Bộ Quốc phòng Nga ngày 4.5 thông báo sẽ thực thi lệnh ngừng bắn từ ngày 8 – 9.5 theo quyết định của Tổng thống Vladimir Putin, nhân dịp kỷ niệm Ngày Chiến thắng của Hồng quân Liên Xô trước Đức Quốc xã thời Thế chiến 2. Quyết định được ông Putin thông báo với Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc điện đàm vào tuần trước.
Vào ngày 9.5, Nga sẽ tổ chức cuộc duyệt binh thường niên tại Quảng trường Đỏ để đánh dấu chiến thắng quan trọng trong cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. Năm nay, các loại vũ khí chủ lực như tên lửa, xe tăng… sẽ không xuất hiện tại buổi lễ “do tình hình tác chiến hiện tại”, lần đầu tiên sau gần 2 thập niên các hệ thống này vắng bóng tại cuộc duyệt binh, theo AFP. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phân tích rằng điều này cho thấy các quan chức Nga “sợ máy bay không người lái có thể bay qua Quảng trường Đỏ” trong ngày 9.5 để gây ảnh hưởng buổi lễ.
Đáp lại, Bộ Quốc phòng Nga cho rằng phát ngôn của ông Zelensky như lời đe dọa và cảnh báo sẽ thực hiện cuộc tấn công lớn bằng tên lửa vào trung tâm thủ đô Kyiv để đáp trả nếu Ukraine tìm cách phá hoại ngày lễ trọng đại. Nga tuyên bố hoàn toàn có năng lực để thực hiện điều đó nhưng đã kiềm chế vì lý do nhân đạo, theo TASS. “Chúng tôi cảnh báo dân thường Kyiv và nhân viên các phái đoàn ngoại giao cần rời khỏi thành phố ngay lập tức trong trường hợp đòn đáp trả diễn ra”, Bộ Quốc phòng Nga cảnh báo.
Về phần mình, Tổng thống Zelensky cho biết chưa nhận được đề nghị chính thức nào từ Nga về việc ngừng bắn, chỉ trích rằng việc đình chiến chỉ để tổ chức lễ kỷ niệm là điều “không nghiêm túc”. “Chúng tôi tin rằng mạng người là quý giá hơn nhiều so với bất kỳ lễ kỷ niệm nào”, ông Zelensky viết trên mạng xã hội và tuyên bố lệnh ngừng bắn riêng của Ukraine, bắt đầu từ 0 giờ ngày 6.5. Ông Zelensky nhấn mạnh Ukraine sẽ hành động một cách cân xứng từ thời điểm đó và kêu gọi lãnh đạo Nga có những bước đi cụ thể nhằm chấm dứt xung đột. Ông Zelensky không nói rõ lệnh ngừng bắn của Kyiv sẽ kéo dài bao lâu trong khi Moscow chưa bình luận về quyết định này.
Lệnh ngừng bắn được hai bên đưa ra trong bối cảnh nỗ lực ngoại giao do Mỹ dẫn đầu nhằm chấm dứt xung đột đang bị đóng băng, khi Washington tập trung vào xung đột với Iran tại Trung Đông. Ukraine đã nhiều lần kêu gọi ngừng bắn lâu dài nhưng Nga từ chối, do nước này cho rằng họ đang thắng thế trên chiến trường. Thay vào đó, Nga thường xuyên công bố ngừng bắn ngắn hạn quanh các kỳ nghỉ lễ, gần đây nhất là lễ Phục sinh Chính thống giáo hồi tháng 4. Nga và Ukraine khi đó cáo buộc nhau vi phạm ngừng bắn.
Mặt khác, dữ liệu từ Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW, Mỹ) cho thấy trong tháng 4, Nga mất kiểm soát các khu vực có tổng diện tích khoảng 120 km2 vào tay Ukraine. Theo AFP, đây là lần đầu tiên từ cuộc phản công mùa hè năm 2023 của Ukraine, Nga mất nhiều hơn là được dù phần đất này là cực nhỏ, chỉ bằng 0,02% lãnh thổ Ukraine. Tính luôn bán đảo Crimea và các vùng ở Donbass, Nga đang kiểm soát 19% tổng diện tích Ukraine.
