Gan là một trong những cơ quan nội tạng quan trọng nhất, đảm nhiệm nhiều chức năng thiết yếu đồng thời đóng vai trò “giải độc”, loại bỏ các chất có hại khỏi cơ thể. Khi gan khỏe mạnh, toàn bộ cơ thể cũng hoạt động hiệu quả hơn. Vì vậy, chế độ ăn uống hỗ trợ bảo vệ và làm sạch gan là rất cần thiết.
Các loại quả mọng như việt quất và nam việt quất giàu anthocyanin – chất chống oxy hóa có thể bảo vệ gan khỏi nhiều dạng tổn thương, tăng cường khả năng miễn dịch của gan. Thêm chúng vào sữa chua, sinh tố, nước ép để tăng thêm chất dinh dưỡng có lợi cho gan.
Gan là một trong những cơ quan nội tạng quan trọng nhất, đảm nhiệm nhiều chức năng thiết yếu đồng thời đóng vai trò “giải độc”, loại bỏ các chất có hại khỏi cơ thể. Khi gan khỏe mạnh, toàn bộ cơ thể cũng hoạt động hiệu quả hơn. Vì vậy, chế độ ăn uống hỗ trợ bảo vệ và làm sạch gan là rất cần thiết.
Các loại quả mọng như việt quất và nam việt quất giàu anthocyanin – chất chống oxy hóa có thể bảo vệ gan khỏi nhiều dạng tổn thương, tăng cường khả năng miễn dịch của gan. Thêm chúng vào sữa chua, sinh tố, nước ép để tăng thêm chất dinh dưỡng có lợi cho gan.
Củ dền cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa. Thực phẩm này có thể cải thiện dòng chảy của mật, từ đó hỗ trợ quá trình phân giải, đào thải độc tố qua gan.
Củ dền cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa. Thực phẩm này có thể cải thiện dòng chảy của mật, từ đó hỗ trợ quá trình phân giải, đào thải độc tố qua gan.
Cà phê chứa polyphenol – hợp chất có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm, góp phần giảm nguy cơ phát triển xơ gan. Uống khoảng 2-3 tách cà phê mỗi ngày có thể giúp bảo vệ gan trước tác động của rượu bia hoặc chế độ ăn kém lành mạnh.
Cà phê chứa polyphenol – hợp chất có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm, góp phần giảm nguy cơ phát triển xơ gan. Uống khoảng 2-3 tách cà phê mỗi ngày có thể giúp bảo vệ gan trước tác động của rượu bia hoặc chế độ ăn kém lành mạnh.
Tỏi là loại thực vật đa dụng, chứa các hợp chất có lợi. Khi sử dụng thường xuyên, tỏi có thể giúp bảo vệ tim mạch, gan, hệ miễn dịch, hệ tiêu hóa và nhiều chức năng khác của cơ thể. Điều này là do tỏi chứa allicin – hợp chất có đặc tính chống oxy hóa và kháng khuẩn.
Tỏi là loại thực vật đa dụng, chứa các hợp chất có lợi. Khi sử dụng thường xuyên, tỏi có thể giúp bảo vệ tim mạch, gan, hệ miễn dịch, hệ tiêu hóa và nhiều chức năng khác của cơ thể. Điều này là do tỏi chứa allicin – hợp chất có đặc tính chống oxy hóa và kháng khuẩn.
Thảo mộc và gia vị như oregano (kinh giới tây), xô thơm hoặc hương thảo giàu polyphenol – hợp chất có lợi cho cả gan và tim mạch. Sử dụng các gia vị này thường xuyên còn giảm lượng muối nạp vào từ khẩu phần ăn. Quế, rau mùi, nghệ, gừng cũng có khả năng hỗ trợ gan thải độc tố.
Thảo mộc và gia vị như oregano (kinh giới tây), xô thơm hoặc hương thảo giàu polyphenol – hợp chất có lợi cho cả gan và tim mạch. Sử dụng các gia vị này thường xuyên còn giảm lượng muối nạp vào từ khẩu phần ăn. Quế, rau mùi, nghệ, gừng cũng có khả năng hỗ trợ gan thải độc tố.
Các loại hạt, đặc biệt là hạnh nhân, cung cấp vitamin E dồi dào. Đây là dưỡng chất được cho là có thể giảm nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa. Hạnh nhân còn tốt cho tim mạch. Bạn có thể ăn trực tiếp các loạt hạt như bữa phụ hoặc thêm vào salad để tăng độ giòn và giá trị dinh dưỡng.
