Đài Loan từ lâu được biết đến với tên gọi “thủ phủ chạy thận”. Theo Báo cáo Thường niên về Bệnh thận tại Đài Loan (Trung Quốc), số ca mắc bệnh thận mạn tính tại đây đã vượt con số 2 triệu người. Lý giải về nguyên nhân dẫn đến thực trạng tỷ lệ lọc máu cao, các chuyên gia thận học chỉ ra rằng có 5 nhóm bệnh lý chính đang âm thầm tàn phá chức năng thận của người dân.
Bác sĩ thận Hung Yung-hsiang, chuyên gia thận học tại Bệnh viện Đa khoa Tam Quân, cho biết trong hơn 2 triệu bệnh nhân thận mạn tính, trên 90.000 người đang phải duy trì điều trị bằng phương pháp chạy thận nhân tạo. “Nhiều người nghĩ rằng suy thận là biến chứng xảy ra đột ngột nhưng trên thực tế, phần lớn bệnh nhân đều trải qua quá trình tổn thương tích tụ kéo dài từ 20 đến 30 năm trước khi chuyển sang giai đoạn suy thận hoàn toàn”, ông giải thích.
Theo chuyên gia, trong các nguyên nhân cốt lõi, tiểu đường chính là tác nhân hàng đầu. Tình trạng đường huyết cao mạn tính sẽ làm tổn thương nghiêm trọng các vi mạch máu thuộc cầu thận, dẫn đến hiện tượng thoát protein ra nước tiểu và tiến triển thành bệnh thận do tiểu đường (diabetic nephropathy). Các số liệu thống kê hiện nay cho thấy có tới hơn 40% ca suy thận mới phải lọc máu xuất phát từ căn bệnh này.
Bên cạnh tiểu đường, tăng huyết áp cũng là một mối đe dọa lớn. Ông Hung cho hay nhiều người thường chỉ chú ý đến tác hại của huyết áp cao đối với tim và não mà bỏ qua những tổn hại nghiêm trọng đối với hệ bài tiết. Áp lực máu cao kéo dài sẽ gây xơ cứng và thiếu máu cục bộ ở các mạch máu thận, khiến chức năng thận suy giảm dần theo thời gian.
Một nguyên nhân phổ biến khác, đặc biệt là ở người trẻ tuổi, là bệnh viêm cầu thận mạn tính. Theo bác sĩ, bệnh lý này thường bắt nguồn từ các thói quen tiêu cực và bệnh nền phổ biến như lạm dụng thuốc giảm đau kéo dài, uống thuốc thảo dược vô tội vạ, mắc bệnh gout, nhiễm trùng tiết niệu tái diễn hoặc sỏi thận gây tắc nghẽn. Đây đều là những “thủ phạm” bào mòn chức năng thận một cách từ từ.
Một tác nhân nguy hiểm khác là bệnh thận di truyền, ví dụ chứng thận đa nang (polycystic kidney disease). Do mang dị tật di truyền bẩm sinh, các nang nước sẽ dần hình thành và phát triển trong thận của người bệnh ngay từ khi còn trẻ, từ đó chèn ép và làm suy giảm chức năng thận bình thường. Gần một nửa số bệnh nhân mắc chứng bệnh này phải bắt đầu quá trình lọc máu trước tuổi 50.
Bác sĩ Hung nhấn mạnh quá trình tàn phá thận của các bệnh lý trên diễn tiến rất chậm, thường mất hàng thập kỷ trước khi rơi vào giai đoạn suy thận phải lọc máu. Tuy nhiên, phần lớn các ca chạy thận hoàn toàn có thể phòng ngừa được.
Dù bệnh thận giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng, việc chủ động tầm soát định kỳ thông qua đo huyết áp, xét nghiệm đường huyết, kiểm tra chức năng thận, tổng phân tích nước tiểu và siêu âm là vô cùng cần thiết. Việc phát hiện sớm 5 nhóm bệnh mạn tính này để phối hợp điều trị kịp thời theo phác đồ của bác sĩ chính là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe hệ bài tiết và đẩy lùi nguy cơ phải chạy thận nhân tạo.
