Nghi thức tuyên phong Chân phước cho linh mục Trương Bửu Diệp sẽ diễn ra từ 8h ngày 2/7 tại Trung tâm Hành hương Tắc Sậy. Thánh lễ do Đức Hồng y Luis Antonio G. Tagle, Tổng trưởng Phân bộ Khởi đầu Loan báo Tin Mừng, chủ sự với tư cách Đặc sứ của Đức Thánh Cha Lêô XIV. Ban tổ chức dự kiến hơn 70.000 người tham dự.
Đây là lần đầu tiên sau gần 500 năm kể từ khi Công giáo hiện diện tại Việt Nam, nghi thức tuyên phong Chân phước được cử hành trong nước thay vì tại Vatican.
Trước lượng người hành hương lớn, anh Nguyễn Nhật Tú, hướng dẫn viên du lịch tại Cà Mau cùng các cơ quan chức năng địa phương lưu ý các thông tin và kinh nghiệm di chuyển ăn uống để du khách tránh cảnh chen chúc, tiết kiệm thời gian trong ngày diễn ra sự kiện.
Nên đến từ sớm hoặc sau giờ cao điểm
Khung giờ đông nhất là từ 5h30 đến 9h, khi các đoàn hành hương tập trung tham dự thánh lễ và các nghi thức chính. Nếu chỉ có nhu cầu viếng mộ, cầu nguyện hoặc tham quan, du khách nên đến trước 1h30 hoặc sau 21h để tránh cảnh chen chúc và giảm thời gian chờ.
Với những người lưu trú gần khu hành hương, đi bộ thuận tiện hơn ôtô hoặc xe máy trong khung giờ cao điểm.
Chủ động lộ trình di chuyển
Từ 4h đến 17h ngày 2/7, các xe bị cấm lưu thông trên đoạn quốc lộ 1 qua khu vực này, ngoại trừ xe ưu tiên và phương tiện làm nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự.
Để tránh ùn tắc và bảo đảm lưu thông thông suốt trên trục giao thông huyết mạch kết nối Cà Mau với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, Công an tỉnh Cà Mau đã hướng dẫn các phương tiện di chuyển theo những lộ trình thay thế.
Theo đó, hướng từ Bạc Liêu (cũ) đi Cà Mau, xe khách từ 29 chỗ trở lên, xe tải từ 5 tấn trở lên và container lưu thông từ quốc lộ 1 qua cầu số 2, thuộc ấp An Khoa, xã Vĩnh Mỹ, đến nút đèn tín hiệu giao thông rẽ phải, sau đó đi thẳng ra tuyến quản lộ Phụng Hiệp.
Đối với xe khách dưới 29 chỗ, xe tải dưới 5 tấn, mô tô và xe gắn máy, người tham gia giao thông có thể đi từ quốc lộ 1 qua cầu Trần Văn Sớm, phường Giá Rai, rẽ phải hướng cầu Phó Sinh để ra quản lộ Phụng Hiệp hoặc đi theo tuyến tránh quốc lộ 1 qua cầu Hộ Phòng, rẽ phải hướng cầu Chủ Chí để kết nối với quản lộ Phụng Hiệp.
Ngoài ra, xe đạp, xe mô tô, xe gắn máy đi đoạn Nhàn Dân và phường Giá Rai có thể đi tuyến đường qua Cầu Treo, khóm 2, phường Giá Rai, qua xã An Trạch có đường giao thông rộng 3 m, có các bến phà qua sông theo tuyến đến cầu Định Thành.
Ban tổ chức bố trí tổng cộng 6 điểm dừng chân trên các đường dẫn vào khu vực tổ chức lễ để phục vụ khách hành hương, gồm hai điểm trên tuyến Quản lộ – Phụng Hiệp và 4 điểm trên quốc lộ 1 (phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau).
Các đoàn đông người nên thống nhất điểm tập kết trước khi vào khu hành hương để tránh mất thời gian tìm nhau khi mạng di động quá tải.
Ăn ngoài khung giờ cao điểm
Các hàng quán và cà phê quanh khu hành hương thường đông khách vào 6h30-8h30, 11h-13h và 17h-19h. Để tiết kiệm thời gian, du khách nên ăn sáng trước 6h30, dùng bữa trưa trước 11h hoặc sau 13h30 và ăn tối sau 19h.
Nếu đi theo gia đình hoặc đoàn đông, nên gọi món cùng lúc ngay khi vào quán để giảm thời gian chờ. Với những người phải xếp hàng lâu hoặc di chuyển nhiều, có thể mang theo nước uống, bánh mì, bánh ngọt hoặc đồ ăn nhẹ để bổ sung năng lượng.
