Shin Chang-won, 29 tuổi, lặng lẽ biến mất khỏi nhà tù ở Busan lúc bình minh ngày 20/1/1997 khi đang thụ án tù chung thân. Đó chỉ là khởi đầu cho cuộc truy lùng kéo dài nhất lịch sử hiện đại Hàn Quốc.
Trong 907 ngày, một loạt cuộc truy quét diễn ra trên toàn quốc. Nhà chức trách treo tiền thưởng kỷ lục 50 triệu won (35.000 USD) để bắt giữ kẻ đào tẩu.
Ngay cả khi có sự trợ giúp từ các đội SWAT, chó nghiệp vụ và trực thăng, cảnh sát vẫn luôn chậm chân hơn một bước. Dấu vết Shin để lại – một chiếc xe cũ, một cuốn nhật ký, dao, biển số xe và đồ trang sức ăn cắp – cung cấp rất ít manh mối cho cơ quan thực thi pháp luật.
“Mọi người dường như đang để mắt đến tôi. Tôi cố tình đến những nơi có cảnh sát để trở nên can đảm hơn”, Shin viết trong nhật ký vào ngày cuối cùng của năm 1997.
Trong thời gian trốn chạy, Shin gây ra hơn 100 vụ trộm cướp, ngang nhiên tận hưởng những thú vui xa hoa với tiền bạc và phụ nữ. Nhưng khi bị bắt lại vào tháng 7/1999, Shin nói: “Cuối cùng tôi cũng được yên bình”.
Kế hoạch vượt ngục
Shin sinh năm 1967 trong gia đình nông dân nghèo đông con, mẹ mất sớm, bỏ học từ cấp hai. Shin lần đầu bị bắt và đưa vào trại giam dành cho vị thành niên ở tuổi 15, vì ăn trộm một quả dưa hấu. Sau đó, hắn tiếp tục bị bắt nhiều lần vì tội trộm cắp, hành hung.
Tháng 3/1989, Shin và bốn đồng phạm đột nhập một ngôi nhà ở quận Seongbuk, phía bắc Seoul, lấy trộm tài sản trị giá 30 triệu won. Một trong các đồng phạm của Shin đã sát hại chủ nhà.
Sau 6 tháng lẩn trốn, Shin bị bắt tại một quán cà phê ở quận Dongdaemun, phía đông Seoul. Cuối năm đó, hắn bị kết án tù chung thân.
Năm 1994, Shin được chuyển đến nhà tù Busan – nơi nổi tiếng là không thể vượt ngục do các biện pháp an ninh nghiêm ngặt. Tuy nhiên, Shin vượt ngục thành công ngay trong lần đầu tiên, sau nhiều năm lên kế hoạch tỉ mỉ.
Shin bí mật lấy hai chiếc cưa lọng cầm tay từ một công trường trong khu trại giam. Suốt hai tháng, trong 20 phút vào giờ phát thanh hàng ngày buổi tối, hắn âm thầm cưa những thanh sắt chắn lỗ thông gió trên trần nhà vệ sinh.
Đối với Shin, lỗ thông gió trên trần nhà, rộng và dài 30 cm, là con đường dẫn đến tự do. Hắn giả vờ bị táo bón để giảm lượng thức ăn nạp vào, cố tình giảm gần 15 kg để cơ thể vừa vặn với lỗ thông gió.
Khoảng 3h ngày 20/1/1997, khi các tù nhân khác đang ngủ, Shin lặng lẽ bò vào ống thông gió và thoát ra khỏi tòa nhà. Sau đó, hắn chui qua hàng rào vào một khu vực đang xây dựng bên trong trại giam thông qua một cái lỗ được đào trong hai tháng. Tiếp đó, Shin lợi dụng dầm kim loại từ công trường để trèo qua bức tường ngoài cao 4,5 m.
Khoảng 6h, nhân viên trại giam phát hiện Shin biến mất, lối thoát từ lỗ thông gió đã bị phá hủy.
Những lần ‘bắt hụt’
Shin có thể lẩn trốn suốt 2 năm 6 tháng nhờ có nhiều người trợ giúp, đó là những phụ nữ bị hắn thu hút và sẵn sàng cung cấp nơi trú ẩn.
Ngày 15/10/1997, một cảnh sát chìm nhận được tin báo Shin đang ẩn náu tại nhà bạn gái họ Jeon ở Nam Chungcheong. Viên cảnh sát phục kích trên cầu thang dẫn đến căn hộ, đợi hắn trở về.
