Ngày 30/6, ThS.BS Trần Thị Bích Kim, Phó Trưởng khoa Hồi sức tích cực – Chống độc (ICU) của Bệnh viện Nhi đồng 2 (TPHCM) cho biết, các bác sĩ nơi này vừa có hành trình gần 2 tháng giành lại sự sống và khả năng vận động cho một cháu bé gặp tai nạn nghiêm trọng.
Liệt tứ chi sau cú ngã tại nhà
Bé N.C.Đ.T. (9 tuổi) bị chấn thương cột sống cổ sau tai nạn té ngã tại nhà, được đưa vào bệnh viện địa phương điều trị nhưng tình trạng yếu liệt tay chân ngày càng nặng. Lo lắng, gia đình chuyển trẻ đến tuyến trên.
Ngay khi tiếp nhận bệnh nhi, các y bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng 2 đã khẩn trương thăm khám, đánh giá và thực hiện chụp MRI cột sống cổ. Kết quả cho thấy bé tổn thương rất nghiêm trọng, đốt sống C2 trượt ra sau gây chèn ép nặng đoạn tủy cổ cao.
Thậm chí, bác sĩ đánh giá tình trạng chấn thương cột sống của bệnh nhân có thể đe dọa chức năng vận động, hô hấp và cả tính mạng của trẻ.
Lúc này, khoa ICU lập tức phối hợp với khoa Ngoại Thần kinh, đồng thời nhận được sự hỗ trợ chuyên môn từ khoa Nhi của Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TPHCM để hội chẩn liên chuyên khoa. Ca phẫu thuật cấp cứu được triển khai khẩn trương, với mục tiêu giải ép tủy và cố định cột sống cổ.
BSCKI Nguyễn Thành Đô, Phó Trưởng khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 2 chia sẻ, ê-kíp điều trị đã thực hiện kết hợp xương cột sống cổ C1-C2 bằng dụng cụ lối sau, giúp giải phóng chèn ép thần kinh và tái lập sự ổn định cho cột sống cổ.
Theo bác sĩ Đô, đây là một trong những kỹ thuật khó và thách thức bậc nhất ở lĩnh vực ngoại thần kinh và phẫu thuật cột sống, khi khu vực cột sống C1-C2 có cấu trúc giải phẫu vô cùng phức tạp, không gian thao tác rất hẹp và có động mạch sống nằm sát vùng can thiệp.
Chỉ một sai lệch nhỏ vài mi-li-mét trong quá trình can thiệp cũng dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như tổn thương tủy sống, liệt tứ chi, suy hô hấp, thậm chí đe dọa tính mạng. Sau ca phẫu thuật, hành trình hồi phục của trẻ vẫn còn nhiều thử thách. Suốt gần 2 tháng, bệnh nhi tiếp tục được chăm sóc tích cực, kết hợp vật lý trị liệu mỗi ngày.
Từ tình trạng yếu liệt tứ chi hoàn toàn, hiện tại sức cơ tay chân của bé cải thiện rõ rệt. Bệnh nhi đang từng bước lấy lại khả năng vận động, mở ra hy vọng trở lại cuộc sống bình thường trong tương lai.
Bác sĩ Trần Thị Bích Kim nhấn mạnh, chấn thương cột sống cổ ở trẻ em là tình trạng đặc biệt nguy hiểm, có thể xảy ra từ những tai nạn sinh hoạt tưởng chừng đơn giản. Điều quan trọng là nhận biết sớm mức độ nguy hiểm, hạn chế di chuyển trẻ không đúng cách và nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên sâu để xử trí kịp thời.
Lâm nguy vì nuốt dị vật nguy hiểm
Còn tại Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TPHCM), vừa qua đơn vị đã tiếp nhận bé M.Q. (5 tuổi, ngụ tỉnh Quảng Ngãi) trong tình trạng đau bụng do nuốt phải dị vật. Bệnh sử ghi nhận cách nhập viện 3 tiếng, trẻ ăn sáng và than đau bụng, người bủn rủn, môi tái, chướng bụng.
Tại phòng khám ban đầu, kết quả chụp X-quang cho thấy có dị vật trong cơ thể. Khi người mẹ gặng hỏi, bé trai mới kể chiều hôm trước đã nuốt nhiều cục nam châm vào miệng. Ngay sau đó, em được chuyển đi cấp cứu.