Ngày 18-6, Công an xã Đại Lộc, thành phố Đà Nẵng cho hay vừa kiểm tra, phát hiện cơ sở sản xuất bánh ú tro trộn hàn the vào gạo nếp để sản xuất bánh ú tro, nhằm tăng độ dẻo, dai của bánh.
Trước đó thực hiện kế hoạch của giám đốc Công an thành phố Đà Nẵng tăng cường phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm, xác định nhu cầu sử dụng các loại bánh truyền thống tăng mạnh vào dịp Tết Đoan ngọ, trưởng Công an xã Đại Lộc đã chỉ đạo lực lượng tăng cường công tác nắm tình hình các điểm chế biến bánh trên địa bàn.
Ngày 17-6, Công an xã Đại Lộc kiểm tra đột xuất hộ gia đình bà P.T.M. (55 tuổi, trú thôn Song Mỹ, xã Đại Lộc).
Quá trình kiểm tra phát hiện, hộ bà M. trộn hàn the (chất cấm sử dụng trong chế biến thực phẩm) vào gạo nếp để sản xuất bánh ú tro, nhằm tăng độ dẻo, dai của bánh.
Đây là chất bị cấm sử dụng trong chế biến thực phẩm do tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng.
Tại hiện trường, công an xã thu giữ 3 túi ni lông chứa hàn the và 3.000 cái bánh ú tro đã được gói thành phẩm. Công an xã Đại Lộc đã lập biên bản, tạm giữ tang vật để xử lý theo quy định.
Việc sử dụng hàn the (phèn sa) và các chất cấm khác trong sản xuất, chế biến thực phẩm (các loại bánh, giò, chả) là hành vi vi phạm pháp luật, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe của nhân dân.
Công an xã Đại Lộc khuyến cáo mọi tổ chức, cá nhân tuyệt đối không sử dụng chất cấm trong quá trình sản xuất, chế biến thực phẩm và kịp thời thông báo cho cơ quan công an các hành vi vi phạm để xác minh, xử lý theo đúng quy định.
Những cơ quan dễ bị ảnh hưởng nhất khi huyết áp tăng cao trong thời gian dài gồm:
Tim là cơ quan bị ảnh hưởng trực tiếp khi huyết áp tăng cao. Tim có chức năng bơm máu. Khi áp lực trong mạch máu tăng lên, tim buộc phải hoạt động mạnh hơn để đưa máu đi khắp cơ thể, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Trong giai đoạn đầu, cơ tim có thể dày lên để thích nghi với áp lực gia tăng. Tuy nhiên, sự thích nghi này không phải lúc nào cũng có lợi. Khi thành cơ tim trở nên quá dày, tim sẽ khó giãn nở và bơm máu hiệu quả như trước. Lâu dần, người bệnh có nguy cơ suy tim, xuất hiện các triệu chứng như khó thở, mệt mỏi hoặc phù chân.
Não cần được cung cấp máu liên tục để duy trì hoạt động. Khi huyết áp tăng, các mạch máu não phải chịu áp lực lớn hơn bình thường, khiến chúng dễ bị tổn thương.
Nếu tình trạng này kéo dài, thành mạch có thể dày lên, cứng lại hoặc hình thành các mảng xơ vữa. Nếu một mạch máu não bị tắc nghẽn, máu sẽ không thể đến nuôi một phần não, dẫn đến đột quỵ thiếu máu não. Trong trường hợp áp lực quá cao làm vỡ mạch máu, người bệnh có thể bị xuất huyết não, một dạng đột quỵ nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao.
Thận có nhiệm vụ lọc chất thải và duy trì cân bằng nước, điện giải trong cơ thể. Để thực hiện chức năng này, thận cần một mạng lưới mạch máu rất nhỏ và tinh vi.
Khi huyết áp tăng cao trong thời gian dài, các mạch máu bên trong thận có thể bị hư hại. Khi đó, thành mạch máu sẽ dày lên, bên trong hẹp lại, khiến lượng máu đến thận giảm dần. Hậu quả là khả năng lọc chất thải của thận suy giảm và dẫn đến bệnh thận mạn tính, bác sĩ chuyên khoa thận Randy Luciano thuộc hệ thống y khoa Yale Medicine (Mỹ) cho biết.
