Cơ quan Dự báo Thời tiết Quốc gia Mỹ (NWS) hôm 28/6 cho biết nhiệt độ nguy hiểm đến mức kỷ lục sẽ lan rộng 2/3 diện tích nước Mỹ, tập trung ở khu vực miền trung và miền đông.
Tại các khu vực bao gồm Ohio, một phần của Bắc Carolina và Washington D.C., nhiệt độ và độ ẩm cao sẽ đặc biệt nguy hiểm đối với những người có vấn đề về hô hấp và người cao tuổi.
Theo NWS, với sự kết hợp của độ ẩm cao, nhiệt có thể đạt 38-43 độ C. Phần lớn miền trung và miền đông nước Mỹ đang ở trong tình trạng nguy cơ nắng nóng từ trung bình đến nghiêm trọng, có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe đối với những người không được bổ sung nước hoặc làm mát, NWS lưu ý.
Một số khu vực của Iowa, Missouri và Kansas cũng đang ở trong tình trạng cảnh báo nắng nóng cực độ. Vòm nhiệt là nguyên nhân gây ra đợt nắng nóng này. Đây là hiện tượng xảy ra khi một khối không khí rất nóng đứng yên trên một khu vực và bị mắc kẹt dưới một “cái nắp” phía trên bề mặt Trái đất.
Nhưng nhiệt độ cao không phải là mối lo ngại duy nhất, nhà dự báo thời tiết Bryan Putnam của NWS cho biết.
“Nhiệt độ thực tế dao động từ 32 đến gần 40 độ C rõ ràng là rất nóng. Tuy nhiên, khi kết hợp với độ ẩm cao, chỉ số cảm nhận nhiệt sẽ tăng mạnh lên trên 40 độ C, và đây mới là mức nhiệt cơ thể thực sự cảm thấy”, ông Putnam nói.
Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ (NWS) cảnh báo nguy cơ nắng nóng cực đoan tại khu vực bờ Tây sẽ còn tiếp diễn sau ngày quốc khánh 4/7. Ban ngày, chỉ số cảm nhận nhiệt có thể lên tới 38-40 độ C, trong khi ban đêm trời vẫn oi bức.
Ông Putnam nói rằng những người tụ tập ngoài trời trong dịp cuối tuần ngày 4/7, bao gồm cả việc xem pháo hoa vào ban đêm, nên thận trọng.
Ngày 28/6, Cơ quan quản lý khẩn cấp bang Missouri khuyến cáo người dân nên “chủ động lên kế hoạch và hạn chế tối đa việc ở ngoài trời trong thời gian dài”. Cơ quan này cũng nhấn mạnh cần “sơ cứu ngay lập tức” nếu phát hiện bất kỳ ai có dấu hiệu sốc nhiệt hoặc kiệt sức do nắng nóng.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, các bệnh lý thường gặp do nắng nóng bao gồm kiệt sức, phát ban và sốc nhiệt. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như buồn nôn, đau đầu, lú lẫn hoặc chóng mặt.
"Tôi đã có cuộc điện đàm rất hiệu quả với Thủ tướng Bibi Netanyahu của Israel, sẽ không có lực lượng quân sự nào được điều đến Beirut. Tất cả binh sĩ đang trên đường đến đó đều đã quay đầu trở về", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội ngày 1/6, sử dụng biệt danh thân mật của Thủ tướng Benjamin Netanyahu.
Lãnh đạo Mỹ thêm rằng ông cũng có cuộc điện đàm rất tốt với Hezbollah, khẳng định nhóm vũ trang Lebanon đã đồng ý chấm dứt giao tranh. "Israel không tấn công họ và họ sẽ không tấn công Israel", ông cho hay.
Thủ tướng Netanyahu dường như tỏ ra hoài nghi tuyên bố của ông Trump, nói rằng Israel sẽ tấn công Beirut nếu Hezbollah không ngừng hành động quân sự. "Tôi đã nói chuyện với Tổng thống Trump, nói rằng nếu Hezbollah không ngừng tấn công thành phố và công dân của chúng tôi, Israel sẽ tập kích các mục tiêu ở Beirut", ông nói.
Tổng thống Trump giữ nguyên lập trường, khẳng định lãnh đạo Israel đã "quay đầu quân đội" và từ bỏ kế hoạch thực hiện cuộc tấn công lớn vào Beirut, nhắc lại tuyên bố rằng Hezbollah và Israel đã đồng ý ngừng bắn. "Hãy xem điều đó kéo dài bao lâu. Hy vọng là mãi mãi!", ông viết trên mạng xã hội.
Lebanon cùng ngày xác nhận Hezbollah đã chấp nhận đề nghị của Mỹ về ngừng tấn công Israel để đổi lấy Israel chấm dứt tập kích phía nam Beirut.
