Nhiều vụ nổ đã xảy ra trên đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng bậc nhất của Iran – trong bối cảnh xuất hiện thông tin Mỹ tiến hành tấn công vào khu vực này.
Theo Hãng tin bán chính thức Mehr của Iran, một số vụ nổ đã được ghi nhận trên hòn đảo này, song chưa có thông tin chi tiết về nguyên nhân hay mức độ thiệt hại.
Cùng thời điểm, trang tin Axios của Mỹ dẫn nguồn một quan chức cấp cao Mỹ cho biết quân đội nước này đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg.
Đài NBC News đưa tin các cuộc tấn công này nhằm vào hàng chục mục tiêu quân sự trên đảo, bao gồm các đợt không kích dọc phía bắc đảo Kharg và không có sự tham gia của lực lượng bộ binh Mỹ trên thực địa.
Nguồn tin này cho biết các đòn tấn công không nhằm vào cơ sở dầu mỏ, mà tập trung vào các hầm trú ẩn quân sự, kho lưu trữ, hệ thống phòng không và các cơ sở quân sự khác.
Đảo Kharg đóng vai trò then chốt đối với ngành năng lượng Iran, là điểm trung chuyển 90 – 95% lượng dầu xuất khẩu của nước này ra thị trường quốc tế. Vì vậy bất kỳ sự cố nào tại đây cũng có thể gây tác động đáng kể đến nguồn cung dầu toàn cầu.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh Tổng thống Trump trước đó nhiều lần đưa ra cảnh báo cứng rắn, bao gồm khả năng tấn công hoặc kiểm soát đảo Kharg. Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 30-3, ông cho biết Mỹ có thể phá hủy “các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg”.
Theo Đài NBC News ngày 7-4, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo sẽ có hành động khiến Mỹ và các đồng minh mất nguồn dầu khí trong khu vực “trong nhiều năm”, nếu Tổng thống Trump thực hiện lời đe dọa tấn công vào hạ tầng dân sự của Iran.
Trong tuyên bố mới nhất, lực lượng này khẳng định Iran “không khởi xướng tấn công vào các mục tiêu dân sự và sẽ không làm như vậy”, nhưng nhấn mạnh sẽ “không do dự đáp trả các hành động tấn công đáng lên án nhằm vào cơ sở dân sự”.
IRGC cho biết sẽ nhắm vào “hạ tầng của Mỹ và các đối tác” theo cách có thể khiến Washington và đồng minh bị tước đi nguồn dầu và khí đốt trong khu vực trong thời gian dài.
“Các đối tác của Mỹ trong khu vực cần hiểu rằng cho đến nay, chúng tôi đã thể hiện sự kiềm chế đáng kể vì quan hệ láng giềng tốt và đã cân nhắc trong việc lựa chọn mục tiêu đáp trả, nhưng từ nay mọi sự kiềm chế đó đã không còn”, tuyên bố nêu rõ.
Theo Đài NBC News dẫn lời truyền thông nhà nước Iran, nhiều cây cầu và tuyến giao thông trọng yếu tại Iran đã trở thành mục tiêu trong các cuộc không kích diễn ra sáng 7-4 (giờ địa phương), khiến ít nhất hai người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.
Tại tỉnh Isfahan, một cây cầu đường sắt ở thành phố Kashan đã bị tấn công, khiến hai người thiệt mạng và ba người bị thương. Thông tin này được ông Akbar Salehi, Phó phụ trách an ninh của tỉnh, xác nhận với Nour News – cơ quan truyền thông có liên hệ với Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Ngoài Isfahan, các cuộc không kích cũng được ghi nhận nhằm vào tuyến cao tốc Tabriz – Zanjan ở khu vực tây bắc và một tuyến đường sắt tại Karaj ở phía bắc Iran.
