Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez hôm 1/7 tuyên bố quốc tang 7 ngày để tưởng nhớ những nạn nhân thiệt mạng trong động đất kép, bắt đầu từ 18h cùng ngày.
“Chúng ta cùng chia sẻ nỗi đau với những gia đình mất người thân, đồng thời cầu nguyện cho người bị thương, mất tích và các cộng đồng bị ảnh hưởng. Trái tim Venezuela tan vỡ trước những mất mát về sinh mạng do trận động đất tàn khốc gây ra. Trong thời khắc vô cùng đau thương này, chúng tôi luôn ở bên những người đang phải gánh chịu thảm kịch và tái khẳng định cam kết sẽ đồng hành, bảo vệ họ”, bà cho hay.
Chủ tịch Quốc hội Venezuela Jorge Rodriguez cùng ngày cập nhật thống kê về nạn nhân, cho biết 2.295 người đã thiệt mạng và hơn 11.000 người bị thương trong thảm họa. Liên Hợp Quốc ước tính vẫn còn khoảng 50.000 nạn nhân mất tích.
Phần lớn các tòa nhà bị sập tại thành phố La Guaira, đô thị chịu thiệt hại nặng nề nhất trong động đất, đều được đánh dấu bằng chữ “D” (có người tử vong), cho thấy lực lượng cứu hộ đã tìm kiếm tại đó nhưng không phát hiện dấu hiệu sự sống.
“Chúng tôi sẽ không lãng phí thời gian ở những nơi không còn hy vọng”, Javier Rodes, trưởng nhóm cứu hộ Tây Ban Nha, cho biết.
Các chuyên gia cho rằng nạn nhân mắc kẹt khó có thể sống sót quá 72 giờ, dù vẫn còn những trường hợp như bé trai 3 tuổi được giải cứu hôm 30/6 sau 6 ngày bị vùi lấp.
“Sẽ không còn ai được đưa ra khỏi đây nữa, dù còn sống hay đã chết”, Jose Rafael, cư dân thị trấn Caraballeda ở bang La Guaira, cho hay khi đứng giữa đống đổ nát. Con trai ông mất tích sau trận động đất.
Tại địa điểm khác, nhiều người dân thất vọng khi một nhân viên cứu hộ Mỹ thông báo “không có dấu hiệu sự sống” dưới đống gạch đá. Họ vẫn hy vọng người thân còn sống sau khi nghe âm thanh phát ra bên dưới.
Ưu tiên hiện tại là duy trì cuộc sống, khi rất nhiều người rơi vào cảnh màn trời chiếu đất, lương thực và nước sạch ngày càng khan hiếm. “Ở đây có phát đồ cứu trợ, nhưng nhiều lúc người ta gần như đánh nhau để giành đồ ăn”, Daniela Armas, người bán hàng ở La Guaira, nói sau khi xếp hàng nhận thực phẩm tại điểm trú ẩn khẩn cấp.
Tình trạng trộm cắp và cướp bóc đang xảy ra tại nhiều khu vực. 4 cảnh sát đã bị bắt hôm 1/7 sau khi bị phát hiện lấy cắp tài sản trong các đống đổ nát.
Hàng người chờ nhận cứu trợ ngày càng dài hơn, trong khi nhiều cư dân chỉ có thể cầm cự nhờ lòng hảo tâm của tình nguyện viên và sự hỗ trợ từ người xung quanh. “Tình hình hiện rất nghiêm trọng”, Lia Poggio, Trưởng phái bộ Venezuela của Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), nhận định.
“Mỗi lần ăn, tôi đều thấy có lỗi vì biết vẫn còn nhiều người không có gì để ăn”, Aysmar Lopez, tình nguyện viên mang những suất ăn tự nấu đến nhiều khu trú ẩn, chia sẻ.
Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) hôm 30/6 kêu gọi quyên góp 50 triệu USD để cung cấp lương thực cho khoảng 500.000 người tại Venezuela trong vòng ba tháng. Giới chức y tế cũng cảnh báo nguy cơ bùng phát dịch bệnh đang gia tăng.
