Trả lời phỏng vấn báo Der Spiegel ngày 14/5, Nicolas Maduro Guerra, con trai Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và là nghị sĩ quốc hội, cho biết ông Maduro đang phải ở trong một phòng giam quá tải cùng với 18 tù nhân khác.
“Ngay từ đầu, khi còn ở phòng giam riêng, ông ấy đã tập thể thao một giờ mỗi sáng, sau đó viết nhật ký, ghi lại tất cả những gì nảy ra trong đầu”, ông Maduro Guerra nói.
Ông cho biết thêm: “Kể từ tuần lễ Phục sinh (đầu tháng 4), ông ấy đã ở trong một phòng giam chung với 18 tù nhân khác. Ông ấy nói một nửa trong số đó nói tiếng Tây Ban Nha. Ông giao tiếp với họ, xem TV và học một chút tiếng Anh”.
Rạng sáng 3/1, khoảng 200 thành viên lực lượng đặc nhiệm của Mỹ đã tiến hành chiến dịch đột kích vào Venezuela sau khi quân đội Mỹ không kích một số hạ tầng quân sự của Venezuela.
Lực lượng đặc nhiệm Mỹ đổ bộ bằng trực thăng dưới màn đêm và bắt giữ Tổng thống Venezuela Maduro và Đệ nhất phu nhân Cilia Flores tại một khu phức hợp quân sự được bảo vệ nghiêm ngặt ở ngoại ô thủ đô Venezuela.
Chiến dịch đột kích và bắt giữ diễn ra nhanh chóng trong vòng vài giờ đồng hồ. Lực lượng Mỹ sau đó đã đưa vợ chồng ông Maduro lên tàu và lên máy bay đến New York, Mỹ. Cả 2 hiện bị giam tại Trung tâm Giam giữ Metropolitan (MDC) ở Brooklyn, New York, một cơ sở nổi tiếng với điều kiện khắc nghiệt.
Đến nay, vợ chồng ông Maduro đã 2 lần ra tòa ở Mỹ và đều khẳng định vô tội trước những cáo buộc liên quan đến ma túy và vũ khí.
Con trai Maduro Guerra nói rằng gia đình ông bị bất ngờ trước chiến dịch đột kích của Mỹ.
“Họ đã sử dụng công nghệ mà chúng tôi ở đây chưa từng thấy trước đây. Tôi đã đánh giá thấp họ. Đồng thời, tôi đã đánh giá quá cao những gì bản thân chúng tôi có thể làm được. Lẽ ra chúng tôi phải làm nhiều hơn nữa để bảo vệ cha mình. Chúng tôi đã thất bại trong việc đó”, ông chia sẻ. Mặc dù vậy, ông nhiều lần khẳng định Venezuela sẽ tìm cách đưa ông Maduro trở về.
Sau khi ông Maduro bị bắt giữ, Phó Tổng thống Delcy Rodriguez đã được bổ nhiệm làm Tổng thống lâm thời Venezuela, tạm thời thay ông Maduro điều hành đất nước.
Bà Rodriguez khẳng định ông Maduro vẫn là tổng thống hợp pháp của Venezuela và chính quyền của bà cũng đang tìm cách để đưa ông Maduro về nước.
Nga và Trung Quốc đã hối thúc Mỹ trả tự do cho ông Maduro và phu nhân, kêu gọi tôn trọng luật pháp quốc tế và giải quyết tranh chấp thông qua ngoại giao.
Tin Gốc: Dân Trí

Trong đề xuất ngân sách năm tài khóa 2027 được công bố ngày 29/4, không quân Mỹ cho biết sẽ hồi sinh chương trình tên lửa siêu vượt âm mang tên Vũ khí Phản ứng nhanh Phóng từ Máy bay (ARRW). Dự án này bị đình chỉ từ tháng 3/2023 sau nhiều cuộc thử nghiệm thất bại.
Không quân Mỹ đề nghị phê duyệt ngân sách khoảng 1,7 tỷ USD cho ARRW trong vòng 4 năm, gồm 347,7 triệu USD riêng trong năm tài khóa 2027, sau đó lần lượt 545, 620 và 242 triệu USD trong năm tài khóa 2028-2030. Quân chủng này cũng muốn trích 50 triệu USD từ ARRW để thiết kế Tên lửa Đạn đạo Phóng từ Máy bay (ALBM) thế hệ mới.