Các loại hạt, đặc biệt là hạnh nhân, cung cấp vitamin E dồi dào. Đây là dưỡng chất được cho là có thể giảm nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa. Hạnh nhân còn tốt cho tim mạch. Bạn có thể ăn trực tiếp các loạt hạt như bữa phụ hoặc thêm vào salad để tăng độ giòn và giá trị dinh dưỡng.
Mới nhất ngày 8-5, Cơ quan An ninh y tế Anh thông báo phát hiện một trường hợp nghi nhiễm vi rút Hanta là một người Anh từng là hành khách trên du thuyền này.
Các chuyên gia cho hay dù căn bệnh này không mới, nhưng nguy hiểm ở chỗ triệu chứng ban đầu rất dễ nhầm với cúm thông thường, trong khi bệnh có thể chuyển nặng gây suy hô hấp cấp, sốc tuần hoàn và tử vong chỉ trong vài giờ.
Theo thông tin được cập nhật tại khóa đào tạo, chùm ca bệnh đáng chú ý nhất hiện nay xuất hiện trên một tàu du lịch quốc tế khởi hành từ Argentina đầu tháng 4-2026, đi qua nhiều khu vực sinh thái đặc biệt như Nam Cực, đảo Nam Georgia, Tristan da Cunha và Saint Helena.
Đến nay đã có 3 trường hợp tử vong. Các bệnh nhân ban đầu chỉ sốt, đau bụng, buồn nôn nhưng nhanh chóng chuyển sang viêm phổi nặng, hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS) và sốc tuần hoàn. Điều khiến giới chuyên môn lo ngại là khả năng lây truyền từ người sang người của chủng Andes vi rút, đặc tính hiếm gặp nhưng từng được ghi nhận tại Nam Mỹ.
Theo ThS Nguyễn Quốc Thái, Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, vi rút Hanta là nhóm vi rút RNA thuộc họ Hantaviridae, tồn tại tự nhiên chủ yếu ở các loài gặm nhấm như chuột cống, chuột đồng, chuột nhắt… Vi rút có thể sống lâu dài trong cơ thể vật chủ mà không gây bệnh cho chúng nhưng đặc biệt nguy hiểm khi lây sang người.
Vi rút Hanta được chia thành hai nhóm chính. Nhóm "Thế giới cũ" phổ biến ở châu Á và châu Âu, thường gây sốt xuất huyết kèm hội chứng thận (HFRS). Trong khi đó, nhóm "Thế giới mới" tại châu Mỹ gây hội chứng tim phổi do vi rút Hanta (HPS/HCPS), đây là thể bệnh có tỉ lệ tử vong lên tới 40–50%.
"Điểm đáng sợ nhất của bệnh là tốc độ diễn tiến rất nhanh. Người bệnh có thể chỉ sốt nhẹ, đau cơ như cúm nhưng sau đó nhanh chóng rơi vào suy hô hấp cấp, phù phổi, tụt huyết áp và sốc tim", bác sĩ Thái cho biết.
Không giống nhiều bệnh truyền nhiễm khác lây qua muỗi hay côn trùng, vi rút Hanta chủ yếu lây sang người khi hít phải bụi khí dung chứa nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột nhiễm bệnh.
Nguy cơ thường xuất hiện khi người dân dọn kho cũ, gác xép, chuồng trại, kho thóc hoặc những nơi có nhiều phân chuột nhưng quét khô, dùng chổi hoặc máy hút bụi khiến vi rút phát tán vào không khí. Vi rút cũng có thể lây qua vết cắn của chuột hoặc khi vết thương hở tiếp xúc trực tiếp với chất thải của động vật mang bệnh.
Theo TS.BS Đoàn Thu Trà, Quyền Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, hiện chưa có thuốc kháng vi rút đặc hiệu cũng như vắc xin phòng bệnh do vi rút Hanta gây ra. Vì vậy, việc điều trị chủ yếu dựa vào hồi sức tích cực và chăm sóc hỗ trợ.
Trong các trường hợp nặng, bệnh nhân có thể phải thở máy, lọc máu hoặc can thiệp ECMO (hệ thống tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể) để duy trì sự sống. "Không có thuốc điều trị tận gốc nên phát hiện muộn sẽ làm tăng đáng kể nguy cơ tử vong", bác sĩ Trà nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, đến nay Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh Hanta mới trong đợt cảnh báo hiện tại. Trước đó, vào khoảng năm 2012 từng có ghi nhận một số ca nhiễm rải rác phía Nam. Tuy nhiên, nguy cơ xuất hiện ca bệnh là hoàn toàn hiện hữu do quần thể chuột và các loài gặm nhấm tại Việt Nam rất phổ biến, sinh sống sát khu dân cư.
