thể cản phá.
Đây là bàn thắng thứ 4 tại World Cup 2026 và là pha lập công thứ 12 của Kane trong các kỳ World Cup. Tính tổng các giải đấu lớn, Kane đã có 19 bàn cho tuyển Anh (12 tại World Cup và 7 tại Euro), chỉ kém Cristiano Ronaldo (24 bàn) trong số các cầu thủ nam châu Âu.
Trong thời gian nghỉ tiếp nước (cooling break), HLV Thomas Tuchel lần lượt trao đổi khá lâu với Jude Bellingham, Anthony Gordon dù mới vào sân, sau đó là Declan Rice và Nico O’Reilly. Cuối cùng, ông tập hợp nhóm 11 cầu thủ trên sân để đưa ra chỉ đạo chung, thay vì nói chuyện với cả 23 người trong đội hình.
Sau đó, nhà cầm quân người Đức tung Eberechi Eze vào thay Djed Spence, đồng thời kéo Declan Rice về đá hậu vệ phải, cho thấy “Tam sư” đang dồn lực cho mặt trận tấn công trong giai đoạn cuối trận.
Tuyển Anh thực hiện hai sự thay đổi ở hai biên nhằm tăng cường sức tấn công. Bukayo Saka vào sân thay Noni Madueke, còn Anthony Gordon thế chỗ Marcus Rashford.
Cả hai đều là những phương án giàu tốc độ và khả năng tạo đột biến, cho thấy tuyển Anh đang quyết tâm đẩy mạnh áp lực ở giai đoạn giữa hiệp hai.
Jude Bellingham tiếp tục thử vận may bằng một cú sút chân trái từ góc hẹp, nhưng thủ môn Mpasi lại phản xạ xuất sắc để cản phá. Đây đã là pha cứu thua thứ 5 của thủ thành CHDC Congo từ đầu trận.
Tuyển Anh được hưởng quả phạt góc và trước khi thực hiện, Harry Kane có cuộc trao đổi nhanh với vài đồng đội trong vòng cấm để sắp xếp lại phương án tấn công. Declan Rice thực hiện quả treo bóng chuẩn xác, nhưng Arthur Masuaku đã chọn vị trí tốt và đánh đầu phá bóng ngay trước khi Bellingham kịp tiếp cận ở cột xa.
Tuyển Anh vẫn duy trì sức ép, Marcus Rashford sau đó có pha đi bóng vượt qua Masuaku, nhưng cú dứt điểm cuối cùng lại đi vào bên cạnh lưới.
Trước World Cup 2026, trên bảng xếp hạng FIFA, tuyển Anh đứng thứ 4 trong khi CHDC Congo chỉ xếp hạng 46.
Nếu CHDC Congo bảo toàn chiến thắng, khoảng cách 42 bậc này sẽ trở thành cú sốc lớn thứ hai trong lịch sử vòng knock-out World Cup, chỉ sau trận đấu năm 2018 khi Nga (hạng 70) vượt qua Tây Ban Nha (hạng 10) sau loạt sút luân lưu ở vòng 1/8.
Trong giờ nghỉ, trợ lý HLV tuyển Anh Anthony Barry chia sẻ với BBC Sport rằng vẫn còn 45 phút để lật ngược tình thế. Ông thừa nhận việc để thủng lưới sớm trước một đối thủ chơi theo phong cách như CHDC Congo là điều không hề lý tưởng, thậm chí có thể khiến đội nhà rơi vào trạng thái choáng váng.
Tuy nhiên, Barry cho rằng bàn thua đó cũng đã giúp các cầu thủ “cởi bỏ áp lực”, thi đấu thoáng hơn và tạo ra rất nhiều cơ hội. Ông nhấn mạnh thủ môn CHDC Congo đang là cầu thủ xuất sắc nhất từ đầu trận.
Dù vậy, vị trợ lý khẳng định đây không phải lúc để hoảng loạn. Tuyển Anh cần tiếp tục chơi theo cách của mình, không lao lên một cách thiếu kiểm soát, giữ sự chắc chắn phía sau và tin rằng bàn gỡ sẽ đến nếu duy trì được sức ép.
