Nhiều vụ nổ đã xảy ra trên đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng bậc nhất của Iran – trong bối cảnh xuất hiện thông tin Mỹ tiến hành tấn công vào khu vực này.
Theo Hãng tin bán chính thức Mehr của Iran, một số vụ nổ đã được ghi nhận trên hòn đảo này, song chưa có thông tin chi tiết về nguyên nhân hay mức độ thiệt hại.
Cùng thời điểm, trang tin Axios của Mỹ dẫn nguồn một quan chức cấp cao Mỹ cho biết quân đội nước này đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg.
Đài NBC News đưa tin các cuộc tấn công này nhằm vào hàng chục mục tiêu quân sự trên đảo, bao gồm các đợt không kích dọc phía bắc đảo Kharg và không có sự tham gia của lực lượng bộ binh Mỹ trên thực địa.
Nguồn tin này cho biết các đòn tấn công không nhằm vào cơ sở dầu mỏ, mà tập trung vào các hầm trú ẩn quân sự, kho lưu trữ, hệ thống phòng không và các cơ sở quân sự khác.
Đảo Kharg đóng vai trò then chốt đối với ngành năng lượng Iran, là điểm trung chuyển 90 – 95% lượng dầu xuất khẩu của nước này ra thị trường quốc tế. Vì vậy bất kỳ sự cố nào tại đây cũng có thể gây tác động đáng kể đến nguồn cung dầu toàn cầu.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh Tổng thống Trump trước đó nhiều lần đưa ra cảnh báo cứng rắn, bao gồm khả năng tấn công hoặc kiểm soát đảo Kharg. Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 30-3, ông cho biết Mỹ có thể phá hủy “các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg”.
Theo Đài NBC News ngày 7-4, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo sẽ có hành động khiến Mỹ và các đồng minh mất nguồn dầu khí trong khu vực “trong nhiều năm”, nếu Tổng thống Trump thực hiện lời đe dọa tấn công vào hạ tầng dân sự của Iran.
Trong tuyên bố mới nhất, lực lượng này khẳng định Iran “không khởi xướng tấn công vào các mục tiêu dân sự và sẽ không làm như vậy”, nhưng nhấn mạnh sẽ “không do dự đáp trả các hành động tấn công đáng lên án nhằm vào cơ sở dân sự”.
IRGC cho biết sẽ nhắm vào “hạ tầng của Mỹ và các đối tác” theo cách có thể khiến Washington và đồng minh bị tước đi nguồn dầu và khí đốt trong khu vực trong thời gian dài.
“Các đối tác của Mỹ trong khu vực cần hiểu rằng cho đến nay, chúng tôi đã thể hiện sự kiềm chế đáng kể vì quan hệ láng giềng tốt và đã cân nhắc trong việc lựa chọn mục tiêu đáp trả, nhưng từ nay mọi sự kiềm chế đó đã không còn”, tuyên bố nêu rõ.
Theo Đài NBC News dẫn lời truyền thông nhà nước Iran, nhiều cây cầu và tuyến giao thông trọng yếu tại Iran đã trở thành mục tiêu trong các cuộc không kích diễn ra sáng 7-4 (giờ địa phương), khiến ít nhất hai người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.
Tại tỉnh Isfahan, một cây cầu đường sắt ở thành phố Kashan đã bị tấn công, khiến hai người thiệt mạng và ba người bị thương. Thông tin này được ông Akbar Salehi, Phó phụ trách an ninh của tỉnh, xác nhận với Nour News – cơ quan truyền thông có liên hệ với Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Ngoài Isfahan, các cuộc không kích cũng được ghi nhận nhằm vào tuyến cao tốc Tabriz – Zanjan ở khu vực tây bắc và một tuyến đường sắt tại Karaj ở phía bắc Iran.
Trước đó một cây cầu quan trọng tại Qom, cách thủ đô Tehran khoảng 130km về phía nam, cũng được cho là đã bị tấn công, theo Đài truyền hình quốc gia IRIB.
Các diễn biến này diễn ra trong bối cảnh Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thông báo đã hoàn tất một “làn sóng không kích quy mô lớn” nhằm vào hàng chục mục tiêu hạ tầng trên khắp Iran. Tuy nhiên, phía Israel không nêu rõ các cây cầu có nằm trong danh sách mục tiêu hay không, đồng thời cho biết sẽ công bố thêm thông tin trong thời gian tới.
Qatar ngày 7-4 lên tiếng cảnh báo cuộc chiến tại Trung Đông đang tiến gần tới ngưỡng không thể kiểm soát, trong bối cảnh căng thẳng leo thang nhanh chóng liên quan đến tối hậu thư của Tổng thống Trump đối với Iran.
Phát biểu trước báo giới, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed al-Ansari cho biết Doha đã liên tục cảnh báo từ năm 2023 rằng nếu căng thẳng trong khu vực cứ tiếp tục leo thang, Trung Đông có thể rơi vào tình trạng vượt khỏi tầm kiểm soát.