Một số nghiên cứu dịch tễ học (như nghiên cứu huyết thanh năm 2025 trên nhóm người chăn nuôi động vật hoang dã tại một vài tỉnh thành) đã phát hiện ra tỉ lệ nhỏ người dân có kháng thể chống lại vi rút Hanta, cho thấy họ đã từng vô tình phơi nhiễm với mầm bệnh này trong tự nhiên.
Vì vậy, dù bệnh hiếm gặp, Bộ Y tế khuyến cáo người dân không được chủ quan. Biện pháp tốt nhất hiện nay là kiểm soát chuột, giữ vệ sinh nhà cửa, bịt kín khe hở ngăn chuột vào nhà, giữ vệ sinh môi trường và đặc biệt luôn xịt ẩm, đeo găng tay, khẩu trang thay vì quét khô khi dọn dẹp những khu vực nghi ngờ có phân chuột.
Bác sĩ Trà cũng cho biết thêm hệ thống y tế Việt Nam hiện có đủ năng lực xét nghiệm và chẩn đoán nếu xuất hiện ca nghi ngờ nhiễm bệnh.
Nếu xuất hiện sốt cao, đau cơ, khó thở sau khi làm việc ở kho bãi, đồng ruộng hoặc môi trường có nhiều chuột, người dân cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám, tránh chủ quan vì bệnh có thể diễn tiến rất nhanh.
Trong chương trình khám, tư vấn và chụp X-quang miễn phí cho trẻ gù, vẹo cột sống diễn ra sáng 4-4 tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, các bác sĩ ghi nhận nhiều trường hợp trẻ em đến viện khi cột sống đã cong vẹo nghiêm trọng, có trường hợp lên tới 60 - 80 độ.
Một bé gái 11 tuổi ở Hà Nội được gia đình đưa đi khám khi cột sống đã vẹo tới 63 độ. Trước đó trẻ vẫn sinh hoạt bình thường, chỉ có biểu hiện lệch vai nhẹ nên không được chú ý.
Tương tự, nhiều trường hợp khác cũng được phát hiện muộn, có trẻ chưa đầy 10 tuổi đã vẹo trên 40 độ, thậm chí có cháu vẹo hơn 80 độ mới đến viện, khi cột sống đã biến dạng rõ rệt.
Theo các bác sĩ, điều đáng lo ngại là phần lớn trẻ đến khám khi bệnh đã tiến triển nặng. Việc phát hiện muộn khiến quá trình điều trị khó khăn hơn rất nhiều, đồng thời làm tăng nguy cơ biến chứng lâu dài.
PGS.TS Đinh Ngọc Sơn, Trưởng khoa phẫu thuật cột sống, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, cho biết vẹo cột sống là bệnh lý khá phổ biến ở trẻ em, chiếm khoảng 0,5 - 1% dân số.
Phần lớn các trường hợp không xác định được nguyên nhân, ngoài ra có thể liên quan đến dị tật bẩm sinh, bệnh lý thần kinh - cơ hoặc thói quen sinh hoạt sai tư thế kéo dài.
Theo bác sĩ Sơn, xu hướng trẻ đến khám muộn đang gia tăng. Khi đó cột sống không chỉ cong vẹo rõ rệt mà còn kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe như biến chứng về hô hấp, tuần hoàn.
"Khi cột sống cong vẹo, lồng ngực bị biến dạng sẽ làm giảm thể tích phổi. Điều này khiến phổi không thể nở và phát triển bình thường. Ở những trường hợp nặng, một bên phổi có thể bị xẹp, dẫn đến suy giảm nghiêm trọng chức năng hô hấp", bác sĩ Sơn nói.
Theo bác sĩ Sơn, nguyên tắc quan trọng nhất trong điều trị vẹo cột sống là phát hiện sớm và can thiệp kịp thời. Nếu được phát hiện ở giai đoạn đầu, trẻ có nhiều lựa chọn điều trị và chưa chắc phải phẫu thuật.
Ở giai đoạn nhẹ, trẻ có thể chỉ cần tập các bài phục hồi chức năng, bơi lội hoặc vận động phù hợp để cải thiện tư thế.
Khi bệnh tiến triển hơn, bác sĩ sẽ chỉ định thêm áo chỉnh hình nhằm kiểm soát độ cong của cột sống. Loại áo này cần được đeo trong nhiều giờ mỗi ngày, có tác dụng nén và điều chỉnh cột sống.
Tuy nhiên theo các bác sĩ, việc đeo áo không thể thay thế hoàn toàn cho tập luyện. Nếu trẻ không vận động, cơ lưng sẽ yếu đi, làm giảm hiệu quả điều trị. Vì vậy việc duy trì tập luyện hằng ngày là rất cần thiết.