Thông tin được công bố giữa lúc không quân Mỹ tìm cách trang bị tên lửa AGM-183A thuộc dự án ARRW cho oanh tạc cơ chiến lược B-1B, sau thời gian thử nghiệm với phi đội B-52H.
Tài khoản Instagram của căn cứ không quân Edwards cùng ngày đăng video về loạt phi cơ tại cơ sở này, trong đó có cảnh máy bay B-1B mang tên lửa AGM-183A lắp ở giá treo dưới mũi. Đây là lần đầu không quân Mỹ công bố hình ảnh B-1B trang bị mô hình tên lửa siêu vượt âm.
AGM-183A là tên lửa đạn đạo trang bị phương tiện lướt siêu vượt âm phóng từ máy bay. Sau khi được thả, quả đạn sẽ kích hoạt động cơ để bay lên khí quyển tầng cao. Khi đạt vận tốc siêu vượt âm, đầu đạn sẽ tách khỏi tên lửa để lướt tới đích với tốc độ tối đa hơn 18.000 km/h, gấp 15 lần âm thanh, và phá hủy mục tiêu bằng động năng.
Không quân Mỹ từng coi ARRW là phương án tiềm năng để bắt kịp Nga và Trung Quốc trong lĩnh vực vũ khí siêu vượt âm, song các cuộc thử nghiệm thất bại cuối năm 2022, đầu năm 2023 đã đặt dấu hỏi với tương lai chương trình. Quan chức không quân Mỹ hồi tháng 3/2023 cho biết họ không có kế hoạch mua tên lửa AGM-183A sau khi giai đoạn chế tạo nguyên mẫu hoàn tất.
Nỗ lực hồi sinh chương trình ARRW bắt đầu từ tháng 9/2024, khi Lầu Năm Góc trao cho tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin ngân sách bổ sung 13,4 triệu USD để nghiên cứu và thử nghiệm vũ khí mới. Số tiền này nâng tổng trị giá của dự án ARRW lên 1,3 tỷ USD.
Tháng 6/2025, tư lệnh không quân Mỹ lúc đó là tướng David Allvin đề cập khả năng tiếp tục dự án ARRW khi trình bày chi tiết đề xuất ngân sách cho vũ khí siêu vượt âm trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ.
Tên lửa siêu vượt âm là vũ khí có tốc độ tối thiểu gấp 5 lần âm thanh và sở hữu khả năng cơ động khi bay, khiến chúng khó bị đánh chặn hơn tên lửa đạn đạo truyền thống. Moskva và Bắc Kinh những năm qua đẩy mạnh đầu tư nghiên cứu công nghệ siêu vượt âm và đạt được nhiều bước tiến, trong đó Nga đã nhiều lần sử dụng tên lửa loại này trong xung đột Ukraine.
Giới lãnh đạo Lầu Năm Góc và các nghị sĩ hàng đầu của Mỹ lo ngại trước thành công của Nga và Trung Quốc, nên từng nhiều lần gây sức ép để quân đội nước này tăng cường sản xuất vũ khí siêu vượt âm.
Tin Gốc: Vnexpress

"Chúng ta đang trong trạng thái ngừng bắn và điều đó nghĩa là 'đồng hồ 60 ngày' sẽ tạm dừng hoặc chấm dứt hiệu lực", Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 29/4 nói với nghị sĩ Tim Kaine trong phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện, đề cập đến chiến dịch tấn công Iran.
Ông Hegseth cũng nhắc đến Đạo luật Quyền lực Chiến tranh, được quốc hội Mỹ thông qua năm 1973, trong đó quy định Tổng thống có 60 ngày để chấm dứt chiến dịch nếu không được quốc hội phê duyệt. "Chiếc đồng hồ" pháp lý này bắt đầu chạy từ ngày 2/3, thời điểm Tổng thống Donald Trump thông báo cho quốc hội về chiến dịch ở Iran và thời hạn 60 ngày kết thúc hôm 1/5.
"Tôi không tin đạo luật ủng hộ cách hiểu đó", thượng nghị sĩ Kaine đáp lại, đồng thời cảnh báo chính quyền Tổng thống Trump đang đối mặt một vấn đề pháp lý nghiêm trọng.