Trả lời phỏng vấn báo Der Spiegel ngày 14/5, Nicolas Maduro Guerra, con trai Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và là nghị sĩ quốc hội, cho biết ông Maduro đang phải ở trong một phòng giam quá tải cùng với 18 tù nhân khác.
"Ngay từ đầu, khi còn ở phòng giam riêng, ông ấy đã tập thể thao một giờ mỗi sáng, sau đó viết nhật ký, ghi lại tất cả những gì nảy ra trong đầu”, ông Maduro Guerra nói.
Ông cho biết thêm: "Kể từ tuần lễ Phục sinh (đầu tháng 4), ông ấy đã ở trong một phòng giam chung với 18 tù nhân khác. Ông ấy nói một nửa trong số đó nói tiếng Tây Ban Nha. Ông giao tiếp với họ, xem TV và học một chút tiếng Anh”.
Rạng sáng 3/1, khoảng 200 thành viên lực lượng đặc nhiệm của Mỹ đã tiến hành chiến dịch đột kích vào Venezuela sau khi quân đội Mỹ không kích một số hạ tầng quân sự của Venezuela.
Lực lượng đặc nhiệm Mỹ đổ bộ bằng trực thăng dưới màn đêm và bắt giữ Tổng thống Venezuela Maduro và Đệ nhất phu nhân Cilia Flores tại một khu phức hợp quân sự được bảo vệ nghiêm ngặt ở ngoại ô thủ đô Venezuela.
Chiến dịch đột kích và bắt giữ diễn ra nhanh chóng trong vòng vài giờ đồng hồ. Lực lượng Mỹ sau đó đã đưa vợ chồng ông Maduro lên tàu và lên máy bay đến New York, Mỹ. Cả 2 hiện bị giam tại Trung tâm Giam giữ Metropolitan (MDC) ở Brooklyn, New York, một cơ sở nổi tiếng với điều kiện khắc nghiệt.
Đến nay, vợ chồng ông Maduro đã 2 lần ra tòa ở Mỹ và đều khẳng định vô tội trước những cáo buộc liên quan đến ma túy và vũ khí.
Con trai Maduro Guerra nói rằng gia đình ông bị bất ngờ trước chiến dịch đột kích của Mỹ.
"Họ đã sử dụng công nghệ mà chúng tôi ở đây chưa từng thấy trước đây. Tôi đã đánh giá thấp họ. Đồng thời, tôi đã đánh giá quá cao những gì bản thân chúng tôi có thể làm được. Lẽ ra chúng tôi phải làm nhiều hơn nữa để bảo vệ cha mình. Chúng tôi đã thất bại trong việc đó", ông chia sẻ. Mặc dù vậy, ông nhiều lần khẳng định Venezuela sẽ tìm cách đưa ông Maduro trở về.
Sau khi ông Maduro bị bắt giữ, Phó Tổng thống Delcy Rodriguez đã được bổ nhiệm làm Tổng thống lâm thời Venezuela, tạm thời thay ông Maduro điều hành đất nước.
Bà Rodriguez khẳng định ông Maduro vẫn là tổng thống hợp pháp của Venezuela và chính quyền của bà cũng đang tìm cách để đưa ông Maduro về nước.
Nga và Trung Quốc đã hối thúc Mỹ trả tự do cho ông Maduro và phu nhân, kêu gọi tôn trọng luật pháp quốc tế và giải quyết tranh chấp thông qua ngoại giao.
“Những gì cần phải được thiết lập không chỉ là một thỏa thuận đơn thuần giữa các quốc gia liên quan, mà nó phải mang tính thực chất và được chuyển hóa vào các tình huống thực tế tại eo biển Hormuz, để các hãng tàu có thể cảm thấy thoải mái khi đi qua”, ông Jotaro Tamura, giám đốc điều hành của hãng tàu Mitsui O.S.K. Lines của Nhật Bản, phát biểu với truyền thông ngày 15/6.
