Theo Hãng tin AFP, ngày 7-4, Nga và Trung Quốc đã phủ quyết một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về việc mở lại eo biển Hormuz.
Dự thảo nghị quyết do Bahrain soạn thảo và được Mỹ ủng hộ. Kết quả thu về 11 phiếu ủng hộ, 2 phiếu chống và 2 phiếu trắng. Ngoại trưởng Bahrain Abdullatif bin Rashid Al Zayani cho biết các quốc gia vùng Vịnh “lấy làm tiếc” về kết quả này.
Cuộc bỏ phiếu về nghị quyết diễn ra trước hạn chót 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ) mà Tổng thống Donald Trump đặt ra cho Iran, yêu cầu nước này đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên ngay sát “hạn chót”, ông Trump đã đồng ý hoãn tấn công Iran 2 tuần.
Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc, ông Mike Waltz, khẳng định kết quả bỏ phiếu không hạn chế quyền của Mỹ trong việc tiếp tục hành động để tự vệ và bảo vệ tập thể các đồng minh, đối tác của nước này.
Trong khi đó Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc, ông Amir Saeid Iravani, nói rằng “nếu được thông qua, dự thảo này có thể mở đường cho những cách diễn giải nguy hiểm và bị lạm dụng, nhằm biện minh cho việc sử dụng vũ lực và các hành động phi pháp vi phạm Hiến chương Liên hợp quốc”.
Dự thảo ban đầu đề cập đến việc có thể trao ủy quyền của Liên hợp quốc cho bất kỳ nước nào muốn sử dụng vũ lực để mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên dự thảo vấp phải sự phản đối của một số thành viên như Pháp, Nga và Trung Quốc.
Sau một số sửa đổi, phiên bản cuối cùng không còn đề cập đến việc cho phép sử dụng vũ lực, kể cả với mục đích phòng vệ. Bản dự thảo mới chỉ “khuyến khích mạnh mẽ” các quốc gia phối hợp các biện pháp mang tính phòng vệ phù hợp với tình hình để đảm bảo an toàn hàng hải, bao gồm việc hộ tống tàu thương mại, thay vì cho phép dùng vũ lực một cách rõ ràng.
Dự thảo cũng “yêu cầu” Iran ngay lập tức chấm dứt mọi cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và cản trở tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, đồng thời kêu gọi chấm dứt các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự như nước, dầu và khí đốt.
Giải thích cho việc phủ quyết, Đại sứ Nga Vasily Nebenzya cho biết “hầu như mỗi đoạn trong dự thảo đều chứa đầy những yếu tố mất cân bằng, không chính xác và mang tính đối đầu”. Ông cho biết ông hiểu những lo ngại về việc di chuyển ở eo biển Hormuz, đồng thời thông báo Nga và Trung Quốc sẽ đề xuất một dự thảo nghị quyết thay thế.
Theo phóng viên TTXVN tại Phnom Penh, quyền Nguyên thủ quốc gia Campuchia Samdech Techo Hun Sen đã ra sắc lệnh hoàng gia ban hành luật chống lừa đảo trực tuyến sử dụng công nghệ cao. Theo sắc lệnh hoàng gia, luật có hiệu lực ngay lập tức.
Luật chống lừa đảo trực tuyến mới quy định các hình phạt nghiêm khắc sẽ được áp dụng đối với các đối tượng phạm tội. Các hoạt động lừa đảo trực tuyến dẫn đến một hoặc nhiều trường hợp tử vong sẽ phải đối mặt với án phạt tù từ 15-30 năm, hoặc chịu mức án tù chung thân.
Luật mới quy định những đối tượng cầm đầu các đường dây lừa đảo phải đối mặt với án tù từ 5-10 năm cùng với mức phạt tiền lên đến 1 tỉ riel (khoảng 250.000 USD).