Khoảng 5h, dường như cảm nhận được điều bất thường, Shin đứng khựng lại giữa cầu thang. Nóng lòng lập công, viên cảnh sát bắn hai phát súng hơi vào tay và đầu hắn. Dù trúng đạn, Shin chỉ lau máu trên mặt rồi bỏ chạy.
Vài ngày sau, Shin đến gặp Jeon, đề nghị cô bỏ trốn cùng mình nhưng bị từ chối. Cả hai chia tay.
Trong vòng 10 ngày sau khi chia tay Jeon, Shin bắt đầu mối quan hệ mới với một cô gái 21 tuổi họ Kang. Hắn giới thiệu Kang với Jeon khi bạn gái cũ đến trả lại đồ đạc. Cảm thấy bị phản bội vì vẫn ôm hy vọng tái hợp, Jeon hợp tác với cảnh sát và tình nguyện làm mồi nhử.
Ngày 11/1/1998, Shin đồng ý gặp Jeon tại một bãi đậu xe yên tĩnh ở Cheonan, Nam Chungcheong. Hắn bị hai thám tử vạm vỡ mai phục, đánh đập nhưng may mắn chạy thoát khi khẩu súng nhắm vào hắn bị kẹt.
Tháng 7/1998, Shin cảnh sát nhận diện và thẩm vấn tại Gangnam, Seoul. Hắn trốn thoát trong lúc chống trả, nhưng cảnh sát đã thu hồi được chiếc xe hắn đánh cắp.
Trong xe, họ tìm thấy cuốn nhật ký ghi chép chi tiết về cuộc vượt ngục và các hoạt động sau đó của Shin, cùng 8,6 triệu won và 6.900 USD tiền mặt. Chiếc xe cũng cất giữ một bộ tóc giả, giấy tờ tùy thân bị đánh cắp và vài biển số xe.
Theo nhật ký, Sin trước đó đã lẩn trốn bằng cách chui vào các miệng cống. Phát hiện này dẫn đến việc cảnh sát tổ chức truy quét hệ thống cống rãnh ở khu vực Daemosan thuộc Seoul, vào tháng 7/1998, nhưng không có kết quả.
Mỗi lần cảnh sát truy bắt thất bại, Shin lại nổi tiếng hơn. Tiền thưởng cho việc bắt được Shin tăng từ 10 triệu lên 50 triệu won – số tiền kỷ lục, tương đương với một căn nhà ở khu phố giàu có Gangnam vào thời điểm đó.
Sự nổi tiếng kỳ lạ
Shin sống thoải mái trong thời gian trốn chạy, lê la cả chiều ở các quán cà phê và có tới 12 bạn gái. Trong số đó, 9 người là tiếp viên quán cà phê, 2 người làm việc trong cơ sở giải trí và một người là nhân viên trạm xăng.
Các bạn gái giúp Shin bán những món đồ trộm cắp. Hắn kiếm được tổng cộng 980 triệu won trong 105 vụ.
Thi thoảng, Shin chia sẻ số tiền kiếm được từ hoạt động phi pháp với những người cần giúp đỡ. Cuối năm 1997, hắn quyên góp 1 triệu won cho một cơ sở chăm sóc người khuyết tật ở Pyeongtaek, Gyeonggi. Hắn cũng tặng 800.000 won cho hai đứa trẻ phải kiếm tiền nuôi gia đình.
“Tôi nhắm mục tiêu vào các nhà lập pháp và quan chức cấp cao. Dù tôi buộc phải ăn cắp để sống, nhưng tôi sẽ không bao giờ làm hại người dân thường”, Shin viết trong nhật ký. Hắn cũng viết rằng chủ yếu nhắm mục tiêu vào các biệt thự sang trọng có diện tích từ 231 m2 trở lên.
Tin đồn rằng Shin chỉ cướp của người giàu lan rộng. Một cuốn sách hoạt hình lãng mạn hóa hành vi phạm tội của hắn đã trở thành sách bán chạy nhất tại các tiệm cho thuê.
Một số chuyên gia cho rằng việc xã hội đón nhận Shin là do cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997.
