Trong ngày 1.7, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo quân đội nước này đã thực hiện thành công các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Nga. Cụ thể, lực lượng Ukraine đã tấn công một nhà máy lọc dầu ở thành phố Ufa (cách tiền tuyến hơn 1.300 km), cùng một cơ sở công nghiệp tại tỉnh Penza (cách tiền tuyến khoảng 600 – 700 km), Ukrainska Pravda đưa tin.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết cơ sở tại Penza chuyên sản xuất cảm biến cho tên lửa, linh kiện điện tử hàng không và thiết bị vệ tinh trinh sát. Ngoài ra, Kyiv cũng xác nhận đã tấn công hai cây cầu và một tuyến hậu cần tại các khu vực do Nga kiểm soát ở Donetsk và Luhansk.
Theo phân tích từ Bloomberg, chiến dịch không kích tầm xa của Ukraine đang mở rộng đáng kể. Trong năm nay, còi báo động không kích đã vang lên tại các khu vực tập trung hơn 70% dân số Nga.
Giới chức Ukraine cho biết họ đang sử dụng các hệ thống vũ khí nội địa như tên lửa hành trình “Flamingo” có tầm bắn hơn 1.500 km, kết hợp chiến thuật dùng số lượng lớn máy bay không người lái (UAV) nhằm áp đảo hệ thống phòng không đối phương.
Ở chiều ngược lại, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố các lực lượng không quân chiến thuật, UAV, tên lửa và pháo binh của nước này đã tấn công hàng loạt mục tiêu quân sự của Ukraine tại 148 khu vực. Moscow nêu thêm đã giành quyền kiểm soát 2 khu định cư Kopani (tỉnh Zaporizhzhia) và Ukrainskoye (tỉnh Kharkiv).
Nga và Ukraine không bình luận về tuyên bố của đối thủ. Hai bên cũng phủ nhận tấn công dân thường và hạ tầng dân sự.
Trong cuộc họp báo ngày 1.7 tại Moscow, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova tuyên bố Ukraine cần phải rút toàn bộ lực lượng quân đội khỏi vùng Donbass nếu muốn giải quyết xung đột hiện tại.
Theo Hãng tin TASS, bà Zakharova đề nghị truyền thông nên khuyên chính quyền Kyiv “nhìn nhận tình hình một cách thực tế”. Theo đại diện Bộ Ngoại giao Nga, nhà chức trách Ukraine nên “từ bỏ các yêu cầu không thực tế” và tiến hành rút lực lượng vũ trang khỏi khu vực Donbass (gồm tỉnh Donetsk và Luhansk), cho rằng động thái này sẽ giúp đẩy nhanh quá trình chấm dứt các hành động thù địch giữa hai bên.
Ukraine chưa phản hồi tuyên bố trên. Lâu nay, Kyiv khẳng định lập trường không nhượng bộ với Moscow trong các vấn đề lãnh thổ ở miền đông Ukraine.
Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Điển Pal Jonson ngày 1.7 xác nhận nước này sẽ cung cấp tên lửa không đối không tầm xa Meteor cho phi đội tiêm kích JAS 39 Gripen tương lai của Ukraine, sau khi Stockholm đã đồng ý bán cho Kyiv loại chiến đấu cơ này.
Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov nhận định tên lửa Meteor sẽ đóng vai trò then chốt trong hệ thống phòng không, đặc biệt trong việc đối phó với các máy bay Nga mang bom dẫn đường. Ông nhấn mạnh sự kết hợp giữa tiêm kích Gripen và tên lửa Meteor sẽ mang lại lợi thế công nghệ lớn, giúp Ukraine phát hiện sớm mối đe dọa, tiêu diệt mục tiêu từ xa.