Nếu hoạt động lừa đảo có bao gồm hành vi bạo lực, tra tấn, giam giữ trái phép, buôn người hoặc lao động cưỡng bức, hình phạt sẽ tăng lên từ 10-20 năm tù và phạt tiền lên đến 2 tỉ riel (khoảng 500.000 USD).
Trong khi đó, các đối tượng trực tiếp lừa đảo sẽ phải đối mặt với án tù từ 2-5 năm, với mức phạt tiền lên đến 500 triệu riel (khoảng 125.000 USD).
Ngày 7-4, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết quân đội nước này đang tham gia các cuộc tham vấn liên quan đến eo biển Hormuz, đồng thời tiết lộ kinh nghiệm phòng thủ hàng hải của Ukraine cũng đang nhận được sự quan tâm từ các nước châu Á.
“Các quân nhân Ukraine đang tham gia tham vấn về hoạt động tiếp theo tại eo biển Hormuz. Tự do hàng hải là một giá trị toàn cầu. Chúng tôi hiểu điều đó từ kinh nghiệm bảo vệ Biển Đen”, ông Zelensky nói trong bài phát biểu hằng đêm.
Nhà lãnh đạo Ukraine cũng cho biết sự quan tâm đối với công nghệ quân sự của Kiev hiện đã vượt ra ngoài phạm vi châu Âu.
“Các nhà ngoại giao của chúng tôi đã nhận được yêu cầu từ các quốc gia châu Á, và tôi đã chỉ đạo xử lý nhanh chóng”, ông nói, nhưng không nêu cụ thể quốc gia nào.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 7-4, Đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết quan hệ kinh tế và thương mại Mỹ – Trung đang thể hiện sự ổn định và Tổng thống Donald Trump sẽ tìm cách duy trì trạng thái này trong cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng 5.
Theo ông Greer, Mỹ vẫn tiếp cận được nguồn đất hiếm từ Trung Quốc, đồng thời duy trì mức thuế quan đáng kể đối với hàng hóa Trung Quốc.
Dù thượng đỉnh Trump – Tập đã bị hoãn do xung đột ở Iran, các cuộc tham vấn cấp bộ trưởng và chuyên viên về vấn đề đất hiếm vẫn tiếp tục được diễn ra. Bên cạnh đó, Washington đang thúc đẩy các thỏa thuận đa phương nhằm đa dạng hóa nguồn cung khoáng sản.
Đại diện thương mại Greer cũng cho hay Mỹ và Trung Quốc đang thảo luận về việc thành lập một cơ chế gọi là “Hội đồng thương mại” để xác định những lĩnh vực hai bên có thể giao thương mà không vượt qua lằn ranh an ninh quốc gia. Ngoài ra, hai bên cũng cân nhắc một “Hội đồng Đầu tư”, xử lý các vấn đề cụ thể liên quan đến từng dự án đầu tư.
Theo TTXVN, ngày 7-4, Bộ Tài nguyên thiên nhiên Trung Quốc thông báo nhóm thám hiểm Nam Cực thứ 42 của nước này đã hoàn thành thử nghiệm khoan băng nước nóng đầu tiên tại khu vực hồ băng ngầm (Subglacial) Kỳ Lân (Qilin), đạt độ sâu 3.413 mét.
Thành tựu này phá vỡ kỷ lục quốc tế trước đó trong thử nghiệm khoan băng nước nóng với độ sâu 2.540 mét, đồng thời đánh dấu khả năng của Trung Quốc trong việc tiến hành nghiên cứu khoan trên hơn 90% diện tích băng Nam Cực và toàn bộ băng Bắc Cực.
Được Trung Quốc đặt tên vào năm 2022, hồ băng ngầm Kỳ Lân là một trong những hồ ngầm lớn nhất được phát hiện ở Nam Cực, nằm ở vùng đất Princess Elizabeth thuộc dải băng nội địa Đông Nam Cực, cách trạm Thái Sơn (Taishan) của Trung Quốc khoảng 120km.