Trước đó một cây cầu quan trọng tại Qom, cách thủ đô Tehran khoảng 130km về phía nam, cũng được cho là đã bị tấn công, theo Đài truyền hình quốc gia IRIB.
Các diễn biến này diễn ra trong bối cảnh Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thông báo đã hoàn tất một “làn sóng không kích quy mô lớn” nhằm vào hàng chục mục tiêu hạ tầng trên khắp Iran. Tuy nhiên, phía Israel không nêu rõ các cây cầu có nằm trong danh sách mục tiêu hay không, đồng thời cho biết sẽ công bố thêm thông tin trong thời gian tới.
Qatar ngày 7-4 lên tiếng cảnh báo cuộc chiến tại Trung Đông đang tiến gần tới ngưỡng không thể kiểm soát, trong bối cảnh căng thẳng leo thang nhanh chóng liên quan đến tối hậu thư của Tổng thống Trump đối với Iran.
Phát biểu trước báo giới, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed al-Ansari cho biết Doha đã liên tục cảnh báo từ năm 2023 rằng nếu căng thẳng trong khu vực cứ tiếp tục leo thang, Trung Đông có thể rơi vào tình trạng vượt khỏi tầm kiểm soát.
“Hiện chúng ta đang rất gần điểm đó”, ông nói, kêu gọi tất cả các bên khẩn trương tìm giải pháp nhằm chấm dứt xung đột trước khi quá muộn.
Iran đã kêu gọi Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) lên án việc Israel đe dọa tấn công hệ thống đường sắt của nước này, theo Hãng tin ISNA.
Bộ trưởng Văn hóa Iran đã gửi thư chính thức tới UNESCO, đề nghị cơ quan này có lập trường rõ ràng nhằm ngăn chặn nguy cơ hành động quân sự nhằm vào tuyến đường sắt quốc gia.
Trong thư, phía Iran nhấn mạnh tuyến đường sắt xuyên Iran dài 1.394km – nối Biển Caspi ở phía đông bắc với vùng Vịnh ở phía tây nam – đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 2021 nhờ quy mô và các công trình kỹ thuật vượt qua địa hình phức tạp.
Quan chức Iran cho rằng việc đe dọa tấn công tuyến đường sắt này không chỉ là hành động quân sự, mà còn là “cuộc tấn công vào di sản chung của nhân loại”, qua đó kêu gọi UNESCO nhanh chóng đưa ra lập trường để răn đe các hành động tiếp theo.
Reuters hôm qua (17.4) đưa tin Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko đã rời khỏi Mỹ vào ngày 16.4 với tâm trạng phấn chấn sau những cuộc hội đàm tích cực với quan chức cấp cao của Mỹ, trong đó có Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent. "Tôi nghĩ Bộ trưởng Bessent đứng về phía Ukraine và ủng hộ Ukraine", bà Svyrydenko nói khi trả lời phỏng vấn với Reuters trong chuyến thăm Mỹ vừa qua để tham dự hội nghị của Quỹ Tiền tệ quốc tế và Ngân hàng Thế giới.
Bà Svyrydenko khẳng định mối quan hệ giữa Ukraine và Mỹ đã được củng cố trong năm qua thông qua hợp tác về Quỹ Đầu tư tái thiết Mỹ - Ukraine (URIF). Quỹ này đã phê duyệt dự án đầu tiên vào tháng trước và dự kiến sẽ phê duyệt dự án thứ hai vào mùa hè này. Thủ tướng Ukraine cho biết thêm bà hy vọng URIF có thể được mở rộng để phê duyệt thêm nhiều dự án, so với mục tiêu ban đầu cho năm nay là 3 dự án.
Bà Svyrydenko cũng đã gặp các thượng nghị sĩ thuộc lưỡng đảng của Mỹ tại Washington D.C vào ngày 16.4. Cuộc gặp, do các thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen, Dick Durbin và Roger Wicker chủ trì, tập trung vào việc duy trì viện trợ quân sự của Mỹ và các đồng minh, cũng như nỗ lực mới hướng tới các cuộc đàm phán hòa bình, theo thông cáo báo chí từ Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ.