Sau hiệp 1, Jordan Pickford bị chấm 4 điểm. Ở hàng thủ, Djed Spence và Marc Guehi cùng nhận 5 điểm, còn Ezri Konsa thấp hơn với 4 điểm sau những tình huống xử lý thiếu chắc chắn, trong khi Nico O’Reilly cũng chỉ đạt mức trung bình 5 điểm.
Tuyến giữa của tuyển Anh chơi sáng hơn đôi chút, với Elliot Anderson được chấm 6 điểm nhờ sự năng nổ, tương tự Declan Rice và Jude Bellingham, những người duy trì được mức ổn định nhưng chưa tạo ra đột biến thực sự. Trên hàng công, Noni Madueke cũng được 6 điểm nhờ những pha lên bóng tích cực, trong khi Marcus Rashford chỉ đạt 5 điểm do chưa tận dụng tốt cơ hội.
Đáng chú ý nhất là Harry Kane chỉ được chấm 4 điểm, phản ánh hiệp đấu mờ nhạt. Nhìn chung, đây là hiệp một dưới sức của nhiều trụ cột tuyển Anh, dù vẫn có một vài điểm sáng nhỏ ở tuyến giữa.
Khoảng 25 phút đầu tiên là màn trình diễn đáng thất vọng, khi tuyển Anh để CHDC Congo chiếm thế chủ động và ghi bàn mở tỷ số. Tuy nhiên, 20 phút cuối đã chứng kiến sự cải thiện rõ rệt, với sức ép được gia tăng đáng kể.
Tuyển Anh tạo nhiều cơ hội rõ ràng, nhưng hoặc bị thủ môn Mpasi xuất sắc cản phá, hoặc bị chặn ngay trên vạch vôi.
Tuyển Anh giành nhất bảng L nhưng vẫn chịu nhiều hoài nghi vì màn trình diễn thiếu thuyết phục. “Tam sư” khởi đầu bằng trận thắng Croatia 4-2, bị Ghana cầm hòa 0-0 dù kiểm soát bóng tới 78,9% rồi thắng chật vật Panama ở lượt cuối.
Dù chưa đạt phong độ cao nhất, tuyển Anh vẫn bất bại trong 11 trận chính thức dưới thời HLV Thomas Tuchel, với 10 chiến thắng và một trận hòa. Chỉ Ron Greenwood (16 trận, giai đoạn 1977-1980) và Roy Hodgson (14 trận, giai đoạn 2012-2013) có khởi đầu dài hơn mà không thua trên cương vị HLV tuyển Anh.
Trong khi đó, CHDC Congo tạo nên bất ngờ khi lần đầu tiên vào vòng knock-out World Cup. Đại diện châu Phi tưởng như sẽ bị loại khi bị Uzbekistan dẫn trước trong phần lớn thời gian trận đấu cuối cùng của bảng K. Nhưng cú đúp của Yoane Wissa cùng một bàn của Fiston Mayele giúp CHDC Congo thắng ngược 3-1 để đi tiếp.
Wissa đang là niềm hy vọng lớn nhất trên hàng công của CHDC Congo khi ghi ba trong bốn bàn của đội tại giải. Tiền đạo này chỉ mất trung bình 90 phút để ghi một bàn tại World Cup, trong khi ở cấp CLB, anh ghi số bàn tương tự cho Newcastle trong cả mùa giải 2025-2026 với hiệu suất một bàn sau mỗi 301 phút.
HLV Sebastien Desabre sẽ phải cân nhắc giữa việc tiếp tục sử dụng tiền đạo kỳ cựu Cedric Bakambu (của Real Betis) hay trao suất đá chính cho Fiston Mayele, người ghi bàn sau khi vào sân từ ghế dự bị trận thắng Uzbekistan.