Nghiên cứu khoan nước nóng là một nghiên cứu khoa học tiên tiến quốc tế nhằm mục đích tìm hiểu những thay đổi môi trường cổ đại của Trái đất, dự đoán biến đổi khí hậu, khám phá ranh giới của sự sống và mở rộng kiến thức của nhân loại.
Thử nghiệm này chủ yếu nhằm mục đích chứng minh ứng dụng của hệ thống khoan nước nóng lớp băng sâu ở Nam Cực. Bằng cách khoan xuyên qua lớp băng phủ phía trên hồ băng ngầm Kỳ Lân, thử nghiệm nhằm mục đích tạo ra một con đường không bị ô nhiễm và hỗ trợ kỹ thuật quan trọng cho các quan sát tại chỗ tiếp theo về các hồ băng ngầm cùng việc thu thập nước và các mẫu đáy hồ.
Thử nghiệm này nhắm vào các tảng băng dày hơn 3.000 mét. Nó tích hợp nhiều thiết bị được thiết kế cho điều kiện vùng cực và giải quyết các thách thức kỹ thuật chính, bao gồm hoạt động ở nhiệt độ thấp, kiểm soát ô nhiễm bên ngoài và quản lý chính xác tời và ống dẫn sâu.
Việc khoan thành công chứng minh hoạt động hiệu quả, ổn định và thân thiện với môi trường, lấp đầy khoảng trống trong năng lực nghiên cứu vùng cực của Trung Quốc và thực hiện các khái niệm về “thám hiểm xanh” và công nghệ có trách nhiệm với môi trường của nước này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12/5 lên đường công du Trung Quốc và dự kiến hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình vào ngày 14/5. Sự kiện thu hút nhiều chú ý, bởi đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông Trump trong nhiệm kỳ thứ hai và là lần đầu tiên một tổng thống Mỹ đến Bắc Kinh từ năm 2017.
Hai lãnh đạo dự kiến trao đổi về các vấn đề như thuế quan, Đài Loan, cạnh tranh về trí tuệ nhân tạo (AI) và khoáng sản chiến lược. Chiến sự Iran, vấn đề mới phát sinh từ cuối tháng 2, cũng sẽ được đưa ra thảo luận, bởi cả hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đều bị ảnh hưởng.
Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập đều sẽ kỳ vọng cuộc gặp sẽ mang lại kết quả có lợi, bởi những nội dung mà hai lãnh đạo thảo luận có thể tác động tới quỹ đạo quan hệ Mỹ - Trung và trật tự quốc tế trong thập kỷ tới, theo cây viết Anthony Zurcher và Laura Bicker của BBC.
Chiến sự Iran
Cuộc chiến do Mỹ - Israel phát động nhằm vào Iran đã bước sang tháng thứ ba, đẩy giá năng lượng tăng cao, tạo ra hệ lụy với cả khu vực Trung Đông lẫn kinh tế thế giới. Hai bên đã ngừng bắn từ đầu tháng 4, nhưng đến nay vẫn chưa thể tìm được giải pháp hòa bình.
Trung Quốc là bên mua đáng kể dầu thô từ Iran và tận dụng nguồn cung giá rẻ này để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nên bất cứ sự gián đoạn nào cũng có thể gây tác động tiêu cực tới Bắc Kinh. Trong khi đó, chiến sự kéo dài làm dấy lên lo ngại về giá nhiên liệu tại Mỹ và nguy cơ lún sâu hơn vào một cuộc xung đột mới tại Trung Đông. Do đó, hai bên đều có động lực để tìm kiếm một giải pháp ổn định cho cuộc khủng hoảng.
Trung Quốc đã thể hiện vai trò trung gian bằng cách phối hợp với Pakistan thúc đẩy kế hoạch ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz. Chuyến thăm Bắc Kinh tuần trước của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi được xem là tín hiệu cho thấy ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc tại Trung Đông.
