AFP hôm nay 13.7 dẫn thông báo của Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập cho biết lăng mộ 3.000 năm tuổi thuộc về một người tên Paser, được đoàn khảo cổ đến từ Đại học Leiden (Hà Lan) phát hiện tại khu nghĩa địa Sheikh Abd el-Qurna trên bờ tây thuộc Luxor.
Các chuyên gia cho rằng lăng mộ có niên đại từ thời Ramesside, vốn trải dài từ vương triều thứ 19 và 20 của Ai Cập cổ đại. Kết luận này dựa trên những chữ khắc được tìm thấy bên trong ngăn mộ.
Nằm ở phía đông của khu nghĩa địa cổ, lăng mộ được xây theo bố cục truyền thống của các lăng mộ của thời kỳ Thebes thuộc Tân Vương quốc (1570–1069 trước công nguyên).
Nơi này bao gồm một phần sân bên ngoài dẫn đến một gian thờ được cắt vào đá có hình dạng chữ T ngược, với những phòng chôn cất nằm bên dưới mặt đất.
Các nhà khảo cổ tìm được một số yếu tố kiến trúc được bảo tồn tốt ở phần sân ngoài, bao gồm một cái bàn xây bằng gạch được thiết kế để đặt bia mộ và cầu thang hai bên có lối dẫn đến cửa vào.
Bên trong, họ phát hiện những chữ viết ghi tên Paser và mô tả ông thực hiện việc thờ cúng nhiều vị thần trong các ngôi đền, cũng như bản khắc họa ông ngồi với vợ trước một cái bàn chất lễ vật.
Đội ngũ khai quật cho biết sẽ tiếp tục ghi chép và nghiên cứu nhằm xác định cụ thể thông tin về chủ nhân ngôi mộ, cũng như tìm hiểu thêm về khía cạnh lịch sử cũng như khảo cổ của công trình.
Phát hiện trên được công bố trong lúc Ai Cập đang nỗ lực quảng bá những thành tựu khảo cổ nhằm ủng hộ du lịch, lĩnh vực mang đến nguồn thu ngoại tệ chính cho nước này.
Luxor được công nhận là một trong số những trung tâm khảo cổ quan trọng nhất của thế giới.
Tin Gốc: Thanh Niên
Rodong Simnum, báo chính thức của đảng Lao động Triều Tiên, ngày 11/5 đã đưa tin về sự bùng phát của virus Hanta chủng Andes trên một tàu du lịch nước ngoài trên Đại Tây Dương, mô tả đây là điều "gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế".
Theo báo Triều Tiên, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) đã ban hành cảnh báo khẩn cấp cấp độ 3 đối với vụ bùng phát virus, kích hoạt trung tâm điều hành khẩn cấp.
Rodong Simnum kêu gọi người dân hạn chế tiếp xúc với các loài gặm nhấm bị nhiễm bệnh, giữ gìn vệ sinh tại nơi ở và nơi làm việc, đồng thời vệ sinh cá nhân sạch sẽ để giảm nguy cơ lây nhiễm virus.
Việc truyền thông Triều Tiên đưa tin dường như nhằm cảnh báo người dân về nguy cơ virus lây lan đến nước này. Động thái này gợi nhớ đến phản ứng của Bình Nhưỡng đối với dịch Covid-19, khi Triều Tiên đóng cửa biên giới trong nhiều năm để ngăn chặn sự lây lan của virus.
Vào thời điểm đó, việc đóng cửa biên giới đã làm gián đoạn các hoạt động trao đổi kinh tế với các đối tác thương mại chính của Triều Tiên là Trung Quốc và Nga.
Các hành khách cuối tuần qua đã bắt đầu sơ tán khỏi tàu du lịch MV Hondius, nơi ghi nhận một đợt bùng phát virus Hanta chủng Andes.
Tàu MV Hondius đã neo tại quần đảo Canary của Tây Ban Nha và hành khách trên tàu được sơ tán.
Các hành khách người Tây Ban Nha là những người đầu tiên rời tàu MV Hondius sau khi tàu cập cảng ở Tenerife, hòn đảo lớn nhất trong quần đảo Canary. Sau đó, họ được máy bay chuyển đến Madrid và đưa tới một bệnh viện quân y.
Trong khi đó, máy bay sơ tán các hành khách người Pháp đã hạ cánh xuống Paris, nơi các xe cấp cứu đã chờ sẵn. Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu cho biết, 1 trong số 5 hành khách người Pháp đã xuất hiện các triệu chứng trên chuyến bay và tất cả đã được đưa vào diện cách ly nghiêm ngặt với kế hoạch thực hiện các xét nghiệm.