Cuộc tranh luận này một lần nữa khiến sự chú ý trên chính trường Mỹ dồn vào Đạo luật Quyền lực Chiến tranh. Hơn nửa thế kỷ sau khi được thông qua, đây vẫn là công cụ pháp lý rõ ràng nhất mà quốc hội Mỹ sử dụng để kiềm chế quyền lực chiến tranh của tổng thống.
Hiến pháp Mỹ quy định quốc hội, thuộc nhánh lập pháp, nắm quyền tuyên chiến, cấp ngân sách và ban hành khung pháp lý cho việc sử dụng quân đội, trong khi tổng thống, người đứng đầu nhánh hành pháp, là tổng tư lệnh, trực tiếp chỉ huy quân đội và chịu trách nhiệm ứng phó nhanh với các tình huống khẩn cấp liên quan an ninh quốc gia.
Tuy nhiên, sự phân quyền này còn tồn tại "vùng xám" mà nhiều đời tổng thống Mỹ đã tận dụng để phát động chiến dịch mà không cần xin quốc hội phê chuẩn. Để duy trì vai trò của nhánh lập pháp, quốc hội Mỹ năm 1973 đã thông qua Đạo luật Quyền lực Chiến tranh, nhằm giới hạn quyền hạn của tổng thống trong các cuộc chiến ở nước ngoài.
Theo đạo luật, tổng thống có thể kích hoạt quân đội Mỹ trong những tình huống nhất định, bao gồm "tình trạng khẩn cấp quốc gia do một cuộc tấn công nhằm vào Mỹ gây ra". Đạo luật nhấn mạnh tổng thống phải báo cáo quốc hội trong vòng 48 giờ "từ khi quân đội Mỹ tham gia các hoạt động chống lại lực lượng thù địch".
Sau đó là thời hạn 60 ngày để quốc hội xem xét và phê chuẩn chiến dịch. Nếu quốc hội không phê chuẩn, tổng thống phải chấm dứt chiến dịch đó. Luật cho phép tổng thống có thêm tối đa 30 ngày, nhưng chỉ nhằm phục vụ việc rút quân an toàn, không phải để tiếp tục mở rộng chiến dịch.
Trên lý thuyết, đây là giới hạn đáng kể với quyền lực hành pháp, bởi đạo luật thiết lập một "đồng hồ pháp lý" để buộc Nhà Trắng phải tìm kiếm sự hậu thuẫn từ quốc hội nếu muốn kéo dài xung đột. Tuy nhiên, thực tiễn nhiều thập niên qua cho thấy đạo luật khó trở thành "hàng rào cứng" đối với tổng thống Mỹ.
Tổng thống Bill Clinton ngày 26/3/1999 gửi thư đến quốc hội thông báo về quyết định ông đưa ra hai ngày trước đó, đưa Mỹ tham gia chiến dịch của NATO nhằm vào Nam Tư. Ông lưu ý rất khó dự đoán chiến dịch sẽ kéo dài trong bao lâu.
Lưỡng viện Mỹ sau đó nhiều lần bỏ phiếu về các nghị quyết chấp thuận hoặc bác bỏ quyết định của ông Clinton trong tháng 3-4/1999, nhưng không thể thông qua được biện pháp nào. NATO kết thúc chiến dịch sau 78 ngày, đồng nghĩa ông Clinton đã vượt quá thời hạn quy định.
Hạ nghị sĩ Cộng hòa Tom Campbell đã đệ đơn kiện ông Clinton vi phạm Đạo luật Quyền lực Chiến tranh. Một tòa án liên bang bác bỏ vụ kiện, cho rằng các nghị sĩ không có đủ tư cách pháp lý để tòa thụ lý, do đó không ra phán quyết về việc ông Clinton có phạm luật hay không.
Tháng 3/2011, tổng thống Barack Obama triển khai quân đội Mỹ tham gia chiến dịch của NATO nhằm vào chính quyền Libya dưới thời ông Muammar Gaddafi. Ông cũng không được quốc hội chấp thuận trước cho quyết định này.
Tổng thống Obama sau đó vẫn tiếp tục các hoạt động quân sự của Mỹ tại Libya khi đã vượt quá mốc 60 ngày. Chính quyền của ông lập luận rằng chiến dịch không cấu thành "hoạt động thù địch" theo nghĩa mà đạo luật đề cập, bởi không có giao tranh kéo dài và Mỹ không triển khai lực lượng trên bộ.
