Rau ngót là một trong những loại rau quen thuộc trong bữa cơm của người Việt. Không chỉ giàu vitamin và khoáng chất, rau ngót còn được biết đến với công dụng hỗ trợ lợi sữa, tăng cường sức khỏe và cung cấp nhiều chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, ăn rau ngót mỗi ngày có thực sự tốt? Theo các chuyên gia dinh dưỡng, dù là thực phẩm lành mạnh nhưng rau ngót cũng cần được sử dụng đúng cách và đúng đối tượng.
Đặc biệt loại rau này từ lâu đã là món canh truyền thống giúp bồi bổ sức khỏe cho phụ nữ sau sinh nhờ sở hữu nguồn vi chất vô cùng lý tưởng. Cứ 100g rau ngót cung cấp cho cơ thể khoảng 2,7mg sắt, hoàn toàn ngang ngửa với hàm lượng sắt có trong 100g thịt bò.
Bên cạnh đặc tính giàu sắt, rau ngót còn chứa hàm lượng protein thực vật vượt trội cùng lượng lớn vitamin A và vitamin C. Lượng vitamin C dồi dào trong loại rau này vừa giúp tăng cường sức đề kháng, vừa hỗ trợ cơ thể bẻ gãy các liên kết khó hấp thụ của sắt thực vật, giúp cơ thể hấp thụ nhanh chóng hơn.
Trong 100g rau ngót có chứa:
Nước: 91,4 g
Năng lượng: 245 kcal
Carb: 11 g
Chất béo: 1 g
Chất đạm: 4,8 g
Vitamin A: 10370 UI (6.9g)
Vitamin B: 0,1 mg (9% giá trị khuyến nghị hàng ngày)
Vitamin C: 239 mg (288% giá trị khuyến nghị hàng ngày)
Canxi: 204 mg (20% giá trị khuyến nghị hàng ngày)
Sắt: 3 mg (23% giá trị khuyến nghị hàng ngày)
Phốt pho: 98 mg (14% giá trị khuyến nghị hàng ngày)
Kali: 457 mg (10% giá trị khuyến nghị hàng ngày)
Natri: 25 mg (2% giá trị khuyến nghị hàng ngày)
Kẽm: 0,94 mg (10% giá trị khuyến nghị hàng ngày)
Đặc biệt, rau ngót là nguồn cung cấp beta-caroten dồi dào tiền chất của vitamin A giúp bảo vệ thị lực, tăng cường miễn dịch. Hàm lượng vitamin C trong rau ngót cũng rất cao, góp phần hỗ trợ sản sinh collagen, tăng sức đề kháng và chống oxy hóa hiệu quả.
Đây là công dụng nổi tiếng nhất của rau ngót. Một số hoạt chất tự nhiên trong rau được cho là có khả năng kích thích tiết sữa, vì vậy món canh rau ngót thường được khuyến khích trong thực đơn của phụ nữ sau sinh.
Rau ngót chứa nhiều polyphenol và các hợp chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào trước tác động của gốc tự do, góp phần làm chậm quá trình lão hóa và giảm nguy cơ viêm.
Nhờ giàu vitamin C, rau ngót hỗ trợ hình thành collagen, giúp vết thương mau lành, đồng thời góp phần duy trì làn da khỏe mạnh và nâng cao sức đề kháng.
Với lượng chất xơ cao, nhiều nước nhưng rất ít chất béo, rau ngót giúp tạo cảm giác no lâu, hạn chế ăn quá nhiều và phù hợp với người đang kiểm soát cân nặng.
Hàm lượng beta-caroten dồi dào trong rau ngót giúp duy trì sức khỏe của mắt, góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh lý liên quan đến thiếu vitamin A.
Một số nghiên cứu cho thấy rau ngót chứa các hợp chất có thể hỗ trợ điều hòa đường huyết. Tuy nhiên, đây chỉ là tác dụng hỗ trợ và không thể thay thế thuốc điều trị.
Dù chứa nhiều dưỡng chất, rau ngót không nên là loại rau duy nhất xuất hiện trong thực đơn mỗi ngày.
Việc tiêu thụ quá nhiều rau ngót trong thời gian dài có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn như giảm hấp thu canxi và phốt pho, chán ăn hoặc mất ngủ ở một số người. Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo nên ăn rau ngót với lượng vừa phải và thay đổi đa dạng các loại rau xanh để bảo đảm cân bằng dinh dưỡng.