Các máy bay đến Tenerife sẽ chở hành khách từ hơn 20 quốc gia trong một nỗ lực sơ tán dự kiến kéo dài đến hết hôm nay 11/5.
Các hành khách sơ tán khỏi tàu được khuyến cáo nên thực hiện cách ly trong vòng 42 ngày.
Con tàu du lịch với khoảng 150 hành khách, chủ yếu là công dân Mỹ, Anh, Tây Ban Nha và Hà Lan, đã nhổ neo từ Ushuaia của Argentina 3 tuần trước và trên hành trình đến quần đảo Canary. Con tàu đã thực hiện vài điểm dừng gần các hòn đảo trên Đại Tây Dương.
Kể từ khi dịch bùng phát trên tàu đến nay đã có 3 người tử vong, 5 hành khách khác nhiễm virus đã được sơ tán trước đó.
Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus cho rằng mối đe dọa của virus Hanta với cộng đồng rất thấp, không giống Covid-19.
Tin Gốc: Dân Trí
"Hơn 14 triệu người Iran dũng cảm cho đến nay đã tuyên bố sẵn sàng hy sinh mạng sống để bảo vệ Iran" - Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đăng trên nền tảng X ngày 7-4.
Ông nhấn mạnh: "Tôi cũng đã hy sinh cả cuộc đời mình cho Iran. Tôi đang và sẽ tiếp tục làm như vậy".
Israel đã tiến hành nhiều vụ ám sát tại Iran kể từ khi xung đột bắt đầu hôm 28-2. Nhiều nhân vật cấp cao của Iran như Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran Ali Larijani... đã thiệt mạng.
Đến nay ít nhất 2.076 người đã thiệt mạng và 26.500 người bị thương tại Iran trong cuộc chiến này.
Ngày 7-4, Đại sứ Iran tại Kuwait Mohammad Toutounji kêu gọi các quốc gia vùng Vịnh tìm cách ngăn chặn "thảm kịch", khi hạn chót mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra cho Iran để đạt được thỏa thuận đang đến gần.
Tổng thống Trump dọa sẽ ném bom tất cả nhà máy điện và cầu của Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz trước 20h tối 7-4 theo giờ miền đông của Mỹ (7h sáng 8-4 theo giờ Việt Nam). Ông cảnh báo rằng toàn bộ Iran có thể bị "xóa sổ trong một đêm", đồng thời bác bỏ những lo ngại về tội ác chiến tranh.
"Chúng tôi hy vọng các quốc gia trong khu vực sẽ sử dụng tất cả năng lực ngoại giao và chính trị của mình để ngăn chặn một thảm kịch như vậy xảy ra trong khu vực" - ông Mohammad Toutounji nói với Hãng tin AFP.
Trong hơn một tháng xung đột, Iran đã đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel bằng cách phát động các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa trên khắp vùng Vịnh.
Iran đã nhắm mục tiêu vào các đại sứ quán, căn cứ và tài sản của Mỹ, nhưng cũng tấn công cả các sân bay, cơ sở hạ tầng dầu khí lớn cũng như cảng biển, khách sạn và khu dân cư.
Tuy nhiên ông Toutounji nói Tehran "không muốn làm leo thang căng thẳng trong khu vực".
"Ngược lại, Iran luôn nỗ lực giảm leo thang căng thẳng và tận tâm, thiện chí theo dõi những nỗ lực và sáng kiến của các quốc gia khác về vấn đề này" - ông Toutounji nói.
Ông cảnh báo rằng các cuộc tấn công của Mỹ vào cơ sở trọng yếu sẽ dẫn đến "việc ngừng hoàn toàn hoạt động xuất khẩu năng lượng từ khu vực này".
Trước đó nhận định trên nền tảng X ngày 7-4, Đại sứ Iran tại Pakistan, ông Reza Amiri Moghadam, cho rằng những nỗ lực "tích cực và hiệu quả" của Pakistan nhằm chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ, Israel với Iran đang tiến đến giai đoạn "quan trọng và nhạy cảm".
Sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ "cận kề thắng lợi", đồng thời đe dọa sẽ ném bom Iran "về thời kỳ đồ đá", truyền thông nhà nước Iran đăng bản đồ đế chế Achaemenid từng bao trùm khắp Trung Đông cách đây hơn 2.500 năm, kèm thông điệp: "Bản đồ này cho thấy Iran đang ở thời kỳ đồ đá. Các vị có chắc là muốn chúng tôi quay lại thời kỳ đó không?".