Nói đến ông Nguyễn Thanh Toàn, hay còn gọi là Hai Toàn (ông sinh năm 1944) không người yêu bóng đá nào của TP.HCM hơn 4 thập niên trước lại không biết đến. Ông từng khoác áo đội tuyển quốc gia năm 1959 thi đấu ở 6 nước châu Âu rồi thi đấu cho trường huấn luyện những năm 1959-1963, trước vài năm so với những tên tuổi nổi tiếng như Trần Duy Long, Lê Thế Thọ. Sau đó ông đi học ở Kiev (Liên Xô cũ) rồi trở về Việt Nam, sau 1975 vào nam và trở thành Phó giám đốc Sở TDTT TP.HCM rồi kiêm Tổng thư ký Liên đoàn Bóng đá TP.HCM.
Sự nghiệp cầu thủ hay huấn luyện bóng đá của ông không quá lẫy lừng, ngoài lần tham gia đội tuyển thập niên 60 thì sau đó năm 1980 ông lại quay lại làm trợ lý cho HLV Trần Duy Long dẫn dắt đội tuyển quốc gia. Nhưng sự nghiệp quản lý của ông gắn bó nhiều với TP.HCM khi ông là một trong 12 người vào tiếp quản thể thao thành phố sau năm 1975. Sau đó ông được coi là một trụ cột chính khai phá sức mạnh cho bóng đá thành phố, thúc đẩy ra đời nhiều giải đấu và đặc biệt là luôn hướng đến việc tổ chức thi đấu các trận giao hữu hay giải đấu quốc tế.
Thời những năm cuối 1970 và đầu những năm 1980, ông cùng với ông Nguyễn Minh Cảnh, khi đó là trưởng bộ môn bóng đá đã có sáng kiến tổ chức các giải A1, các giải A2, hạng B TP.HCM rất thu hút, quy tụ cả trăm đội tranh tài. Mật độ thi đấu các giải dồn dập và nhiều vô kể, giúp cho cầu thủ không chỉ được cọ xát tích lũy kinh nghiệm, mà còn nâng trình độ lên rất nhiều. Đặc biệt là việc tổ chức cho các đội trẻ đá mở màn trước các trận đấu của đội A1 thời đó thật hay, làm cho khí thế bóng đá TP.HCM luôn sục sôi.
Ông cũng góp phần khai sinh ra trường năng khiếu nghiệp vụ TP.HCM đào tạo ra lứa tài năng cho bóng đá TP.HCM khi đó như Đặng Trần Chỉnh, Võ Hoàng Bửu, Nguyễn Hồng Phẩm, Hà Vương Ngầu Nại, Phan Huy Khải, Phạm Văn Tám, Lương Vĩnh Lễ, Nguyễn Thanh Tùng (con trai ông) chắp cánh cho họ gia nhập các đội Cảng Sài Gòn, Hải Quan, Sở Công nghiệp tung hoành ngang dọc. Dưới tài quản lý thao lược của ông, bóng đá TP.HCM khi đó rất thịnh không chỉ là "lò" cung cấp cầu thủ giỏi mà đội ngũ trọng tài cũng phong phú, chất lượng, uy tín chiếm gần 50% tổng số trọng tài quốc gia.
Nhưng dấu ấn lớn nhất của ông Hai Toàn chính là tham mưu cho Giám đốc Sở TDTT TP.HCM Lê Bửu khơi nguồn cho việc thúc đẩy hợp tác quốc tế. Rất nhiều đội bóng từ Liên Xô (cũ) hay các đội từ châu Âu và Đông Nam Á, châu Á lần lượt sang TP.HCM thi đấu, đầu tiên là giao hữu rồi tiến tới tham dự các giải mời đều diễn ra tại sân Thống Nhất như Cúp liên Cảng, Cúp bóng đá TP.HCM mở rộng hoặc phối hợp với Liên đoàn Bóng đá Việt Nam đưa các giải quốc tế khác về TP.HCM thi đấu như Cúp Độc Lập, Dunhill Cup.