Các quan chức Mỹ và Ukraine đã gặp nhau tại bang Florida trong tháng trước để đàm phán về việc chấm dứt cuộc xung đột Nga - Ukraine, nhưng triển vọng đạt được thỏa thuận đã suy giảm. Ukraine khẳng định họ cần các đảm bảo an ninh trước khi đồng ý với bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào.
Thủ tướng Svyrydenko cho biết thêm Kyiv hy vọng kết quả bầu cử quốc hội Hungary ngày 12.4 sẽ giúp mở khóa cho gói cấm vận thứ 20 của Liên minh Châu Âu (EU) đối với Nga, cũng như khoản vay 90 tỉ euro của EU dành cho Ukraine. Kết quả bầu cử quốc hội Hungary cho thấy đảng Tisza của ông Peter Magyar đánh bại đảng Fidesz của đương kim Thủ tướng Viktor Orban. Quốc hội mới của Hungary sẽ họp vào đầu tháng 5 để bầu ông Magyar làm thủ tướng, theo AFP.
Trong tháng trước, Thủ tướng Orban đã phủ quyết gói vay 90 tỉ euro nói trên, viện dẫn mâu thuẫn với Kyiv liên quan đường ống dẫn dầu Druzhba. Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine trì hoãn việc sửa chữa Druzhba, đường ống cung cấp dầu thô từ Nga cho các nhà máy lọc dầu của hai nước này thông qua Ukraine. Kyiv lập luận đường ống Druzhba bị hư hại do cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga vào ngày 27.1, và việc sửa chữa cần thêm thời gian.
Ngoại trưởng Slovakia Juraj Blanar hôm 16.4 khẳng định Slovakia sẽ không chặn khoản vay 90 tỉ euro dù có tranh chấp về đường ống Druzhba. Tuy nhiên, ông Blanar tuyên bố Slovakia sẵn sàng ngăn chặn gói cấm vận mới nhất của EU đối với Nga cho đến khi đường ống Druzhba hoạt động trở lại. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 14.4 nói rằng đường ống Druzhba sẽ hoạt động trở lại vào cuối tháng này.
Cũng trong ngày 16.4, Ủy viên phụ trách kinh tế EU Valdis Dombrovskis nói rằng "kết quả bầu cử ở Hungary cho phép chúng tôi giải ngân gói hỗ trợ 90 tỉ euro cho Ukraine trong năm nay và năm tới". Ngoài ra, Ủy viên phụ trách mở rộng EU Marta Kos cho hay EU sẽ giải ngân từ 2,5-2,7 tỉ euro cho Kyiv sau khi quốc hội Ukraine hoàn thành những cải cách cần thiết trong tuần trước. Bà Kos cho biết thêm khoản giải ngân này sẽ đến từ quỹ hỗ trợ Ukraine của EU, tách biệt với khoản vay 90 tỉ euro, theo Reuters.
Mới đây, một nhóm người trẻ tại thủ đô Washington D.C. đã đổi điện thoại thông minh (smartphone) lấy những chiếc điện thoại "cục gạch" và bắt đầu cuộc "giải độc kỹ thuật số" kéo dài một tháng, trong phong trào mới nổi của giới trẻ Mỹ nhằm thoát khỏi những tác hại của mạng xã hội.
Điều này đồng nghĩa với việc di chuyển mà không cần Google Maps, không còn lướt mạng xã hội khi chở xe buýt và bỏ tai nghe để nghe tiếng chim hót.
"Tôi đợi xe buýt và không biết khi nào nó đến", anh Jay West (29 tuổi) người tham gia thử thách Month Offline (tháng không kết nối mạng) do một công ty khởi nghiệp nhỏ tổ chức với sự hỗ trợ từ một nhóm cộng đồng địa phương, nhớ lại.
