Nổ súng ở Đức, ít nhất 5 người chết

Theo tuyên bố ngày 19-6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki cho biết quyết định được đưa ra sau khi ông Zelensky chấp thuận đặt tên một đơn vị thuộc Lực lượng Vũ trang Ukraine là "Những anh hùng của UPA" (Quân đội Nổi dậy Ukraine).

Đây là lực lượng dân tộc chủ nghĩa mà nhiều người Ukraine xem là biểu tượng đấu tranh giành độc lập khỏi Matxcơva, nhưng tại Ba Lan lực lượng đó lại gắn liền với ký ức đau thương về các vụ thảm sát người Ba Lan trong Thế chiến 2.

"Sự thật lịch sử không phải và không bao giờ có thể trở thành một quân bài mặc cả. Tưởng nhớ các nạn nhân là nghĩa vụ đạo đức của nhà nước Ba Lan", ông Nawrocki nhấn mạnh, đồng thời cho biết Warsaw trước đó đã yêu cầu Kiev thay đổi quyết định nhưng không nhận được phản hồi tích cực.

Hãng tin Reuters cho biết Huân chương Đại bàng trắng là phần thưởng cao quý nhất của Ba Lan. Danh hiệu này được cựu Tổng thống Andrzej Duda trao cho ông Zelensky vào năm 2023, nhằm ghi nhận những đóng góp đối với quan hệ Ba Lan - Ukraine, cũng như những nỗ lực thúc đẩy dân chủ, hòa bình và an ninh tại châu Âu.

Động thái này được đánh giá là bước leo thang mới trong tranh cãi lịch sử kéo dài giữa hai nước láng giềng.

Trong giai đoạn 1943 - 1945, các đơn vị UPA bị cáo buộc sát hại khoảng 100.000 người Ba Lan tại vùng Volhynia, khu vực hiện thuộc Ukraine nhưng từng nằm trong lãnh thổ Ba Lan trước Thế chiến 2. Hàng nghìn người Ukraine cũng thiệt mạng trong các cuộc trả đũa sau đó.

Ukraine đã phản ứng mạnh mẽ trước quyết định của Warsaw. Ngoại trưởng Andrii Sybiha gọi đây là một "sai lầm chiến lược" và cho rằng "chỉ có Matxcơva được hưởng lợi" từ căng thẳng giữa hai đồng minh.

Ông cũng tuyên bố sẽ trả lại phần thưởng do Ba Lan trao tặng vào năm 2022, để phản đối quyết định mà ông mô tả là "vô căn cứ, bốc đồng và thiếu tôn trọng".

Trong khi đó Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk - đối thủ chính trị của ông Nawrocki - lên tiếng kêu gọi hai bên kiềm chế.

"Xung đột giữa Ba Lan và Ukraine chỉ khiến ông Putin hài lòng và làm các đồng minh của chúng ta lo ngại. Nhiệm vụ của Tổng thống Zelensky và Tổng thống Nawrocki là hạ nhiệt căng thẳng, chứ không phải đổ thêm dầu vào lửa. Chiến tuyến thực sự nằm ở nơi khác", ông viết trên mạng xã hội X.

Căng thẳng nổ ra vào thời điểm nhạy cảm, khi Ba Lan chuẩn bị đăng cai Hội nghị Tái thiết Ukraine tại thành phố cảng Gdansk vào ngày 25-6.

Sự kiện dự kiến quy tụ hàng nghìn quan chức và lãnh đạo doanh nghiệp quốc tế, nhằm thúc đẩy đầu tư vào Ukraine. Đến nay vẫn chưa rõ liệu ông Zelensky có tham dự hội nghị hay không.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ông Shane Jones, Bộ trưởng Đại dương và Ngư nghiệp New Zealand và cũng là nghị sĩ đảng dân túy New Zealand là trên hết, đã đường hoàng xách theo một con tôm càng sống với kích thước lớn vào sảnh của tòa nhà Quốc hội ở Wellington, theo AFP hôm 26.5.

Cảnh tượng trên gây chú ý đến nỗi đã làm gián đoạn một cuộc họp báo được tổ chức tại sảnh.