Khi nhập Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, trẻ được hội chẩn liên khoa gồm Tiêu hóa, Ngoại tổng hợp và Chẩn đoán hình ảnh. Do nghi ngờ có nhiều viên nam châm hút dính với nhau trong lòng ruột, các bác sĩ quyết định chỉ định phẫu thuật lấy dị vật.
Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi, toàn bộ dị vật nam châm đã được lấy ra thành công. Sau quá trình theo dõi và điều trị, sức khỏe bệnh nhi dần ổn định và đã được xuất viện.
Theo bác sĩ điều trị, nam châm là một trong những dị vật nguy hiểm nhất đối với trẻ em, đặc biệt là trẻ nhỏ ở độ tuổi tò mò, thích khám phá mọi thứ xung quanh nên thường hay cầm, cho vào miệng hoặc nuốt các vật lạ.
Khi nuốt từ hai viên trở lên hoặc nuốt cùng các dị vật kim loại khác, lực hút giữa các nam châm có thể gây thủng ruột, hoại tử hoặc nhiễm trùng ổ bụng nghiêm trọng.
Bác sĩ cảnh báo, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý để các vật nhỏ, dễ nuốt xa khỏi tầm tay trẻ em; hạn chế cho trẻ ăn các loại trái cây có hạt lớn, hoặc loại bỏ hạt trước khi ăn; tập cho trẻ ăn chậm, nhai kỹ, không nói chuyện hay đùa giỡn trong lúc ăn.
Ngoài ra, cha mẹ phải luôn quan sát trẻ trong lúc ăn uống và vui chơi để kịp thời phát hiện các tình huống nguy hiểm.
Động thái này được kỳ vọng giúp người dân địa phương và du khách dễ tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao hơn ngay tại Hồ Tràm, thay vì phải di chuyển xa hoặc chuyển viện khi gặp các vấn đề sức khỏe ngoài khả năng xử trí của tuyến cơ sở.
Đợt đầu tiên có 10 bác sĩ, điều dưỡng từ Bệnh viện Nhi đồng 1, An Bình, Đa khoa Khu vực Thủ Đức và Bệnh viện Mắt Bà Rịa - Vũng Tàu đến làm việc. Theo kế hoạch, mỗi đợt luân phiên kéo dài một tháng. Ngoài việc khám điều trị, các bác sĩ tuyến trên sẽ "cầm tay chỉ việc", chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ hội chẩn từ xa cho nhân viên y tế địa phương nhằm nâng dần năng lực điều trị tại chỗ.
Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết Hồ Tràm được chọn là điểm khởi đầu của chương trình nâng cao năng lực y tế khu vực do nơi đây phát triển nhanh về du lịch, dịch vụ và dân cư, kéo theo nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn. Hiện Trung tâm Y tế khu vực Hồ Tràm vẫn thiếu nhân lực ở một số chuyên khoa, trong khi lượng khách du lịch ngày càng tăng.
Theo ông Thượng, mô hình này được triển khai dựa trên kinh nghiệm hỗ trợ chuyên môn cho Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo trước đó. Tại Hồ Tràm, bốn bệnh viện sẽ phụ trách các nhóm chuyên khoa khác nhau, gồm nhi khoa, cấp cứu - hồi sức, nội khoa, ngoại khoa, chấn thương chỉnh hình và mắt. Trên cơ sở đó, địa phương sẽ từng bước hình thành hệ thống chăm sóc sức khỏe đủ năng lực phục vụ cả người dân địa phương lẫn du khách.
Theo định hướng của ngành y tế TP HCM, khi chất lượng khám chữa bệnh tại chỗ được nâng lên, Hồ Tràm không chỉ là điểm nghỉ dưỡng mà còn có thể trở thành điểm đến du lịch y tế trong tương lai.
Hồ Tràm là khu vực ven biển thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), cách trung tâm TP HCM khoảng 120 km. Những năm gần đây, nơi đây phát triển nhanh với hàng loạt khu nghỉ dưỡng, khách sạn cao cấp, thu hút lượng lớn du khách. Sự gia tăng dân cư và khách du lịch kéo theo nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn, đặc biệt trong các tình huống cấp cứu, tai nạn hoặc bệnh lý phát sinh trong thời gian lưu trú.