“Đó là thời điểm nhiều người kiệt quệ về mặt tâm lý do cuộc khủng hoảng. Shin xuất hiện và trở thành nguồn cảm hứng cho việc chống lại những đặc quyền”, nhà xã hội học Park Dong-hyun nói trong bộ phim tài liệu tội phạm của đài SBS phát sóng năm 2019.
Tuy nhiên, sau đó người ta phát hiện Shin chi rất ít cho các hoạt động từ thiện. Thực tế, hắn dành phần lớn tiền trộm cắp để duy trì cuộc sống lẩn trốn và cho phụ nữ.
Cú sảy chân không ngờ
Ngày 16/7/1999, một thợ sửa chữa 29 tuổi được gọi đến nơi ẩn náu của Shin cùng bạn gái ở Suncheon, tỉnh Nam Jeolla để sửa bếp ga.
Người thợ này, vốn là cựu sĩ quan tình báo quân đội, thấy lạ vì căn hộ được cho là nơi ở của một cặp vợ chồng mới cưới lại không treo ảnh cưới và lắp đặt quá nhiều máy tập thể dục, còn người chồng – Shin – lại đội mũ trong nhà. Nghi ngờ, người thợ đã đến văn phòng môi giới bất động sản gần đó để kiểm tra chủ sở hữu căn hộ.
Cuối ngày hôm đó, một nhóm cảnh sát vũ trang xông vào nơi ẩn náu của Shin qua cửa chính và sân thượng, chĩa súng vào đầu hắn.
“Anh là Shin Chang-won phải không?”, một sĩ quan hỏi. “Đúng, tôi là Shin Chang-won”, hắn trả lời.
Vụ bắt giữ Shin khiến cả nước xôn xao. Chiếc áo phông màu cầu vồng mà hắn mặc khi bị bắt – hàng nhái của thương hiệu thời trang Italy Missoni – đã trở thành trào lưu trong giới trẻ. Chiếc áo phông Missoni chính hãng nhanh chóng bán hết sạch trên toàn quốc. Truyền thông quốc tế ví Shin như “Robin Hood” của xứ kim chi, khiến cảnh sát Hàn Quốc phàn nàn rằng sự so sánh này là một sự xúc phạm.
Vụ án cũng phơi bày sự yếu kém của cảnh sát khi bỏ lỡ 11 cơ hội bắt giữ Shin, khiến hàng chục người bị kỷ luật. Thêm vào đó, một sĩ quan đã bị sa thải vì cưỡng hiếp bạn gái cũ của Shin tại nơi ẩn náu ở Nam Chungcheong vào tháng 10/1997.
Tháng 2/2000, Tòa án quận Busan tuyên phạt Shin thêm 22 năm 6 tháng tù vì tội trộm cắp trong lúc bỏ trốn. Hắn bị đưa trở lại nhà tù ở Busan.
Kể từ đó, Shin đã hai lần tự tử bất thành trong tù, vào tháng 8/2011 và tháng 5/2023.
Shin từ chối lời mời xuất hiện trong một chương trình của đài SBS năm 2020, viết rằng: “Tôi có thể nói gì khi là một kẻ mà án tử hình cũng không thể chuộc lỗi? Tất cả những lời tôi nói chỉ là những lời bào chữa cho bản thân. Tôi muốn lặng lẽ suy ngẫm về hành vi của mình và dành phần đời còn lại ở đây”.
Tuệ Anh (theo JoongangIlbo, Chosun Ilbo, Hankyoreh)
Vụ kiện vừa được đệ trình tại Tòa án quận Suffolk, New York, cáo buộc thi thể ông Felipe Dip được phát hiện vào tháng 7/2023 trong tình trạng "bị phân hủy nghiêm trọng".
Hiện, các con trai của ông kiện viện dưỡng lão Chestnut Park tại Brighton, công ty mẹ Benchmark Senior Living, và nhân viên giấu tên chịu trách nhiệm chăm sóc ông Dip với cáo buộc sơ suất.
Nguyên đơn cho rằng nhân viên này lẽ ra phải nhận thấy điều gì đó không ổn khi ông ngừng đến ăn theo lịch trình.
Theo đơn kiện, ông Dip đã bỏ lỡ khoảng 27 bữa ăn trong vòng 9 ngày.
Nội quy của cơ sở này quy định nhân viên phải kiểm tra tình trạng sức khỏe của khách hàng nếu họ bỏ lỡ bữa ăn, nhưng không có cuộc kiểm tra nào như vậy với ông Dip, đơn kiện nêu.