Đối với phụ nữ sau sinh, rau ngót vẫn là lựa chọn tốt nhưng cũng không nên sử dụng liên tục trong thời gian dài hoặc ăn với số lượng quá nhiều.
– Phụ nữ mang thai: Rau ngót chứa papaverin một hoạt chất có thể làm tăng co bóp cơ trơn tử cung nếu sử dụng với lượng lớn, đặc biệt dưới dạng nước ép hoặc rau sống. Vì vậy, phụ nữ mang thai không nên uống nước rau ngót sống và cần thận trọng khi sử dụng.
– Người bị mất ngủ, chán ăn hoặc người cao tuổi: Một số người có thể gặp tình trạng khó ngủ, giảm cảm giác ngon miệng hoặc khó chịu khi ăn nhiều rau ngót. Với nhóm người cao tuổi hoặc thể trạng yếu, nên ăn lượng vừa phải và ưu tiên rau đã được nấu chín.
– Người thiếu canxi, loãng xương: Mặc dù rau ngót có chứa canxi nhưng một số hợp chất trong rau có thể làm giảm khả năng hấp thu canxi và phốt pho của cơ thể. Vì vậy, người bị loãng xương, thiếu canxi hoặc còi xương không nên ăn quá nhiều loại rau này.
Rau ngót là thực phẩm giàu dinh dưỡng, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu được sử dụng hợp lý. Thay vì ăn hằng ngày với số lượng lớn, bạn nên luân phiên rau ngót cùng nhiều loại rau xanh khác để đảm bảo chế độ ăn đa dạng, cân đối và tận dụng tối đa nguồn dưỡng chất từ thực phẩm.
Để không làm gãy cấu trúc vi chất trong rau ngót, bạn nên vò hơi dập lá rau trước khi nấu để rau mềm. Khi nước canh đã sôi già, bạn mới thả rau ngót vào nấu trong khoảng 2 phút rồi tắt bếp. Tuyệt đối không ninh rau ngót quá lâu trên lửa nhỏ vì sẽ làm phá hủy toàn bộ vitamin C hỗ trợ hấp thụ sắt.
Thông thường, dung dịch tẩy rửa sẽ nhanh chóng trôi xuống đáy bồn cầu, làm giảm hiệu quả làm sạch. Để khắc phục, một phương pháp dọn dẹp đề xuất đổ đá viên vào bồn cầu trước khi cho hóa chất.
Các chuyên gia tại Tom's guide cho biết phương pháp này mang lại ba tác dụng.
Thứ nhất, giữ hóa chất lưu lại lâu hơn. Khi lượng nước trong bồn tăng lên, nước thừa sẽ tự động thoát đi. Tuy nhiên, đá viên ở dạng rắn nổi trên mặt nước, tạo thành một lớp đệm giữ hóa chất tẩy rửa ở lại trên thành bồn. Quá trình này kéo dài thời gian thẩm thấu và phân rã vết bẩn.
Thứ hai, tác động mài mòn. Trong quá trình vệ sinh, đá viên đóng vai trò như một chất mài mòn nhẹ. Sự ma sát của đá hỗ trợ cạo sạch nấm mốc và cặn khoáng bám trên bề mặt men. Khi xả nước, lượng đá đang tan tiếp tục cọ xát thành ống, đẩy bụi bẩn bên trong.
Thứ ba là tác dụng khử mùi. Đá lạnh có khả năng hấp thụ mùi không khí. Ứng dụng đặc tính này, nhiều nhà hàng, quán bar thường để đá trong bồn tiểu nam. Những người sử dụng xe nhà di động (RV) cũng dùng đá viên để làm sạch và giảm mùi cho bể chứa chất thải.
Về quy trình thực hiện, người dùng đổ một bát đá viên vào bồn cầu, đảm bảo lượng đá nổi trên mặt nước và không tràn lên miệng bồn. Tiếp theo, đổ trực tiếp dung dịch tẩy rửa lên lớp đá và để hỗn hợp lưu lại trong 15 phút. Sau đó, dùng bàn chải cọ xung quanh thành bồn và nhấn xả nước.