Mỹ ngày 28/2 phối hợp cùng Israel tấn công hàng loạt mục tiêu ở Iran, khi chưa có sự chấp thuận từ quốc hội. Tổng thống Trump thông báo cho quốc hội ngày 2/3 rằng ông phát động chiến dịch theo thẩm quyền hiến định nhằm bảo vệ người dân, lợi ích quốc gia và thúc đẩy các mục tiêu an ninh, đối ngoại của Mỹ. Đây cũng là cách diễn đạt từng được ông Clinton và ông Obama sử dụng.
"Tôi trân trọng sự ủng hộ từ quốc hội với động thái này", ông Trump viết.
Mỹ và Iran đạt lệnh ngừng bắn từ ngày 7/4, theo giờ Washington, và đã gia hạn để đàm phán. Đây chính là cơ sở để chính quyền Tổng thống Trump đưa ra cách diễn giải khác với "đồng hồ 60 ngày", theo lý thuyết sẽ kết thúc vào ngày 1/5.
Bruce Fein, chuyên gia luật quốc tế và hiến pháp Mỹ, nói với Al Jazeera rằng Đạo luật Quyền lực Chiến tranh "không đề cập ở bất kỳ đâu rằng đồng hồ 60 ngày sẽ dừng nếu có lệnh ngừng bắn". Ông Fein lưu ý nếu chấp nhận lập luận đó, đạo luật sẽ trở thành "hổ giấy".
"Tôi không chắc sẽ có bao nhiêu người chấp nhận lập luận đó", Scott Lucas, giáo sư về chính trường Mỹ và quốc tế tại Viện Clinton, Đại học UCD, Ireland, bình luận với Washington Post. "Vấn đề có thể trở nên phức tạp nếu Mỹ nối lại các cuộc không kích hoặc triển khai bộ binh trên thực địa".
Quốc hội Mỹ đến nay chưa ra nghị quyết nào về việc chấp thuận cuộc chiến với Iran và cũng chưa thông báo kế hoạch hành động khi hạn chót trôi qua. Tạp chí Time đưa tin phe Dân chủ đang xem xét các phương án kiện ông Trump nếu Tổng thống tiếp tục cuộc chiến.
Các nghị sĩ Dân chủ đã nhiều lần đề xuất dự thảo nghị quyết giới hạn quyền lực chiến tranh của ông Trump để chấm dứt chiến sự, nhưng đều bất thành vì đảng Cộng hòa đang kiểm soát lưỡng viện. Lãnh đạo Cộng hòa tại Thượng viện John Thune nói ông sẽ xem xét kỹ lưỡng lợi ích của đảng này trước khi hành động.
Một quyết định ủng hộ xung đột có thể khiến cử tri Mỹ rời xa đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. Kết quả thăm dò do Reuters/Ipsos công bố tuần này cho thấy chỉ 34% cử tri Mỹ ủng hộ cuộc chiến với Iran. Mô hình dự báo của nền tảng phân tích bầu cử Silver Bulletin cho thấy tỷ lệ ủng hộ - phản đối cuộc chiến là 38,4% và 54,8%.
Trong khi đó, Nhà Trắng cho biết chính quyền ông Trump đang "trao đổi tích cực với quốc hội" về vấn đề, đồng thời cảnh báo các nhà lập pháp không nên "ghi điểm chính trị bằng cách tiếm quyền của Tổng tư lệnh".
Tin Gốc: Vnexpress
Thế Giới
Kỳ vọng về hợp tác Việt - Trung sau chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

"Một trong những thành quả trong chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là tin cậy chính trị đi vào chiều sâu hơn nữa, cho thấy rõ nét tính đặc thù và trình độ cao của quan hệ hai nước", Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hà Vĩ cho biết sau chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc ngày 14-17/4 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Đại sứ chỉ ra đây là chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của lãnh đạo cao nhất sau khi Việt Nam kiện toàn ban lãnh đạo cấp cao sau Đại hội XIV của Đảng. Đây cũng là lần đầu tiên có nguyên thủ nước ngoài đến thăm Khu mới Hùng An, một đô thị tương lai của Trung Quốc.
