Các khuyến nghị này cung cấp một khuôn khổ về cách ăn uống để ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh tim, vốn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở Hoa Kỳ trong hơn một thế kỷ qua. Dưới đây là những điều bạn cần biết.
Ưu tiên protein thực vật hơn protein từ thịt
Đối với protein động vật, hướng dẫn vẫn khuyến nghị nên ăn cá và hải sản vì những protein nạc này cũng giàu omega-3.
Bên cạnh đó, nên hạn chế ăn thịt đỏ vì hàm lượng chất béo bão hòa cao và có thể dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch. Khi bạn cố gắng giảm thiểu nguy cơ và bệnh tim mạch, bạn cũng cần chú ý giảm chất béo bão hòa và tăng cường chất xơ cùng các vi chất dinh dưỡng.
Nhấn mạnh hơn về chất béo không bão hòa
Trong khi hướng dẫn trước đây của AHA về chất béo không bão hòa tập trung cụ thể vào dầu ăn (như khuyến nghị sử dụng dầu ôliu thay vì bơ), thì hướng dẫn mới khuyến nghị rộng rãi hơn các thực phẩm giàu chất béo không bão hòa thay vì các thực phẩm giàu chất béo bão hòa.
Ăn nhiều chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol xấu LDL, dẫn đến nguy cơ mắc bệnh tim và đột quỵ
Mức độ ảnh hưởng của chất béo bão hòa đến sức khỏe tim mạch vẫn còn gây tranh cãi – một số nghiên cứu cho thấy ít hoặc không có tác động đối với những người có nguy cơ mắc bệnh tim thấp, nhưng AHA đã tìm thấy bằng chứng mạnh mẽ hơn để ủng hộ khuyến nghị của mình.
Chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol LDL xấu, nhưng LDL cao không phải là yếu tố độc lập quyết định sức khỏe tim mạch hoặc nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Các yếu tố nguy cơ là sự kết hợp của lipid máu, các chỉ số viêm, di truyền, thói quen sinh hoạt.
Tác động của sữa nguyên kem đối với sức khỏe
Tác động của sữa đối với sức khỏe, đặc biệt là đối với tim mạch, cũng đang được tranh luận. Sữa nguyên kem có hàm lượng chất béo bão hòa cao, nhưng các nghiên cứu mới chỉ ra rằng chế độ ăn nhiều sữa không gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tim mạch, bất kể hàm lượng chất béo là bao nhiêu.
Nghiên cứu vẫn đang tiếp diễn, nhưng có sự khác biệt giữa chất béo bão hòa của sữa chất béo bão hoà của thịt đỏ. Hướng dẫn Chế độ ăn uống cho người Mỹ giai đoạn 2025-2030 cho rằng nên sử dụng sữa nguyên kem.
Mặc dù vẫn còn nhiều tranh cãi, Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) vẫn giữ nguyên khuyến nghị về sữa ít béo và không béo, có hàm lượng chất béo bão hòa thấp hơn so với các lựa chọn nguyên kem.
Cần hạn chế thực phẩm siêu chế biến
Tương tự như hướng dẫn dinh dưỡng trước đây của AHA, các khuyến nghị mới cũng khuyên không nên ăn thực phẩm siêu chế biến.
Chế độ ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến có thể dẫn đến nhiều hậu quả xấu cho sức khỏe, bao gồm thừa cân và béo phì, bệnh tim mạch, tiểu đường loại 2.
Điểm khác biệt trong hướng dẫn mới là sự kêu gọi sự thay đổi trên thị trường để cung cấp các lựa chọn lành mạnh hơn với giá cả phải chăng hơn, bởi thực phẩm siêu chế biến thường rẻ hơn thực phẩm nguyên chất.
Vai trò của kali trong việc kiểm soát huyết áp
Ngoài việc hạn chế lượng natri nạp vào cơ thể, các hướng dẫn mới hiện nay khuyến nghị bổ sung thêm kali để giúp kiểm soát huyết áp. Huyết áp cao (tăng huyết áp) là nguy cơ có thể phòng ngừa hàng đầu đối với bệnh tim mạch.
Trong cơ thể, lượng natri dư thừa có thể khiến bạn giữ nước, làm tăng thể tích máu và tăng huyết áp. Trong khi đó, kali giúp cơ thể bài tiết natri qua nước tiểu và làm giãn mạch máu, giúp hạ huyết áp.