Điều đáng chú ý là tổn thương thận thường không gây triệu chứng ở giai đoạn đầu. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi xét nghiệm thấy protein trong nước tiểu hoặc khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể. Nếu huyết áp tiếp tục không được kiểm soát, nguy cơ tiến triển thành bệnh thận mạn tính hoặc suy thận sẽ tăng lên.
Ngoài ra, bệnh thận và huyết áp cao còn tạo thành một vòng luẩn quẩn. Huyết áp cao làm tổn thương thận, trong khi thận suy yếu lại khiến huyết áp càng khó kiểm soát hơn.
Mắt là một trong những cơ quan hiếm hoi cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp mạch máu mà không cần can thiệp phẫu thuật. Vì vậy, những thay đổi ở mắt thường phản ánh khá rõ mức độ ảnh hưởng của huyết áp cao lên cơ thể.
Khi huyết áp tăng kéo dài, các mạch máu nhỏ ở võng mạc có thể bị co hẹp, dày lên hoặc mất tính đàn hồi. Trong những trường hợp nặng hơn, mạch máu có thể bị rò rỉ hoặc xuất huyết, ảnh hưởng đến thị lực.
Người bệnh sẽ gặp các biểu hiện như nhìn mờ, nhìn đôi hoặc giảm thị lực thoáng qua. Tuy nhiên, không ít trường hợp hoàn toàn không có triệu chứng cho đến khi tổn thương đã tiến triển khá xa, theo Medical News Today.
Đại diện Sở Y tế TP HCM cho biết 141 ca đang theo dõi ngoại trú và 43 em điều trị ở các cơ sở y tế. Như vậy, số ca tăng 36 so với hôm 10/4.
Bệnh viện Nhân dân Gia Định tiếp nhận nhiều nhất với 50 ca, trong đó 22 em đã xuất viện, 28 em còn điều trị. Các em đến viện với các triệu chứng nghi ngộ độc thực phẩm như sốt, đau bụng, nôn ói, tiêu chảy.
Bệnh viện Nhi đồng 2 tiếp nhận 36 ca, hiện 13 ca còn nằm viện điều trị, tình trạng sức khỏe ổn định, 23 em về theo dõi tại nhà.
Bệnh viện Đa khoa Bình Thạnh tiếp nhận 84 trường hợp, chủ yếu tình trạng ổn định và điều trị ngoại trú, hai ca đang theo dõi tại viện.
Trạm Y tế phường Bình Quới tiếp nhận 13 ca nhẹ nên cấp thuốc và cho về theo dõi tại nhà. Một trẻ điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Tân Định, đã xuất viện.
Kết quả xét nghiệm ban đầu tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định trên 10 mẫu phân được lấy ghi nhận 7 mẫu dương tính với Salmonella - tác nhân liên quan nhiều vụ ngộ độc thực phẩm quy mô lớn. Các đơn vị chuyên môn, trong đó có Đơn vị nghiên cứu lâm sàng Đại học Oxford (OUCRU) đang tiếp tục phối hợp lấy thêm mẫu, định type vi khuẩn nhằm xác định chính xác tác nhân gây bệnh và nguồn lây.
Sở An toàn Thực phẩm TP HCM bước đầu ghi nhận bữa ăn nghi ngờ gây ngộ độc cho 148 học sinh Trường Tiểu học Bình Quới Tây là bữa trưa 7/4 có cơm trắng, gà kho gừng, canh bắp cải, dưa leo xào, mận tráng miệng và bữa xế với bánh flan.
Ngành y tế yêu cầu các bệnh viện chuẩn bị đầy đủ thuốc men, nhân lực để tiếp nhận và điều trị học sinh; đồng thời phối hợp xét nghiệm nhằm vừa điều trị hiệu quả, vừa tìm nguyên nhân vụ việc. Bác sĩ theo dõi sát diễn tiến của từng ca, kịp thời hội chẩn hoặc chuyển viện nếu bệnh nặng.
Cơ quan chức năng tiếp tục theo dõi các học sinh còn lại và điều tra nguồn gốc thực phẩm để ngăn ngừa sự cố tương tự.
