Nhiều người có thói quen đóng gói nước cốt lẩu mang về để hôm sau hâm nóng lại nhằm tiết kiệm chi phí, tránh lãng phí thức ăn. Tuy nhiên, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa cảnh báo nếu bảo quản không đúng cách, nồi nước lẩu qua đêm sẽ trở thành “ổ vi khuẩn”. Thậm chí, ngay cả khi đã đun sôi sùng sục, bạn cũng không thể tiêu diệt hoàn toàn các độc tố ẩn giấu, dẫn đến nguy cơ ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng.
Bác sĩ Trác Vi Nho, Chuyên khoa Nội soi – Gan mật tụy và Tiêu hóa (Đài Loan) chia sẻ trên trang cá nhân rằng nước lẩu thường chứa các loại thực phẩm giàu tinh bột như ngô, khoai môn, mì, kết hợp cùng nguồn protein dồi dào từ thịt, hải sản. Sau một thời gian dài đun nấu trên bếp, hỗn hợp này vô tình trở thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi.
Trong số đó, mối nguy đáng lo ngại nhất là vi khuẩn Bacillus cereus. Loại vi khuẩn này tồn tại rộng rãi trong môi trường tự nhiên và thực phẩm. Nếu thức ăn bị để ở nhiệt độ phòng quá lâu, chúng sẽ chớp thời cơ để nhân bản với số lượng lớn.
Bác sĩ Trác chỉ ra rằng, Bacillus cereus nguy hiểm ở chỗ chúng có khả năng hình thành các bào tử chịu nhiệt cực cao, khiến việc hâm nóng thông thường không thể tiêu diệt tận gốc. Đặc biệt, một số chủng khuẩn này còn sản sinh ra “độc tố gây nôn”.
Các nghiên cứu khoa học đã chứng minh, ngay cả khi đun sôi liên tục ở nhiệt độ 100 độ C trong suốt hơn 2 giờ đồng hồ, cấu trúc của loại độc tố này vẫn vẹn nguyên, không bị phá hủy và tiếp tục lưu lại trong thức ăn. Do đó, quan niệm “chỉ cần đun sôi lại nước lẩu là an toàn, sạch khuẩn” hoàn toàn là một sai lầm.
Chuyên gia y tế cũng đưa ra lời cảnh báo rằng nước lẩu bị nhiễm khuẩn thường không hề có mùi lạ, màu sắc và vẻ ngoài nhìn hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, sau khi ăn phải, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng viêm dạ dày – ruột cấp tính như buồn nôn, nôn mửa và đau bụng dữ dội chỉ trong vòng từ 1 đến 5 giờ.
Để giảm thiểu tối đa nguy cơ ngộ độc thực phẩm, bác sĩ Trác khuyến cáo nếu muốn giữ lại nước lẩu, người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:
Làm lạnh càng sớm càng tốt
Thức ăn sau khi nấu chín cần được cất vào tủ lạnh trong vòng 2 giờ. Tuyệt đối không để thực phẩm tiếp xúc quá lâu trong “vùng nhiệt độ nguy hiểm” từ 5-60 độ C – khoảng nhiệt độ mà vi khuẩn phát triển mạnh nhất.
Chia nhỏ nước lẩu
Nên chia nước lẩu vào các hộp bảo quản thực phẩm loại nông (dẹt) để đẩy nhanh tốc độ làm lạnh, giảm cơ hội cho vi khuẩn sinh sôi. Bác sĩ không khuyến khích việc cho nguyên cả nồi lẩu lớn vào tủ lạnh.
Tránh hâm đi hâm lại nhiều lần
Nước lẩu qua đêm tốt nhất chỉ nên hâm nóng lại đúng một lần và phải ăn hết trong vòng 2 ngày. Tránh việc liên tục đun nóng rồi lại cất vào tủ lạnh, vì hành động đưa thực phẩm ra vào “vùng nhiệt độ nguy hiểm” nhiều lần sẽ làm tăng vọt nguy cơ nhiễm khuẩn.
Cuối cùng, bác sĩ Trác lưu ý, nếu trong nhà có trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc những người có hệ miễn dịch kém, việc xử lý thức ăn qua đêm càng phải cẩn trọng hơn.
Trường hợp không thể đảm bảo chắc chắn nước lẩu được bảo quản đúng cách, tốt nhất hãy vứt bỏ, tuyệt đối không nên mang tâm lý may rủi. Đừng vì tiếc một nồi nước lẩu mà đánh cược sức khỏe của cả gia đình, để rồi “tiết kiệm chẳng được bao nhiêu lại rước bệnh vào người”, lợi bất cập hại.
Báo cáo mới nhất tại Hội nghị Thường niên của Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Mỹ (ASCO) ở Chicago hôm 31/5 cho thấy viên uống daraxonrasib giúp kéo dài thời gian sống thêm gần gấp đôi cho người mắc ung thư tụy giai đoạn muộn.