Theo các chuyên gia, đá viên có kích thước tương đương chất thải rắn thông thường nên sẽ xả trôi qua hệ thống ống nước, tự tan thành dạng lỏng. Người dùng lưu ý không sử dụng khối đá kích thước lớn để tránh tắc nghẽn cục bộ và không trộn lẫn các loại hóa chất tẩy rửa cùng lúc.
Viết trên tạp chí khoa học BMC Nutrition, nhóm nghiên cứu từ Đại học Khoa học và công nghệ Kwame Nkrumah (Ghana) chỉ ra rằng trà xanh có thể giúp giảm nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới.
Theo các tác giả, ung thư tuyến tiền liệt là loại ung thư được chẩn đoán nhiều thứ 2 ở nam giới trên toàn cầu và là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 5 trên toàn thế giới.
Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học đã thu thập dữ liệu từ nam giới sinh sống tại thị trấn Ayigya của Ghana, tuổi từ 40 trở lên, chưa có tiền sử mắc ung thư tuyến tiền liệt, một nửa uống trà xanh thường xuyên và một nửa không uống.
Họ được phân thành các nhóm tuổi 40-49, 50-59, 60-69 và 70 tuổi trở lên.
Kết quả cho thấy so với những người không uống trà xanh, người dùng thức uống này thường xuyên nhận được 3 lợi ích rõ rệt.
Thứ nhất, người hay uống trà xanh bị thừa cân, béo phì ít hơn đáng kể so với người không uống.
Thứ hai, họ ít bị tình trạng máu nhiễm mỡ và xơ vữa động mạch hơn, nhờ các chỉ số triglyceride, cholesterol toàn phần và cholesterol xấu LDL thấp hơn đáng kể. Các yếu tố trên được coi là yếu tố nguy cơ của ung thư tuyến tiền liệt. Viêm mạn tính do mô mỡ, rối loạn nội tiết và các yếu tố khác liên quan đến béo phì tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển và lây lan của tế bào ung thư. Trong khi đó, một số nghiên cứu cho thấy cholesterol có thể làm tăng tính di động và xâm lấn của tế bào ung thư.
Nhóm từ 60 tuổi trở lên nhận được lợi ích thứ 3 đó là mức kháng nguyên đặc hiệu PSA thấp hơn đáng kể so với người không uống trà xanh.
PSA là một protein do các tế bào tuyến tiền liệt sản xuất. Mức PSA trong máu thường thấp ở nam giới khỏe mạnh, nhưng sẽ tăng khi tuyến tiền liệt có vấn đề. Đó có thể là tình trạng phì đại hoặc viêm lành tính, nhưng cũng có thể là ung thư.
Các hợp chất chống oxy hóa dồi dào thuộc nhóm polyphenol trong trà xanh được cho là những thứ giúp tạo nên các tác dụng đặc biệt nói trên.
Trong đó, nổi bật nhất là nhóm catechin, đặc biệt là epigallocatechin gallate (EGCG), thứ từng được chứng minh là đem lại nhiều lợi ích cho quá trình chuyển hóa trong cơ thể, giúp ngăn ngừa nhiều bệnh.
Ngoài ra uống trà xanh mỗi ngày mang lại nhiều lợi ích bao gồm:
Theo một nghiên cứu năm 2023, các nhà nghiên cứu Hoa Kỳ phát hiện ra rằng polyphenol trong trà xanh có thể giúp bảo vệ làn da chống lại tia UVB do ánh sáng gây ra.
Một báo cáo năm 2012 cũng cho thấy bổ sung trà xanh có tác dụng giúp trị mụn trứng cá, bệnh Rosacea và các biến chứng khác liên quan đến da.
Một trong những lợi ích được ghi nhận nhiều nhất của trà xanh là đặc tính chống ung thư. Hơn 5.000 nghiên cứu đã được công bố về trà xanh và bệnh ung thư, bao gồm các thử nghiệm lâm sàng ở người, nghiên cứu dựa trên dân số và phân tích trong phòng thí nghiệm.
Hàng ngàn nghiên cứu này chứng minh rằng polyphenol trong trà xanh và các hợp chất hoạt tính sinh học khác có trong trà xanh có thể giúp ngăn ngừa một số loại ung thư bao gồm ung thư vú, đại trực tràng, gan, buồng trứng, tuyến tiền liệt, miệng và da.