Số lượng tên lửa cụ thể chưa được tiết lộ nhưng sẽ được bàn giao cùng với các máy bay Gripen. Thông báo này được đưa ra chỉ một ngày sau khi Ukraine ký thỏa thuận mua 16 tiêm kích Gripen E của Thụy Điển, dự kiến bắt đầu tiếp nhận từ năm 2029. Ngoài ra, thỏa thuận cũng bao gồm gói viện trợ quân sự cung cấp các tiêm kích thế hệ trước, dự kiến bàn giao đợt đầu vào năm 2027 kèm theo chương trình huấn luyện cho phi công và đội ngũ kỹ thuật Ukraine.
Hãng thông tấn Fars News của Iran cho biết 3 tiếng nổ lớn đã vang lên lúc 1h30 hôm nay tại phía đông Bandar Abbas, thành phố cảng nằm gần eo biển Hormuz và là nơi đặt căn cứ hải quân chiến lược của nước này. Hệ thống phòng không triển khai ở Bandar Abbas đã kích hoạt trong thời gian ngắn.
"Vị trí chính xác và nguồn gốc của những âm thanh vẫn chưa được xác định, các biện pháp theo dõi đang được triển khai để làm rõ sự việc", Fars News cho hay.
Hãng thông tấn Reuters sau đó dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết nước này đã tiến hành thêm một đợt không kích nhằm vào mục tiêu quân sự của Iran, nói rằng địa điểm này gây ra mối đe dọa với lực lượng của Washington và hoạt động hàng hải trong khu vực.
Quan chức Mỹ thêm rằng một số máy bay không người lái (UAV) phóng từ Iran cũng bị bắn hạ, nhưng không nêu thêm chi tiết.
Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, chưa đưa ra bình luận.
Cuộc tập kích diễn ra 3 ngày sau khi quân đội Mỹ tiến hành đợt "tấn công tự vệ" nhằm vào tàu Iran bị cáo buộc đang rải thủy lôi ở eo biển Hormuz. Diễn biến xảy ra giữa lúc các nhà đàm phán Mỹ và Iran đang nỗ lực hoàn thiện bản ghi nhớ nhằm mở lại eo biển Hormuz, đồng thời tạo thêm thời gian để đạt được thỏa thuận về số phận các kho dự trữ uranium làm giàu cấp độ cao của Iran.
Phát biểu tại cuộc họp nội các được truyền hình trực tiếp từ Nhà Trắng ngày 27/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran muốn có một thỏa thuận nhưng những gì họ đưa ra vẫn là chưa đủ.
"Iran rất có thiện chí, họ rất muốn đạt được thỏa thuận. Đến nay họ vẫn chưa đạt được điều đó. Chúng tôi chưa hài lòng với việc này, nhưng rồi chúng ta sẽ hài lòng thôi. Hoặc là như vậy, hoặc là chúng ta sẽ phải hoàn thành nốt công việc", ông nói.
Ông Trump nói thêm rằng bản thân không có gì phải vội vã, dù cuối tuần trước tuyên bố một thỏa thuận "đã ở rất gần".
Hãng thông tấn Tasnim dẫn lời tướng Mohammad Akbarzadeh, quan chức cấp cao Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, cho biết khả năng xung đột tái bùng phát là "rất thấp vì khả năng yếu kém của đối phương", nhưng cảnh báo quân đội Iran "đang chờ sẵn với những băng đạn đầy" nếu bị tấn công.
Theo Hãng tin Reuters ngày 12-5, trong cuộc họp được truyền hình trực tiếp, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết sức công phá của đầu đạn Sarmat lớn gấp hơn bốn lần các loại tương đương của phương Tây, với tầm bắn vượt quá 35.000km.
"Nó có khả năng xuyên thủng mọi hệ thống phòng thủ tên lửa hiện tại và trong tương lai", nhà lãnh đạo Nga nhấn mạnh.
Phát biểu của ông Putin được đưa ra sau khi quân đội Nga tiến hành vụ thử thành công loại tên lửa này.