Thử nghiệm lâm sàng quốc tế pha 3 do Viện Ung thư Dana-Farber (Mỹ) dẫn đầu thực hiện trên 500 bệnh nhân tại Bắc Mỹ, châu Âu và châu Á. Kết quả ghi nhận nhóm sử dụng daraxonrasib đạt thời gian sống thêm trung vị 13,2 tháng, cao gấp đôi so với mức 6,6 tháng của nhóm tiếp nhận hóa trị.
Hãng dược Revolution Medicines chế tạo loại thuốc này nhằm nhắm trúng đích gene đột biến KRAS - nguyên nhân gây ra hơn 90% số ca bệnh. Daraxonrasib hoạt động bằng cách gắn kết các phân tử để bắt giữ và vô hiệu hóa hoàn toàn loại protein chuyên nuôi dưỡng tế bào ung thư này.
Không chỉ kéo dài tuổi thọ, viên uống sử dụng một lần mỗi ngày này còn thể hiện độ an toàn cao. Thống kê cho thấy tỷ lệ bệnh nhân gặp tác dụng phụ nghiêm trọng khi dùng daraxonrasib ở mức 43,6%, thấp hơn đáng kể so với mức 57,5% của phương pháp hóa trị.
Bác sĩ Rachna Shroff, Trưởng khoa Huyết học và Ung bướu tại Trung tâm Ung thư (Đại học Arizona), đánh giá kết quả thử nghiệm sẽ thay đổi hoàn toàn bức tranh lâm sàng cho bệnh nhân ung thư tụy di căn mang đột biến gene KRAS.
Tiến sĩ Sam Godfrey, Trưởng bộ phận Thông tin Nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu Ung thư London (ICR), giải thích thêm rằng giới y khoa từng coi đột biến KRAS là mục tiêu bất khả xâm phạm. Ông ví cơ chế truyền tín hiệu nội bào này giống như một công tắc đèn kẹt ở chế độ bật mà trước đây con người chưa tìm ra nút tắt.
Y giới nhận định ung thư tụy là một trong bệnh ác tính khó kiểm soát nhất hiện nay do khối u tăng sinh nhanh và kháng các liệu pháp truyền thống. Thống kê chỉ ra hơn một nửa số bệnh nhân tử vong trong vòng ba tháng kể từ khi nhận chẩn đoán xác định. Người bệnh rất khó phát hiện sớm do các dấu hiệu lâm sàng như vàng da, ngứa da, nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu, sụt cân hoặc mệt mỏi thường xuất hiện ở giai đoạn muộn và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường khác.
Bà Anna Jewell, Giám đốc Dịch vụ, Nghiên cứu và Đổi mới tại Tổ chức Ung thư Tụy Anh, khẳng định loại thuốc mới là bước tiến đáng mong đợi nhất trong lĩnh vực này suốt thời gian qua. Bà kêu gọi các cơ quan chức năng đẩy nhanh quá trình đưa phương pháp này vào ứng dụng thực tế.
Ông Mark Goldsmith, Giám đốc điều hành Revolution Medicines, cho biết hãng đã bắt đầu mở rộng thử nghiệm daraxonrasib ở các giai đoạn bệnh sớm hơn. Ông Menta "Steve" Wallace, 74 tuổi tại Texas (Mỹ), là một trong những người tham gia chương trình này tại Trung tâm Ung thư MD Anderson. Ông Wallace phát hiện bệnh hồi tháng 1 và bắt đầu dùng thuốc từ ngày 12/2.
Sau vài triệu chứng nhẹ ban đầu như buồn nôn và phát ban, sức khỏe ông hiện rất ổn định. Kết quả chẩn đoán hình ảnh mới nhất ghi nhận khối u của ông đã thu nhỏ tới 46%. Bác sĩ điều trị vừa cho phép ông mang theo thuốc bảo quản lạnh để đi du lịch biển Caribbean cùng vợ vào cuối tháng 6.
Ngày 15/4, Trung tâm Nội soi, Bệnh viện Trung ương Huế cho biết đơn vị đã xử lý thành công một trường hợp có dị vật kích thước lớn trong đường tiêu hóa.
Bệnh nhân tên L.V.B., 29 tuổi, có tiền sử rối loạn tâm thần, từng sử dụng chất kích thích và có hành vi tự gây hại, hiện duy trì điều trị bằng thuốc hướng thần theo chỉ định chuyên khoa. Trong quá trình theo dõi, người bệnh đã tự nuốt 3 bàn chải đánh răng và được chuyển đến Bệnh viện Trung ương Huế.
Sau khi tiếp nhận, bệnh nhân được chỉ định nội soi can thiệp. Đội ngũ bác sĩ đã gắp thành công 3 dị vật ra khỏi đường tiêu hóa một cách thuận lợi, không ghi nhận biến chứng.
Bác sĩ Phạm Như Hiển, Phó Giám đốc Trung tâm Nội soi, Bệnh viện Trung ương Huế, cho biết đây là trường hợp hiếm gặp trong thực hành lâm sàng tại Việt Nam.
Bệnh nhân đã nuốt cùng lúc 3 bàn chải đánh răng với chiều dài gần 20cm, tiềm ẩn nguy cơ cao mắc kẹt trong ống tiêu hóa, gây tổn thương niêm mạc, thủng hoặc tắc nghẽn nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời.
