Ẩn mình giữa dãy Himalaya hùng vĩ, ngôi làng Malana từ lâu đã được biết đến như một trong những cộng đồng bí ẩn và đặc biệt nhất thế giới. Nơi đây không chỉ thu hút du khách bởi cảnh sắc núi rừng hoang sơ, mà còn bởi những quy tắc kỳ lạ: người ngoài không được chạm vào người dân, và ngay cả việc mua bán cũng phải thực hiện theo cách “đặt tiền xuống đất”.
Đầu tháng 6/2026, một đoạn video ghi lại trải nghiệm của nữ du khách Ấn Độ Tushika Agarwal tại Malana bất ngờ lan truyền mạnh trên mạng xã hội, thu hút gần 20 triệu lượt xem chỉ trong thời gian ngắn.
Điều đáng nói trong video, thay vì đưa tiền trực tiếp cho người bán, cô đặt tiền xuống mặt đất trước cửa hàng. Sau đó, chủ tiệm nhặt tiền lên và khi trả lại tiền thừa, họ cũng đặt xuống một bề mặt để khách tự lấy. Toàn bộ quá trình giao dịch diễn ra mà không có bất kỳ sự tiếp xúc trực tiếp nào giữa hai bên.
Hình thức mua bán này khiến nhiều người xem vừa tò mò vừa khó hiểu, đồng thời đặt ra câu hỏi về những quy tắc đặc biệt đang được duy trì trong ngôi làng biệt lập này.
Tushika cho biết cô cũng không được phép bước vào bên trong cửa hàng và phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của địa phương. Theo cô, Malana là một trong số ít cộng đồng tại Ấn Độ vẫn giữ được lối sống tách biệt, bảo tồn mạnh mẽ bản sắc, tín ngưỡng và các tập tục đã tồn tại hàng trăm năm.
Malana nằm trong thung lũng Parvati thuộc bang Himachal Pradesh, Ấn Độ, ở độ cao khoảng 2.650m so với mực nước biển. Bao quanh là những dãy núi cao, rừng rậm nguyên sinh và các hẻm núi sâu, ngôi làng gần như bị cô lập với thế giới bên ngoài trong nhiều thế kỷ.
Chính sự biệt lập về địa lý này đã giúp Malana bảo tồn gần như nguyên vẹn những phong tục cổ xưa, tạo nên một cộng đồng mang bản sắc riêng biệt, khác xa với phần còn lại của Ấn Độ hiện đại.
Không có trung tâm thương mại, không có khách sạn sang trọng hay các điểm du lịch hiện đại, Malana vẫn giữ nguyên hình ảnh của một ngôi làng truyền thống với những ngôi nhà đá cổ, đường đi nhỏ hẹp và nhịp sống chậm rãi.
Điểm đặc biệt nhất khiến Malana nổi tiếng chính là “luật không chạm”. Theo quy định truyền thống, người ngoài tuyệt đối không được chạm vào cư dân địa phương, nhà cửa, đền thờ hoặc bất kỳ vật thể linh thiêng nào trong làng.
Trong đời sống tinh thần của người dân, vị thần Jamlu Devta được xem là đấng bảo hộ tối cao, người đặt ra luật lệ và bảo vệ cộng đồng. Mọi đền thờ, vật phẩm nghi lễ và khu vực linh thiêng đều được coi là thuộc quyền quản lý thiêng liêng của vị thần này.
Người dân tin rằng sự tiếp xúc của người ngoài có thể làm “mất đi sự thanh khiết” trong không gian tôn giáo và ảnh hưởng đến nghi lễ truyền thống. Vì vậy, quy định không chạm không chỉ là một tập tục xã hội, mà còn là nguyên tắc gắn liền với tín ngưỡng và bản sắc cộng đồng.
Không chỉ dừng lại ở việc không tiếp xúc với người dân, các quy định tại Malana còn mở rộng đến nhiều khía cạnh khác trong đời sống.
