Bác sĩ day dứt, đau lòng vì nhiều trẻ đuối nước bị sơ cứu sai

Thông tin từ Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, 3 trẻ đuối nước tuổi từ 6-14 được đưa đến Khoa Cấp cứu chống độc trong 2 ngày cuối tuần.

Trong đó, một em đã mãi mãi không trở về, hai em khác đang phải giành giật từng cơ hội sống với nguy cơ di chứng nặng nề suốt đời.

TS.BS Lê Ngọc Duy, Trưởng Khoa Cấp cứu chống độc chia sẻ: “Điều khiến chúng tôi day dứt nhất là nhiều trẻ đuối nước vẫn bị sơ cứu sai: dốc ngược, vác chạy, chờ nước chảy ra rồi mới ép tim”.

Theo TS Duy, năm nào khoa cũng tiếp nhận nhiều trẻ đuối nước, trong đó, những trẻ được tiếp cận sơ cứu đúng ngay từ đầu, được ép tim khi ngừng tuần hoàn, tiên lượng thường tốt hơn, có nhiều cơ hội trở về cuộc sống bình thường.

Trong khi đó, những trẻ bị sơ cứu sai cách, như dốc ngược người rồi chạy, nhiều ca diễn biến nặng, ảnh hưởng não, thậm chí không qua khỏi.

Trong khi đó, PGS.TS Hoàng Bùi Hải, Trưởng khoa Cấp cứu – Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cũng phải thốt lên: “Nhìn cách sơ cứu trẻ đuối nước (dốc ngược em bé) qua một clip tại 1 bể bơi ở khu vực gần bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Cơ sở Hoàng Mai mà tôi thấy đau lòng”.

Thông tin ban đầu, tại bể bơi xảy ra tình huống một em bé bị đuối nước. Khi được vớt lên, em bé được sơ cứu bằng cách dốc ngược đầu.

Sau khi được đưa vào viện cấp cứu, các bác sĩ đã tái lập được tuần hoàn của bệnh nhi, đặt ống, thở máy và chuyển sang Bệnh viện Nhi Trung ương, tiên lượng rất nặng.

Xin hãy đọc để biết cách sơ cứu đúng cách!

Theo TS Duy, dốc ngược trẻ và chạy là sai lầm thường gặp trong sơ cứu đuối nước có thể khiến trẻ nguy kịch, tổn thương thần kinh nặng thậm chí tử vong.

“Dốc ngược trẻ lên vai rồi chạy sẽ làm cho các dịch ở dạ dày trào ngược hít vào đường thở và làm chậm trễ hồi sức tim phổi (ép tim/thổi ngạt), làm mất thời gian vàng để cấp cứu trẻ, thậm chí gây thêm các tổn thương cho trẻ”, bác sĩ khuyến cáo.

Thời gian chịu đựng thiếu oxy của não tối đa 4-5 phút. Vì thế, khi trẻ bị đuối nước ngừng tim, cần hồi sức tim phổi ngay để trẻ có cơ hội được cứu sống.

“Nguyên nhân chính gây tử vong ở trẻ đuối nước là tổn thương não do thiếu oxy. Nếu không ép tim, thổi ngạt kịp thời sẽ dẫn tới tổn thương não không hồi phục, gây tử vong hoặc di chứng thần kinh.

Vì thế, khi thấy một trẻ bị đuối nước không tỉnh, không thở, ngừng tim thì cần phải hồi sức tim phổi (ép tim – thổi ngạt) ngay và làm liên tục đến khi trẻ thở trở lại. Trong quá trình hồi sức tim phổi, tuyệt đối không ngừng hồi sức tim phổi nếu trẻ chưa có nhịp thở và khi có nhân viên y tế đến.

Sau khi trẻ có nhịp thở, cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế để tiếp tục kiểm tra và theo dõi các biến chứng sau đuối nước.

Cùng quan điểm này, PGS Hải lưu ý: “Xin hãy nhớ: khi phát hiện trẻ đuối nước, hãy gọi cấp cứu, kiểm tra phản ứng và bắt đầu CPR (hồi sức tim phổi) ngay nếu trẻ ngừng thở hoặc thở bất thường. Đừng dốc ngược trẻ. Đừng chờ nước chảy ra. Đừng để những phút vàng bị đánh mất”.