Natri và kali hoạt động giống như bập bênh. Chúng hoạt động tốt nhất khi ở trạng thái cân bằng. Nhưng bổ sung thêm kali có thể mang lại những tác động rất có lợi cho huyết áp.
Hạn chế đồ uống có cồn
Trong khi các hướng dẫn trước đây của AHA cho phép uống từ một đến hai ly mỗi ngày, các khuyến nghị mới có lập trường nghiêm ngặt hơn và không chỉ định lượng uống an toàn. Khi nói đến việc tiêu thụ rượu, càng tránh càng tốt.
Các nghiên cứu đang nghiêng về việc loại bỏ hoàn toàn rượu để bảo vệ sức khỏe tim mạch tối ưu.
Vì nghiên cứu vẫn đang tiếp diễn, các khuyến nghị không cấm hoàn toàn rượu đối với sức khỏe tim mạch. Nhưng các khuyến nghị mới cho rằng không có lượng rượu nào là an toàn đối với nguy cơ mắc một số loại ung thư nhất định, bao gồm ung thư miệng, thực quản, vú, gan và đại trực tràng.
Nhiều người lựa chọn trứng luộc cho bữa sáng để nhẹ bụng và lành mạnh. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo thói quen này có thể khiến não bộ thiếu hụt lượng "đường" cần thiết, dẫn đến mất tập trung và phản ứng chậm.
Không ít người có thói quen ăn sáng nhẹ nhàng để tránh cảm giác nặng bụng, trong đó trứng luộc thường được ưu tiên chọn làm món chính vì nghĩ rằng vừa bổ dưỡng vừa tốt cho sức khỏe. Dù vậy, chuyên gia dinh dưỡng lưu ý nếu bữa sáng chỉ có duy nhất trứng luộc, cơ thể sẽ dễ rơi vào trạng thái thiếu hụt chất bột đường (carbohydrate) - nguồn nguyên liệu cốt lõi của não bộ. Hệ quả là năng lượng bị thiếu hụt, khiến tinh thần uể oải, phản ứng chậm chạp và kém tập trung.
Trứng rất bổ dưỡng nhưng thiếu đi "nguồn năng lượng" cốt lõi
Trong một bài phân tích trên chuyên trang sức khỏe của Nhật Bản, chuyên gia dinh dưỡng Megumi Kawaguchi cho biết trứng luộc là nguồn cung cấp protein chất lượng cao, đồng thời rất giàu các dưỡng chất như vitamin B2, B12, D, sắt và kẽm. Nhóm chất này hỗ trợ đắc lực cho quá trình phục hồi cơ thể và bổ sung dinh dưỡng cơ bản.
Tuy nhiên, nếu chỉ dùng trứng luộc làm bữa sáng thì lại chưa thực sự phù hợp. Lý do là khi cơ thể vừa thức dậy vào buổi sáng, lượng glycogen dự trữ trong gan đã ở mức thấp. Lúc này, não bộ cần glucose để vận hành, trong khi trứng luộc lại hoàn toàn thiếu đi lượng chất đường bột quan trọng này. Nếu chỉ ăn mỗi trứng, cơ thể sẽ không được cung cấp đủ năng lượng, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất làm việc và học tập.
Giảm khả năng tập trung, thiếu hụt năng lượng vận động
Bà Megumi Kawaguchi chỉ ra rằng, đối với những người cần suy nghĩ trong thời gian dài, một bữa sáng chỉ có trứng luộc đồng nghĩa với việc khiến "bộ não khởi động trong tình trạng pin yếu". Những nhóm đối tượng đòi hỏi sự tập trung cao độ như dân văn phòng khi họp hành hay học sinh khi nghe giảng sẽ rất dễ rơi vào trạng thái tư duy chậm chạp, nhanh mệt mỏi, làm suy giảm hiệu suất và khả năng phán đoán.
Bên cạnh những người làm việc trí óc, nhóm đối tượng phải tiêu hao nhiều thể lực cũng cần lưu ý. Nếu bữa sáng chỉ ăn một hoặc hai quả trứng luộc, hàm lượng calo nạp vào cơ thể ở mức thấp rõ rệt. Điều này dễ dẫn đến cảm giác đói cồn cào ngay trong buổi sáng, từ đó gây ảnh hưởng tiêu cực đến bữa trưa, khiến bạn có xu hướng ăn bù vô độ - một thói quen hoàn toàn không tốt cho sức khỏe.