Nhiều loại quả như nho, sầu riêng, dứa, táo, chuối, hồng xiêm, xoài...có chứa một lượng cồn nhất định. Nguyên nhân là trong các loại quả chín chứa đường cao nên dễ bị lên men, sau đó chuyển hóa thành ethanol (cồn) hoặc bản thân thực phẩm đã lên men có chứa cồn. Đặc biệt, sầu riêng có hàm lượng đường rất lớn, chín, lên men nhanh.
Tuy nhiên, lượng cồn trong hoa quả rất ít, không giống như khi chúng ta trực tiếp uống. Ăn sầu riêng cũng không ảnh hưởng đến việc điều khiển phương tiện giao thông, dù hơi thở chứa cồn.
Để an toàn, bạn nên súc miệng kỹ bằng nước sạch vài lần và uống nhiều nước. Việc này giúp làm sạch lượng đường và cồn bám trong kẽ răng, khoang miệng. Sau đó, bạn nên chờ khoảng 15-30 phút, để lượng cồn tự nhiên trong sầu riêng bay hơi hoàn toàn.
Trong trường hợp hy hữu nếu bạn vừa ăn xong mà bị dừng xe thổi nồng độ cồn và máy báo nhận diện, bạn hoàn toàn có quyền giải trình với lực lượng chức năng rằng mình vừa ăn trái cây (sầu riêng, vải, chôm chôm...) và xin phép ngồi nghỉ 15-20 phút, súc miệng bằng nước lọc trước khi thực hiện thổi lại.
Bạn có thể thử ước tính lượng bia rượu uống và thời gian cơ thể thải hết cồn, bằng cách điền các chỉ số vào bảng dưới đây:
Thực tế không có con số chính xác tuyệt đối sau uống rượu bia sau bao lâu mới được lái xe, hay sau bao lâu uống rượu bia thì hết nồng độ cồn trong cơ thể. Nó phụ thuộc vào lượng bia rượu uống và cơ địa từng người. Những người chức năng gan suy yếu hoặc cơ thể chuyển hóa chậm hơn thì nồng độ cồn chuyển hóa sẽ lâu hơn nhiều.
Các chuyên gia khuyến cáo nam không nên uống quá hai đơn vị cồn một ngày, nữ không quá một đơn vị cồn một ngày và không uống quá 5 ngày một tuần. Một đơn vị cồn tương đương 10 g cồn nguyên chất chứa trong dung dịch uống, tức khoảng 3/4 chai hay lon bia 330 ml (5%) hoặc một cốc bia hơi 330 ml hay một ly rượu vang 100 ml (13,5%) hay một chén rượu mạnh 30 ml (40%).
Ngay từ lúc chuẩn bị đi làm mỗi sáng, Jalaj Jha đã cảm thấy cơ thể hoàn toàn cạn kiệt năng lượng. Chàng trai 24 tuổi thức dậy trong một căn phòng chật hẹp ở thủ đô Delhi. Chiếc quạt máy cũ kỹ chỉ thổi ra những luồng khí nóng hầm hập. Vừa lau lớp bụi bám trên chiếc xe máy, người lao động tự do này vừa chuẩn bị bước vào ca giao hàng tạp hóa kéo dài 12 tiếng. Giữa thời tiết khắc nghiệt, anh Jha chỉ chợp mắt khoảng ba hoặc bốn giờ. Khi thức dậy, anh thấy mệt mỏi rã rời và có cảm giác cơ thể đang trì trệ kéo ghì bản thân xuống.
Mới 7h sáng nhưng nhiệt kế đã chạm mốc 30 độ C. Vào ban ngày, mức nhiệt có thể tăng vọt qua ngưỡng 45 độ C. Tuần qua, Delhi ghi nhận ngày tháng 5 nóng nhất trong hai năm qua cùng với đêm ngột ngạt nhất suốt 14 năm. Tình hình càng trở nên tồi tệ khi Cục Khí tượng Ấn Độ phát đi cảnh báo vàng cho thành phố. Cơ quan này dự báo hiện tượng nắng nóng gay gắt tiếp tục diễn ra trong những ngày tới với nhiệt độ ban ngày dao động quanh ngưỡng 44 đến 46 độ C.
Cuộc khủng hoảng khí hậu đang biến các đô thị lớn tại Nam Á và Đông Nam Á thành những cái bẫy nhiệt khổng lồ. Báo cáo từ Tổ chức Quốc tế về Lòng dũng cảm của Con người (PCI) chỉ ra tình trạng ban đêm ngày càng nóng hơn kết hợp với hiệu ứng đảo nhiệt đô thị đang tước đoạt cơ hội phục hồi sinh học của cơ thể con người. Nhiệt lượng kẹt lại bên trong các thành phố có mật độ xây dựng dày đặc.