Theo PGS Hải, nguy cơ đuối nước luôn hiện hữu, có thể xảy ra với bất cứ ai. Khi gặp một người bị đuối nước, cần thực hiện sơ cứu theo các bước sau:

– Gọi người xung quanh đến hỗ trợ, nhanh chóng đưa nạn nhân lên bờ.

7 dấu hiệu cảnh báo bệnh tiểu đường type 2

– Ưu tiên xác định được tình trạng ngừng tuần hoàn để tiến hành hồi sinh tim phổi càng sớm càng tốt.

– Thổi ngạt bằng cách hít một hơi thật sâu rồi ngậm miệng nạn nhân thổi một hơi thật mạnh, lặp lại lần thứ 2, việc này cần phải tiến hành ngay khi có thể, khi nạn nhân đã được kéo đến chỗ nông hơn, ít nguy hiểm hơn, khi chân người cứu chạm đất.

– Nếu nạn nhân không tỉnh trở lại sau 2 lần thổi ngạt đủ mạnh làm ngực phồng lên thì cần tiến hành ngay hồi sinh tim phổi kết hợp ép tim và thổi ngạt.

“Đặt nạn nhân nằm ngửa trên bờ, đặt cườm tay lên giữa ngực ép mạnh xuống, tốc độ nhanh 100 đến 120 lần/phút; cứ sau 30 lần ép tim ngoài lồng ngực, thổi ngạt 2 lần. Phải làm liên tục cho đến khi có đơn vị cấp cứu ngoại viện, nhân viên y tế đến hỗ trợ. Hạn chế tối đa gián đoạn ép tim ngoài lồng ngực”, PGS Hải lưu ý.

Ông cũng nhấn mạnh, hồi sức tim phổi là phương pháp đúng nhất khi sơ cứu bệnh nhân đuối nước. Các phương pháp như Heimlich, dốc ngược nạn nhân để nước tống ra từ phổi không mang lại giá trị gì nên tuyệt đối không làm mất thời gian, hãy tập trung để ép tim cho nạn nhân.

Việc tập trung cấp cứu nạn nhân liên tục, kiên trì hàng giờ có thể mang lại cơ hội sống cho người bệnh. Chỉ chuyển nạn nhân đến bệnh viện khi đã thở trở lại, khi tuần hoàn được tái lập. Vận chuyển bằng xe chuyên dụng, kể cả người đã tự thở vẫn có nguy cơ suy hô hấp sau đó do nước đã vào phổi, nên vẫn phải vận chuyển vào bệnh viện.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo, cần đẩy mạnh phòng ngừa đuối nước bằng cách cấm trẻ em dưới 4 tuổi bơi trong bể bơi (có thể giảm được 80% vụ đuối nước ở trẻ); có người giám sát bể bơi; có người bơi cùng; dùng phao cá nhân.

Các bể cạn, toilet, thùng chứa nước ăn, nước rửa cần có che chắn, có nắp, khoá; cấm trẻ con chơi gần; phải có cảnh báo với người đi qua.

PGS Hải cũng đề xuất phải tập huấn an toàn cho nhân viên các bể bơi, khu bãi tắm.

Các bước sơ cứu đuối nước đúng cách:

Dưới đây là video “Cấp cứu trẻ bị đuối nước” đúng cách, mọi người có thể áp dụng khi gặp tình huống trẻ đuối nước:

Tin Gốc: Dân Trí

Sức Khỏe

Phát hiện 'hóa chất vĩnh cửu' trong 98,8% mẫu máu xét nghiệm

Posted on 15-05-2026 by Tin Tức

Một nghiên cứu mới tại Mỹ phát hiện các "hóa chất vĩnh cửu" trong 98,8% mẫu máu người được xét nghiệm, theo trang ScienceAlert ngày 13-5.