Trong 5 tuần chiến sự, Iran hứng chịu thiệt hại đáng kể trước sức mạnh quân sự vượt trội của Mỹ và Israel, nhưng những thông điệp như vậy cho thấy giới chức nước này vẫn sẵn sàng đối đầu đến cùng, nhằm kết thúc xung đột theo những điều khoản do Tehran đưa ra, theo giới quan sát.
"Với niềm tin vào Thượng đế toàn năng, cuộc chiến này sẽ tiếp diễn cho đến khi các người bị bẽ bàng, nhục nhã, vĩnh viễn phải hối hận và buông vũ khí đầu hàng", Ebrahim Zolfaqari, phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, "đầu não tối cao" của các lực lượng vũ trang Iran, tuyên bố hôm 2/4.
Theo các chuyên gia, niềm tin của Iran rằng họ đang giành ưu thế trong cuộc chiến không phải là không có cơ sở. Với Tehran, chiến thắng không nhất thiết đồng nghĩa với đánh bại hoàn toàn đối phương trên chiến trường, mà là buộc Mỹ, Israel phải thay đổi hành vi.
"Các căn cứ đã bị nhắm mục tiêu. Nhiều chỉ huy quân sự thiệt mạng. Nhưng từ góc nhìn của họ, họ đang thắng trong cuộc chiến", Saeid Golkar, phó giáo sư khoa học chính trị Đại học Tennessee, chuyên gia về Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), nói. "Họ có thể khiến ông Trump quay lại bàn đàm phán".
Chiến tranh bất đối xứng
Một trong những yếu tố then chốt giúp Iran duy trì niềm tin chiến thắng là chiến lược chiến tranh bất đối xứng. Thay vì đối đầu trực diện bằng sức mạnh quân sự đơn thuần, Tehran chọn đánh vào những điểm yếu mang tính hệ thống của đối phương.
Sau hơn 16.000 cuộc không kích từ Mỹ và Israel, trọng tâm cuộc chiến không còn nằm ở năng lực quân sự của Iran, mà chuyển sang tác động đối với nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là thị trường năng lượng. Iran coi biến động giá dầu là bằng chứng cho thấy chiến lược của họ phát huy hiệu quả, từ đó tạo ra hiệu ứng dây chuyền lan ra toàn cầu, buộc các cường quốc phải cân nhắc lại chiến lược.
Eo biển Hormuz đóng vai trò trung tâm trong chiến lược này. Là tuyến vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới từ vùng Vịnh, Iran từ lâu đã công khai coi Hormuz là "át chủ bài". Không cần phải phong tỏa hoàn toàn, chỉ cần tạo ra rủi ro đủ lớn đối với hoạt động vận tải qua eo biển này, Tehran có thể gây sức ép đáng kể.
Tổng thống Trump cũng thừa nhận tình thế khó khăn ở eo biển Hormuz. Khi trả lời báo giới ngày 26/3, ông đưa ra một cách giải thích ngắn gọn về lý do trong hơn 40 năm qua, Iran luôn đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz nếu bị tấn công.
"Vấn đề với eo biển là thế này", ông Trump nói. "Giả sử chúng ta làm rất tốt, đạt tới 99%. Nhưng thiếu 1% còn lại là không thể chấp nhận được, bởi vì đó có thể là một quả tên lửa bắn trúng thân con tàu trị giá cả tỷ USD".
Chính "1% rủi ro" đó là nền tảng để Iran xây dựng chiến lược răn đe. Từ thập niên 1980, khi cuộc chiến với Iraq lan rộng từ trên bộ sang tàu dầu trên vịnh Ba Tư, Tehran đã đầu tư mạnh vào các phương tiện có thể gây gián đoạn vận tải biển như thủy lôi và xuồng cao tốc. Mục tiêu không phải là kiểm soát eo biển, mà là đảm bảo khả năng gây thiệt hại bất ngờ, đủ để đối phương phải dè chừng.
Song song với phong tỏa Hormuz, Iran còn triển khai hàng nghìn máy bay không người lái (UAV) nhằm vào căn cứ Mỹ tại Trung Đông và cơ sở dầu khí ở các nước láng giềng. Những cuộc tấn công này góp phần đẩy lạm phát tăng cao, tạo áp lực lên các nền kinh tế phụ thuộc vào năng lượng Trung Đông.