Du khách bị cấm chạm vào nhà ở, tường công trình, đền thờ, hiện vật tôn giáo và các khu vực được đánh dấu linh thiêng. Một số nơi còn có biển cảnh báo rõ ràng hoặc người dân trực tiếp nhắc nhở để tránh vi phạm.
Điều này khiến trải nghiệm du lịch tại Malana trở nên đặc biệt: mỗi hành động đều phải được cân nhắc kỹ lưỡng, từ việc đứng ở đâu, đi theo lối nào, cho đến cách quan sát và tương tác với môi trường xung quanh.
Dù lượng khách du lịch ngày càng tăng trong những năm gần đây, cộng đồng địa phương vẫn duy trì nghiêm ngặt các quy tắc truyền thống như một phần không thể tách rời của đời sống văn hóa.
Khác với nhiều điểm du lịch dễ tiếp cận bằng ô tô, hành trình đến Malana đòi hỏi sự kiên nhẫn và thể lực. Du khách chỉ có thể di chuyển đến điểm dừng gần làng, sau đó tiếp tục đi bộ khoảng 4 km đường núi để vào khu dân cư.
Con đường dẫn vào làng uốn lượn giữa thung lũng Parvati, với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ: rừng thông nguyên sinh, vách đá dựng đứng và những dòng suối chảy sâu dưới thung lũng. Đây cũng là một trong những lý do khiến Malana vẫn giữ được sự biệt lập tương đối cho đến ngày nay.
Mặc dù nổi tiếng với những quy định nghiêm ngặt, Malana không hoàn toàn đóng cửa với du khách. Xung quanh khu vực làng có một số nhà nghỉ nhỏ và homestay đơn giản, phục vụ những người muốn ở lại qua đêm.
Các quán ăn địa phương cũng cung cấp những món ăn truyền thống với thực đơn không quá đa dạng nhưng đủ để phục vụ nhu cầu cơ bản của khách du lịch. Tuy nhiên, trải nghiệm tại đây không hướng đến sự tiện nghi mà thiên về khám phá văn hóa và thiên nhiên.
Đến Malana, điều quan trọng nhất không phải là “check-in” hay chụp ảnh, mà là sự tôn trọng tuyệt đối đối với văn hóa địa phương. Du khách được yêu cầu đi theo lối chỉ dẫn, tuân thủ biển báo, xin phép trước khi chụp ảnh và tránh xâm nhập khu vực cấm.
Trải nghiệm tại đây vì thế mang đến một góc nhìn khác về du lịch: không chỉ là khám phá địa điểm mới, mà còn là sự học cách quan sát, lắng nghe và điều chỉnh hành vi để hòa hợp với cộng đồng bản địa.
Malana không chỉ là một ngôi làng trên bản đồ du lịch Ấn Độ, mà còn là minh chứng sống động cho việc một cộng đồng có thể gìn giữ bản sắc văn hóa của mình qua hàng thế kỷ, bất chấp sự thay đổi của thế giới bên ngoài.
Một chiếc áo phao tưởng như chỉ là vật dụng sinh tồn thông thường lại bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý khi được đấu giá với mức giá lên tới 23 tỷ đồng.
Không chỉ gây sốc vì con số "khủng", món đồ này còn gắn liền với một câu chuyện lịch sử đặc biệt, khiến giới sưu tầm và công chúng không khỏi tò mò về giá trị thật sự phía sau nó.
Cụ thể, một chiếc áo phao gắn liền với thảm họa đắm tàu Titanic disaster năm 1912 vừa được đấu giá thành công với mức giá hơn 670.000 bảng Anh (tương đương hơn 23 tỷ đồng), trở thành một trong những hiện vật có giá trị đặc biệt tại phiên đấu giá do nhà đấu giá Henry Aldridge & Son (Anh) tổ chức ngày 18/4.
Chiếc áo phao đặc biệt này từng thuộc về bà Laura Mabel Francatelli, một hành khách hạng nhất trên tàu RMS Titanic.