Ăn trứng luộc đúng cách thế nào
Trước thực trạng này, chuyên gia Megumi Kawaguchi gợi ý bản thân trứng luộc không có lỗi và hoàn toàn có thể dùng cho bữa sáng. Điều quan trọng nằm ở cách phối hợp thực phẩm: bạn cần kết hợp thêm một lượng chất bột đường vừa phải.
Cụ thể, bạn có thể ăn kèm trứng luộc với "cơm trắng, bánh mì gối, hoặc cơm nắm", hoặc bổ sung thêm "trái cây, rau xanh" để tăng cường chất xơ và vitamin. Cách kết hợp này không chỉ giúp nạp đủ năng lượng cho cơ thể mà còn giữ cho tinh thần của bạn ổn định, minh mẫn hơn suốt cả ngày.
Ngày 12-6, Sở Y tế TP.HCM cho biết theo báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp (chủ đầu tư), đến cuối năm 2026 thành phố có thể khởi công hai dự án Bệnh viện Chấn thương và Bệnh viện Đa khoa thực hành 500 giường.
Đây là hai dự án lớn được HĐND TP.HCM thông qua chủ trương đầu tư vào tháng 12-2025, với tổng vốn gần 8.800 tỉ đồng và hiện đang hoàn thiện phương án thiết kế.
Địa điểm xây dựng mới Bệnh viện Chấn thương tại xã Tân Nhựt (TP.HCM) với tổng mức đầu tư hơn 4.200 tỉ đồng, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp làm chủ đầu tư.
Dự án có khối nhà chính bao gồm 1 tầng hầm và 10 tầng cao các khu khám chuyên khoa, cận lâm sàng, khoa phẫu thuật…
Mục tiêu đầu tư nhằm xây dựng Bệnh viện Chấn thương đầu tiên tại Việt Nam với cơ sở hiện đại, chất lượng cao, phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh cho người dân trên địa bàn và khu vực lân cận, đồng thời giảm tải cho các bệnh viện nội thành.
Về sự cần thiết để đầu tư công trình, theo UBND TP.HCM, hiện nay Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình TP.HCM đang trong tình trạng quá tải nghiêm trọng. Bệnh nhân phải nằm dọc hành lang, nguy cơ nhiễm khuẩn - đặc biệt sau phẫu thuật - tăng cao, trong khi cơ sở vật chất đã xuống cấp, diện tích chật hẹp và không còn đáp ứng nhu cầu điều trị.
Bệnh viện Chấn thương sẽ được xây dựng trong giai đoạn từ năm 2026 - 2030.
Dự án xây dựng Bệnh viện Đa khoa thực hành 500 giường thuộc Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch nằm tại xã Tân Nhựt, TP.HCM với tổng mức đầu tư hơn 4.700 tỉ đồng, do Ban Quản lý đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp làm chủ đầu tư.
Hiện Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch là trường y khoa lớn duy nhất chưa có bệnh viện thực hành chuẩn và trường phải ký kết gửi sinh viên đến hàng chục bệnh viện trong hệ thống y tế.
Việc phân tán thực hành, không tập trung dẫn đến chất lượng không đồng nhất, không đảm bảo chuẩn đầu ra. Ngoài việc phục vụ người dân, bệnh viện còn là nơi thực hành, đào tạo chuyên môn và nghiên cứu khoa học cho hơn 12.000 sinh viên và 2.000 cán bộ, giảng viên.
Sở Y tế TP.HCM cho biết với Cụm y tế chuyên sâu Tân Kiên, hiện khu vực này đang từng bước hình thành với nhiều công trình y tế, đào tạo và nghiên cứu quy mô lớn đã và đang được triển khai.
Cụm y tế Tân Kiên đã có sự hiện diện của Bệnh viện Nhi đồng thành phố, Bệnh viện Truyền máu Huyết học, Trung tâm Xét nghiệm hiện đại cùng cơ sở đào tạo của Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch.
Ngoài các dự án nêu trên, có ba công trình trọng điểm đang được triển khai gồm Trung tâm Ngân hàng máu, Trung tâm Xét nghiệm và Trung tâm Cấp cứu 115 mới.
Đối với Cụm y tế chuyên sâu thành phố Thủ Đức, hiện khu vực này đang từng bước được định hình với hệ thống bệnh viện, cơ sở đào tạo và các dự án y tế trọng điểm của thành phố.