"Tôi nghĩ Mỹ hiểu rằng Trung Quốc sẽ phải đóng một vai trò nào đó nếu họ muốn đưa Iran trở lại bàn đàm phán", Ali Wyne, chuyên gia về quan hệ Mỹ - Trung tại tổ chức nghiên cứu về xung đột ICG, trụ sở Bỉ, nhận định.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gần đây đã bày tỏ hy vọng Trung Quốc sẽ gây sức ép với Iran về vấn đề Hormuz. Ông Trump cũng có thể thuyết phục Trung Quốc không chặn một nghị quyết Hội đồng Bảo an lên án việc Iran tấn công tàu thuyền di chuyển qua Hormuz, sau khi Bắc Kinh đã phủ quyết một văn kiện tương tự.
Vấn đề Đài Loan
Đài Loan từ lâu đã là nguồn cơn khiến quan hệ Mỹ - Trung căng thẳng. Trung Quốc luôn coi Đài Loan là một tỉnh chờ thống nhất, kể cả bằng vũ lực nếu cần thiết. Mỹ cam kết tôn trọng nguyên tắc "Một Trung Quốc", nhưng tiếp tục duy trì quan hệ với Đài Loan và cung cấp cho hòn đảo các loại khí tài hiện đại.
Chính quyền ông Trump thời gian qua tiếp tục phát đi những tín hiệu không nhất quán. Washington cuối năm ngoái công bố thương vụ bán vũ khí trị giá 11 tỷ USD cho Đài Bắc, khiến Bắc Kinh phản ứng gay gắt. Nhưng ông Trump nhiều lần tránh cam kết rõ ràng về việc bảo vệ Đài Loan nếu xảy ra xung đột, cáo buộc Đài Bắc lấy đi ngành công nghiệp bán dẫn của Mỹ.
Trên thực địa, Trung Quốc vẫn tiếp tục gây sức ép với Đài Loan bằng các hoạt động triển khai máy bay và tàu chiến tuần tra gần như hàng ngày. Ông Rubio tuần trước nhấn mạnh Mỹ không muốn xảy ra "những sự kiện gây mất ổn định" tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương.
"Một khả năng là Trung Quốc và Mỹ có thể theo đuổi chiến lược 'kiềm chế lẫn nhau', chẳng hạn Mỹ giảm số lượng các thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan, đổi lại Trung Quốc giảm các cuộc tập trận quân sự nhằm vào hòn đảo", giáo sư Zhao Minghao, chuyên gia về quan hệ quốc tế tại Đại học Phúc Đán, nói với AP.
Căng thẳng về kinh tế - công nghệ
Trong hầu hết năm 2025, Mỹ và Trung Quốc đã tiệm cận một cuộc chiến thuế quan mới, có thể làm rung chuyển kinh tế toàn cầu. Tổng thống Trump liên tục tăng rồi giảm thuế suất với Trung Quốc, có lúc vượt 100%. Trung Quốc đáp trả tương ứng, hạn chế xuất khẩu đất hiếm, dừng mua nông sản Mỹ, giáng đòn trực tiếp vào nông dân tại những bang từng bỏ phiếu bầu ông Trump.
Căng thẳng thương mại đã hạ nhiệt sau khi ông Trump và ông Tập gặp tại Hàn Quốc hồi tháng 10/2025, nhưng hai bên vẫn tồn tại nhiều bất đồng. Ông Trump dự kiến thúc đẩy Trung Quốc mua thêm nông sản Mỹ, trong khi Bắc Kinh muốn Washington giảm điều tra thương mại và hạn chế dùng thuế quan để gây sức ép.
"Chiến lược của Trung Quốc là thúc đẩy sự ổn định bằng cách trả đũa", giáo sư Zhao nói. "Hai lãnh đạo lần này có thể đạt một thỏa thuận thương mại toàn diện, nhưng không đồng nghĩa thương chiến kết thúc và sẽ có các điều kiện đi kèm".
Một nội dung khác được quan tâm là cạnh tranh công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực AI và chip bán dẫn. Trung Quốc đang đầu tư mạnh vào AI, robot hình người và các ngành công nghệ cao, coi đây là động lực tăng trưởng then chốt trong tương lai.