PFAS là nhóm hóa chất tổng hợp gồm hơn 15.000 loại khác nhau. Chúng được gọi là "hóa chất vĩnh cửu" vì có khả năng tồn tại rất lâu trong môi trường mà gần như không bị phân hủy tự nhiên.

PFAS được sử dụng rộng rãi để sản xuất các vật liệu chống nước, chống dầu và chịu nhiệt, xuất hiện trong chảo chống dính, bao bì thực phẩm, quần áo chống thấm, mỹ phẩm, đồ điện tử và nhiều sản phẩm công nghiệp khác.

Nghiên cứu, do phòng thí nghiệm độc chất học NMS Labs tại Mỹ thực hiện, thu thập dữ liệu từ 10.566 mẫu huyết thanh và huyết tương gửi tới phòng thí nghiệm để xét nghiệm PFAS.

Kết quả cho thấy chỉ khoảng 0,18% mẫu máu chứa duy nhất một loại PFAS. Phần lớn các mẫu đều chứa nhiều loại PFAS cùng lúc.

Phát hiện này đặc biệt quan trọng vì tác động tổng hợp của nhiều hóa chất kết hợp có thể khác hoàn toàn so với từng chất riêng lẻ. Các hợp chất có thể cộng hưởng, làm tăng độc tính hoặc tạo ra những ảnh hưởng chưa thể dự đoán.

Hướng dẫn mới của Hiệp hội Tim mạch về nên và không nên ăn gì để tốt cho tim?

Một trong những hóa chất được phát hiện phổ biến nhất là PFHxS, hợp chất thường dùng trong dệt may, nội thất và chất kết dính, xuất hiện trong 97,9% mẫu máu. Trước đây, các nghiên cứu trên động vật từng cho thấy PFHxS có thể ảnh hưởng đến gan và hệ miễn dịch, khiến nhiều quốc gia hạn chế hoặc cấm sử dụng chất này.

Nhóm nhấn mạnh rằng nghiên cứu hiện chỉ kiểm tra 13 loại PFAS phổ biến nhất nên tổng lượng hóa chất thực tế trong cơ thể người có thể còn cao hơn nhiều.

Ngoài ra, nghiên cứu chỉ xác định sự hiện diện của PFAS chứ chưa đo nồng độ cụ thể. Do đó chưa thể kết luận mức độ nguy hiểm chính xác đối với từng cá nhân.

Dù vậy, ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy PFAS có liên hệ với quá trình lão hóa tế bào nhanh hơn, biến đổi thần kinh và nguy cơ mắc một số loại ung thư. Tuy mối quan hệ nhân quả trực tiếp chưa được xác nhận hoàn toàn, giới khoa học cho rằng bằng chứng đang ngày càng tích lũy.

Nghiên cứu mới phát hiện hơn 70 tổ hợp PFAS khác nhau trong các mẫu xét nghiệm, cho thấy vấn đề ô nhiễm hóa chất này có thể phức tạp hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây.

Các nhà nghiên cứu hy vọng kết quả sẽ giúp định hướng các đánh giá rủi ro trong tương lai, đồng thời hỗ trợ xây dựng các hướng dẫn y tế và sức khỏe cộng đồng rõ ràng hơn.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Journal of Occupational and Environmental Hygiene.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Sức Khỏe

Mặc đồ ẩm, đau đầu khi trời lạnh có gây đột quỵ? Bác sĩ giải đáp

Posted on 25-06-2026 by Tin Tức

Thời tiết lạnh và ẩm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, nhưng không trực tiếp gây đột quỵ. Điều quan trọng hơn là kiểm soát tốt huyết áp, tiểu đường, tuân thủ điều trị và nhận biết những dạng đau đầu thực sự có liên quan đến nguy cơ đột quỵ.

Bác sĩ chuyên khoa 1 Đào Duy Khoa, Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết tồn tại mối liên hệ giữa thời tiết, nhiệt độ môi trường và nguy cơ đột quỵ, nhưng chúng chỉ ảnh hưởng gián tiếp. Việc một số người thường xuyên mặc quần áo ẩm, mang giày ẩm vào mùa mưa không liên quan trực tiếp đến nguy cơ đột quỵ. Còn rất nhiều yếu tố khác mọi người cần cân nhắc như điều hòa nội môi cơ thể thay đổi, các vấn đề huyết áp, tiểu đường, sự tuân thủ thuốc men, trạng thái sức khỏe tinh thần… khi trời lạnh.

