Tết 2022, Mai Trâm bước lên bàn cân và nhìn thấy con số 117 kg. Cô 21 tuổi không mặc vừa bất kỳ bộ đồ nào trong những tấm ảnh gia đình chụp ngày Tết. Suốt những năm phổ thông ở TP HCM, Trâm sợ đến trường vì bị bạn bè miệt thị ngoại hình. Cô hạn chế gặp gỡ, thu mình lại.
Ngay trong gia đình, khi ai đó buột miệng “Mẹ đẹp vậy sao con lại như thế này?”, cô mang mặc cảm đó về phòng và không nói với ai. Cân nặng với Trâm lúc ấy là “một lớp vỏ ngăn cách mình với thế giới”.
Hơn hai năm sau, cô sinh viên đại học duy trì cân nặng 58-60 kg, giảm gần 60 kg so với thời điểm nặng nhất. Số đo hình thể đạt 93-66-98 cm. Chiều cao tăng thêm 3 cm, từ 1,64 m lên 1,67 m, nhờ các bài tập cải thiện tư thế kết hợp vận động đều đặn.
Trâm không dùng thuốc, không nhờ can thiệp y tế. Cô bắt đầu bằng cách chậm nhất có thể vì không có lựa chọn nào khác. “Lúc đó cơ thể tôi rất nặng, nếu tập mạnh sẽ ảnh hưởng đến khớp”, cô nói.
Khi vượt ngưỡng 100 kg, áp lực lên khớp gối của một người ở mức cân nặng đó tương đương gấp 4-6 lần trọng lượng cơ thể khi di chuyển, theo các nghiên cứu về cơ xương khớp. Thay vì tập luyện cường độ cao, Trâm giảm khẩu phần ăn và đi bộ chậm mỗi ngày.
Chế độ ăn cô áp dụng là Eat Clean kết hợp nhịn ăn gián đoạn 16:8, tức nhịn 16 giờ liên tục và ăn trong khung 8 giờ. Cô ưu tiên thực phẩm nguyên chất, hấp luộc hoặc dùng nồi chiên không dầu, nấu tại nhà để kiểm soát lượng calo. Canh chỉ nêm rất ít muối, lấy vị ngọt từ rau. Bún, phở vẫn ăn bình thường nhưng giảm tinh bột, lấy vị ngọt từ tôm hoặc củ cải thay vì gia vị công nghiệp, sốt nấu từ cà chua tươi, đường trắng được thay bằng mật ong hoặc đường cỏ ngọt.
“Tôi ăn đủ đạm, chất xơ và vẫn giữ tinh bột nhưng ở mức hạn chế. Quan trọng là hiểu cơ thể cần gì thay vì ép bản thân”, Trâm nói.
Theo khuyến nghị của các chuyên gia dinh dưỡng, một chế độ ăn khoa học cần đủ 6 nhóm chất gồm đạm, béo, bột đường, rau, trái cây và sữa. Cắt giảm bất kỳ nhóm nào có thể dẫn đến mệt mỏi, hạ đường huyết, và về lâu dài làm suy giảm hệ miễn dịch. Trâm không cắt, mà điều chỉnh tỷ lệ và nguồn gốc thực phẩm.
Khi cân nặng hạ xuống, cô mới tăng dần cường độ vận động: từ đi bộ chuyển sang cardio, rồi tập kháng lực để giữ cơ thể săn chắc. Lịch tập từ thứ Hai đến Chủ nhật, không nghỉ dù mưa hay mệt.
Khoảnh khắc Trâm thực sự nhận ra sự thay đổi không phải là lần bước lên cân, mà là lần chụp ảnh áo dài trước dịp 2/9. Khi mặc vừa áo dài size S tại tiệm, cô hỏi lại nhân viên vì sợ mình nhầm.
Trong suốt hành trình, người cha gọi cô là “con heo vàng”, một cách trêu đùa mang đầy âu yếm mà cô nói là nguồn động lực lớn nhất giúp mình không bỏ cuộc.
“Giảm cân là hành trình phải đánh đổi mồ hôi, công sức và thời gian. Khi vượt qua được, mình sẽ tự tin và trân trọng mình nhiều hơn”, Trâm nói.