Ban tổ chức huy động giáo dân chuẩn bị khoảng 47.000 suất ăn sáng, 14.000 suất ăn dành cho khách mời, cùng 200.000 chai nước uống phục vụ người tham dự. Ngoài ra, 1.850 áo lễ được chuẩn bị để trao tặng các giám mục và linh mục đồng tế.
Du khách đến sớm hoặc chưa kịp dùng bữa có thể tìm đến các điểm phát suất ăn và nước uống miễn phí do ban tổ chức và giáo dân bố trí trong khuôn viên Trung tâm Hành hương Tắc Sậy. Tuy nhiên, lượng thực phẩm được ưu tiên phục vụ người hành hương tham dự thánh lễ, vì vậy du khách nên chủ động chuẩn bị đồ ăn nhẹ và nước uống nếu di chuyển vào giờ cao điểm hoặc đi cùng trẻ nhỏ, người lớn tuổi.
Chuẩn bị cho thời tiết Nam Bộ
Đầu tháng 7 là mùa mưa ở Nam Bộ, ban ngày nắng nóng nhưng chiều tối thường xuất hiện mưa rào. Du khách nên mang theo áo mưa mỏng, nón rộng vành, nước uống, quạt cầm tay hoặc quạt mini và sạc dự phòng cho điện thoại.
Nên chọn giày thể thao hoặc sandal đế thấp, chống trơn trượt vì quãng đường đi bộ có thể khá dài giữa bãi đỗ xe và khu hành hương.
Giữ gìn không gian hành hương
Khu vực hành hương luôn đông người nên du khách cần bảo quản tư trang, hạn chế mang theo nhiều tiền mặt hoặc đồ có giá trị. Khi tham gia các nghi thức tôn giáo, nên mặc trang phục lịch sự, giữ trật tự, không chen lấn, xếp hàng theo hướng dẫn của ban tổ chức và bỏ rác đúng nơi quy định.
Những người đi cùng trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi nên thống nhất điểm hẹn, lưu số điện thoại liên lạc và ưu tiên di chuyển vào thời điểm ít đông để đảm bảo an toàn và thuận tiện.
Ngày 19-5, UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết đã ban hành quyết định phê duyệt đề án phát triển sản phẩm OCOP trở thành "đại sứ du lịch" giai đoạn 2026-2030.
Theo đó, tỉnh Khánh Hòa đặt mục tiêu có ít nhất 10% sản phẩm OCOP gắn với du lịch, lựa chọn các sản phẩm đặc trưng, độc đáo để trở thành sản phẩm "đại sứ du lịch".
Trong đó, ưu tiên các sản phẩm đạt từ 4 sao trở lên và những đặc sản mang đậm dấu ấn địa phương như yến sào, rong nho, trầm hương, nho, táo, xoài, bưởi, sầu riêng, măng tây, tỏi, rong sụn, thịt dê, thịt cừu...
Theo kế hoạch, tỉnh sẽ hình thành ít nhất 30 điểm giới thiệu, trải nghiệm OCOP - du lịch tại các khu vực có lợi thế giao thông và khả năng kết nối tuyến điểm du lịch, đồng thời lựa chọn một điểm để xây dựng mô hình trưng bày OCOP cấp tỉnh.
Đáng chú ý, Khánh Hòa cũng đẩy mạnh chuyển đổi số trong quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Mục tiêu đến năm 2030, 100% điểm giới thiệu OCOP có mã QR để khách tra cứu thông tin, câu chuyện văn hóa sản phẩm, 100% sản phẩm OCOP gắn du lịch xuất hiện trên sàn thương mại điện tử, ứng dụng du lịch thông minh và website du lịch tỉnh.
Theo các doanh nghiệp và đơn vị làm du lịch tại Khánh Hòa, việc đưa OCOP vào chuỗi du lịch là hướng đi phù hợp trong bối cảnh du khách ngày càng quan tâm trải nghiệm văn hóa bản địa thay vì chỉ tham quan, nghỉ dưỡng.
Anh Đặng Thế Truyền - Tổng giám đốc Công ty cổ phần Camlam Online (đơn vị chuyên sản xuất các sản phẩm từ xoài, tour du lịch vườn xoài) - cho biết sản phẩm địa phương có chất lượng tốt nhưng hình thức chưa đủ hấp dẫn để trở thành quà tặng du lịch cao cấp, trong khi khách quốc tế hiện rất quan tâm yếu tố xanh, bản địa và trải nghiệm thực tế.
"Nếu được hỗ trợ kết nối với hệ thống khách sạn, resort, sân bay và doanh nghiệp lữ hành, sản phẩm OCOP sẽ có thêm cơ hội tiếp cận du khách thay vì phụ thuộc vào các cửa hàng như hiện nay" - anh Truyền chia sẻ.