"Như các bạn thấy đấy, nó vẫn còn ngọ nguậy. Thế nhưng một khi bị đặt vào một nồi nước sôi, nó sẽ không còn cử động nữa", ông Jones giải thích sau khi một phóng viên hỏi: "Con vật còn sống không?".

Bộ trưởng Jones kể lại con tôm càng nước ngọt này là quà tặng của các thành viên một bộ lạc Maori của New Zealand.

Ông cho hay sẽ ăn con tôm vào ngày Quốc hội công bố ngân sách, dự kiến diễn ra vào ngày 28.5.

Điều đáng chú ý là vị bộ trưởng vẫn cầm trên tay con tôm càng trong lúc trả lời rõ ràng mọi câu hỏi từ báo giới, bao gồm các chính sách về năng lượng đến những quy trình tuyển chọn ứng viên đảng New Zealand là trên hết mà ông tham gia.

Ông Jones cũng làm rõ sẽ không mang theo con tôm vào phòng tranh luận vì không muốn bị phía an ninh tịch thu.

Đây không phải là lần đầu tiên có nghị sĩ gây sốc khi mang động vật vào Quốc hội New Zealand.

Hồi năm 2013, cựu lãnh đạo đối lập David Shearer khi đó đã mang theo 2 con cá hồng đã chết vào tòa nhà Quốc hội nhằm phản đối đề xuất áp đặt hạn ngạch đánh cá của chính phủ.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4/4 nhắc lại tối hậu thư mà ông đưa ra hơn một tuần trước, yêu cầu Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hoặc mở cửa eo biển Hormuz vào ngày 6/4. "Thời gian đang cạn dần, chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục trút xuống đầu họ", Tổng thống Mỹ viết.

Tối hậu thư này lập tức bị Iran bác bỏ. Thiếu tướng Ali Abdollahi Aliabadi, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran, gọi lời đe dọa của Tổng thống Mỹ cho thấy sự "vô vọng, bất an, mất cân bằng và ngớ ngẩn".

"Đừng quên rằng nếu xung đột leo thang, toàn bộ khu vực sẽ trở thành địa ngục đối với các người. Ảo tưởng đánh bại Iran đã biến thành một đầm lầy và nó sẽ nhấn chìm các người", phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya Ebrahim Zolfaghari sau đó ra tuyên bố.

Theo giới quan sát, chính quyền Tổng thống Trump bắt đầu cảm nhận những hệ lụy tiêu cực khi chiến sự với Iran bước sang tuần thứ sáu, đặc biệt là sau khi Iran bắn hạ tiêm kích F-15E, buộc Mỹ phải tiến hành chiến dịch quy mô lớn với mức độ rủi ro cao để giải cứu một phi công trong lãnh thổ nước này.

Ông Trump cho rằng việc quân đội Mỹ tiến hành chiến dịch giải cứu phi công thành công mà không có người nào thiệt mạng hay bị thương "một lần nữa chứng minh chúng ta đã đạt được thế kiểm soát tuyệt đối trên không phận Iran". Tuy nhiên, Mỹ đã phải bỏ lại và phá hủy hai vận tải cơ trong chiến dịch giải cứu, cho thấy tổn thất vật chất lớn của hoạt động này.

Kết quả các khảo sát cho thấy người dân Mỹ ngày càng phản đối cuộc chiến mà Tổng thống phát động. Tình hình tệ đến mức một số người ủng hộ trung thành của Tổng thống Trump cũng bắt đầu chỉ trích cuộc xung đột chưa thấy ngày kết thúc.

Trong khi đó, một quan chức cấp cao cho biết Tổng thống Trump thường bắt đầu ngày mới bằng việc xem video do quân đội Mỹ tổng hợp những thành công trên chiến trường. Ông tin rằng trên cương vị Tổng tư lệnh, loại bỏ mối đe dọa hạt nhân từ Iran có thể là một trong những thành tựu lớn nhất nhiệm kỳ hai.

Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles lo ngại các trợ lý đang vẽ ra viễn cảnh màu hồng, chỉ nói điều ông Trump muốn nghe thay vì những gì cần nghe. Bà thúc giục các đồng nghiệp phải "thẳng thắn hơn với sếp" về những rủi ro chính trị và kinh tế. Chánh văn phòng đã cùng các cố vấn thân tín đến Phòng Bầu dục gặp Tổng thống, cảnh báo ông rằng chiến sự càng kéo dài, sự ủng hộ từ cử tri và triển vọng của đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 càng u ám.