"Việc theo dõi bệnh nhân không còn đơn thuần là quan sát các chỉ số trên màn hình", Giáo sư Aurel K. Qian, thành viên Ban Cố vấn Hiệp hội Hệ thống Quản lý và Thông tin Y tế (HIMSS) khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, nhận định tại sự kiện Innovation Summit do Philips tổ chức mới đây.
Thực tế, hệ thống y tế tại nhiều quốc gia châu Á đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng nhanh, trong khi nguồn lực y tế chưa theo kịp. Theo báo cáo thường niên về chỉ số y tế tương lai (Future Health Index), có đến 66% bệnh nhân phải chờ đợi lâu để được tiếp cận bác sĩ chuyên khoa, còn 76% nhân viên y tế cho biết họ thường xuyên mất nhiều thời gian quý giá do dữ liệu bệnh án rời rạc, không đầy đủ hoặc khó truy cập.
Tình trạng này càng trầm trọng hơn khi dự báo toàn cầu sẽ thiếu hơn 11 triệu nhân viên y tế vào năm 2030, trong đó Đông Nam Á chiếm khoảng một phần tư. Vì vậy, ngành Y tế đang chuyển dần sang mô hình chăm sóc dựa trên dữ liệu thời gian thực và cái nhìn toàn diện về từng bệnh nhân, giúp bác sĩ tiếp cận thông tin chính xác, trực quan, dễ diễn giải và hỗ trợ ra quyết định hiệu quả hơn. Nhờ đó, đội ngũ y tế có thể giảm thời gian xử lý hệ thống và tập trung nhiều hơn cho người bệnh, theo Giáo sư Aurel K. Qian.
Trước bối cảnh này, các chuyên gia đã đưa ra một giải pháp mới dựa trên nền tảng mở Enterprise Command and Care Coordination Center, cho phép kết nối và đồng bộ dữ liệu bệnh nhân giữa các thiết bị tại giường bệnh, trung tâm điều hành và hệ thống công nghệ bệnh viện. Nhờ khả năng liên thông dữ liệu, bác sĩ và điều dưỡng có thể theo dõi liên tục tình trạng bệnh nhân ICU theo thời gian thực, thay vì phụ thuộc vào các hệ thống rời rạc như trước.
Trọng tâm của giải pháp là việc ứng dụng AI để phân tích dữ liệu sinh tồn nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu suy giảm như rối loạn nhịp tim hay biến cố tim mạch. Hệ thống ưu tiên cảnh báo theo mức độ nghiêm trọng, giúp giảm nhiễu thông tin và hỗ trợ đội ngũ y tế tập trung vào các trường hợp cần can thiệp khẩn cấp.
Kết hợp với thiết bị theo dõi không dây, giải pháp còn cho phép theo dõi bệnh nhân ICU từ xa, đồng thời duy trì theo dõi liên tục ngay cả khi bệnh nhân chuyển sang giai đoạn sau điều trị. Ngoài ra, các thiết bị di động giúp bác sĩ truy cập thông tin bệnh nhân mọi lúc, mọi nơi trên một giao diện thống nhất.
Một điều đáng chú ý là công cụ trực quan hóa dữ liệu bệnh nhân thông qua mô hình avatar (hình người đơn giản) Patient Avatar – hiển thị trực quan các chỉ số phức tạp dưới dạng hình ảnh dễ hiểu, giúp nhân viên y tế nhanh chóng đánh giá tình trạng bệnh nhân trong môi trường áp lực cao như ICU. Khác với cách theo dõi truyền thống dựa trên hàng loạt con số và biểu đồ, công cụ này chuyển toàn bộ dữ liệu sinh tồn phức tạp thành hình ảnh trực quan. Các chỉ số như nhịp tim, hô hấp, huyết áp hay mức bão hòa oxy máu được biểu diễn ngay trên một mô hình cơ thể, giúp bác sĩ nhận diện nhanh tình trạng bất thường chỉ trong vài giây.
"Cách tiếp cận này đặc biệt quan trọng trong môi trường ICU, nơi mỗi quyết định đều chịu áp lực lớn về thời gian. Thay vì phải tổng hợp dữ liệu từ nhiều màn hình theo dõi riêng lẻ, nhân viên y tế có thể nắm bắt ‘bức tranh tổng thể’ của bệnh nhân ngay lập tức, từ đó rút ngắn thời gian phản ứng khi xảy ra biến cố", đại diện Philips nói.