“Theo tây y, tình trạng đột quỵ xảy ra do tắc mạch máu thường được gây ra bởi cục máu đông, tức những bệnh lý nào tạo ra cục máu đông thì mới gây đột quỵ trực tiếp. Do đó, việc người dân mặc đồ ẩm, đồ lạnh, vớ lạnh… vào mùa mưa chủ yếu chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe chung thông qua bệnh lý về da hoặc sức đề kháng, dẫn tới việc dễ bị cảm, nhiễm siêu vi, ho, sốt, đau nhức…”, bác sĩ Duy Khoa chia sẻ.

Bên cạnh đó, trước quan niệm “đau đầu khi trời lạnh dễ gây đột quỵ” ở một số người, bác sĩ Đào Duy Khoa cho biết thời tiết thay đổi đúng là có thể khởi phát hoặc làm nặng thêm một số cơn đau đầu. Tuy nhiên, đa số trường hợp đau vùng gáy hoặc đau đầu thông thường không phải là dấu hiệu của đột quỵ.

Hai dạng đau đầu nguyên phát thường gặp nhất là đau đầu migraine (đau nửa đầu) và đau đầu căng cơ. Đau đầu căng cơ thường liên quan đến stress và trạng thái cảm xúc tiêu cực.

Đặc biệt, theo bác sĩ Khoa, đau đầu migraine - thường gặp nhất ở phụ nữ trẻ tuổi - là loại được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ đột quỵ; cơn đau thường xuất hiện ở một bên đầu, có tính chất giật theo nhịp mạch. Các nghiên cứu cho thấy người mắc migraine có nguy cơ đột quỵ cao hơn khoảng 2 - 3 lần so với người bình thường, dù mối liên quan này chưa hoàn toàn chặt chẽ.

Vì sao ăn khuya có thể hại gan?

Điều kiện thời tiết âm u, độ ẩm hoặc nhiệt độ thay đổi cũng có thể tác động đến tâm trạng, làm các cơn đau đầu căng cơ hoặc migraine xuất hiện hoặc nặng hơn.

Bác sĩ cũng lưu ý, một số loại đau đầu thứ phát, đặc biệt là đau đầu mới xảy ra lần đầu tiên, khởi phát đau đột ngột dữ dội có thể là biểu hiện của đột quỵ xuất huyết trong não hoặc xuất huyết khoang dưới nhện. Nếu đau đột ngột như chích điện hoặc như kim châm ở vùng mặt, nguyên nhân thường do đau dây thần kinh tam thoa.

Do đó, người dân cần đi khám sớm nếu có các dấu hiệu đau đầu bất thường, không nên tự chẩn đoán và điều trị tại nhà.

Bác sĩ Duy Khoa khuyên, khi thời tiết hoặc nhiệt độ thay đổi, quan trọng nhất là giữ cơ thể ổn định, hạn chế thay đổi nhiệt độ hoặc môi trường đột ngột vì có thể ảnh hưởng đến nguy cơ đột quỵ, tim mạch.

Cần sinh hoạt và làm việc điều độ, vừa phải. Duy trì tập thể dục đều đặn, nhưng không nên tập vào những lúc thời tiết khắc nghiệt như nắng nóng gay gắt hoặc độ ẩm cao. Theo bác sĩ Khoa, tập thể dục vì lý do sức khỏe chứ không phải “vì thành tích”, nên chọn những lúc an toàn để tập luyện. Bên cạnh đó, nên bổ sung nước và điện giải đầy đủ để tránh mất nước; đồng thời giữ ấm kỹ mỗi khi trời lạnh, đặc biệt ở người lớn tuổi nhằm phòng tránh các biến cố tim mạch không mong muốn.

Tin Gốc: Thanh Niên