Cuộc gặp tại Phòng Bầu dục phản ánh một thực tế mà Nhà Trắng không còn có thể phớt lờ. Thời gian đang cạn dần trước khi Tổng thống Trump, đảng Cộng hòa và người dân Mỹ phải trả cái giá đắt hơn nữa.

Phản ứng vượt dự tính từ Iran

Ông Trump tỏ ra tự tin với những kết quả ban đầu của chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng, khi đòn tấn công đầu tiên đã khiến Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei cùng loạt quan chức cấp cao Iran thiệt mạng hôm 28/2. Tuy nhiên, Iran sau đó đã phản ứng đáp trả rất dữ dội, phóng tên lửa, UAV tấn công Israel, nhắm mục tiêu các căn cứ Mỹ ở vùng Vịnh, từ Kuwait, Bahrain đến Arab Saudi, UAE và Qatar.

Phản ứng này khiến các quan chức Mỹ bất ngờ, ông Trump cũng thừa nhận điều này khi trả lời phỏng vấn CNN. Dựa trên tiền lệ trong quá khứ, họ vốn tin rằng Mỹ có công thức chiến thắng là giáng một đòn phủ đầu áp đảo, và phản ứng từ Iran sẽ chỉ là trả đũa hạn chế để xoa dịu dư luận trong nước.

Iran tiếp tục gây sức ép khi phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từ vùng Vịnh, đẩy giá nhiên liệu tăng vọt.

Tổng thống Trump biện minh đây là "cái giá ngắn hạn" cần thiết để loại bỏ nguy cơ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Đồng thời, ông cho rằng phản ứng của Iran càng chứng minh họ là mối đe dọa.

Nhưng khi chiến sự kéo dài mà không có lối thoát rõ ràng, cái giá Mỹ phải trả dần trở nên "dài hạn". Tổng thống Trump từng cam kết sẽ vực dậy nền kinh tế và giữ Mỹ đứng ngoài các cuộc xung đột khi tranh cử nhiệm kỳ hai. Giờ đây, ông lại khơi mào một cuộc chiến mà chưa nhận được sự ủy nhiệm từ quốc hội và hệ lụy kinh tế mới chỉ dần bộc lộ.

Xung đột làm chao đảo thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu. Mỹ cũng không phải ngoại lệ, khi giá xăng vượt 4 USD một gallon (khoảng 3,78 lít), các chỉ số chứng khoán xuống thấp nhất trong nhiều năm. Mỹ ghi nhận 13 binh sĩ thiệt mạng, hàng trăm quân nhân bị thương khi Iran tấn công đáp trả vào các căn cứ của Washington ở vùng Vịnh.

Một tháng sau chiến sự, dự báo tăng trưởng toàn cầu bị điều chỉnh giảm, tình trạng khan hiếm nhiên liệu xuất hiện ở châu Âu và châu Á, trong khi giới chuyên gia cảnh báo thế giới vẫn chưa cảm nhận hết mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Eo biển Hormuz nếu bị phong tỏa kéo dài có thể đẩy kinh tế toàn cầu suy thoái.

Theo hai cố vấn và hai nghị sĩ đã trao đổi với ông Trump, những tổn thất về chính trị và kinh tế ngày càng tăng khiến Tổng thống phải tìm kiếm "lối thoát danh dự". Tổng thống Trump nói với họ rằng ông muốn kết thúc chiến dịch, lo ngại xung đột kéo dài sẽ ảnh hưởng đảng Cộng hòa trước thềm bầu cử giữa kỳ. Nhưng ông cũng muốn chiến dịch này phải là một thắng lợi mang tính quyết định.

Trong bài phát biểu trước toàn quốc tối 1/4, ông Trump đã cố "đi dây" khi cập nhật tình hình chiến sự. Ông ca ngợi các chiến thắng và tuyên bố chiến dịch "đang gần hoàn tất", nhưng đồng thời đe dọa sẽ giáng đòn "cực mạnh" vào Iran trong 2-3 tuần tới, hủy diệt cơ sở hạ tầng năng lượng của quốc gia này.