Các chuyên gia cho hay, AI đóng vai trò cốt lõi phía sau giải pháp này. Các thuật toán liên tục phân tích dữ liệu theo thời gian thực, phát hiện xu hướng bất thường và dự báo nguy cơ trước khi triệu chứng trở nên rõ ràng. Khi kết hợp với công cụ Patient Avatar những cảnh báo này không chỉ hiển thị dưới dạng thông số kỹ thuật mà còn được trực quan hóa, giúp bác sĩ nhanh chóng nắm bắt tình hình và đưa ra quyết định kịp thời.
Theo thông tin do Philips cung cấp, những cơ sở y tế triển khai giải pháp này đã ghi nhận nhiều cải thiện đáng kể: giảm tới 40% cảnh báo không cần thiết tại ICU, rút ngắn 69% thời gian điều trị tại ICU và giảm tới 86% các ca ngưng tim. Những kết quả này cho thấy tiềm năng của AI trong việc hỗ trợ bác sĩ phát hiện sớm nguy cơ và tối ưu hóa can thiệp lâm sàng.
"Giải pháp theo dõi bệnh nhân được xây dựng từ nhiều thập kỷ kinh nghiệm đổi mới, hỗ trợ chăm sóc hàng triệu bệnh nhân mỗi năm. Chúng tôi hợp tác với các bệnh viện để giúp đội ngũ y tế hành động sớm hơn và phản ứng hiệu quả hơn trên quy mô lớn" bà Stephanie Sievers, Giám đốc điều hành Philips khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nói.
Đại diện Philips cũng cho biết định hướng dài hạn là xây dựng giải pháp mang tính dự đoán, kết nối và xuyên suốt, giúp nhân viên y tế không chỉ theo dõi mà còn chủ động phòng ngừa biến chứng, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và an toàn cho bệnh nhân. Trong bối cảnh khu vực châu Á đang đối mặt với áp lực thiếu hụt nhân lực y tế, giải pháp giám sát thông minh được kỳ vọng giúp tối ưu hóa nguồn lực, giảm tải cho đội ngũ điều dưỡng tại giường bệnh, đồng thời đảm bảo bệnh nhân ICU luôn được theo dõi chặt chẽ và liên tục.
Ngày 17-4, TP.HCM tổ chức lễ ra quân khám sức khỏe tầm soát, sàng lọc cho người dân tại 168 trạm y tế với sự phối hợp 104 bệnh viện trên địa bàn, khởi động chiến dịch chăm sóc sức khỏe cộng đồng quy mô lớn trong năm 2026 và những năm tới.
Hoàn tất lễ ra quân, PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - bày tỏ sự trân trọng, biết ơn đến 104 bệnh viện công lập, ngoài công lập và bệnh viện bộ, ngành đã tham gia với tinh thần trách nhiệm cao, mang lại hiệu quả thiết thực.
Theo ông, việc 104 bệnh viện cùng lúc cử đội ngũ y, bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên về tận cơ sở, trực tiếp phục vụ người dân ngay tại cộng đồng là hình ảnh rất đẹp của ngành y tế thành phố. Đó không chỉ là sự hỗ trợ chuyên môn, mà còn là sự sẻ chia, trách nhiệm xã hội và tình cảm dành cho người dân thành phố.
Trong ngày ra quân, từ sáng sớm, đông đảo người dân tại nhiều địa phương đã đến các trạm y tế với tâm trạng phấn khởi, tin tưởng.
Nhiều người cao tuổi cho biết lần đầu được bác sĩ chuyên khoa từ các bệnh viện lớn trực tiếp thăm khám, tư vấn ngay tại nơi cư trú. Không ít người dân bày tỏ bất ngờ khi dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần, thuận tiện và thiết thực.
"Người dân vui mừng không chỉ vì được khám miễn phí, được phát hiện sớm bệnh tật, mà còn cảm nhận rõ sự quan tâm của chính quyền thành phố và ngành y tế đối với sức khỏe cộng đồng", ông Tăng Chí Thượng viết và cho rằng đây chính là giá trị lớn nhất của chương trình.
Theo ông, thành công của đợt ra quân hôm nay cho thấy khi toàn ngành cùng chung sức, đồng lòng, chúng ta hoàn toàn có thể đưa dịch vụ y tế chất lượng đến tận khu dân cư, từng người dân, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Sở Y tế ghi nhận tinh thần xung kích của đội ngũ thầy thuốc, nhân viên y tế đã tạm gác công việc thường nhật tại bệnh viện để về cơ sở phục vụ nhân dân bằng tất cả trách nhiệm và y đức nghề nghiệp.