Trong khoảnh khắc sinh tử, bà đã sử dụng nó khi rời tàu và lên xuồng cứu sinh để thoát nạn. Bà cùng nhà thiết kế thời trang Lucy Duff Gordon và chồng là Cosmo Duff Gordon đều sống sót trên xuồng cứu sinh số 1, vốn chỉ chở 12 người dù có sức chứa tới 40 người.
Điều đáng chú ý là chiếc áo phao còn có chữ ký của bà Francatelli cùng những người có mặt trên xuồng cứu sinh, khiến hiện vật này càng trở nên hiếm có và mang giá trị lịch sử đặc biệt.
Một nhà sưu tập giấu tên đã mua lại qua điện thoại với mức giá 670.000 bảng Anh, vượt xa dự đoán ban đầu chỉ từ 250.000–350.000 bảng Anh.
Ngày 10/4/1912, tàu RMS Titanic khởi hành từ Southampton (Anh) trong chuyến hải trình đầu tiên tới New York (Mỹ). Tuy nhiên, chỉ 4 ngày sau, con tàu đã va phải băng trôi vào đêm 14/4 và chìm vào rạng sáng hôm sau, khiến 1.517 người thiệt mạng và chỉ 706 người sống sót.
Theo đại diện nhà đấu giá Andrew Aldridge, mức giá kỷ lục này cho thấy sức hút bền bỉ của câu chuyện Titanic disaster, đồng thời phản ánh sự trân trọng của giới sưu tầm đối với những chứng tích lịch sử còn sót lại từ thảm họa kinh hoàng này.
Khoảnh khắc xúc động này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc. Chiếc nhẫn cầu hôn được cho là làm từ mặt dây chuyền vàng mà Yu Xiao luôn mang theo suốt 5 năm chống chọi với ung thư.
Khi ấy, bác sĩ Yan Shu vẫn còn mặc áo bác sĩ sau ca làm việc chưa kịp thay ra. Nữ bác sĩ bật khóc ngay tại sảnh bệnh viện.
“5 năm rồi, tôi đã khỏe lại. Từ hôm nay, tôi đã có thể che chở cho em”, lời cầu hôn của nam diễn viên khiến nhiều người xúc động.
Ít ai biết phía sau khoảnh khắc ấy là hành trình dài chống chọi với bệnh tật và mối quan hệ được xây dựng từ những ngày tháng trong bệnh viện.
Yu Xiao là gương mặt quen thuộc trong nhiều bộ phim hình sự tại Trung Quốc. Cuối năm 2020, anh được chẩn đoán mắc bệnh bạch cầu lympho B cấp tính. Từ đó, mọi kế hoạch công việc đều phải tạm dừng để bước vào quá trình hóa trị và điều trị kéo dài.
Nam diễn viên từng chia sẻ rằng ở thời điểm ấy, điều anh nghĩ đến mỗi sáng không còn là công việc hay vai diễn, mà là mình còn bao nhiêu thời gian.
Sau nhiều lần chờ nguồn tủy phù hợp nhưng không thành công, Yu Xiao tình cờ đọc được thông tin về bác sĩ Yan Shu khi tìm nơi điều trị. Trong lần gặp đầu tiên, nữ bác sĩ dành khá nhiều thời gian xem bệnh án và giải thích kỹ hướng điều trị cho anh.
Theo Yan Shu, ngay cả khi không có người hiến hoàn toàn tương thích, bệnh nhân vẫn có thể ghép tế bào gốc tạo máu theo phương pháp bán hòa hợp từ người thân.
Tháng 4/2021, một người anh họ của Yu Xiao được xác định phù hợp để hiến tế bào gốc. Nam diễn viên sau đó bước vào ca ghép tủy.
Dù ca ghép thành công, quá trình hồi phục vẫn không hề dễ dàng. Khoảng nửa năm sau, Yu Xiao bị nhiễm trùng phổi nghiêm trọng, sốt cao kéo dài gần 20 ngày. Trong giai đoạn nguy kịch, bác sĩ Yan Shu thường xuyên ở lại kiểm tra tình trạng của anh sau mỗi ca trực.