“Hiện chúng ta đang rất gần điểm đó”, ông nói, kêu gọi tất cả các bên khẩn trương tìm giải pháp nhằm chấm dứt xung đột trước khi quá muộn.
Iran đã kêu gọi Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) lên án việc Israel đe dọa tấn công hệ thống đường sắt của nước này, theo Hãng tin ISNA.
Bộ trưởng Văn hóa Iran đã gửi thư chính thức tới UNESCO, đề nghị cơ quan này có lập trường rõ ràng nhằm ngăn chặn nguy cơ hành động quân sự nhằm vào tuyến đường sắt quốc gia.
Trong thư, phía Iran nhấn mạnh tuyến đường sắt xuyên Iran dài 1.394km – nối Biển Caspi ở phía đông bắc với vùng Vịnh ở phía tây nam – đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 2021 nhờ quy mô và các công trình kỹ thuật vượt qua địa hình phức tạp.
Quan chức Iran cho rằng việc đe dọa tấn công tuyến đường sắt này không chỉ là hành động quân sự, mà còn là “cuộc tấn công vào di sản chung của nhân loại”, qua đó kêu gọi UNESCO nhanh chóng đưa ra lập trường để răn đe các hành động tiếp theo.
Vụ cháy bùng phát hôm nay tại khu vực đặt máy phát điện của nhà máy điện hạt nhân Barakah ở vùng Al Dhafra thuộc Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), sau khi khu vực này trúng đòn tập kích bằng máy bay không người lái. Địa điểm xảy ra hỏa hoạn nằm gần vành đai an ninh vòng trong của nhà máy.
Cơ quan Quản lý Hạt nhân Liên bang (FANR) của UAE khẳng định sự việc không ảnh hưởng đến mức độ an toàn của nhà máy điện, cũng không tác động đến những hệ thống thiết yếu, toàn bộ tổ máy đều hoạt động bình thường. Không có thương vong trong vụ tập kích, nhưng chưa rõ ngọn lửa đã được khống chế hay chưa.
UAE chưa cáo buộc bên nào đứng sau vụ tấn công, cũng chưa có cá nhân hay tổ chức nào nhận trách nhiệm về sự việc.
Nhà máy điện hạt nhân Barakah có trị giá 20 tỷ USD, là dự án hợp tác giữa UAE và Hàn Quốc, bắt đầu hoạt động từ năm 2020. Đây là nhà máy điện hạt nhân đầu tiên và duy nhất trên bán đảo Arab, cung cấp khoảng 1/4 nhu cầu điện cho UAE.
Cuộc tập kích ngày 17/5 đánh dấu lần đầu nhà máy Barakah bị nhắm mục tiêu từ khi xung đột Trung Đông bùng phát cuối tháng 2. Sự việc xảy ra giữa lúc căng thẳng giữa UAE và Iran đang ở mức cao.
Iran đã tập trung phần lớn hỏa lực đáp trả nhằm vào UAE với hơn 2.800 tên lửa và UAV, nhiều hơn mọi quốc gia liên quan, kể cả Israel. Các cuộc tập kích gây thiệt hại nặng nề cho giao thông hàng không, du lịch và thị trường bất động sản của UAE, dẫn đến nhiều đợt sa thải và cho nghỉ việc có thời hạn.
Giới chức vùng Vịnh cho biết hành động của Iran đã thúc đẩy UAE thay đổi cơ bản chiến lược, chuyển sang coi Iran là "thế lực bất hảo, tìm cách phá hoại mô hình kinh tế - xã hội của UAE, vốn dựa trên nhân tài nước ngoài và danh tiếng về sự an toàn, ổn định".
Iran vẫn gần như đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến đường biển trọng yếu tại khu vực. Mỹ đang phong tỏa các cảng biển Iran để đáp trả, trong khi đàm phán hòa bình giữa hai bên không đạt được tiến triển mới.
Một số cuộc giao tranh và tập kích đã nổ ra xung quanh eo biển Hormuz trong vài tuần qua, làm dấy lên lo ngại xung đột quy mô lớn có thể bùng phát trở lại nếu lệnh ngừng bắn hiện tại giữa Iran và Mỹ sụp đổ.
Ngày 23-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên nền tảng X: "Tôi đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ bắn và tiêu diệt bất kỳ tàu thuyền nào - dù là tàu nhỏ đi chăng nữa - nếu chúng đang rải thủy lôi trong khu vực eo biển Hormuz. Không được do dự.
Ngoài ra, các tàu rà phá thủy lôi của chúng tôi đang làm nhiệm vụ dọn sạch eo biển. Tôi ra lệnh tiếp tục hoạt động này, nhưng với cường độ tăng gấp ba".
Nhà lãnh đạo Mỹ còn cho rằng hàng loạt tàu chiến của Iran "đều đã nằm dưới đáy biển".