Theo Katherine Brooking - chuyên gia dinh dưỡng có trụ sở tại New York, một số nghiên cứu dựa trên dân số cho thấy rằng cả trà xanh và trà đen đều giúp bảo vệ các tế bào khỏe mạnh khỏi các nguy cơ gây ung thư.
Một số nghiên cứu lâm sàng sơ bộ cho thấy rằng polyphenol trong trà - đặc biệt là epigallocatechin gallate (EGCG) đóng một vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa ung thư.
Nếu bạn đang tìm cách giữ cho bộ não luôn nhạy bén khi về già, hãy cân nhắc việc bổ sung trà xanh vào chế độ ăn uống. Trong một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, mù đôi ở người được công bố trên Tạp chí Thực phẩm và Thuốc Hoa Kỳ, những người tham gia uống trà xanh hoặc bổ sung L-theanine chiết xuất từ trà đã cải thiện được tình trạng suy giảm nhận thức nhẹ.
Trong một thử nghiệm về khả năng chú ý và mức độ tỉnh táo tự báo cáo, trí nhớ được cải thiện sau khi uống trà so với giả dược.
Theo một nghiên cứu khác, trà xanh đã được chứng minh là cải thiện trí nhớ và chức năng điều hành ở người cao tuổi và cũng được phát hiện là giúp giảm căng thẳng oxy hóa.
Nhiều nghiên cứu tiết lộ rằng trà xanh giúp giảm lượng đường trong máu lúc đói và nguy cơ phát triển bệnh đái tháo đường type 2.
Trà xanh cũng đã được chứng minh là giúp tăng độ nhạy insulin, do đó insulin mà tuyến tụy sản xuất có thể duy trì lượng đường trong máu bình thường hiệu quả hơn.
Trà xanh giúp bảo vệ các tế bào sản xuất insulin và flavonoid trong trà có thể giúp loại bỏ các gốc tự do có hại và giảm viêm.
Các catechins polyphenolic có trong trà xanh đã được chứng minh là có tác dụng cải thiện mức cholesterol toàn phần và cholesterol LDL (có hại), đây là hai yếu tố nguy cơ chính gây ra bệnh tim.
Trong một nghiên cứu mang tính bước ngoặt dựa trên dân số được báo cáo trên Tạp chí Y khoa Hoa Kỳ với hơn 40.000 người Nhật trưởng thành được theo dõi trong hơn 11 năm, kết quả cho thấy uống hơn 5 tách trà xanh mỗi ngày giúp giảm 26% nguy cơ tử vong do đau tim hoặc đột quỵ so với những đối tượng cho biết uống ít hơn 1 cốc trà xanh mỗi ngày. Một nghiên cứu khác được công bố trên Tạp chí Tim mạch Dự phòng châu Âu cho thấy uống trà xanh 3 lần trở lên mỗi tuần có thể cải thiện đáng kể sức khỏe tim tổng thể.
Anh Nguyễn Tăng Pháp - Trưởng phòng cải tiến chất lượng sản xuất (Công ty TNHH Điện tử Samsung HCMC CE Complex) - vừa được Liên đoàn Lao động TP.HCM tuyên dương gương lao động tiêu biểu trong học tập và làm theo lời Bác nhân dịp sinh nhật Bác 19-5 năm nay.
Nhận giải thưởng Tôn Đức Thắng lần thứ 25, anh được xem như hình ảnh điển hình người thợ trẻ thế hệ mới giỏi chuyên môn, dấn thân vì tập thể. Hơn chục năm gắn bó với xưởng máy, anh đã có hàng loạt sáng kiến làm lợi hàng chục tỉ đồng, tận tâm dìu dắt công nhân cùng trái tim luôn hướng về cộng đồng.
Từ khi còn là nhân viên cho đến lúc làm trưởng bộ phận cải tiến chất lượng sản xuất, Pháp luôn trăn trở làm sao để dây chuyền sản xuất bớt đi những lỗi hỏng hóc, công nhân bớt vất vả mà năng suất vẫn tăng. Và anh đi tìm câu trả lời bằng những con số biết nói. Giai đoạn 2022-2025, Pháp lần lượt trình làng năm sáng kiến cải tiến kỹ thuật trọng điểm với tổng giá trị làm lợi cho doanh nghiệp đến 432.456 USD (tương đương gần 17 tỉ đồng).