Sau gần một tháng điều trị tích cực, tình trạng nhiễm trùng được kiểm soát và Yu Xiao dần hồi phục. Từ sau ca ghép, nam diễn viên phải tái khám thường xuyên. Ban đầu, những cuộc gặp giữa họ chỉ xoay quanh bệnh án và các chỉ số sức khỏe, nhưng theo thời gian, cả hai bắt đầu trò chuyện nhiều hơn về cuộc sống.
Yu Xiao cho biết anh dần có tình cảm với nữ bác sĩ nhưng không dám thổ lộ vì lo bệnh tình có thể tái phát bất cứ lúc nào. Trong khi đó, Yan Shu lại ấn tượng với sự lạc quan của bệnh nhân trong suốt quá trình điều trị. Đến năm 2023, khi sức khỏe ổn định hơn, cả hai mới chính thức hẹn hò.
Không chỉ chuyện tình cảm gây chú ý, nhiều người cũng tò mò về nữ bác sĩ đứng sau hành trình điều trị của nam diễn viên.
Yan Shu tốt nghiệp ngành y tại Đại học Hạ Môn, sau đó tiếp tục học cao học tại Đại học Y khoa Trung Quốc. Cô gia nhập Bệnh viện Yanda Ludaopei từ năm 2012, chuyên điều trị các bệnh lý huyết học và tham gia lĩnh vực ghép tế bào gốc tạo máu.
Theo truyền thông Trung Quốc, đến năm 2024, nữ bác sĩ đã tham gia hơn 400 ca ghép dị gen. Năm 2021, cô từng nhận giải thưởng nội bộ của bệnh viện dành cho các bác sĩ trẻ có tinh thần bền bỉ và nhiều nỗ lực trong công việc.
Hiện chuyện tình của nam diễn viên và nữ bác sĩ vẫn tiếp tục nhận được sự quan tâm tại Trung Quốc, không chỉ bởi màn cầu hôn ngay giữa bệnh viện, mà còn vì hành trình nhiều năm họ đã cùng nhau đi qua, từ những ngày đối mặt với bệnh tật cho đến khi có thể nắm tay nhau bước sang một chặng đường mới.
Vụ bé gái 4 tuổi ở phường Phú Diễn, Hà Nội tử vong hôm 6/5 do cha dượng và mẹ ruột bạo hành khiến nhiều người đặt câu hỏi về trách nhiệm của cộng đồng. Trước đó, hàng xóm cho biết thường nghe tiếng khóc thét mỗi tối nhưng không can thiệp vì nghĩ sự việc chưa nghiêm trọng.
Dưới các bài viết về sự việc trên VnExpress, nhiều độc giả thừa nhận từng chọn im lặng khi thấy dấu hiệu bạo hành vì e ngại "mang vạ vào thân".
Tiến sĩ Đặng Hoàng Ngân, chuyên gia tâm lý học phát triển trẻ em và thanh thiếu niên, ở Kanagawa, Nhật Bản cho rằng sự im lặng của đám đông xuất phát từ khoảng trống của hệ thống bảo vệ trẻ em.
Theo bà Ngân, nhiều người dân chưa quen với Tổng đài bảo vệ trẻ em 111 hoặc thiếu niềm tin vào việc bảo mật danh tính người báo tin. Người hàng xóm có thể ngại xen vào chuyện của nhà người khác, nhất là những nhà hành xử hung hãn. "Đừng chỉ trách hàng xóm khi trẻ bị bạo hành. Nếu chỉ dựa vào ý thức của từng người dân, khó tạo ra mạng lưới bảo vệ trẻ em bền vững", bà nói.
Để giải quyết tận gốc rễ, bà Ngân dẫn chứng mô hình tại Nhật Bản. Quốc gia này không đặt trọng tâm vào việc xử lý hậu quả, mà ưu tiên phát hiện nguy cơ và can thiệp sớm.