Nga chưa bình luận về thông tin này. TASS hôm qua trích lời Tổng thống Trump nói trong một cuộc phỏng vấn rằng ông Zelensky là “người mưu mô” nhưng “Ukraine đang mất dần lãnh thổ”. Chủ nhân Nhà Trắng còn cho biết Kyiv đang tiếp tục chiến đấu nhờ vũ khí được các nước NATO mua từ Mỹ.
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham đột ngột qua đời tối 11.7 (giờ Mỹ) vì cơn bạo bệnh, theo Reuters dẫn thông báo của văn phòng ông. Đồng minh chính trị của Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa quay về từ Ukraine và trước khi tham gia chương trình "Gặp gỡ báo chí" của Đài NBC News hôm 12.7.
Đến trưa 12.7 (giờ Mỹ), người phát ngôn của ông Graham cho biết nguyên nhân tử vong đến từ chứng bóc tách động mạch chủ do xơ vữa động mạch, theo kết luận sơ bộ của Văn phong Giám định Y khoa Washington D.C.
Bóc tách động mạch chủ là bệnh lý gây tỷ lệ tử vong cao, xảy ra do thành mạch bị rách lớp trong, khiến máu chảy len lỏi giữa các lớp của thành động mạch và tách chúng ra. Đây là bệnh lý nguy hiểm hiếm gặp (tỷ lệ 3/100.000), thường xảy ra ở độ tuổi 60 – 70, và nam giới có nguy cơ mắc cao gấp đôi nữ giới.
Ông Graham bị tình trạng trên và qua đời lúc 71 tuổi.
Bản ghi cuộc gọi khẩn cấp tối 11.7 cho thấy đội ngũ y tế đã đến nhà riêng của thượng nghị sĩ để xử lý một ca ngừng tim.
Theo luật bang Nam Carolina, Thống đốc Henry McMaster sẽ chỉ định người tạm thời thay thế ghế thượng nghị sĩ của ông Graham cho đến ngày 3.1.2027. Do vị trí của ông Graham sẽ được bầu lại trong năm nay, đảng Cộng hòa đang tìm kiếm ứng viên tiềm năng có thể tham gia bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3.11.2026.
Kết quả của sự kiện này sẽ trả lời cho việc khủng hoảng về sự thống nhất nội bộ, định hướng chiến lược và năng lực hành động thực tế của NATO có được giải quyết hay không.
Xưa nay, khối này vốn đặc biệt xuất sắc trong việc dùng những tuyên bố to tát ở các sự kiện lớn để che đậy bất hòa trong nội bộ, để không biểu lộ những bất cập và yếu kém về năng lực thực tế trong việc giải quyết những vấn đề và vượt qua những thách thức cấp thiết.
Ở sự kiện sắp tới cũng vậy. Sẽ là điều kỳ diệu xưa nay chưa từng thấy trong lịch sử NATO, khi qua cuộc gặp này thì các thành viên thành công trong việc vừa níu kéo Mỹ duy trì cam kết với khối, vừa tăng cường tự thân vận động để tự đảm bảo an ninh, tức là không còn lệ thuộc vào Mỹ nữa.
Tương tự như vậy trong việc vừa tăng cường hậu thuẫn Ukraine tiếp tục đối đầu trong cuộc chiến hiện tại với Nga, vừa tìm cách để Moscow chấm dứt cuộc chiến tranh này thông qua đàm phán ngoại giao. Nội bộ NATO thực chất vẫn bất đồng về thực hiện yêu cầu ngân sách quốc phòng chiếm 5% GDP. Khối này cũng vẫn đứng ngoài lề tiến trình giải quyết cuộc xung đột Ukraine và cuộc chiến Iran, ứng phó Nga ở châu Âu và Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Sự kiện lớn khó thực chất nhưng sẽ nhắc nhở NATO rằng sức mạnh thật sự của một liên minh quân sự không chỉ bao gồm sức mạnh quân sự mà còn cả sự hợp tác chính trị và thực hiện những cam kết của tất cả các thành viên, ở năng lực nhanh chóng thích ứng với môi trường chính trị an ninh thay đổi rất sâu sắc và cũng rất nhanh chóng.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 6-7, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo chính quyền của ông đã chính thức chuyển khoản 1.000 USD đầu tiên vào hơn 500.000 tài khoản mang tên "Tài khoản Trump" (Trump Account).