Ngoài các cơ sở hiện hữu như Bệnh viện Ung bướu TP.HCM cơ sở 2, Bệnh viện Đa khoa thành phố Thủ Đức, Bệnh viện Lê Văn Thịnh, Bệnh viện Quân dân y miền Đông cùng nhiều cơ sở đào tạo nhân lực y tế, thành phố đang tiếp tục nghiên cứu mở rộng quy mô và bổ sung thêm các bệnh viện chuyên khoa nhằm hoàn thiện hệ sinh thái y tế chuyên sâu tại khu vực này.
Ngày 22-6, thông tin từ Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp TP.HCM, các bác sĩ ở bệnh viện này đã tiếp nhận và điều trị cho 15 công nhân bị nhiễm độc chì mạn tính nghề nghiệp. Cả 15 bệnh nhân này đều làm việc tại một công ty sản xuất ắc quy và tiếp xúc trực tiếp với chì trong nhiều năm.
Các bệnh nhân được tiếp nhận điều trị rải rác từ ngày 8-6 đến nay. Trước đó, những người này được công ty đưa đến kiểm tra và điều trị theo từng đợt, trung bình khoảng 23 người mỗi đợt nhằm không làm gián đoạn hoạt động sản xuất.
Qua khai thác bệnh sử, hầu hết những bệnh nhân này làm việc ở các công đoạn có nguy cơ phơi nhiễm chì cao như đúc lưới cực, trét cao chì lên lưới cực hoặc hàn các lá ắc quy. Đây là môi trường phát sinh nhiều bụi chì và hơi oxit chì do nhiệt độ cao. Nhiều người có thâm niên làm việc từ 5 năm đến hơn 10 năm trước khi xuất hiện triệu chứng.
Kết quả tầm soát cho thấy các trường hợp có nồng độ chì trong máu trên 40 µg/dL đều được chẩn đoán nhiễm độc chì mạn tính nghề nghiệp. Trong nhóm bệnh nhân đang điều trị, nhiều người có chỉ số chì trong máu vượt 100 µg/dL, cao hơn nhiều so với ngưỡng an toàn.
Các triệu chứng thường gặp khi nhập viện gồm đau quặn bụng từng cơn, mệt mỏi kéo dài, ăn uống kém, đau đầu, chóng mặt và da xanh xao. Một số trường hợp nặng xuất hiện viền chì màu xám đen ở lợi.
Bệnh viện cũng ghi nhận một số bệnh nhân bị biến chứng thần kinh ngoại biên với biểu hiện tê bì đầu chi, giảm cảm giác, yếu cơ và ảnh hưởng đến khả năng vận động tinh, tuy chưa ghi nhận tổn thương não nghiêm trọng.
Về điều trị, bệnh nhân được sử dụng các thuốc thải chì, kết hợp phục hồi chức năng, vật lý trị liệu và bổ sung canxi, sắt, kẽm cùng vitamin C để hỗ trợ quá trình hồi phục. Mỗi liệu trình điều trị thường kéo dài từ 2 - 4 tuần, tùy theo đáp ứng và mức độ giảm nồng độ chì trong máu.
Theo các bác sĩ, nếu được phát hiện sớm, người bệnh có khả năng phục hồi tốt. Tuy nhiên nhiễm độc chì kéo dài có thể để lại nhiều di chứng như tổn thương thận mạn tính, suy giảm nhận thức, loãng xương do chì tích tụ trong xương và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở nam giới.
Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp TP.HCM nhận định đây là một trong những chùm ca nhiễm độc chì tập thể có quy mô lớn từ cùng một cơ sở sản xuất được tiếp nhận trong thời gian gần đây.
Bệnh viện đang phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), Sở Y tế để cung cấp số liệu dịch tễ liên quan đến chùm ca bệnh, hỗ trợ đánh giá môi trường lao động và đưa ra các khuyến nghị y tế nhằm cải thiện hệ thống thông gió, thay đổi quy trình công nghệ giảm nguy cơ phơi nhiễm chì cho người lao động.
Đến thời điểm hiện tại, sức khỏe của 15 bệnh nhân đều có tiến triển khả quan. Các cơn đau bụng giảm rõ rệt, tinh thần ổn định hơn và chỉ số chì trong máu đang được theo dõi sát theo phác đồ điều trị.