Phòng của ông Dip cũng được trang bị cảm biến chuyển động. Lần cuối cùng cảm biến này ghi nhận hoạt động là vào 12/7/2023.
"Việc ông liên tục vắng mặt tại các bữa ăn, thêm nữa là việc không có bất kỳ động tĩnh nào trong phòng suốt 9 ngày đều đã được báo cáo đầy đủ cho các bị đơn, báo hiệu ông cần được chăm sóc ngay lập tức," đơn kiện nêu rõ.
Nhưng phải 9 ngày sau, 21/7/2023, nhân viên mới phát hiện ông đã chết.
"Vào thời điểm đó, thi thể của ông ấy đã bị phân hủy nghiêm trọng", luật sư nguyên đơn cho hay.
Đơn kiện cáo buộc cơ sở này tắc trách, cho rằng họ có nghĩa vụ chăm sóc hợp lý để theo dõi tình trạng sức khỏe của khách hàng.
Công ty mẹ sở hữu trung tâm dưỡng lão bác bỏ những cáo buộc nhắm vào mình. "Sức khỏe và sự an toàn của khách hàng là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi. Chúng tôi hoàn toàn không đồng ý với mô tả về các sự kiện và cáo buộc trong đơn kiện", công ty cho biết.
Nhưng nguyên đơn nói rằng gia đình xứng đáng được biết sự thật về những gì đã xảy ra. "Cha tôi được giao phó cho một cơ sở dưỡng lão mà các gia đình tin tưởng. Vụ việc này đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về việc liệu sự tin tưởng đó có được tôn trọng hay không", nguyên đơn cho hay.
Tranh chấp quyền sở hữu hơn 2.650 m2 sàn giữ xe tại tầng hầm Chung cư Khánh Hội 1, số 360C Bến Vân Đồn, kéo dài nhiều năm qua giữa chủ đầu tư là Công ty Cổ phần Đầu tư và Dịch vụ Khánh Hội với Công ty Cổ phần Quản lý và Vận hành Cao ốc Khánh Hội cùng Ban quản trị chung cư.
Vụ việc đã được đưa ra xét xử qua hai cấp tòa với các phán quyết trái ngược nhau. Tòa sơ thẩm xác định diện tích tầng hầm giữ xe thuộc sở hữu chung của cư dân, trong khi bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật lại tuyên thuộc quyền của chủ đầu tư. Phán quyết này khiến hàng trăm hộ dân bức xúc vì cho rằng quyền lợi bị ảnh hưởng.
Chung cư gồm hai block, một tầng hầm, một tầng trệt, một tầng lửng, 330 căn hộ và 60 kiôt sở hữu riêng, xây dựng trên khu đất rộng hơn 5.200 m2.
Chủ đầu tư: Tầng hầm thuộc sở hữu riêng
Theo hồ sơ vụ kiện, Công ty Cổ phần Đầu tư và Dịch vụ Khánh Hội cho rằng tầng hầm giữ xe Chung cư Khánh Hội 1 thuộc sở hữu của doanh nghiệp, căn cứ Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình do Sở Xây dựng TP HCM cấp năm 2006.
Từ năm 2018 đến cuối năm 2020, doanh nghiệp cho Công ty Cổ phần Quản lý và Vận hành Cao ốc Khánh Hội thuê khu vực tầng hầm để khai thác dịch vụ giữ xe.
Cuối tháng 10/2020, chủ đầu tư thông báo chấm dứt hợp đồng thuê, yêu cầu bàn giao mặt bằng trước ngày 1/1/2021 và cho biết sẽ trực tiếp quản lý hoạt động giữ xe từ đầu năm 2021.
Tuy nhiên, Ban quản trị Chung cư Khánh Hội 1 đề nghị không tiếp tục cho thuê tầng hầm với bất kỳ đơn vị nào, đồng thời muốn trực tiếp quản lý khu vực này để phục vụ cư dân.
Tháng 3/2022, chủ đầu tư tiếp tục yêu cầu đơn vị vận hành bàn giao tầng hầm để thanh lý hợp đồng. Hai bên thống nhất thời điểm bàn giao vào ngày 31/3/2022. Song khi nhân viên chủ đầu tư đến tiếp nhận mặt bằng thì bị Ban quản trị và công ty vận hành ngăn cản, không cho vào tầng hầm.