Thực trạng này khiến hàng triệu lao động kiệt sức ngay cả trước khi một ngày làm việc mới bắt đầu. Những số liệu thực tế đã củng cố mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Tờ The Hindu đăng tải báo cáo ước tính Ấn Độ thiệt hại khoảng 100 tỷ USD do sụt giảm năng suất lao động từ các đợt nắng nóng.
Đối với tài xế công nghệ hay người bán hàng rong sống trong các khu trọ chật chội thiếu thông gió, giấc ngủ tự nhiên đã trở thành một thứ xa xỉ. Các nhà nghiên cứu thuộc PCI mô tả tình trạng kiệt quệ tích tụ này bằng khái niệm "thâm hụt phục hồi". Người dân bắt đầu ngày mới khi cơ thể đã cạn mòn sinh lực. Sự thiếu ngủ kéo dài không chỉ làm giảm năng suất làm việc mà còn kích phát tâm lý lo âu và tình trạng suy nhược thần kinh.
Bà Ameena Kidwai, nhà nghiên cứu của PCI, nhận định tác động của nắng nóng diễn ra một cách âm thầm và dần bủa vây người lao động. Yếu tố thời tiết khắc nghiệt tàn phá từ không gian sống đến nơi làm việc. Khảo sát của PCI trên 2.200 lao động nhập cư cho thấy gần 80% người trả lời khẳng định nắng nóng cực đoan đang đảo lộn sinh kế của gia đình họ.
Nhiều cá nhân ghi nhận mức thu nhập sụt giảm do không thể làm việc trọn ca. Cùng lúc đó, họ phải chi tiêu nhiều hơn cho nước uống và chi phí y tế. Họ cũng phải liên tục chống chọi với chứng đau đầu mạn tính hoặc tình trạng mất nước trong suốt ngày dài mưu sinh ngoài trời.
Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) ước tính hơn 70% lực lượng lao động tại châu Á phải làm việc trong cái nóng quá mức. Liên Hợp Quốc bổ sung dữ liệu cho thấy khi nhiệt độ đạt ngưỡng 33 đến 34 độ C, hiệu suất của những công việc đòi hỏi thể lực có thể giảm tới 50%.
Mối đe dọa này càng trở nên khốc liệt hơn tại các quốc gia như Ấn Độ, nơi gần 90% người lao động đang kiếm sống trong nền kinh tế phi chính thức. Mặc dù chính quyền Delhi đã lập các trạm cấp nước công cộng hay khuyến cáo điều chỉnh giờ làm việc, các chuyên gia y tế đánh giá những biện pháp này vẫn mang tính đối phó thụ động. Chúng chưa giải quyết trực tiếp nhu cầu sống còn của nhóm cư dân sinh hoạt trong điều kiện nhiệt độ cực đoan.
Anh Ajay Kumar, 32 tuổi, một người bán rau trên vỉa hè tại vùng ngoại ô Delhi, là minh chứng điển hình cho vòng lặp suy kiệt này. Mỗi ngày, anh phải kéo chiếc xe ba bánh nặng nề qua những làn đường kẹt xe hầm hập sau khi đi bộ 7 km mua hàng. "Mỗi ngày đầu tôi đều quay cuồng vì nắng nóng. Nhưng tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp tục làm việc để nuôi gia đình", anh Kumar, ông bố của 4 đứa con nhỏ, chia sẻ.
Trở về căn phòng trọ gỉ sét không có hệ thống thông gió ở ngoại ô, anh Kumar không có đủ tiền mua một chiếc quạt điều hòa hơi nước khi thu nhập ít ỏi chỉ khoảng 300 đến 400 rupee (3-4 USD). "Tôi luôn mang theo một ít nước và làm ướt chiếc khăn gamcha (khăn quàng cổ truyền thống). Điều đó giúp đầu tôi bớt nóng hơn", anh nói.
Vào ban đêm, gia đình anh thường phải lên ngủ trên sân thượng lộ thiên của tòa nhà vì không khí bên trong phòng nóng bức tới mức nghẹt thở. "Nhưng ngay cả như vậy, tôi vẫn phải nằm trằn trọc nhiều tiếng đồng hồ mới có thể vào giấc", anh chia sẻ.