Nhật Bản xây dựng mạng lưới giám sát chéo, quy trách nhiệm cho giáo viên, bác sĩ, hộ sinh, nhân viên phúc lợi và chính quyền địa phương. Khi giáo viên phát hiện học sinh có vết bầm tím lặp lại, hoặc bác sĩ thấy dấu hiệu thương tích bất thường mà người chăm sóc không thể giải thích hợp lý, họ có quyền báo cáo nghi ngờ bạo hành. Trong một số trường hợp, trẻ được tách khỏi gia đình tạm thời để xác minh.
"Nhật Bản chấp nhận khả năng cảnh báo nhầm, nhưng ưu tiên sự an toàn của trẻ ở mức cao nhất", chuyên gia cho biết.
Để tránh quy chụp, mọi nghi vấn được đối chiếu với "Sổ tay mẹ và bé" – tài liệu lưu trữ toàn bộ lịch sử y tế, tiêm chủng và phát triển của trẻ em Nhật Bản từ sơ sinh đến 6 tuổi. Hệ thống phân định rõ rệt giữa việc trẻ bị thương do phụ huynh bất cẩn trong khoảnh khắc với tình trạng bỏ bê, bạo hành kéo dài.
Đặc biệt, Nhật Bản sử dụng các chuyến thăm nhà chủ động làm "công cụ phòng ngừa". Tại tỉnh Kanagawa, hộ sinh, bác sĩ hoặc cán bộ phúc lợi đến tận nhà kiểm tra sức khỏe và môi trường nuôi dưỡng theo các mốc phát triển của trẻ, bắt đầu từ hai tháng tuổi. Việc này được thực hiện ngay cả khi phụ huynh không đăng ký.
Nhân sự chuyên môn sẽ kiểm tra cân nặng, vòng đầu, quan sát dấu hiệu bất thường trên cơ thể trẻ và môi trường sống. Họ cũng đặt nhiều câu hỏi cụ thể như ai ngủ cùng em bé, cha mẹ có thay phiên chăm sóc con hay không, người mẹ có thời gian nghỉ ngơi hay ra ngoài thư giãn không. Những chuyến thăm này không phải để "kiểm tra", mà để hỗ trợ cha mẹ trước khi khủng hoảng xảy ra.
Ngoài trò chuyện, các chuyên gia cũng quan sát những dấu hiệu khó che giấu như mùi thuốc lá trong nhà, ánh mắt của cha mẹ, cách đáp ứng nhu cầu của trẻ hay bầu không khí trong gia đình. Những tín hiệu này có thể dẫn tới hỗ trợ ngay lập tức hoặc được ghi nhận để theo dõi sát hơn.
Song song đó, các địa phương cung cấp mạng lưới hỗ trợ gồm lớp kỹ năng làm cha mẹ, đường dây nóng giảm áp lực sau sinh và dịch vụ giữ trẻ khẩn cấp. "Không ai tự nhiên biết cách làm cha mẹ", bà Ngân nói. "Có người đang cố gắng hết sức nhưng vẫn kiệt quệ. Có người bước vào vai trò cha mẹ khi bản thân còn đầy tổn thương và áp lực. Nếu được hỗ trợ sớm, nhiều hành vi bạo lực có thể được ngăn chặn trước khi trở thành bi kịch".
Đánh giá về hệ thống của Việt Nam, bà Ngân xem việc bổ sung nhân viên công tác xã hội và nhà tâm lý lâm sàng tại các trạm y tế cơ sở thời gian qua là một bước tiến. Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý các đơn vị này cần chủ động tiếp cận các gia đình có trẻ nhỏ thay vì chờ đợi sự chủ động từ người dân.
"Khi đó, không chỉ trẻ em được bảo vệ sớm hơn mà nhiều cha mẹ cũng có cơ hội được giúp đỡ trước khi áp lực biến thành điều gây đau đớn cho con cái", bà nói.