Chính nhờ thi đấu quốc tế nhiều mà đời sống bóng đá TP.HCM thời đó vô cùng phong phú. Người hâm mộ thành phố luôn được sống trong bầu không khí bóng đá liên tục mỗi tuần hoặc 3-4 ngày là có trận đấu. Sân Thống Nhất luôn sáng đèn bất kể nắng mưa và cảnh hàng nghìn người rồng rắn xếp hàng mua vé vào sân, thực sự là những hình ảnh khó quên của bóng đá TP.HCM, có phần đóng góp không nhỏ của ông Nguyễn Thanh Toàn.
Cuối năm 1989, lãnh đạo TP.HCM đã chỉ đạo Sở TDTT tìm hướng xã hội hóa bóng đá, đặt nền móng cho việc ra đời của Liên đoàn Bóng đá TP.HCM (HFF). Đây là giai đoạn chuyển mình quan trọng, phù hợp với xu thế phát triển chung khi Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) cũng được thành lập vào năm 1989. Ông Nguyễn Thanh Toàn khi đó vừa là Phó giám đốc Sở TDTT TP.HCM và cũng trở thành Phó chủ tịch HFF. Đến năm 1993, ông trở thành Phó tổng thư ký VFF hỗ trợ cho Tổng thư ký Trần Bảy, đứng đầu văn phòng 2 của khu vực phía nam.
Dù là văn phòng 2 nhưng thời đó hoạt động của bóng đá Việt Nam chủ yếu là ở TP.HCM khi tiếng nói của cặp bài trùng Nguyễn Tấn Minh (phó chủ tịch) và Nguyễn Thanh Toàn luôn có trọng lượng. Ông Hai Toàn thậm chí được Ban Chấp hành tín nhiệm giao nắm luôn các vấn đề chuyên môn như hoạt động thi đấu, đào tạo, xây dựng nguồn nhân lực cho bóng đá Việt Nam. Ông Tấn Minh khi đó lo tư duy kiếm tiền, còn ông Hai Toàn làm chuyên môn đỉnh đạc, giới thiệu nhiều cán bộ tài năng tham gia AFC. Cả 2 đã trở thành "cặp đôi hoàn hảo" trong mắt của người hâm mộ khắp cả nước.
Ông Hai Toàn tính tình ôn hòa, luôn ẩn mình, thái độ lúc nào cũng khiêm nhường, đối xử có tình có nghĩa với nhiều thế hệ bóng đá lúc bấy giờ và lúc nào cũng nở nụ cười hiền hòa khi tiếp chuyện. Tôi nhớ giai đoạn đó rất nhiều lần đến văn phòng 2 VFF đặt ở khán đài B sân Thống Nhất, đường Đào Duy Từ để phỏng vấn viết bài về hoạt động của bộ máy liên đoàn. Ông Hai Toàn luôn sẵn sàng trả lời các câu hỏi về thi đấu, về quản lý phong trào...
Thời đó bóng đá Việt Nam nói chung và TP.HCM nói riêng hay đón ông Peter Velappan, Tổng thư ký AFC và ông Paul Mony, Tổng thư ký AFF sang TP.HCM. Ông Hai Toàn luôn đứng đầu những quan chức bóng đá nước nhà cùng với các ông Trần Văn Mui, Trần Duy Long tiếp xúc trao đổi, học hỏi và định hướng cách làm bóng đá theo chuẩn của châu Á, từ đó có sự hòa nhập nhanh chóng của bóng đá Việt Nam mà điển hình là thành tích ở SEA Games Chiang Mai năm 1995 hay Tiger Cup năm 1996.
Dấn ấn quản lý của ông luôn đậm nét, khi về hưu ông vẫn thường xuyên ra xem bóng đá ở sân Thống Nhất, vẫn tư vấn, góp ý cho những người quản lý sau này để có những cải cách, thúc đẩy cho bóng đá TP.HCM và quốc gia tiến bộ. Nhiều năm qua ông trở bệnh cộng với tuổi già sức yếu nên ngày 9.4 ông đã mãi mãi ra đi ở tuổi 90. Vĩnh biệt ông, một trụ cột quản lý, một người khơi nguồn cho sự đổi mới với nhiều hoạt động thi đấu quốc tế sôi nổi tại TP.HCM, một người giữ ngọn lửa cháy bỏng cho bóng đá nước nhà suốt hơn 50 năm qua.