Một số doanh nghiệp OCOP tại địa phương cũng nhìn nhận điểm yếu hiện nay là mẫu mã, bao bì và khả năng kể câu chuyện thương hiệu còn hạn chế. Để trở thành sản phẩm du lịch thực sự, cần đầu tư thêm vào trải nghiệm tham quan vùng nuôi, quy trình sản xuất và không gian check-in cho du khách.
Ông Nguyễn Quang Thắng - Phó chủ tịch thường trực Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa - cho rằng điều quan trọng không phải chỉ bán sản phẩm, mà phải tạo được trải nghiệm gắn với câu chuyện địa phương, làng nghề và đời sống người dân.
"Du khách hiện không chỉ muốn mua đặc sản mà còn muốn biết sản phẩm được làm ra như thế nào, gắn với văn hóa gì. Nếu xây dựng được các tour trải nghiệm tại làng nghề, vùng nguyên liệu hay cơ sở sản xuất thì giá trị mang lại sẽ cao hơn nhiều so với bán hàng đơn thuần" - ông Thắng nói.
Nhiều ý kiến tâm huyết để tái hiện một phần quá khứ huy hoàng của di tích hơn 1.000 năm tuổi đã được gợi mở tại hội thảo khoa học "Nghiên cứu bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Phật viện Đồng Dương" tổ chức ở Đà Nẵng ngày 15-5.
Di tích Phật viện Đồng Dương từng là trung tâm Phật giáo tiêu biểu của Vương quốc Champa cổ. Đồng thời là di sản có giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, tôn giáo và khảo cổ học của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
Theo bà Nguyễn Thị Anh Thi - Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, thực trạng di tích hiện nay đặt ra nhiều trăn trở đối với một di sản từng có vị thế đặc biệt trong lịch sử Phật giáo Champa.
Bởi dù đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt từ năm 2016, tuy nhiên công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích vẫn chưa tương xứng với tầm vóc vốn có. Trong đó chủ yếu dừng lại ở các giải pháp tạm thời, chưa hình thành được định hướng nghiên cứu và bảo tồn tổng thể, dài hạn, bền vững.
"Bảo tồn di sản không chỉ dừng ở việc gìn giữ dấu tích vật chất, mà cần hướng tới bảo tồn giá trị văn hóa, lịch sử, tinh thần và bản sắc cộng đồng, đồng thời hài hòa giữa bảo tồn và phát triển bền vững.
Chúng tôi hy vọng việc xây dựng một chiến lược tổng thể, dài hạn cho Phật viện Đồng Dương là yêu cầu cấp thiết, nhằm khẳng định và phát huy giá trị di sản trong dòng chảy văn hóa dân tộc và hội nhập quốc tế" - bà Thi nói.
Trước một phế tích chỉ còn lại một ngọn tháp đang chống chọi với mưa nắng, nhiều đại biểu đặt vấn đề ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn và phục dựng.
Theo hòa thượng Thích Truyền Khải, các công nghệ hiện đại như quét 3D, mô hình hóa kiến trúc, thực tế ảo (VR) hay thực tế tăng cường (AR) có thể giúp tái hiện không gian của những công trình đã bị hư hại hoặc mất dấu tích, đặc biệt phù hợp với di tích khảo cổ như Phật viện Đồng Dương.
Bởi hiện nay di tích này có rất nhiều tư liệu hình ảnh từ đầu thế kỷ trước, nhưng phần lớn kiến trúc nguyên gốc đã không còn tồn tại đầy đủ.
Thông qua các mô hình số, các nhà nghiên cứu có thể phân tích cấu trúc kiến trúc, so sánh với các công trình Champa cùng thời và từ đó đưa ra những giả thuyết khoa học về hình dạng ban đầu của quần thể Phật viện, từ đó giúp các nhà nghiên cứu có thể tiếp cận di tích dưới nhiều góc độ khác nhau.
Trong khi đó nhà nghiên cứu Nguyễn Đức Tuấn, Chủ tịch Hội Di sản văn hóa TP Đà Nẵng, cho rằng trong bối cảnh Đà Nẵng mới hiện nay, việc phát huy giá trị di tích cần gắn với việc phát triển du lịch theo hướng bền vững, có kiểm soát và phù hợp với đặc thù của di sản.
Ông cho rằng đối với Phật viện Đồng Dương, do tính chất là một phế tích khảo cổ có giá trị khoa học cao nhưng các thành phần kiến trúc còn lại tương đối ít ỏi, nên việc phát triển du lịch đại trà là không phù hợp.