Thói quen cũ khó bỏ, anh West kể rằng mình thường xuyên thò tay vào túi tìm điện thoại di động, nhưng rồi nhận ra chẳng có gì trong đó cả. Nhưng cuối cùng, anh chia sẻ cảm giác "được giải phóng". Anh West hiện người làm phân tích dữ liệu cho hệ thống tàu điện ngầm Washington.
"Đôi khi tôi cảm thấy buồn chán, nhưng điều đó không sao cả. Cảm thấy buồn chán cũng không sao", anh West nhớ lại một buổi tối gần đây tại một khu vườn cộng đồng trong thành phố, nơi những người tham gia "giải độc kỹ thuật số" gặp gỡ để chia sẻ những khó khăn và niềm vui khi tạm thời "mất kết nối".
Ngồi cạnh đó là anh Rachael Schultz (35 tuổi), người phải hỏi đường những người lạ đi xe đạp, và cô Lizzie Benjamin (25 tuổi), người đã lục tìm những đĩa CD cũ mà bố mình đã ghi để nghe nhạc mà không cần Spotify.
Chia sẻ trải nghiệm, anh Bobby Loomis (25 tuổi) làm việc trong lĩnh vực bất động sản nói rằng mình từng rất khó xem hết một tập phim truyền hình mà không kiểm tra điện thoại.
Nhưng giờ đây, không còn đeo tai nghe, anh thích thú lắng nghe tiếng chim hót khi đi dạo quanh Washington D.C. Và khi quá trình "giải độc" kết thúc, thời gian sử dụng thiết bị điện tử hằng ngày của anh giảm từ sáu xuống còn bốn giờ, gần bằng mức trung bình của người trưởng thành ở Mỹ.
Cô Kendall Schrohe (23 tuổi) làm việc tại một tổ chức giám sát quyền riêng tư kỹ thuật số, đã hoàn thành chương trình giải độc kỹ thuật số vào tháng 1. Giờ đây, cô có thể tìm đường trong khu phố mà không cần dựa vào Google Maps, đã xóa Instagram và thành lập nhóm giải độc kỹ thuật số của riêng mình.
"Tôi nhìn nhận mọi việc một cách lạc quan, và tôi cảm thấy chúng ta thực sự đang ở giai đoạn đầu của một điều gì đó", cô chia sẻ.
Các nhà khoa học từ lâu đã gióng lên hồi chuông cảnh báo rằng nghiện điện thoại di động có liên quan việc giảm khả năng tập trung, các vấn đề về giấc ngủ và lo lắng.
Trong một phán quyết mang tính bước ngoặt vào cuối tháng 3, một tòa án ở bang California (Mỹ) phán quyết rằng Instagram và YouTube phải chịu trách nhiệm về bản chất gây nghiện của các nền tảng này.
Ngày càng nhiều người trẻ Mỹ cuối cùng cũng nhận ra điều này. Theo một cuộc khảo sát của YouGov được thực hiện năm ngoái, hơn 2/3 số người từ 18 đến 29 tuổi muốn giảm thời gian sử dụng màn hình. YouGov là công ty nghiên cứu thị trường và phân tích dữ liệu có trụ sở tại Anh.
Hiện đã có những công cụ mới để hỗ trợ như ứng dụng cai nghiện kỹ thuật số, thiết bị chặn cuộc gọi trên điện thoại và các nhóm. Trong các trường đại học, việc kiêng sử dụng mạng xã hội kéo dài nhiều tuần đã trở nên phổ biến và những buổi tối không dùng màn hình cùng bạn bè đã trở thành một trào lưu ở các thành phố lớn.
Việc không sử dụng điện thoại thông minh dù chỉ trong vài tuần cũng dẫn đến "sức khỏe tốt hơn và khả năng tập trung được cải thiện", theo ông Kostadin Kushlev, một nhà nghiên cứu tâm lý học tại Đại học Georgetown.