Theo dự đoán của Opta, PSG được đánh giá nhỉnh hơn đôi chút trước trận đấu. Siêu máy tính của hãng thống kê này cho rằng đội bóng Pháp có khoảng 56% khả năng vô địch, trong khi cơ hội của Arsenal là 44%, chênh lệch không quá lớn. Con số này cho thấy giới phân tích dữ liệu đánh giá đây là một trong những trận chung kết cân bằng nhất những năm gần đây.
Xét về phong độ, cả 2 đội đều bước vào trận đấu với sự tự tin cao. Arsenal vừa khép lại mùa giải bằng chức vô địch Premier League đầu tiên kể từ năm 2004, đồng thời duy trì chuỗi trận ổn định tại Champions League. Reuters nhận định điểm mạnh lớn nhất của đội bóng do HLV Mikel Arteta dẫn dắt nằm ở sự cân bằng giữa các tuyến, đặc biệt là hệ thống phòng ngự với thủ môn David Raya, 2 trung vệ đang đạt độ "chín" là William Saliba và Gabriel Magalhaes.
Trong khi đó, PSG tiếp tục cho thấy sức mạnh của nhà đương kim vô địch. Đội bóng Pháp sở hữu hàng công giàu tốc độ và khả năng chuyển trạng thái nhanh, với những cầu thủ có thể tạo đột biến chỉ bằng một khoảnh khắc. Dưới thời Luis Enrique, PSG không còn phụ thuộc vào một cá nhân duy nhất mà vận hành như một tập thể giàu tính tổ chức hơn.
Yếu tố chiến thuật được xem là điểm nhấn lớn nhất của trận chung kết mùa này. Arsenal nổi bật với khả năng pressing tầm cao, tổ chức phòng ngự chặt chẽ và đặc biệt nguy hiểm trong các tình huống bóng chết. Arsenal ghi tới 25 bàn từ các tình huống cố định tại Premier League mùa này. Đây có thể trở thành thứ vũ khí quan trọng trước một PSG thường ưu tiên kiểm soát bóng hơn là tranh chấp bóng bổng.
Ở chiều ngược lại, PSG sở hữu khả năng luân chuyển bóng và khai thác khoảng trống rất tốt. Luis Enrique từng dành lời khen cho Arsenal khi gọi đội bóng của Arteta là "đội hay nhất thế giới khi không có bóng". Nhận xét đó phần nào phản ánh sự tương phản giữa hai đội: Arsenal mạnh ở cấu trúc phòng ngự và chuyển đổi trạng thái, còn PSG nổi bật ở khả năng kiểm soát thế trận.
Bình luận trước trận đấu, cựu HLV Arsene Wenger cho rằng sự chắc chắn nơi hàng thủ là yếu tố giúp Arsenal có thể tạo khác biệt trong trận chung kết. Chiến lược gia người Pháp đánh giá đội bóng cũ đang sở hữu một hệ thống phòng ngự thuộc nhóm ổn định nhất châu Âu hiện nay.
Trong khi đó, Philipp Lahm nhận định trên Guardian rằng cả HLV Mikel Arteta lẫn Luis Enrique đều đã xây dựng được những tập thể có tính tổ chức rất cao, biến trận chung kết năm nay thành màn đấu trí giữa hai HLV thuộc thế hệ chiến lược gia hiện đại. Với Arsenal, đây là cơ hội để hoàn tất mùa giải lịch sử bằng danh hiệu Champions League đầu tiên. Còn với PSG, chiến thắng sẽ giúp họ bảo vệ thành công ngôi vương và tiếp tục khẳng định vị thế trong nhóm quyền lực mới của bóng đá châu Âu.
Khi khoảng cách giữa hai đội được đánh giá là rất nhỏ, trận chung kết tại Budapest nhiều khả năng sẽ được quyết định bởi những chi tiết: một tình huống cố định, một khoảnh khắc tỏa sáng cá nhân hoặc một điều chỉnh chiến thuật từ băng ghế huấn luyện. Và đó cũng là lý do cuộc đối đầu giữa Arsenal và PSG được chờ đợi như một trong những trận chung kết Champions League khó dự đoán nhất trong nhiều năm trở lại đây.