Thay vào đó cần ưu tiên các loại hình du lịch chuyên biệt, có hàm lượng tri thức cao, như du lịch trải nghiệm văn hóa - lịch sử và du lịch kết hợp nghiên cứu.
"Tôi cho rằng có thể thiết lập các tuyến tham quan có tính liên kết vùng. Trong đó Đồng Dương được kết nối với Thánh địa Mỹ Sơn và các khu đền tháp Champa khác, qua đó hình thành một "hành lang di sản Champa".
Mô hình này cho phép đặt Đồng Dương trong một không gian văn hóa rộng lớn, giúp du khách tiếp cận di sản không chỉ như những điểm đến riêng lẻ, mà là một hệ thống liên hoàn, phản ánh đầy đủ hơn tiến trình lịch sử - văn hóa của Champa" - ông Tuấn nói.
Ông Tuấn đề xuất có thể khai thác hình thức du lịch hành hương như một hướng phát triển bổ trợ, thông qua việc xây dựng các công trình mang yếu tố Phật giáo hoặc tự viện nằm ngoài khu vực bảo vệ của di tích.
Giải pháp này vừa đáp ứng nhu cầu tâm linh của tín đồ và du khách, vừa đảm bảo không gây tác động đến cấu trúc nguyên gốc và tính xác thực của di tích...
Buổi tối ở Hà Giang, lựa chọn ăn uống không nhiều, đặc biệt là các món ăn vặt. Dù vậy, du khách vẫn có thể tìm thấy một số hàng bán thắng dền - món ăn đặc trưng của Hà Giang, thường chỉ bán vào mùa lạnh.
"Giữa cảnh núi rừng hút gió mùa đông, ăn bát thắng dền tráng miệng sau bữa tối với thịt gác bếp, xúc xích lợn là lựa chọn hợp lý", ông Minh Huỳnh, lái xe người địa phương nói khi đang nhâm nhi bát thắng dền màu sắc sặc sỡ, thoạt nhìn như những viên kẹo nhỏ.
Thắng dền có ngoại hình tương đồng bánh trôi tàu Hà Nội hay bánh cống phù Lạng Sơn, được chế biến từ bột gạo nếp với nhân chay hoặc đậu đỗ. Bà Đặng Thị Hà Nga, người có hơn 10 năm bán món này tại đường Trần Hưng Đạo, phường Hà Giang 1, cho biết viên thắng dền chỉ to hơn đầu ngón tay, nhỏ hơn nhiều so với bánh trôi tàu nên mỗi bát thường có hơn 10 viên.
Bên cạnh màu trắng truyền thống, các quán hiện nay phục vụ thêm thắng dền ngũ sắc để tăng tính thẩm mỹ. Màu sắc này được tạo hoàn toàn từ nguyên liệu tự nhiên như gấc, nghệ, thanh long và hoa đậu biếc.
Quy trình làm món ăn này gần giống bánh trôi: gạo nếp ngon xay thành bột, sau đó giã lại để vỏ bánh đạt độ dai, không bị bở. Nước dùng được nấu từ đường, nước cốt dừa và gừng đun nóng. Bà Nga chia sẻ bí quyết quan trọng là gừng phải nướng chín, rửa sạch rồi mới đập dập đem đun để nước dùng dậy mùi thơm và không bị tanh như gừng sống. Tại cửa hàng, người bán luôn chuẩn bị hai nồi riêng biệt để luộc bánh và nấu nước đường gừng.
Khi có khách, chủ quán thả những viên bột vào nồi nước sôi, đợi khoảng 5-7 phút cho đến khi bánh nổi lên mặt nước. Bánh chín được vớt ra bát, chan nước đường gừng nóng hổi, sau đó rắc thêm vừng hoặc lạc rang.
Thực khách thường ngậm viên bánh nhỏ trong miệng để cảm nhận trọn vẹn vị ngọt béo của nước dùng, chút cay nồng của gừng nướng và vị bùi của vừng lạc.
Nghề bán thắng dền mang tính thời vụ, chủ yếu nhộn nhịp vào mùa đông. Bà Nga cho biết gia đình thường chuẩn bị nguyên liệu và nặn bánh vào buổi sáng để kịp mở hàng từ 18h đến 23h. Trung bình mỗi ngày, quán tiêu thụ khoảng 3 kg gạo nếp, những ngày rét đậm tăng lên 5 kg.
Đến khoảng sau tháng 2 âm lịch, khi thời tiết bắt đầu ấm lên, các hàng thắng dền sẽ nghỉ bán và chuyển sang phục vụ các loại chè truyền thống như chè đậu xanh, đậu đen hay đậu đỏ để phù hợp nhu cầu giải nhiệt.