Cho rằng quyền lợi bị xâm phạm, Công ty Cổ phần Đầu tư và Dịch vụ Khánh Hội khởi kiện Công ty Cổ phần Quản lý và Vận hành Cao ốc Khánh Hội cùng Ban quản trị chung cư, yêu cầu giao trả tầng hầm và bồi thường hơn 2,2 tỷ đồng, tương ứng tiền cho thuê mặt bằng giai đoạn 2021-2025.
Theo trình bày của bị đơn, Công ty Cổ phần Quản lý và Vận hành Cao ốc Khánh Hội thuê tầng hầm giữ xe rộng hơn 2.625 m2 tại Chung cư Khánh Hội 1 theo hợp đồng ký năm 2018 với Công ty Cổ phần Đầu tư và Dịch vụ Khánh Hội để kinh doanh dịch vụ giữ xe.
Cuối tháng 10/2020, sau khi nhận thông báo chấm dứt hợp đồng và yêu cầu bàn giao mặt bằng trước ngày 1/1/2021, công ty đã thông tin sự việc đến Ban quản trị và cư dân.
Khi Ban quản trị có văn bản đề nghị trực tiếp quản lý tầng hầm, đơn vị vận hành đề nghị chủ đầu tư làm việc với Ban quản trị để thống nhất phương án xử lý nhưng không nhận được phản hồi.
Theo bị đơn, rạng sáng 1/1/2021, công ty đã bố trí nhân sự để bàn giao tầng hầm theo thông báo, song phía chủ đầu tư không đến tiếp nhận.
Sau đó, Ban quản trị và cư dân tự kiểm đếm phương tiện, trực tiếp quản lý và trông giữ tầng hầm đến nay nhằm tránh ảnh hưởng tài sản của cư dân.
Công ty Quản lý và Vận hành Cao ốc Khánh Hội cho biết không di dời bất kỳ tài sản nào khỏi tầng hầm và đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo hợp đồng thuê mặt bằng.
Do đó, doanh nghiệp không đồng ý yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, đồng thời giữ yêu cầu phản tố buộc chủ đầu tư hoàn trả 56 triệu đồng tiền đặt cọc thuê mặt bằng.
Cư dân: Hầm gửi xe là tài sản chung
Hai phán quyết trái ngược
Hồi tháng 9/2025, TAND Khu vực 1 TP HCM xử sơ thẩm, bác yêu cầu khởi kiện của chủ đầu tư về việc buộc bị đơn và Ban quản trị phải trả lại tầng hầm giữ xe.
Tòa đồng thời chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn, buộc Công ty Đầu tư và Dịch vụ Khánh Hội hoàn trả 56 triệu đồng tiền đặt cọc sau khi các bên thanh lý hợp đồng.
Theo HĐXX, dự án Chung cư Khánh Hội được phê duyệt từ năm 2002 với tổng mức đầu tư hơn 105,9 tỷ đồng, bao gồm tầng hầm, tầng trệt, tầng lửng và 14 tầng lầu.
Tòa xác định chi phí xây dựng tầng hầm không được hạch toán là tài sản riêng của Công ty Cổ phần Đầu tư và Dịch vụ Khánh Hội mà đã được phân bổ vào giá bán căn hộ. Đây là căn cứ để xem xét khu vực này thuộc sở hữu chung của cư dân.
HĐXX cho rằng dự án được triển khai và ký hợp đồng bán căn hộ trong giai đoạn 2006-2014 nên phải áp dụng Luật Nhà ở 2005 và Nghị định 71/2010.
Theo các quy định này, phần diện tích thuộc sở hữu riêng của chủ đầu tư không được phân bổ giá trị vào giá bán căn hộ và phải ghi rõ trong hợp đồng mua bán.
Tòa cũng dẫn Quyết định 10/2003 của Bộ Xây dựng và Luật Nhà ở 2005, trong đó xác định nơi để xe là phần sở hữu chung của nhà chung cư, trừ trường hợp được xác lập rõ là sở hữu riêng.
Trong khi đó, giấy phép xây dựng cấp năm 2004 chưa phân định cụ thể phần diện tích nào thuộc sở hữu chung hay riêng.
HĐXX cho rằng Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình cấp năm 2006 cho Công ty Cổ phần Đầu tư và Dịch vụ Khánh Hội là đúng quy định và đúng hiện trạng công trình tại thời điểm cấp.