Tuy nhiên, nhiều công nghệ cốt lõi mà Trung Quốc cần vẫn phụ thuộc vào chip từ Mỹ. Điều này khiến Washington có thêm công cụ kiềm chế đối thủ. Mỹ thời gian qua liên tục siết xuất khẩu chip sang Trung Quốc với lý do an ninh quốc gia, đồng thời cáo buộc các công ty Trung Quốc sao chép hoặc đánh cắp công nghệ AI.
Trong khi đó, Trung Quốc nắm trong tay lợi thế quan trọng là đất hiếm, kiểm soát khoảng 90% năng lực tinh chế, tách lọc và sản xuất loại nguyên liệu thiết yếu đối với điện thoại thông minh, pin xe điện và ngành quốc phòng. Điều này tạo ra khả năng mặc cả đáng kể cho Trung Quốc trong bất cứ cuộc đàm phán nào.
"Một cuộc chiến tranh lạnh về AI đang dần hình thành", Yingyi Ma, nhà nghiên cứu về Trung Quốc của Viện Brookings, nhận định. "Nhà Trắng cáo buộc Trung Quốc đánh cắp AI của Mỹ ở 'quy mô công nghiệp', trong khi Bắc Kinh được cho là đã tìm cách ngăn Meta thâu tóm Manus, một startup AI do người Trung Quốc sáng lập nhưng hiện đặt trụ sở tại Singapore. Cuộc cạnh tranh sâu xa hơn không nằm ở việc bên nào sao chép mô hình của bên nào, mà là cuộc đua giành nhân tài có khả năng xây dựng thế hệ AI tiếp theo".
Nhiều chuyên gia không kỳ vọng sẽ có đột phá lớn về các vấn đề nêu trên khi lãnh đạo Mỹ - Trung gặp mặt.
"Hai phía đều có đồng thuận rằng sự ổn định trong quan hệ là điều quan trọng", theo ông Levin. "Nếu vượt qua câu chuyện về ổn định, vấn đề 'tiếp theo sẽ là gì' trong quan hệ song phương sẽ trở nên phức tạp hơn nhiều. Vì thế, kết quả khả dĩ nhất từ cuộc gặp này là sẽ không có nhiều thay đổi đáng kể".
Theo Ryan Hass, chuyên gia về Trung Quốc thuộc Viện Brookings, nếu chuyến thăm diễn ra suôn sẻ và ông Trump cảm thấy mình được tiếp đón một cách tôn trọng, quan hệ Mỹ - Trung sẽ tiếp tục trong trạng thái yên ắng nhưng đầy dè chừng.
"Ngược lại, nếu phải rời đi với cảm giác bị thiếu tôn trọng hoặc bị xem nhẹ, Tổng thống Trump có thể sẽ thay đổi lập trường", ông Hass nói.
Thống kê do Hiệp hội Thúc đẩy Công lý cho người Mỹ gốc Á ở Nam California (AJSOCAL) công bố cuối tháng 5 cho thấy hiện có 815.000 người gốc Á và quốc đảo Thái Bình Dương sinh sống ở quận Cam, bang California, chiếm 26% dân số quận.
Dân gốc Á ở quận Cam tăng 33% trong giai đoạn 2010-2020, trong đó người gốc Việt là nhóm đông nhất, với hơn 241.000 người.
Tuy nhiên, thu nhập của người gốc Việt lại thuộc nhóm thấp nhất, chỉ hơn người gốc Campuchia và gốc Latin. Thu nhập hàng năm của người gốc Việt ở quận Cam là 32.000 USD, chưa bằng 1/2 so với người da trắng.