"Chúng ta sẽ đưa họ trở lại thời kỳ đồ đá, nơi họ thuộc về", Tổng thống tuyên bố.

Theo số liệu của Lầu Năm Góc, chiến dịch là "thành công không thể chối cãi", khi đã phá hủy 90% năng lực tên lửa của Iran, vô hiệu hóa 70% bệ phóng, 150 tàu hải quân, hạ ông Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao.

"Chúng ta nắm toàn bộ lợi thế. Họ không có gì", ông Trump nói. "Chúng ta đang đi đúng hướng để sớm hoàn thành mọi mục tiêu quân sự của Mỹ".

Vài ngày sau, Iran "dội gáo nước lạnh" vào tuyên bố chiến thắng này của ông Trump. Việc họ bắn rơi một tiêm kích F-15E, một cường kích A-10 và gây hư hại một số trực thăng khiến đánh giá năng lực quân sự Iran "không có gì" của ông Trump trở nên kém tin cậy.

Việc Mỹ giải cứu thành công phi công thứ hai trên chiếc F-15E đã giúp ông Trump thoát khỏi một kịch bản thảm họa, tránh để Iran biến phi công bị bắt sống thành lá bài mặc cả.

Tuy nhiên, đích đến cuối cùng của chiến dịch vẫn còn mơ hồ, khi ông Trump vừa tuyên bố tăng cường chiến đấu, vừa hứa sớm kết thúc. Đặc phái viên về Trung Đông Steve Witkoff, người bạn lâu năm của Tổng thống, giải thích cách tiếp cận này phản ánh tư duy hình thành từ sự nghiệp kinh doanh của ông Trump, lĩnh vực mà việc luôn giữ nhiều phương án lựa chọn có vai trò then chốt.

"Tổng thống luôn có nhiều kịch bản", ông Witkoff nói. "Ông ấy giữ rất nhiều lựa chọn, nhiều 'lối thoát', rồi từng bước dò đường trong quá trình triển khai".

Lối thoát hẹp dần

Chiến tranh thường diễn biến vượt tính tính toán của một Tổng thống. Iran cho thấy họ quyết chiến tới cùng, đồng nghĩa ông Trump đối mặt nguy cơ sa lầy hơn nếu leo thang hơn nữa trong những tuần tới, khiến các lối thoát bị thu hẹp hơn là mở ra.

Một trở ngại tiềm tàng nữa là từ đồng minh Israel. Tổng thống Trump từ lâu đã ưa thích những chiến dịch mà các trợ lý gọi là "đánh một lần rồi thôi", như đã áp dụng tại Yemen, Syria, Somalia hay Venezuela. Nhưng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có cách tiếp cận khác.

Trong 6 tháng qua, ông Netanyahu liên tục nói với ông Trump rằng những thành công trước đây chỉ là bước đệm cho một chiến dịch quyết định và kéo dài hơn, theo một quan chức Israel. Ngoài ra, Arab Saudi cũng có xu hướng muốn kéo dài cuộc chiến, coi đây là cơ hội hiếm có để làm suy yếu một đối thủ chung.

Tình thế này khiến Tổng thống Trump đối mặt với thế lưỡng nan. Ông muốn chấm dứt chiến tranh, nhưng không thể ra về tay không nếu chưa đạt được mục tiêu ngăn chặn chương trình hạt nhân của Iran. Trong khi đó, việc thiết lập một chính quyền thân phương Tây ở Iran không đơn giản, còn mở lại eo biển Hormuz đòi hỏi chiếm đóng quân sự kéo dài hoặc một thỏa thuận chấm dứt chiến sự.

Một số cố vấn nhận thấy trong suy nghĩ của Tổng thống Trump đã xuất hiện phần nào tâm lý chấp nhận thực tế. Trong các cuộc trao đổi riêng, ông thường nhắc lại rằng đảng cầm quyền thường mất ghế trong các kỳ bầu cử giữa kỳ.

"Ông ấy đang khó vượt qua tiền lệ này", một trợ lý nhận xét.

Như Tâm (Theo TIME, AFP, Reuters)

Nguồn: https://vnexpress.net/the-luong-nan-voi-ong-trump-trong-cuoc-chien-iran-5058155.html