Trong chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là lãnh đạo nước ngoài đầu tiên đi đường sắt cao tốc của Trung Quốc với thời gian hơn 10 tiếng, qua 5 tỉnh với lộ trình 2.500 km. "Chuyến thăm sẽ trở thành mốc son mới trong lịch sử hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc và có ảnh hưởng sâu sắc cho quan hệ song phương lẫn khu vực", ông Hà Vĩ nói.
Sau chuyến thăm, hai bên đã ra tuyên bố chung về tiếp tục làm sâu sắc quan hệ, thúc đẩy hợp tác trên 6 lĩnh vực để phát triển tốt quan hệ Việt Nam - Trung Quốc trong thời kỳ mới.
Đại sứ Hà Vĩ cho biết trong các tuyên bố chung giữa hai nước giai đoạn 2023-2026, cách diễn đạt cụ thể về xây dựng cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có thay đổi từ xây dựng sang đẩy nhanh xây dựng và giờ là xây dựng ở mức độ cao hơn.
"Đây không phải là việc tăng thêm từ ngữ, mà cho thấy quan hệ Việt Nam - Trung Quốc không ngừng đi vào chiều sâu, đồng thời cho thấy tính chính xác, ổn định và liên tục của con đường phát triển XHCN mà hai nước cùng nhau lựa chọn", ông nói.
Hợp tác chính trị, an ninh - quốc phòng
Theo Đại sứ Hà Vĩ, Việt Nam - Trung Quốc năm qua "tiếp xúc cấp cao với tần suất chưa từng có" và đã lần đầu tiên tổ chức thành công nhiều hội nghị trong cơ chế song phương, trong đó nổi bật là đối thoại chiến lược 3+3 cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Quốc phòng, Công an. "Đây là nền tảng trao đổi chiến lược quan trọng được Việt Nam và Trung Quốc khởi xướng đầu tiên trên thế giới", ông nói.
PGS. TS. Nguyễn Minh Hoàn, trưởng Khoa Triết học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, đánh giá cơ chế 3+3 cấp bộ trưởng "là bước phát triển mới trong hợp tác kết nối chiến lược ở tầm cao hơn" giữa Việt Nam và Trung Quốc.
"Điều này cho thấy quan hệ song phương không còn chỉ dựa vào thiện chí chính trị hay các khuôn khổ hợp tác phân tán, mà đã chuyển sang giai đoạn được vận hành bằng những cơ chế phối hợp thực chất, đồng bộ giữa các trụ cột then chốt của nhà nước, qua đó từng bước hình thành quá trình cấu trúc hóa tin cậy như trong định hướng '6 hơn' đã đề ra", ông Hoàn cho biết.
Định hướng "6 hơn" trong quan hệ Việt - Trung bao gồm tin cậy chính trị cao hơn, hợp tác quốc phòng - an ninh thực chất hơn, hợp tác thực chất sâu sắc hơn, nền tảng xã hội vững chắc hơn, phối hợp đa phương chặt chẽ hơn và bất đồng được kiểm soát và giải quyết tốt hơn.
Theo chuyên gia này, điểm mới căn bản là lần đầu tiên lĩnh vực đối ngoại, quốc phòng và an ninh được đặt trong cấu trúc phối hợp tổng thể, "phản ánh sự chuyển dịch từ niềm tin chính trị mang tính tuyên bố sang niềm tin được thể chế hóa và có khả năng vận hành trong thực tiễn".
Cơ chế 3+3 đóng vai trò điều tiết chiến lược, hạn chế hiểu lầm, kiểm soát căng thẳng và củng cố tin cậy chính trị theo hướng bền vững, đồng thời giải phóng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển để hai nước tập trung nhiều hơn cho các mục tiêu phát triển kinh tế, khoa học công nghệ, kết nối hạ tầng và đào tạo nguồn nhân lực.
Hợp tác đường sắt thành điểm tựa then chốt
Trong tuyên bố chung được công bố sau chuyến thăm, Việt Nam và Trung Quốc nhất trí tăng cường kết nối chiến lược phát triển, đưa hợp tác đường sắt trở thành điểm sáng mới trong hợp tác chiến lược giữa hai nước.