Theo báo Washington Post, các nhà lập pháp Mỹ mới đây nhận được thông tin Iran có thể đã đặt 20 quả thủy lôi hoặc nhiều hơn trong và xung quanh eo biển Hormuz, trong đó một số được thả trôi và điều khiển từ xa bằng công nghệ GPS, khiến chúng khó bị phát hiện hơn.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã cảnh báo về một "vùng nguy hiểm" rộng khoảng 1.400 km² trong khu vực (tức gấp 14 lần diện tích Paris), nơi có thể có thủy lôi.
Hiện nay ông Trump vẫn kiên quyết duy trì lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran, trong khi Iran yêu cầu Mỹ phải chấm dứt phong tỏa trước khi có thể xem xét bất kỳ thỏa thuận nào nhằm kết thúc cuộc chiến do Israel và Mỹ phát động vào ngày 28-2.
Hãng tin AFP bình luận rằng bằng việc gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran vô thời hạn, Tổng thống Trump dường như đang tìm cách thoát ra khỏi cuộc chiến tốn kém này, nhưng Tehran có thể không sẵn sàng trao cho ông chiến thắng.
Sáng 23-4 (theo giờ Việt Nam), Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) bác tin nhiều tàu Iran vượt qua được vòng phong tỏa.
Cùng ngày, Bộ Chiến tranh Mỹ (tức Bộ Quốc phòng) thông báo các lực lượng của họ đã tiến lên kiểm tra tàu M/T Majestic X ở Ấn Độ Dương bị cáo buộc hỗ trợ cho Iran, đánh dấu lần thứ hai trong vòng ba ngày họ thực hiện hành động này. Chiếc tàu này không quốc tịch, bị trừng phạt, và đang vận chuyển dầu mỏ từ Iran.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine hôm nay thông báo Nga tập kích nước này bằng 14 tên lửa đạn đạo Iskander-M và đạn phòng không S-400 hoán cải để đánh đất, 8 tên lửa hành trình Iskander-K, cùng 524 máy bay không người lái (UAV) tự sát và mồi bẫy.
"Các đơn vị phòng không đã bắn hạ và gây nhiễu 4 tên lửa hành trình Iskander-K và 503 UAV các loại. Những cuộc tập kích từ 18 tên lửa và 16 UAV đã được ghi nhận tại 34 địa điểm, mảnh vỡ từ máy bay bị hạ cũng rơi xuống 11 khu vực. Cuộc tấn công vẫn đang tiếp diễn và một số UAV vẫn ở trên không", cơ quan này cho hay.
Thông tin trên đồng nghĩa lực lượng Ukraine không chặn được mục tiêu nào trong số 14 tên lửa Iskander-M và S-400 mà Nga khai hỏa.
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự, nhận định mục tiêu chính trong cuộc tập kích là các cơ sở công nghiệp quốc phòng ở thành phố Dnipro thuộc tỉnh Dnipropetrovsk, trong đó Nhà máy Chế tạo máy Phương Nam (Pivdenmash) đã bị hàng loạt tên lửa Iskander-M và Iskander-K nhắm tới.
Pivdenmash là nơi chuyên sản xuất tên lửa đẩy, tên lửa đạn đạo và nhiên liệu lỏng cho tên lửa của Ukraine, cũng là cơ sở hứng đòn tấn công của tên lửa đạn đạo mang đầu đạn siêu vượt âm Oreshnik hồi tháng 11/2024.
"26 người đã bị thương. Đối phương đã tấn công 6 huyện tại vùng này bằng tên lửa, UAV, đạn pháo và bom", Oleksandr Ganzha, tỉnh trưởng Dnipropetrovsk, cho hay khi đề cập tới thiệt hại ở thành phố Dnipro.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói rằng cuộc tấn công của Nga vào thành phố Dnipro và tỉnh Dnipropetrovsk kéo dài hơn 6 giờ. "Đòn tập kích tên lửa đã làm hư hại một khu chung cư và các hạ tầng dân sự khác cũng bị tấn công nặng nề. Đòn đánh còn nhắm tới các cơ sở năng lượng và tòa nhà dân sự trên khắp khu vực", ông viết trên mạng xã hội.
Bộ Quốc phòng Nga chưa lên tiếng về thông tin.
Nga và Ukraine thường xuyên nhắm mục tiêu lẫn nhau bằng tên lửa hoặc UAV kể từ đầu xung đột. Bộ Quốc phòng Nga hôm 17/5 thông báo lực lượng nước này đã bắn hạ 1.054 UAV tự sát, 8 bom dẫn đường, một tên lửa hành trình Flamingo và một quả đạn diệt hạm Neptune-MD của Ukraine trong vòng 24 giờ. Đây là cuộc tấn công lớn nhất bằng UAV của Ukraine trong xung đột.
Đại tá Yuri Ignat, thư ký báo chí Bộ tư lệnh không quân Ukraine, ngày 5/5 cho biết Nga đang liên tục gây áp lực bằng các đợt tập kích cả ngày lẫn đêm. Ông nhận định hoạt động này nhằm vắt kiệt lưới phòng không Ukraine, gây áp lực lên quân nhân và tiêu hao nguồn dự trữ đạn dược.