Người gốc Việt cũng là nhóm có tỷ lệ nghèo cao nhất trong các sắc dân thiểu số ở quận Cam, ở mức 14%, theo tiến sĩ June Lim, người phụ trách Dự án Nghiên cứu Nhân khẩu học mới. Đây là nghiên cứu thuộc Community of Contrasts, dự án dữ liệu của AJSOCAL chuyên phân tích các xu hướng nhân khẩu học, kinh tế và xã hội, nhu cầu trong cộng đồng người Mỹ gốc Á.
Các nhóm có tỷ lệ nghèo cao tiếp theo ở quận Cam là người gốc Hoa với 13%, người Hàn với 12% và người Campuchia với 12%.
Áp lực kinh tế với người nghèo ở quận Cam càng lớn khi giá thuê nhà tăng mạnh trong những năm gần đây. Giá thuê nhà trên toàn quận tăng 19%, trong khi giá thuê ở các thành phố thuộc quận Cam như Westminster và Irvine tăng 20-25%.
Về ngôn ngữ, khảo sát cho thấy khoảng 33% người gốc Á ở quận Cam có năng lực tiếng Anh hạn chế. Nhu cầu hỗ trợ ngôn ngữ vì vậy cũng khác nhau giữa các cộng đồng, ở mức khoảng 30% với người Hoa và người Campuchia, nhưng lên gần 50% với người gốc Việt và gốc Hàn.
Theo tiến Sĩ Lim, rào cản ngôn ngữ ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực, từ bầu cử, tham gia chính trị đến y tế, đồng thời khiến nhiều người phải nhờ bạn bè, họ hàng phiên dịch những thủ tục cần thiết.
Tại quận Cam, người Việt tập trung đông đảo tại khu vực Little Saigon, vốn gắn liền với các thành phố Westminster, Garden Grove, Santa Ana và Fountain Valley.
Đây là cộng đồng người Việt lớn nhất bên ngoài Việt Nam, với mạng lưới cơ sở thương mại, dịch vụ, chợ, nhà hàng. Tuy nhiên, dữ liệu về tỷ lệ nghèo, thu nhập do AJSOCAL công bố cho thấy sự phát triển của khu vực này đi kèm nhiều áp lực kinh tế với người gốc Việt.
Thay mặt Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hoan nghênh chuyến thăm của Thủ tướng Takaichi Sanae cùng đoàn đại biểu cấp cao của Chính phủ Nhật Bản diễn ra vào thời điểm quan trọng, có ý nghĩa khi cả hai nước đều có Ban lãnh đạo mới, đang nỗ lực thực hiện các mục phát triển kinh tế - xã hội của mỗi nước.
Bày tỏ vui mừng trước đà phát triển tốt đẹp của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản sau hơn 2 năm nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao kết quả hợp tác thực chất, toàn diện giữa hai bên với sự tin cậy chính trị cao, phối hợp triển khai hiệu quả và thiết lập nhiều cơ chế trao đổi, đối thoại về kinh tế, ngoại giao, an ninh, quốc phòng, gia tăng gắn kết chặt chẽ về hợp tác kinh tế, nguồn nhân lực và đang mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Thủ tướng Takaichi Sanae bày tỏ vui mừng thăm lại Việt Nam và là lần đầu tiên trên cương vị Thủ tướng và vui mừng được gặp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước sau cuộc điện đàm vào giữa tháng 4 vừa qua.
Thủ tướng Takaichi chúc mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục được tín nhiệm bầu làm Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, cũng như Việt Nam đã có Ban lãnh đạo mới vừa qua.
Bà Takaichi cảm ơn Đảng, Nhà nước, nhân dân Việt Nam và cá nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dành cho đoàn những tình cảm nồng ấm, sự tiếp đón trọng thị, thân tình.
Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định ủng hộ công cuộc cải cách cũng như nỗ lực tự chủ kinh tế của Việt Nam, tin tưởng Việt Nam sẽ đạt nhiều thành tựu hơn nữa trong thời gian tới.
Bày tỏ vui mừng trước sự phát triển mạnh mẽ của quan hệ song phương Việt Nam - Nhật Bản, Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định Nhật Bản mong muốn hợp tác chặt chẽ cùng Việt Nam để triển khai Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở.