Đại sứ Hà Vĩ nhận định Việt - Trung đã đạt thành quả hợp tác thực chất nhiều chưa từng có, với tổng kim ngạch thương mại song phương đạt kỷ lục mới, vượt 250 tỷ USD. Trung Quốc tiếp tục là đối tác thương mại lớn nhất, cũng như thị trường xuất khẩu lớn nhất của hàng nông sản và thủy sản Việt Nam.
Số lượng và quy mô đầu tư từ Trung Quốc vào Việt Nam tiếp tục giữ vị trí số một và số hai, nhiều dự án hợp tác kết nối hạ tầng như ba tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn kết nối hai nước: Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Đồng Đăng - Hà Nội, và Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng được thúc đẩy.
Theo Đại sứ, tiêu chuẩn đường sắt của Việt Nam và Trung Quốc có sự khác biệt, phần nào hạn chế phát triển giao thương, thương mại và đi lại giữa hai nước. Do đó, hai nước nhất trí đưa việc thúc đẩy kết nối đường sắt hai nước thành đột phá chiến lược trong hợp tác kinh tế - thương mại để giải quyết bài toán khó này.
"Kết nối đường sắt giữa Việt Nam và Trung Quốc không chỉ là kết nối vật lý về hạ tầng, mà còn là điểm tựa then chốt trong xây dựng cộng đồng chia sẻ tương lai", Đại sứ nhận định. "Điều này sẽ giúp tăng hiệu suất vận chuyển xuyên biên giới, nâng cao chất lượng giao thương và thương mại, giúp người dân đi lại thuận lợi và tạo ra liên kết 'núi sông liền một dải' thật sự".
Hoạt động hợp tác trên lĩnh vực này còn có thể giúp Việt Nam hoàn thiện mạng lưới đường sắt, nâng cao giá trị trong chuỗi sản xuất - cung ứng toàn cầu, đồng thời mang ý nghĩa quan trọng trong tăng cường tính bền vững của nền kinh tế tại khu vực và an ninh của chuỗi sản xuất - cung ứng.
"Dự án ba tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn là trọng tâm xây dựng đường sắt xuyên biên giới và hệ thống liên vận nhiều phương thức của hai nước", Đại sứ nói. "Hai bên cũng nỗ lực nâng cấp, xây dựng cửa khẩu thông minh, giảm thời gian và thực hiện thông quan 24/7, nâng cao hiệu suất phối hợp của chuỗi sản xuất - cung ứng".
Ông Hà Vĩ cho biết trong chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tìm hiểu sâu sát về tình hình phát triển của từng khu vực ở Trung Quốc và đường sắt cao tốc, đồng thời đánh giá cao sự phát triển cùng công nghệ của Trung Quốc trong lĩnh vực này. "Chúng tôi cảm nhận được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đang kỳ vọng rất cao về thúc đẩy hợp tác đường sắt cao tốc giữa hai nước", ông nói.
Cân bằng cán cân thương mại
Quy mô thương mại Việt - Trung trong một thập kỷ qua đã có bước nhảy vọt. Tính đến năm 2025, kim ngạch song phương đạt 256,5 tỷ USD, gấp gần 4 lần so với năm 2015 (xấp xỉ 66,2 tỷ USD), củng cố vị thế Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam.
Về tình trạng xuất siêu sang Việt Nam, Đại sứ Hà Vĩ cho rằng Trung Quốc cũng từng trải qua tình trạng nhập siêu tương tự trong quá trình phát triển nhanh chóng nhiều thập kỷ trước.
Theo số liệu của Cục Hải quan, trong năm 2025, Việt Nam xuất khẩu 70,4 tỷ USD sang Trung Quốc, nhập khẩu 186 tỷ USD.
"Chúng tôi hiểu xuất siêu không phải hình thức hợp tác bền vững, cũng như không muốn thúc đẩy xu hướng này", ông Hà Vĩ nói. "Trung Quốc sẽ cố gắng giảm mức độ xuất siêu sang Việt Nam, đây là nhận thức và phương hướng nỗ lực chung của hai bên".
Trung Quốc gần đây đã tăng cường mua nông sản Việt Nam. Trong tháng 1/2026, Việt Nam xuất khẩu gần 1,5 tỷ USD nông lâm thủy sản sang Trung Quốc, chiếm hơn 22% tổng kim ngạch và tăng hơn 66% so với cùng kỳ.