Trong cuộc họp, Tư lệnh Lực lượng Tên lửa chiến lược Nga Sergey Karakayev báo cáo với ông Putin rằng trung đoàn đầu tiên được trang bị Sarmat sẽ bắt đầu trực chiến trước cuối năm nay tại vùng Krasnoyarsk ở Siberia.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 12-5 công bố video ghi lại vụ thử nghiệm thành công tên lửa đạn đạo liên lục địa Sarmat - Video: RUSSIA DEFENCE MINISTRY
Sarmat - được Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đặt tên là "Satan II" - là tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) đầu tiên do nước Nga hậu Liên Xô tự phát triển và sản xuất, thuộc hạng "siêu hạng nặng" - loại tên lửa lớn và mạnh nhất trong phân loại vũ khí chiến lược.
Tổng thống Putin lần đầu công bố dự án này trong bài phát biểu năm 2018, khi giới thiệu loạt vũ khí chiến lược mới mà ông cho rằng có thể khiến hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ trở nên "vô hiệu".
Trong đoạn video trình chiếu khi đó, các đầu đạn mô phỏng của Sarmat được thể hiện đang lao tới khu vực Nam Florida của Mỹ.
Theo hãng thông tấn nhà nước RIA Novosti, Sarmat ban đầu dự kiến được đưa vào biên chế từ cuối năm 2022. Tuy nhiên, chương trình nhiều lần bị trì hoãn và gặp trục trặc kỹ thuật.
Các chuyên gia phương Tây cho biết một vụ thử hồi tháng 9-2024 từng thất bại, để lại hố sâu lớn tại bệ phóng tên lửa.
Thông báo mới của Nga được đưa ra trong bối cảnh Hiệp ước New START - thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân cuối cùng giữa Nga và Mỹ - đã hết hiệu lực từ tháng 2 năm nay. Việc hiệp ước chấm dứt đồng nghĩa hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới không còn bị ràng buộc bởi các giới hạn chiến lược trước đây.
"Tiến trình liên quan đến vấn đề hạt nhân của Iran đang diễn ra tốt đẹp. Họ đã có những cuộc gặp rất tốt và chúng ta hãy cùng chờ xem", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói khi chuẩn bị lên chuyên cơ Không lực Một mới để bay tới Bắc Dakota ngày 1/7.
Ông Trump thêm rằng "Iran không thể có vũ khí hạt nhân". Tehran chưa bình luận về tuyên bố của Tổng thống Mỹ.
AFP dẫn lời một nhà ngoại giao giấu tên xác nhận Mỹ và Iran đang tiến hành đàm phán gián tiếp tại Doha, với Qatar và Pakistan làm trung gian. Các cuộc thảo luận dựa trên biên bản ghi nhớ và những tiến triển đạt được tại hội nghị ở Thụy Sĩ hồi tháng 6.
Bản ghi nhớ Mỹ - Iran bao gồm thỏa thuận ngừng bắn trên mọi mặt trận, mở lại eo biển Hormuz và ấn định thời hạn 60 ngày để hai bên đàm phán về chương trình hạt nhân cũng như hướng tới thỏa thuận dài hạn cuối cùng.
Nhà ngoại giao này nói thêm rằng các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner không tham gia đàm phán, sau khi hai người đã gặp Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani.
Bộ Ngoại giao Qatar cho biết ông Al Thani cùng với ông Witkoff và Kushner đã thảo luận về "các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Mỹ và Iran trong khuôn khổ bản ghi nhớ", đồng thời cho hay họ cũng thảo luận về các diễn biến ở Lebanon.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cùng ngày cho hay một số hạn chế về tài chính và tiền tệ đối với Iran đã được nới lỏng, theo hãng tin Fars. Ông thêm rằng việc tiếp tục xuất khẩu dầu mỏ, nới lỏng một số hạn chế, cùng các cơ hội hợp tác kinh tế mới là những kết quả mà các thỏa thuận gần đây của Iran đem lại.