Tuy nhiên, đến năm 2017, giấy này đã được cấp đổi thành Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất do Sở Tài nguyên và Môi trường TP HCM cấp.
Giấy chứng nhận mới xác định khu đất hơn 5.238 m2 tại Chung cư Khánh Hội 1 thuộc hình thức sử dụng chung; phần tài sản thuộc sở hữu riêng của chủ đầu tư chỉ còn khu thương mại dịch vụ tầng trệt và tầng lửng, không bao gồm tầng hầm giữ xe.
Theo nhận định của tòa, pháp luật không cho phép cùng lúc tồn tại hai giấy chứng nhận đối với cùng một công trình trên cùng thửa đất.
Trong khi đó, nguyên đơn chủ yếu căn cứ giấy chứng nhận năm 2006 - bản chính đã nộp cho cơ quan đăng ký đất đai khi làm thủ tục cấp đổi - để cho rằng tầng hầm giữ xe thuộc sở hữu riêng của mình.
Tòa cho rằng nguyên đơn không chứng minh được quyền sở hữu hợp pháp đối với phần diện tích cho thuê nên không có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện.
Không đồng ý với phán quyết này, phía nguyên đơn kháng cáo.
Hồi tháng 3, TAND TP HCM xử phúc thẩm, chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, tuyên buộc bị đơn và Ban quản trị phải bàn giao hầm giữ xe cho chủ đầu tư - ngược với phán quyết của cấp sơ thẩm.
Cho rằng bản án ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cư dân, hàng trăm hộ dân đại diện cho hàng nghìn người đang sinh sống tại Chung cư Khánh Hội 1 đã gửi đơn kêu cứu đến nhiều cơ quan địa phương và Trung ương.
Bà Lê Thị Giáng Hương, Trưởng Ban quản trị Chung cư Khánh Hội 1, cho biết dự án được xây dựng hơn 20 năm trước, thời điểm pháp luật chưa quy định bắt buộc đóng quỹ bảo trì 2%.
Theo bà, nhiều năm qua cư dân phải tự quản lý hầm giữ xe và dùng nguồn thu từ khu vực này để duy tu, sửa chữa chung cư đã xuống cấp. Nếu phải giao lại việc quản lý hầm xe và khu sinh hoạt chung cho chủ đầu tư, cư dân sẽ mất nguồn kinh phí bảo trì. Chung cư xuống cấp, thang máy hư hỏng sẽ không có tiền sửa chữa; hệ thống PCCC cũng không ai chịu trách nhiệm.
Ngoài ra, phòng sinh hoạt cộng đồng - nơi cư dân tổ chức hiếu hỉ, hội họp - cũng đã được chủ đầu tư làm sổ riêng, khiến nhiều người lo ngại có thể bị thu hồi bất cứ lúc nào. Một số lối thoát hiểm bị đóng kín, theo cư dân, có nguy cơ ảnh hưởng an toàn của người dân trong chung cư.
Trưởng Ban quản trị cho biết cư dân hiện chờ được tống đạt bản án để tiếp tục thực hiện các thủ tục kháng nghị theo quy định.
Sáng 29/6, Tòa án Quân sự Trung ương mở phiên tòa phúc thẩm xét xử vụ án sai phạm tại dự án sân bay Nha Trang (cũ, thuộc tỉnh Khánh Hoà), liên quan đến Tập đoàn Phúc Sơn và một số cựu cán bộ thuộc Bộ Quốc phòng, UBND tỉnh Khánh Hòa.
Trả lời HĐXX, bị cáo Nguyễn Văn Hậu - cựu Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn thừa nhận bản án sơ thẩm xác định đúng người, đúng tội. Về số tiền thiệt hại trong vụ án, bị cáo xác nhận theo bản án sơ thẩm là hơn 7.000 tỷ đồng, trong đó có hơn 1.000 tỷ đồng được để ngoài sổ sách.
Theo lời khai của bị cáo, số tiền này do bị cáo quyết định việc xử lý và chỉ đạo toàn bộ hoạt động ký kết các hợp đồng kinh tế. Bị cáo cho biết trong quá trình điều tra đã xác định sử dụng khoảng 3.786 tỷ đồng để đầu tư vào các dự án mà Tập đoàn Phúc Sơn đã ký với khách hàng.