Chỉ khi các phương pháp bảo tồn không còn hiệu quả hoặc độ cong quá lớn, bác sĩ mới cân nhắc phẫu thuật.
Một trong những nguyên nhân khiến nhiều trẻ đến viện muộn là do phụ huynh chưa chú ý đến các dấu hiệu ban đầu của bệnh. Bác sĩ Sơn khuyến cáo việc phát hiện sớm vẹo cột sống không quá khó và hoàn toàn có thể thực hiện tại nhà.
Khi trẻ đứng thẳng, phụ huynh có thể quan sát xem hai vai có cân đối hay không, có hiện tượng lệch vai hay không. Khi trẻ cúi người về phía trước, nếu một bên lưng nhô cao hơn bên còn lại, đó có thể là dấu hiệu bất thường, cần đưa trẻ đi khám.
Bác sĩ cũng cảnh báo thói quen sinh hoạt không đúng như ngồi học sai tư thế, cúi gập người, mang cặp quá nặng hoặc ít vận động trong thời gian dài đều ảnh hưởng đến cột sống của trẻ.
Do đó phụ huynh, giáo viên cần chú ý điều chỉnh tư thế ngồi học, khuyến khích trẻ vận động thể chất thường xuyên và kiểm tra cột sống định kỳ, đặc biệt trong giai đoạn trẻ phát triển nhanh.
Theo Times of India, sau khi ăn, đặc biệt là bữa ăn nhiều tinh bột, lượng đường trong máu bắt đầu tăng lên. Ở người khỏe mạnh, insulin giúp kiểm soát mức tăng này. Tuy nhiên, với người mắc tiểu đường type 2 hoặc tiền tiểu đường, phản ứng insulin thường chậm hơn, khiến đường huyết duy trì ở mức cao trong thời gian dài, từ đó làm tăng nguy cơ tổn thương dây thần kinh, mạch máu và nhiều cơ quan khác.
Hoạt động thể chất nhẹ nhàng như đi bộ có thể hạn chế tình trạng tăng đường huyết sau ăn. Khi vận động, cơ bắp co lại và chủ động sử dụng glucose trong máu để tạo năng lượng, góp phần ổn định đường huyết.
Người mới bắt đầu có thể đặt lời nhắc khoảng 15 phút sau bữa ăn để duy trì thói quen đều đặn. Nên đi bộ với tốc độ thoải mái, vẫn có thể trò chuyện trong lúc đi, ưu tiên không gian thoáng đãng như công viên hoặc quanh khu phố.
Nhai kỹ thức ăn
Ăn quá nhanh có thể góp phần làm tăng lượng đường trong máu. Mỗi người nên nhai chậm, kỹ đến khi thức ăn được nghiền nhỏ để hỗ trợ tiêu hóa, tăng hấp thu dinh dưỡng và kích thích hormone tạo cảm giác no.
Thói quen nhai kỹ còn giúp cơ thể điều hòa phản ứng insulin tốt hơn, hạn chế tình trạng tăng đường huyết đột ngột sau ăn. Đồng thời, cách ăn này khuyến khích ăn uống có ý thức hơn, giúp nhận biết tín hiệu đói - no rõ ràng, từ đó giảm nguy cơ ăn quá nhiều.
Ăn rau và protein trước khi ăn tinh bột
Thứ tự ăn uống trong bữa ăn ảnh hưởng đến lượng đường huyết sau bữa ăn. Ăn các loại rau không chứa tinh bột như rau chân vịt, bông cải xanh, bí ngòi trước khi ăn tinh bột có thể làm chậm quá trình tiêu hóa, trì hoãn sự hấp thụ vào máu.
Bổ sung protein hoặc chất béo lành mạnh trước khi ăn tinh bột cũng mang lại lợi ích tương tự, tăng cảm giác no, hỗ trợ kiểm soát cân nặng - yếu tố quan trọng trong việc ổn định bệnh tiểu đường type 2.
Nạp carbohydarte vào đầu ngày
Theo WebMD, thời điểm nạp carbohydrate đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát bệnh tiểu đường. Tiêu thụ phần lớn carbohydrate vào đầu ngày phù hợp hơn với nhịp sinh học của cơ thể, từ đó hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn. Các bữa ăn giàu carbohydrate vào buổi sáng giúp cơ thể sử dụng glucose tốt hơn, giảm nguy cơ tăng đường huyết vào buổi tối.
Kiểm tra đường huyết định kỳ có thể hạn chế nguy cơ biến chứng như suy thận, tổn thương thần kinh, đột quỵ và nhồi máu cơ tim.