Các nghiên cứu sơ bộ cho thấy những tác động tích cực này vẫn duy trì theo thời gian, ông nói thêm.
Anh Josh Morin, một trong những người tổ chức chương trình "giải độc kỹ thuật số" ở Washington D.C., cho rằng chỉ đơn giản bỏ điện thoại là chưa đủ và cần một giải pháp thay thế hấp dẫn.
Chương trình này bao gồm một buổi thảo luận hằng tuần dành cho người tham gia, được tổ chức tại một quán karaoke ở thủ đô Mỹ. "Để thực sự phá vỡ thói quen đó, bạn phải cung cấp một cuộc sống cộng đồng, xã hội phong phú", anh Morin nói.
Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 16/5 cho biết, Mỹ và Trung Quốc đã đồng ý thành lập một Hội đồng Thương mại để thảo luận về các vấn đề, bao gồm giảm thuế, đầu tư và thương mại song phương.
"Hai bên sẽ thảo luận về các vấn đề bao gồm giảm thuế đối với các sản phẩm liên quan thông qua Hội đồng Thương mại, và đã đồng ý về mặt nguyên tắc việc giảm thuế đối với các sản phẩm có quy mô tương đương mà mỗi bên cùng quan tâm", người phát ngôn nói.
Tuy nhiên, tuyên bố không chỉ rõ các sản phẩm nào sẽ được giảm thuế.
Người phát ngôn cho biết thêm, 2 bên đã đạt được các thỏa thuận liên quan đến việc Trung Quốc mua máy bay từ Mỹ, cũng như việc Washington đảm bảo cung cấp động cơ và linh kiện máy bay cho Bắc Kinh, đồng thời đồng ý tiếp tục thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực liên quan.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 3 ngày tới Trung Quốc.
Trước đó, ông Trump nói rằng Trung Quốc đồng ý mua 200 máy bay Boeing cùng các động cơ từ tập đoàn General Electric của Mỹ.
Bắc Kinh cho biết, 2 bên cũng đồng ý thúc đẩy mở rộng thương mại 2 chiều, bao gồm cả các sản phẩm nông nghiệp, thông qua các thỏa thuận như cùng giảm thuế đối với các sản phẩm trong một phạm vi nhất định.
Cả hai bên sẽ giải quyết hoặc thúc đẩy đáng kể việc giải quyết một số hàng rào phi thuế quan đối với các sản phẩm nông nghiệp và các vấn đề tiếp cận thị trường.
Phía Mỹ sẽ "tích cực" thúc đẩy giải quyết các mối quan ngại lâu nay của Trung Quốc liên quan đến việc tự động tạm giữ các sản phẩm sữa và thủy sản, việc xuất khẩu cây cảnh trồng trên giá thể (bonsai) sang Washington, và việc công nhận vùng an toàn dịch bệnh cúm gia cầm ở Sơn Đông.
"Trung Quốc cũng sẽ tích cực thúc đẩy giải quyết các mối quan ngại của Mỹ liên quan đến việc đăng ký các cơ sở chăn nuôi bò và xuất khẩu thịt gia cầm từ một số bang nhất định sang Trung Quốc", tuyên bố viết.
Đội ngũ kinh tế và thương mại của 2 nước đã gặp nhau tại thủ đô Seoul của Hàn Quốc vào ngày 13/5, ngay trước thềm hội nghị thượng đỉnh giữa ông Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.
Theo Viện Kinh tế Quốc tế Paterson, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington, hiện tại, mức thuế trung bình của Mỹ đối với hàng xuất khẩu của Trung Quốc ở mức 47,5% và bao phủ tất cả các loại hàng hóa.
Thuế trung bình của Trung Quốc đối với hàng xuất khẩu của Mỹ là 31,9% và bao phủ tất cả các loại hàng hóa.