Nhật Bản ủng hộ và sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ Việt Nam thực hiện các mục tiêu phát triển trong kỷ nguyên mới, góp phần vào sự phát triển thịnh vượng của khu vực, cũng như phối hợp chặt chẽ đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản lên tầm cao mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam kiên trì đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa, chính sách quốc phòng bốn không, thúc đẩy quan hệ với các đối tác ngày càng đi vào chiều sâu, hiệu quả, trong đó luôn coi Nhật Bản là một trong những đối tác chiến lược quan trọng hàng đầu, tin cậy, ổn định lâu dài.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu 6 định hướng lớn để tăng cường hợp tác chiến lược giữa hai nước, bao gồm:
1. Tăng cường tin cậy chính trị, hợp tác giữa các kênh Đảng, Chính phủ và ở cấp độ địa phương.
2. Củng cố hợp tác quốc phòng - an ninh thực chất và hiệu quả.
3+4. Tăng cường liên kết kinh tế, bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh lương thực và năng lượng, đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi xanh, bán dẫn, AI… gắn liền với thế mạnh của Nhật Bản về khoa học công nghệ.
5. Triển khai hiệu quả các nội dung hợp tác về khoa học, công nghệ thông qua đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy nghiên cứu chung.
6. Thúc đẩy hợp tác nguồn nhân lực thông qua hợp tác lao động, giáo dục, địa phương, văn hóa - xã hội, du lịch và giao lưu nhân dân.
Thủ tướng Nhật Bản nhấn mạnh về tầm quan trọng của hợp tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản nhằm đảm bảo an ninh kinh tế, góp phần tăng cường tự chủ chiến lược và khả năng chống chịu của cả hai nước, thông qua thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược như phát triển công nghiệp bán dẫn, công nghệ cao, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, hợp tác công - tư trong tăng cường chuỗi cung ứng năng lượng và khoáng sản, hợp tác AI và vũ trụ và triển khai các dự án trong khuôn khổ sáng kiến Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á (POWERR ASIA) mà Nhật Bản đã đưa ra tại Hội nghị Thượng đỉnh trực tuyến AZEC mở rộng vừa qua.
Thủ tướng Nhật Bản cam kết sẽ triển khai dự án hợp tác đầu tiên trong khuôn khổ sáng kiến POWERR ASIA thông qua hỗ trợ mua sắm dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn nhằm đảm bảo nhà máy hoạt động 100% công suất; mong muốn hợp tác với Việt Nam để thúc đẩy các dự án năng lượng, điện khí, trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược.
Thủ tướng Nhật Bản khẳng định tiếp tục hỗ trợ, tạo điều kiện cho cộng đồng gần 700.000 người Việt Nam sinh sống, học tập, làm việc tại Nhật Bản trên cơ sở chính sách xây dựng xã hội Nhật Bản trật tự và hài hòa cùng chung sống với người nước ngoài; nhất trí hai bên cần tăng cường trao đổi lãnh sự, trong đó có việc chia sẻ và phối hợp thông báo lãnh sự giữa hai nước, phối hợp chặt chẽ về phòng chống tội phạm.
Tại buổi tiếp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Takaichi đã trao đổi và nhất trí phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực và quốc tế như Liên hợp quốc, ASEAN, tiểu vùng Mekong… trong bối cảnh tình hình quốc tế có nhiều biến động nhanh chóng, phức tạp, đang gây ảnh hưởng tiêu cực đến an ninh kinh tế và an ninh năng lượng toàn cầu, cùng đóng góp thiết thực vào việc duy trì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của khu vực và trên thế giới.
Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trân trọng mời Nhà vua và Hoàng hậu Nhật Bản sớm thăm Việt Nam. Thủ tướng Takaichi Sanae trân trọng mời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Phu nhân thăm Nhật Bản trong thời gian sớm nhất.