Hassan Fadlallah, nghị sĩ của Hezbollah trong quốc hội Lebanon, cho biết lập trường của nhóm là "yêu cầu lệnh ngừng bắn toàn diện trên toàn lãnh thổ Lebanon". Hezbollah cũng nhận trách nhiệm về nhiều cuộc tấn công vào các mục tiêu Israel, chủ yếu ở miền nam Lebanon, kể cả sau tuyên bố của ông Trump.
Iran trước đó cho biết lệnh ngừng bắn ở Lebanon vẫn là điều kiện then chốt cho mọi thỏa thuận với Mỹ, cảnh báo sẽ mở "các mặt trận mới" do Israel tấn công Lebanon.
Trong một bài đăng trên Truth Social trong ngày 1/6, Tổng thống Trump nói rằng "các cuộc đàm phán với Cộng hòa Hồi giáo Iran đang tiếp tục với tốc độ nhanh chóng". Tuy nhiên, khi trả lời phỏng vấn của CNBC qua điện thoại, ông tuyên bố "không quan tâm" nếu các cuộc đàm phán với Iran sụp đổ. "Thẳng thắn mà nói tôi nghĩ chúng bắt đầu trở nên nhàm chán", ông nói.
Cơ quan Quản lý Giao thông thành phố Leipzig (LVB) ở Đức thông báo ngừng dịch vụ tàu điện cho đến 3h30 ngày 29/6 do thời tiết nắng nóng liên tục làm ảnh hưởng đến an toàn vận hành.
Theo LVB, nhiệt độ cao đã khiến lớp keo trám khe co giãn của bề mặt nhựa đường và bê tông bị chảy ra, dính vào ghi chuyển hướng và đường ray, đe dọa đến khả năng di chuyển an toàn của tàu điện trong thành phố.
Lớp keo này là vật liệu chuyên dụng có gốc nhựa đường kết hợp cao su hoặc silicone, polyurethane có tính đàn hồi cao, được bơm vào các khe nứt, khe co giãn trên rãnh đặt đường ray tàu điện, ngăn nước mưa, bụi bẩn và hóa chất lọt xuống nền đường bên dưới.
Chất trám này sẽ co giãn theo các khối bê tông và nhựa đường, nhằm bảo vệ kết cấu của đường ray, giúp chúng không bị nứt vỡ. Tuy nhiên, dưới ánh nắng gay gắt trong nhiều ngày và áp lực từ việc tàu di chuyển, vật liệu này có thể mất độ bền, trở nên mềm, dính và dịch chuyển khỏi vị trí ban đầu.
Tại Leipzig, lớp keo bị chảy ra đã tràn vào các rãnh đường ray rồi vón cục lại ở nhiều điểm trong mạng lưới, đe dọa an toàn vận hành. LVB đã huy động toàn bộ lực lượng nhân sự để đưa 50 đoàn tàu về xưởng làm sạch phần nhựa bám ở gầm tàu.
Tất cả tuyến tàu điện ở thành phố thuộc bang Sachsen này đều bị ảnh hưởng, trong khi hệ thống xe buýt vẫn hoạt động theo đúng lịch trình.
Tình hình tương tự cũng được ghi nhận ở thành phố Nuremberg, bang Bavaria. Cơ quan giao thông vận tải của thành phố cho hay nhiệt độ cao đã làm mềm mặt đường, khiến xe điện không thể hoạt động an toàn. Các tuyến xe buýt thay thế đã được bố trí trong thời gian tàu điện ngừng hoạt động.
Cơ quan Khí tượng Đức (DWD) ngày 28/6 ghi nhận nhiệt độ cao kỷ lục mới trong ngày thứ ba liên tục với mức nhiệt 41,7 độ C, trong bối cảnh nhiều nước Tây Âu đang trải qua đợt nắng nóng chưa từng thấy.
Nhiệt độ cao nhất được ghi nhận tại thị trấn Neissemunde thuộc bang Brandenburg. Nhiệt độ cao nhất trước đó được ghi nhận tại bang Sachsen-Anhalt với mức 41,5 độ C hôm 27/6. Thị trấn Bad Muskau, bang Sachsen, cũng ghi nhận mức nhiệt tương tự.
Theo các nhà khoa học, đợt nắng nóng hiện nay ở Tây Âu được thúc đẩy bởi mô hình thời tiết gọi là "khối chặn Omega", gồm một vùng áp cao lớn nằm giữa hai vùng áp thấp. Khối chặn này "nhốt" không khí nóng từ sa mạc Sahara, tạo thành vòm nhiệt thiêu đốt nhiều quốc gia châu Âu suốt nhiều ngày.
Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus ngày 28/6 cảnh báo châu Âu là lục địa nóng lên nhanh nhất Trái Đất, tăng nhanh gấp đôi trung bình toàn cầu.
"Ngay lúc này, khoảng 150 triệu người đang phải sống trong nắng nóng cực đoan. Đã có hàng trăm ca tử vong, trường học phải đóng cửa, lưới điện đang quá tải", ông Ghebreyesus cho hay. WHO đã ghi nhận hơn 1.300 ca tử vong "vượt mức dự kiến" trên khắp châu Âu có thể liên quan đến nền nhiệt cao bất thường.
Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) ngày 12/5 cho biết lá chắn Vòm Vàng dự kiến tiêu tốn khoảng 1.200 tỷ USD để phát triển, biên chế và vận hành trong vòng 20 năm. Con số này cao hơn hai lần so với ước tính được CBO công bố cùng kỳ năm ngoái.
Theo CBO, riêng chi phí mua sắm hệ thống đã chiếm hơn 1.000 tỷ USD, trong đó khoảng 70% dành cho lớp đánh chặn ngoài không gian với 7.800 vệ tinh. Lá chắn Vòm Vàng sẽ bao phủ toàn bộ lãnh thổ Mỹ, trong đó có bang Alaska và Hawaii, có khả năng đối phó đòn đánh của đối thủ khu vực như Triều Tiên.
Dù vậy, CBO cảnh báo hệ thống vẫn có nguy cơ quá tải nếu đối đầu với cuộc tấn công toàn diện từ những cường quốc ngang hàng như Nga và Trung Quốc.
"Hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia (NMD) được đánh giá có năng lực vượt trội hơn tất cả vũ khí phòng thủ mà Mỹ đang biên chế. Tuy nhiên, nó không phải lá chắn bất khả xâm phạm hay có khả năng đối phó cuộc tấn công quy mô lớn như Nga và Trung Quốc có thể tiến hành", CBO cho biết.
NMD là thuật ngữ được CBO sử dụng để đề cập lá chắn Vòm Vàng.
Văn phòng phụ trách chương trình Vòm Vàng thuộc Lầu Năm Góc từ chối bình luận về đánh giá trên.
Tổng thống Trump hồi tháng 1 ký sắc lệnh phát triển hệ thống phòng không với tên gọi "Vòm Sắt của Mỹ" nhằm bảo vệ toàn bộ lãnh thổ trước tên lửa hiện đại của đối phương. Giới chức Mỹ sau đó đổi tên tổ hợp thành Vòm Vàng, dường như để phân biệt với hệ thống Vòm Sắt của Israel.
Dự án Vòm Vàng sẽ mở rộng các phương tiện phòng thủ mặt đất như tên lửa đánh chặn, cảm biến và hệ thống chỉ huy, bổ sung những thành phần đặt ngoài không gian với nhiệm vụ phát hiện, theo dõi và bắn hạ mối đe dọa trên quỹ đạo.
Michael Guetlein, giám đốc chương trình Vòm Vàng, hồi tháng 3 cho biết chi phí về "cấu trúc mục tiêu" của chương trình đã tăng thêm 10 tỷ USD, lên mức 185 tỷ USD. Dù vậy, chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định ước tính này dường như chỉ tính đến một phần cấu trúc của Vòm Vàng.
Quân chủng Vũ trụ Mỹ đã trao các hợp đồng với tổng trị giá lên tới 3,2 tỷ USD cho 12 công ty để phát triển những hệ thống đánh chặn tên lửa đặt trên không gian, với kỳ vọng chúng sẽ giúp quân đội Mỹ phá hủy mối đe dọa sớm hơn so với dùng khí tài mặt đất.
Lầu Năm Góc cho biết về lâu dài, các doanh nghiệp có thể giành được những hợp đồng trị giá 1,8-3,4 tỷ USD mỗi năm. Dù vậy, chi phí phát triển ban đầu rất cao và các công ty dự kiến phải tự bỏ khoản vốn từ 200 triệu đến hai tỷ USD.
Những doanh nghiệp hàng đầu ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ như Lockheed Martin, Northrop Grumman, Boeing và RTX nhiều khả năng sẽ cạnh tranh để giành hợp đồng chế tạo thành phần trong Vòm Vàng.
"Cái gọi là 'Vòm Vàng' của Tổng thống Mỹ chẳng khác nào món quà khổng lồ dành cho doanh nghiệp quốc phòng, còn người lao động Mỹ sẽ phải gánh toàn bộ chi phí", thượng nghị sĩ Jeff Merkley, đảng viên Dân chủ và thành viên cấp cao trong Ủy ban Ngân sách Thượng viện Mỹ, cho biết.