Các tài khoản này là sáng kiến dành riêng cho trẻ sơ sinh tại Mỹ, được chính quyền kỳ vọng là bước đệm giúp các em làm quen với thị trường chứng khoán và tích lũy tài sản ngay từ khi mới chào đời.
Chương trình này nhắm tới các công dân Mỹ sinh ra trong giai đoạn từ năm 2025 đến 2028. Số tiền tài trợ sẽ được tự động rót vào các quỹ chỉ số với chi phí thấp để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng dài hạn.
Khi các em tròn 18 tuổi, chủ tài khoản sẽ có toàn quyền kiểm soát số tài sản này, bao gồm tiếp tục đầu tư hoặc rút ra sử dụng (phần tiền lời sẽ bị tính thuế khi rút).
Ông Trump nhấn mạnh kế hoạch này sẽ mang lại một khối tài sản đáng kể cho những trẻ em không có sẵn bệ phóng tài chính từ gia đình. Ông cũng khuyên các bạn trẻ tương lai không nên rút tiền sớm trong bối cảnh thị trường đang trên đà tăng trưởng mạnh.
Sáng kiến này đang nhận được sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ giới doanh nghiệp Mỹ.
Nhiều doanh nghiệp hàng đầu như gã khổng lồ thanh toán Visa, hãng công nghệ Dell hay tập đoàn viễn thông Comcast đều đã cam kết hỗ trợ quỹ thông qua nhiều công cụ tài chính khác nhau.
Đáng chú ý nhất, hãng sản xuất chip Micron đã mạnh tay cam kết rót đến 250 triệu USD để ủng hộ quỹ này.
Để đánh dấu việc khởi động "Tài khoản Trump", ông Trump đã thực hiện nghi thức rung chuông mở cửa thị trường ngay tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng, với sự góp mặt của dàn lãnh đạo cấp cao đến từ hai sàn giao dịch hàng đầu là Sở Giao dịch chứng khoán New York (NYSE) và Nasdaq.
Đứng cạnh CEO của Nasdaq và Intercontinental Exchange (công ty mẹ của NYSE), Tổng thống Mỹ ví von rằng sự hợp tác giữa hai sàn này, vốn là kỳ phùng địch thủ nhiều năm, là điều mà cả Đảng Dân chủ và Cộng hòa đều chưa thể làm được trên chính trường.
Chương trình ra mắt trong thời điểm nhạy cảm khi chi phí sinh hoạt leo thang đang trở thành mối bận tâm hàng đầu của cử tri Mỹ trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới.
Mặc dù những người ủng hộ kỳ vọng quỹ sẽ giúp phổ cập kiến thức tài chính và khuyến khích thói quen đầu tư dài hạn, phe chỉ trích lại chỉ ra nhiều lỗ hổng.
Họ lập luận rằng các gia đình thu nhập thấp, vốn đang chật vật với chi phí sinh hoạt, sẽ không có tiền dư dả để đóng góp thêm vào tài khoản này, từ đó không thể tận dụng tối đa lợi ích mà chương trình mang lại.
Dù vậy, những người khởi xướng vẫn đặt kỳ vọng lớn. Có mặt tại lễ ra mắt, Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Ted Cruz (bang Texas) khẳng định: "Tài khoản Trump giúp đưa mỗi đứa bé, mỗi người dân Mỹ thành một nhà tư bản thực thụ. Mọi thế hệ tương lai của chúng ta giờ đây đều sẽ có cổ phần tại những doanh nghiệp lớn nhất đất nước".