“Nhìn vào những trải nghiệm trong vài tháng qua, tôi nghĩ hợp lý khi giả định rằng việc này có thể mất ít nhất vài tuần hoặc nếu không muốn nói là một tháng”, ông Tamura nói.
Cuộc chiến Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2 với các cuộc không kích của Mỹ - Israel đã phần nào làm đình trệ hoạt động vận tải qua tuyến đường quá cảnh vốn chiếm khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới, cùng với các sản phẩm như nhôm và urê.
Mitsui O.S.K, 1 trong 3 công ty vận tải biển lớn nhất Nhật Bản, sở hữu một đội tàu gồm hơn 900 chiếc, bao gồm tàu chở hàng rời, tàu chở dầu và tàu phà.
Báo cáo của Financial Times cho biết thỏa thuận đang trong quá trình hoàn tất giữa Mỹ và Iran không làm thay đổi quan điểm của ông Tamura.
Cuối tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đã hoàn tất thỏa thuận với Iran nhằm chấm dứt xung đột. Biên bản ghi nhớ hiểu biết đã được ký kết trực tuyến hôm 15/6, trong khi hai bên dự kiến ký trực tiếp vào ngày 19/6 tới tại Thụy Sĩ.
Theo nội dung được tiết lộ, thỏa thuận yêu cầu chấm dứt ngay lập tức giao tranh trên mọi mặt trận, bao gồm cả Li Băng, và Mỹ cũng chấm dứt ngay lập tức phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran.
Ông Trump cho biết, eo biển Hormuz sẽ mở trở lại và hoàn toàn miễn phí sau khi thỏa thuận được ký kết vào ngày 19/6.
Mặc dù vậy, trong một bài đăng trên Truth Social, ông nói rằng các tàu chở đầy dầu đang bắt đầu rời khỏi eo biển, “đi dọc theo đường cao tốc phía Nam, nơi hoàn toàn an toàn, bảo đảm và nguyên vẹn”.
"Các tàu thuyền đang bắt đầu di chuyển, nhiều tàu chở đầy dầu rời khỏi eo biển Hormuz. Chúng đang đi dọc theo phía Nam, hoàn toàn an toàn, bảo mật và nguyên vẹn. Còn có những tuyến đường đi khác nữa", ông Trump viết.
Mặc dù vậy, các hãng tàu và chuyên gia an ninh hàng hải cảnh báo rủi ro từ thủy lôi ở eo biển vẫn chưa được loại bỏ hoàn toàn.
Giám đốc an toàn và an ninh của Hiệp hội Chủ tàu BIMCO Jakob Larsen cho rằng, việc phát hiện và vô hiệu hóa thủy lôi rất phức tạp, đòi hỏi các năng lực quân sự chuyên biệt như tàu rà phá thủy lôi, trực thăng và các phương tiện điều khiển từ xa.
Thậm chí, ngay khi tuyến đường thủy đã được dọn sạch, nó vẫn có thể bị rải thủy lôi trở lại trong thời gian ngắn.
BIMCO cho rằng, các tuyên bố hiện nay của cả Mỹ và Iran chưa làm rõ những vấn đề quan trọng như tuyến hàng hải an toàn, lịch trình di chuyển của tàu thuyền, cơ chế phối hợp với lực lượng hải quân cũng như các phương án ứng phó khẩn cấp.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 4.5 thông báo sẽ thực thi lệnh ngừng bắn từ ngày 8 - 9.5 theo quyết định của Tổng thống Vladimir Putin, nhân dịp kỷ niệm Ngày Chiến thắng của Hồng quân Liên Xô trước Đức Quốc xã thời Thế chiến 2. Quyết định được ông Putin thông báo với Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc điện đàm vào tuần trước.