Những hình ảnh bác sĩ tận tình khám bệnh, tư vấn cho người cao tuổi, hỗ trợ người yếu thế, hướng dẫn người dân chăm sóc sức khỏe đã lan tỏa thông điệp nhân văn sâu sắc của nghề y.
Thay mặt ngành y tế thành phố, Giám đốc Sở Y tế gửi lời cảm ơn đến ban giám đốc các bệnh viện cùng toàn thể nhân viên y tế đã góp phần làm nên một ngày hội sức khỏe đầy ý nghĩa.
Sự đồng hành quý báu này sẽ là nền tảng quan trọng để thành phố tiếp tục triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ, tầm soát bệnh và quản lý sức khỏe toàn dân trong thời gian tới, hướng đến mục tiêu xây dựng một nền y tế hiện đại, công bằng, chủ động và vì người dân phục vụ.
Ngày 17/5, TS Nguyễn Hữu Quang, Phó trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu trung ương, cho hay sinh thiết cho thấy khối u đã xâm lấn sâu, phá hủy gần như toàn bộ chân cánh mũi phải, lan tới niêm mạc và sụn vùng mũi bệnh nhân. Bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào đáy - loại ung thư da phổ biến hiện nay.
Nguyên tắc trong điều trị ung thư da là phẫu thuật cắt bỏ triệt để khối u cùng một vùng ranh giới an toàn. Tuy nhiên, cánh mũi lại là vị trí trung tâm, quyết định toàn bộ sự hài hòa của khuôn mặt. Cắt bỏ khối u đồng nghĩa với để lại một lỗ hổng lớn, làm mất đi đường cong tự nhiên của mũi.
Bệnh nhân trên được đánh giá là ca bệnh khó do khối ung thư đã thâm nhiễm sâu, phá hủy hoàn toàn chân cánh mũi phải. Việc cắt bỏ sạch tổ chức ung thư vốn đã phức tạp, nhưng thách thức lớn hơn là làm thế nào để tái tạo cấu trúc cánh mũi sau phẫu thuật, vừa đảm bảo chức năng hô hấp, vừa giữ được tính thẩm mỹ tự nhiên cho khuôn mặt.
Hàng năm, Australia và Mỹ ghi nhận hơn 4 triệu ca ung thư tế bào đáy. Còn ở Việt Nam, tại Bệnh viện Da liễu Trung ương, con số này khoảng 400-500 bệnh nhân ung thư tế bào đáy đến khám và điều trị, tăng gấp đôi so với vài năm trước. Trên 95% bệnh nhân ung thư tế bào đáy đã được điều trị khỏi hoàn toàn bằng phẫu thuật Mohs - phương pháp này giúp kiểm soát việc loại bỏ hoàn toàn tế bào ung thư ra khỏi cơ thể, giảm tỷ lệ tái phát thấp nhất có thể.
Bài toán tái tạo khuyết hổng cánh mũi được các bác sĩ áp dụng triệt để sau khi toàn bộ tế bào ác tính được bóc tách hết. Bệnh nhân trên được bác sĩ áp dụng kỹ thuật tạo hình bằng vạt da tại chỗ (local flap), sử dụng mô da vùng rãnh mũi má để tái tạo cánh mũi sau khi loại bỏ hoàn toàn khối u bằng phẫu thuật Mohs.
TS Quang cho biết nhiều trường hợp ung thư da khởi phát từ những tổn thương rất nhỏ như nốt ruồi thay đổi màu sắc, vết loét lâu liền, sẩn tăng sắc tố hoặc vùng da chảy máu kéo dài. Phát hiện sớm và điều trị kịp thời giúp nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu nguy cơ khuyết hổng lớn trên khuôn mặt.
Ung thư da vùng mặt không phải "dấu chấm hết" cho ngoại hình hay chất lượng cuộc sống. Với sự phát triển của phẫu thuật tạo hình hiện đại, nhiều trường hợp tưởng chừng không thể phục hồi vẫn có thể được tái tạo cả về chức năng lẫn thẩm mỹ. Bác sĩ khuyến cáo đừng trì hoãn đi khám sớm nếu có dấu hiệu khối u tăng sắc tố tăng dần về kích thước vùng mặt.