Số tiền còn lại khoảng 3.250 tỷ đồng được bị cáo sử dụng để đầu tư vào một số dự án khác của Tập đoàn Phúc Sơn do một số dự án chưa được bàn giao cho nhà đầu tư thi công. Về hậu quả vụ án, bị cáo Hậu cho biết những người bị ảnh hưởng lên tới hàng trăm khách hàng.
Trình bày về việc khắc phục hậu quả, bị cáo cho biết đã ủy quyền nộp 160 tỷ đồng vào tài khoản thi hành án của Cục Thi hành án Bộ Quốc phòng. Ngoài ra, bị cáo cho biết còn một khoản tiền 45 tỷ đồng từ một bản án khác tại Hà Nội và đã có đơn đề nghị chuyển số tiền này về cơ quan thi hành án thuộc Bộ Quốc phòng để thực hiện khắc phục hậu quả.
Bị cáo cũng trình bày, theo trao đổi với lãnh đạo Tập đoàn Phúc Sơn, công ty đã làm việc với hơn 80 khách hàng và báo cáo đã có gần 1.600 tỷ đồng được trả cho khách hàng để khắc phục hậu quả.
Về phương án bồi thường, Nguyễn Văn Hậu cho biết sau khi bản án sơ thẩm được tuyên, bị cáo đã trao đổi với lãnh đạo Tập đoàn Phúc Sơn mới để tìm phương án bảo đảm quyền lợi cho khách hàng, nhà đầu tư.
Bị cáo trình bày, trong quá trình ký kết hợp đồng với khách hàng, có người đã nộp 95% giá trị hợp đồng, có người nộp 30%, có người chưa nộp tiền hoặc mới nộp 10%. Theo bị cáo, quan điểm của mình và công ty là bảo đảm tối đa quyền lợi của tất cả các nhà đầu tư.
Trước câu hỏi của HĐXX về quan điểm bồi thường đối với các bị hại còn lại, Nguyễn Văn Hậu cho biết mình tôn trọng bản án của tòa và xin được chấp hành, đồng thời cam kết thực hiện việc khắc phục hậu quả. Bị cáo khẳng định sẽ thực hiện việc khắc phục hậu quả trong thời hạn 90 ngày.
Tại toà, Nguyễn Văn Hậu cũng thừa nhận tại thời điểm ký hợp đồng với khách hàng năm 2015, dự án chưa hoàn thiện các thủ tục liên quan đến giá đất BT. Bị cáo cho biết sau đó Tập đoàn Phúc Sơn tiếp tục ký các hợp đồng với khách hàng và năm 2018 bị UBND tỉnh Khánh Hòa xử phạt hành chính về hành vi vi phạm trong kinh doanh bất động sản. Các sai phạm hành chính tiếp tục diễn ra, dẫn đến hình sự.
Bản án sơ thẩm xác định, sân bay Nha Trang cũ diện tích hơn 238 ha, giáp đường biển đẹp nhất tỉnh Khánh Hoa, thuộc quyền quản lý của trường Sĩ quan Không quân. Đây là tài sản đặc biệt phục vụ nhiệm vụ quốc phòng.
Năm 2015, Chính phủ chấp thuận đề nghị của tỉnh, cho phép chuyển giao đất này cho Khánh Hòa để phát triển dự án kinh tế, đô thị, dịch vụ, nhấn mạnh "việc khai thác đất phải đảm bảo minh bạch, đúng thẩm quyền, đúng luật".
Song tháng 4/2015, tỉnh Khánh Hòa phê duyệt quy hoạch dự án, chủ đầu tư là Công ty Phúc Sơn, không qua đấu thầu. Thủ tướng cũng chưa phê duyệt nhưng Phúc Sơn đã được các bị cáo là lãnh đạo tỉnh và hai cựu thiếu tướng Thiếu tướng Hoàng Viết Quang - cựu Phó Cục trưởng Cục Tác chiến, Bộ Quốc phòng và Nguyễn Duy Cường - cựu Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Không quân "bàn giao tạm" để cắm mốc, kiểm kê. Qua đó, 2 cựu Thiếu tướng cũng được biếu quà.
Nhiều văn bản liên tục được ký để "hợp thức hóa" việc giao đất trái phép và các hoạt động bàn giao vẫn diễn ra dù đến tháng 1/2016, sân bay mới có quyết định đóng cửa nhưng hơn một tháng trước, hơn 62 ha đã được giao cho Phúc Sơn.