Vào ngày 9.5, Nga sẽ tổ chức cuộc duyệt binh thường niên tại Quảng trường Đỏ để đánh dấu chiến thắng quan trọng trong cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. Năm nay, các loại vũ khí chủ lực như tên lửa, xe tăng… sẽ không xuất hiện tại buổi lễ "do tình hình tác chiến hiện tại", lần đầu tiên sau gần 2 thập niên các hệ thống này vắng bóng tại cuộc duyệt binh, theo AFP. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phân tích rằng điều này cho thấy các quan chức Nga "sợ máy bay không người lái có thể bay qua Quảng trường Đỏ" trong ngày 9.5 để gây ảnh hưởng buổi lễ.
Đáp lại, Bộ Quốc phòng Nga cho rằng phát ngôn của ông Zelensky như lời đe dọa và cảnh báo sẽ thực hiện cuộc tấn công lớn bằng tên lửa vào trung tâm thủ đô Kyiv để đáp trả nếu Ukraine tìm cách phá hoại ngày lễ trọng đại. Nga tuyên bố hoàn toàn có năng lực để thực hiện điều đó nhưng đã kiềm chế vì lý do nhân đạo, theo TASS. "Chúng tôi cảnh báo dân thường Kyiv và nhân viên các phái đoàn ngoại giao cần rời khỏi thành phố ngay lập tức trong trường hợp đòn đáp trả diễn ra", Bộ Quốc phòng Nga cảnh báo.
Về phần mình, Tổng thống Zelensky cho biết chưa nhận được đề nghị chính thức nào từ Nga về việc ngừng bắn, chỉ trích rằng việc đình chiến chỉ để tổ chức lễ kỷ niệm là điều "không nghiêm túc". "Chúng tôi tin rằng mạng người là quý giá hơn nhiều so với bất kỳ lễ kỷ niệm nào", ông Zelensky viết trên mạng xã hội và tuyên bố lệnh ngừng bắn riêng của Ukraine, bắt đầu từ 0 giờ ngày 6.5. Ông Zelensky nhấn mạnh Ukraine sẽ hành động một cách cân xứng từ thời điểm đó và kêu gọi lãnh đạo Nga có những bước đi cụ thể nhằm chấm dứt xung đột. Ông Zelensky không nói rõ lệnh ngừng bắn của Kyiv sẽ kéo dài bao lâu trong khi Moscow chưa bình luận về quyết định này.
Lệnh ngừng bắn được hai bên đưa ra trong bối cảnh nỗ lực ngoại giao do Mỹ dẫn đầu nhằm chấm dứt xung đột đang bị đóng băng, khi Washington tập trung vào xung đột với Iran tại Trung Đông. Ukraine đã nhiều lần kêu gọi ngừng bắn lâu dài nhưng Nga từ chối, do nước này cho rằng họ đang thắng thế trên chiến trường. Thay vào đó, Nga thường xuyên công bố ngừng bắn ngắn hạn quanh các kỳ nghỉ lễ, gần đây nhất là lễ Phục sinh Chính thống giáo hồi tháng 4. Nga và Ukraine khi đó cáo buộc nhau vi phạm ngừng bắn.
Mặt khác, dữ liệu từ Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW, Mỹ) cho thấy trong tháng 4, Nga mất kiểm soát các khu vực có tổng diện tích khoảng 120 km2 vào tay Ukraine. Theo AFP, đây là lần đầu tiên từ cuộc phản công mùa hè năm 2023 của Ukraine, Nga mất nhiều hơn là được dù phần đất này là cực nhỏ, chỉ bằng 0,02% lãnh thổ Ukraine. Tính luôn bán đảo Crimea và các vùng ở Donbass, Nga đang kiểm soát 19% tổng diện tích Ukraine.
Nga chưa bình luận về thông tin này. TASS hôm qua trích lời Tổng thống Trump nói trong một cuộc phỏng vấn rằng ông Zelensky là "người mưu mô" nhưng "Ukraine đang mất dần lãnh thổ". Chủ nhân Nhà Trắng còn cho biết Kyiv đang tiếp tục chiến đấu nhờ vũ khí được các nước NATO mua từ Mỹ.