Sau 5 ngày theo dõi, đến nay tình trạng sức khỏe của bệnh nhân đã ổn định, hồi phục tốt và tiếp tục được chăm sóc.
Tuy nhiên, giữa thời tiết oi bức, thực phẩm phơi ngoài trời liệu có thực sự an toàn? Việc chế biến, bảo quản thịt một nắng không đúng cách có thể tiềm ẩn những nguy cơ nào đối với sức khỏe?
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bác sĩ Lê Văn Thiệu - Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương - cho hay thịt một nắng thực chất là thịt chưa được làm khô hoàn toàn.
Sau vài giờ phơi nắng, lớp ngoài có thể se lại nhưng bên trong vẫn còn độ ẩm cao. Trong điều kiện nhiệt độ môi trường 35 - 40 độ C kèm độ ẩm không khí lớn như hiện nay, đây lại là môi trường rất thuận lợi để vi khuẩn phát triển mạnh.
Các vi khuẩn gây bệnh như Salmonella, E.coli, Campylobacter hay tụ cầu vàng có thể tồn tại sẵn trong thịt sống từ khâu giết mổ và bảo quản ban đầu.
Trong quá trình phơi ngoài trời, thực phẩm còn tiếp tục bị nhiễm thêm vi khuẩn từ bụi không khí, côn trùng, ruồi nhặng, tay người chế biến hoặc dụng cụ không đảm bảo vệ sinh.
"Nhiều người lầm tưởng ánh nắng có thể "diệt khuẩn", nhưng thực tế ánh nắng thông thường không đủ khả năng tiệt trùng thực phẩm như các quy trình xử lý nhiệt đạt chuẩn trong công nghiệp thực phẩm.
Đặc biệt nguy hiểm là tình trạng "ngoài khô - trong ẩm". Khi đó vi khuẩn vẫn có thể sinh sôi mạnh bên trong khối thịt dù bề mặt nhìn có vẻ khô ráo. Một số vi khuẩn như tụ cầu vàng còn sinh độc tố trong quá trình phát triển.
Những độc tố này có khả năng chịu nhiệt tương đối tốt, nghĩa là ngay cả khi thịt được nướng hoặc chiên lại, nguy cơ nhiễm độc thực phẩm vẫn tồn tại.
Người ăn phải thực phẩm nhiễm khuẩn có thể xuất hiện đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, sốt, mất nước, thậm chí nhiễm trùng nặng ở người già, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền", bác sĩ Thiệu cho hay.
Ngoài vi khuẩn, theo bác sĩ Thiệu thực phẩm phơi thủ công còn tiềm ẩn nguy cơ nấm mốc và độc tố nấm. Thời tiết miền Bắc hiện thường nóng gay gắt ban ngày nhưng độ ẩm tăng cao về chiều tối và ban đêm.
Nếu thịt không được bảo quản lạnh ngay sau khi phơi, thực phẩm dễ hút ẩm trở lại và tạo điều kiện cho nấm phát triển. Một số loại nấm có thể sinh độc tố ảnh hưởng lâu dài đến gan, hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch.
Bên cạnh đó, nguy cơ ký sinh trùng và giun sán cũng không thể xem nhẹ. Nếu nguồn thịt không được kiểm dịch đầy đủ, trong thịt có thể tồn tại nang sán, ấu trùng giun xoắn hoặc các loại ký sinh trùng khác.
Việc phơi nắng vài giờ hoàn toàn không đủ để tiêu diệt các tác nhân này. Nếu thịt sau đó được chế biến chưa chín kỹ, người sử dụng có nguy cơ nhiễm ký sinh trùng qua đường tiêu hóa, gây đau bụng, rối loạn tiêu hóa, đau cơ, sốt, dị ứng, thậm chí biến chứng tim mạch và thần kinh trong trường hợp nặng.
Ngoài ra, quá trình phơi ngoài trời tại sân thượng, ban công hoặc khu vực gần đường giao thông còn khiến thực phẩm dễ nhiễm bụi mịn, khí thải, kim loại nặng và vi sinh vật trong môi trường. Ruồi nhặng đậu vào thực phẩm cũng có thể mang theo vi khuẩn đường ruột và trứng giun sán.
"Vì vậy, người dân không nên chạy theo các trào lưu chế biến thực phẩm tự phát trên mạng xã hội, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nắng nóng cực đoan hiện nay.
Việc sử dụng thực phẩm vẫn cần tuân thủ nguyên tắc cơ bản của an toàn thực phẩm là 'ăn chín, uống sôi', đảm bảo thực phẩm được nấu chín kỹ, bảo quản đúng nhiệt độ và chế biến trong điều kiện vệ sinh an toàn.
Đây vẫn là biện pháp quan trọng nhất để phòng tránh ngộ độc thực phẩm, nhiễm khuẩn và các bệnh lý do ký sinh trùng gây ra", bác sĩ Thiệu khuyến cáo.