"Ở World Cup năm nay, đội tuyển Đức không phải là ứng viên sáng giá cho danh hiệu vô địch. Tuy nhiên, họ cho thấy sức mạnh ở hàng công khi ghi đến 7 bàn thắng vào lưới đội tuyển Curacao, 2 bàn thắng vào lưới Bờ Biển Ngà, 1 bàn trước Ecuador. Điều lo lắng nhất ở đội tuyển Đức nằm ở hàng phòng ngự khi để thủng lưới ở cả 3 trận vòng đấu bảng", ông Đoàn Minh Xương nhận định.
Chìa khóa nơi sức mạnh trên hàng công của đội tuyển Đức là bộ đôi Jamal Musiala và Florian Wirtz. Sức trẻ, kỹ thuật, tốc độ và khả năng dứt điểm cũng như kiến tạo của Jamal Musiala, Florian Wirtz rất đáng nể. Ngoài ra, tiền đạo "siêu dự bị" Deniz Undav cũng là giải pháp cho hàng công đội tuyển Đức. Anh đã ghi được 3 bàn thắng ở vòng bảng sau khi được tung vào sân thay người. Bên cạnh đó, đội tuyển Đức còn sở hữu thủ thành Manuel Neuer đầy bản lĩnh, kinh nghiệm, là chỗ dựa vững chắc cho đội tuyển Đức ngay cả khi trận đấu phải giải quyết thắng thua trên chấm luân lưu.
Đội tuyển Paraguay vào vòng loại trực tiếp bằng cửa phụ dành cho 8 đội hạng 3 có thành tích tốt. Chuyên gia bóng đá Đoàn Minh Xương nhận định: Điểm mạnh nhất của đội bóng khu vực Nam Mỹ là khâu phòng ngự. Ở vòng bảng, đội tuyển Paraguay lùi sâu phòng ngự hiệu quả. Ngoài trận thua 1-4 trước chủ nhà Mỹ, đội tuyển Paraguay không để thủng lưới ở 2 trận còn lại trước Thổ Nhĩ Kỳ (thắng 1-0) và Úc (hòa 0-0).
"Trước đội tuyển Đức được đánh giá cao hơn, đặc biệt ở hàng công, đội tuyển Paraguay sẽ chọn lối chơi tử thủ và chờ cơ hội phản công. Vào vòng trong đã là thành công với Paraguay nên họ sẽ thoải mái tâm lý. Đây cũng là lý do có thể giúp đội bóng này tạo bất ngờ so với đội tuyển Đức vốn mang áp lực phải thắng", ông Đoàn Minh Xương nói.
Tin vui cho Paraguay khi tiền đạo Miguel Almiron trở lại sau án treo giò vì thẻ phạt. Anh là mũi nhọn nguy hiểm trong lối chơi phản công của Paraguay. Ngoài ra, sức trẻ của Julio Enciso cũng giúp Paraguay có thêm phương án trong tấn công nhanh trước đội tuyển Đức.
"Ở lần chạm trán gần nhất tại World Cup năm 2002, đội tuyển Đức chật vật vượt qua Paraguay ở vòng 16 đội trước khi thẳng tiến vào chung kết. Theo tôi, đây có thể xem là điềm lành để đội tuyển Đức hướng đến thành công ở World Cup lần này. Tuy nhiên cũng cho thấy đội tuyển Paraguay rất lì lợm, không dễ bị đánh bại. Đức sẽ chơi kiểm soát từ đầu với nhịp độ vừa phải, sau đó gia tăng sức ép tấn công và kết liễu đối thủ trong hiệp 2", ông Đoàn Minh Xương nhận định.
Theo nhánh đấu của vòng 32 đội, đội thắng trong cặp đấu giữa Đức với Paraguay sẽ chạm trán với đội thắng trong cặp đấu giữa Pháp với Thụy Điển.