Kết quả, chính quyền Tổng thống Trump đã phải nới lỏng một phần trừng phạt đối với dầu thô Iran, cho phép dòng tiền trị giá 15 tỷ USD quay trở lại Tehran, đình chỉ trừng phạt với dầu thô Nga. Động thái này càng củng cố niềm tin rằng chiến lược gây sức ép kinh tế của Iran đang buộc Mỹ phải điều chỉnh hành vi.
Ý thức hệ mạnh mẽ
Trong khi đó, các nỗ lực của Mỹ và Israel nhắm vào đội ngũ lãnh đạo Iran lại tạo ra hiệu ứng ngược. Thay vì làm suy yếu chính quyền Iran, việc hạ sát Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei và các quan chức cấp cao lại thúc đẩy hệ thống quyền lực tại Iran trở nên đoàn kết và cứng rắn hơn.
"Hệ thống lãnh đạo ở Iran mang tính ý thức hệ. Chính yếu tố này đã giúp bộ máy không tan rã, nhanh chóng tái cấu trúc và siết chặt quyền lực", phó giáo sư Golkar nói.
Bất chấp những cảnh báo từ Tổng thống Trump, Iran đã bầu Mojtaba Khamenei, con trai ông Ali Khamenei và có lập trường thậm chí cứng rắn hơn cả cha, làm tân Lãnh tụ Tối cao. Ông Mojtaba sau đó tiếp tục chọn những người cứng rắn trong IRGC làm cố vấn thân cận cho mình.
"Chế độ này cứng rắn hơn, ít sẵn sàng thỏa hiệp hơn và thể hiện sự gắn kết công khai hơn với IRGC", Mona Yacoubian, giám đốc chương trình Trung Đông tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định. "Các đòn hạ sát loạt lãnh đạo Iran không dẫn đến bất kỳ sự thay đổi sâu sắc nào về việc ai mới là người nắm quyền, cũng như lập trường của họ đối với Mỹ".
Điều này khiến triển vọng đàm phán trở nên phức tạp hơn. Những quan chức có xu hướng thực dụng hoặc có khả năng dung hòa giữa ý thức hệ và lợi ích quốc gia đã bị gạt ra bên lề hoặc thiệt mạng trong các cuộc không kích.
Khi những tiếng nói ôn hòa biến mất, không gian cho thỏa hiệp cũng bị thu hẹp lại. Ngay cả khi đàm phán diễn ra, khả năng đạt thỏa thuận linh hoạt cũng rất hạn chế. Thậm chí, xung đột có thể tiếp tục leo thang thông qua các lực lượng ủy nhiệm.
IRGC đã đe dọa cùng lực lượng Houthi ở Yemen mở rộng chiến sự sang eo biển Bab al-Mandab, đồng thời công bố danh sách các cơ sở năng lượng trong khu vực mà họ có thể nhắm tới nếu Mỹ tiếp tục tấn công.
"Họ sẵn sàng cho kiểu chiến tranh này", ông Golkar nói, thêm rằng hệ thống của Iran được thiết kế để tồn tại trong điều kiện chiến tranh kéo dài.
Tuy nhiên, niềm tin chiến thắng của Iran không đồng nghĩa với việc họ không phải đối mặt với khó khăn. Nền kinh tế chịu áp lực nặng nề, và dấu hiệu căng thẳng nội bộ đã xuất hiện.
Cựu ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif viết trong bài bình luận đăng trên tạp chí Foreign Affairs rằng nước này đang nắm "thế thượng phong" trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel, nhưng lập luận Tehran cần chấm dứt chiến tranh để tránh thêm thương vong dân sự và thiệt hại cơ sở hạ tầng.
"Iran nên tận dụng lợi thế của mình không phải để tiếp tục chiến đấu mà để tuyên bố chiến thắng và đạt được một thỏa thuận vừa chấm dứt xung đột này vừa ngăn chặn cuộc xung đột tiếp theo", ông Zarif viết hôm 2/4.
"Iran nên đề xuất áp đặt các giới hạn đối với chương trình hạt nhân của mình và mở lại eo biển Hormuz để đổi lấy việc chấm dứt toàn bộ các lệnh trừng phạt. Thỏa thuận này Washington trước đây không chấp nhận, nhưng giờ có thể sẽ cân nhắc", cựu ngoại trưởng cho biết.
Như Tâm (Theo TIME, TRT World, Reuters)
Nguồn: https://vnexpress.net/ly-do-iran-tin-vao-kha-nang-thang-my-5058424.html