Những người làm tại dây chuyền sản xuất tivi không thể quên sự thay đổi ngoạn mục này. Trước đó việc kiểm tra thùng tivi hoàn toàn phụ thuộc vào sức người có áp lực và cả rủi ro sai sót.
Tuy nhiên Pháp đã tìm tòi và thiết lập thành công hệ thống kiểm tra thùng tivi tự động. Nhờ đó giúp loại bỏ hoàn toàn sai sót do yếu tố con người, đồng thời giúp giảm bớt mỗi dây chuyền một nhân công. Nên với 18 dây chuyền có thể tiết kiệm cho công ty 1,7 tỉ đồng/năm.
Anh cũng là cha đẻ của những hệ thống thông minh khác. Hệ thống tự động kiểm tra vật tư thay thế checklist giấy thủ công tiết kiệm 182.500 USD/năm. Hệ thống ngăn ngừa sai vật tư cho dây chuyền màn hình LCM tiết kiệm 50.000 USD/năm. Hệ thống kiểm tra kiểm soát PBA Main software version từ nhà cung cấp đến nhà máy ngăn ngừa 100% lỗi dừng chuyền do phần mềm cũ...
Gần nhất là đầu năm 2025, anh ghi dấu ấn với sáng kiến cải tiến Pallet PIN bằng vật liệu nội địa thay vì nhập khẩu từ Hàn Quốc cho dòng sản phẩm mới. Dù chỉ với thay đổi nhỏ, nhờ đó đã giúp xử lý nhanh gọn bài toán vật liệu, đồng thời tiết kiệm thêm 31.700 USD.
Điều mấu chốt chính là mỗi sáng kiến luôn lấy con người làm trung tâm. Qua đó giảm áp lực, bảo vệ sức khỏe, an toàn cho đồng nghiệp đang trên mỗi dây chuyền.
Anh Pháp còn được nhắc nhiều gắn với đào tạo, kèm cặp cho đồng nghiệp. Trong vai trò giảng viên nội bộ, từ năm 2020 đến nay anh đã đứng lớp truyền đạt kiến thức cho gần 1.500 công nhân. Đó là những buổi chia sẻ đánh thẳng vào nguyên tắc cơ bản, kỹ thuật thực chiến trên dây chuyền. Nhờ vậy giúp người lao động mới nhanh chóng hòa nhập, nắm bắt công việc và hiểu rõ về tiêu chuẩn chất lượng.
Cùng với đó, Pháp giúp chính những người thợ nâng tầm kiến thức, kỹ năng để vươn lên vị trí quản lý.
Thành quả là trong năm năm đã có 50 công nhân sản xuất trực tiếp vươn lên các vị trí chủ chốt qua hướng dẫn của anh. Trong đó, 46 người trở thành dây chuyền trưởng, hai người thành nhân viên cấp cao quản lý chất lượng và hai người được nâng bậc tương đương kỹ sư, thành quả cũng những giờ miệt mài của thầy và trò ở lại xưởng muộn sau giờ làm.
Anh còn đam mê hoạt động cộng đồng. Bước chân kỹ sư 9X ấy cùng công đoàn đơn vị đã in dấu nhiều nơi trên mọi miền Tổ quốc với các dự án an sinh xã hội ước tính giá trị trên 25 tỉ đồng.
Dự án "Ngôi trường Hy vọng Samsung" gần 24 tỉ đồng với phòng tin học, máy chiếu được dành tặng 300 trẻ nghèo ở Thanh Hóa, Quảng Ninh, Bến Tre hay mái ấm tình thương cho người nghèo ở Cà Mau, TP.HCM.
Sau cơn bão số 3 Yagi năm 2024, anh và công đoàn đã kêu gọi hỗ trợ công nhân viên tại Thái Nguyên và Lào Cai hơn 800 triệu đồng. Còn khi miền Tây đối mặt với hạn mặn, đơn vị đã tặng hệ thống dẫn nước ngọt, bồn nước, máy lọc nước hàng trăm triệu đồng đến U Minh (Cà Mau) và Sóc Trăng cùng nhiều hoạt động khác…