Bên cạnh kinh tế - thương mại, Đại sứ nhận định sau chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, hợp tác khoa học - công nghệ giữa Việt Nam và Trung Quốc có tiềm năng rất to lớn, trong đó hai nước sẽ tiếp tục tập trung vào những lĩnh vực mới nổi như AI, y tế và năng lượng xanh.
Công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), năng lượng hydrogen, đường sắt tốc độ cao, logistics thông minh và các công nghệ số phục vụ sản xuất mới là những lĩnh vực mang tính đột phá, cũng là những nút thắt nhân lực rõ nhất hiện nay.
Theo PGS. TS. Nguyễn Minh Hoàn, việc hai bên đồng thời nhấn mạnh đẩy mạnh hợp tác về giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ, văn hóa, giao lưu nhân dân "là điểm kết nối giữa hợp tác tri thức với chiến lược phát triển, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chủ yếu của tăng trưởng".
Điều này mang tới triển vọng phát triển toàn diện con người, tạo ra động lực cải cách sâu rộng đối với hệ thống giáo dục Việt Nam, cũng như đào tạo nhân lực chất lượng cao gắn trực tiếp với quá trình chuyển đổi mô hình phát triển và hình thành các ngành công nghiệp mới.
"Khi hợp tác Việt - Trung ngày càng mở rộng sang các lĩnh vực này, nhân lực trở thành điều kiện tiên quyết để các dự án vận hành hiệu quả và tạo ra giá trị thực chất, do đó giáo dục - đào tạo không chỉ phục vụ phát triển, mà đang trực tiếp định hình con đường phát triển", ông Hoàn cho biết.
Thúc đẩy hợp tác giao lưu nhân văn
Đại sứ Hà Vĩ đánh giá nhịp độ giao lưu nhân văn giữa Việt Nam và Trung Quốc năm qua ở mức cao chưa từng có với nhiều hoạt động đa dạng. Năm 2025, lượng khách du lịch Trung Quốc vào Việt Nam đạt 5,3 triệu lượt, tăng 41,3% so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm 25% tổng thị phần khách quốc tế của Việt Nam. Trung Quốc quay trở lại vị trí hàng đầu trong thị trường khách quốc tế lớn nhất của Việt Nam.
Trong chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch Tập Cận Bình tuyên bố khởi động năm hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc.
Đại sứ Hà Vĩ cho rằng ý nghĩa của năm hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc là thông qua du lịch thúc đẩy kinh tế - thương mại, thông qua nhân văn để củng cố tình hữu nghị truyền thống, thông qua du lịch để người dân hai nước hiểu biết và gần gũi lẫn nhau, thực sự thụ hưởng thành quả phát triển từ hợp tác du lịch.
"Năm nay, chúng ta sẽ đạt bước đột phá và vượt qua điểm nghẽn, thu hút nhiều du khách Trung Quốc đến Việt Nam và ngược lại", ông bày tỏ kỳ vọng.
PGS. TS. Hoàn, người cũng là Ủy viên thường vụ Hội hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc, nhận định việc Việt Nam và Trung Quốc dự kiến nghiên cứu miễn thị thực cho du khách theo đoàn tại một số địa điểm nhất định sẽ giúp giảm rào cản hành chính và chi phí đi lại, qua đó mở rộng đáng kể quy mô và tần suất tiếp xúc giữa người dân hai nước.
"Hiểu biết giữa các dân tộc không thể chỉ được hình thành qua truyền thông hay diễn ngôn chính trị, mà phải được nuôi dưỡng từ trải nghiệm thực tế, từ giao tiếp đời sống. Chính sách này giúp các nền tảng trên thấm sâu vào đời sống nhân dân, hình thành những dòng suối nhỏ góp phần cho dòng sông lớn hữu nghị lâu dài", ông nói.
Bên cạnh đó, chính sách miễn thị thực có tác động trực tiếp đối với giáo dục - đào tạo, giúp các chương trình trao đổi sinh viên, thực tập ngắn hạn, nghiên cứu chung và giao lưu học thuật giữa các cơ sở đào tạo hai nước sẽ có điều kiện phát triển linh hoạt và thực chất hơn.
"Khi nền tảng xã hội và nền tảng thể chế cùng được củng cố, cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc mới có thể trở thành một thực thể có chiều sâu chiến lược và sức sống lâu dài", ông Hoàn nhận định.
Tin Gốc: Vnexpress

