Sau nhiều năm phát triển các sản phẩm du lịch đêm, Hà Nội đang đứng trước bước chuyển quan trọng khi xây dựng Nghị quyết về hoạt động đầu tư, kinh doanh sản phẩm, dịch vụ ban đêm và Đề án “Phát triển kinh tế đêm trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045”.
Không chỉ hướng tới kéo dài các hoạt động sau 22 giờ, những chính sách mới được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý để hình thành một hệ sinh thái kinh tế đêm đồng bộ, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Thủ đô và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Đáng chú ý, việc xây dựng đề án diễn ra trong bối cảnh Hà Nội vừa phê duyệt Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, hướng tới mô hình phát triển đa cực, đa trung tâm, đa tầng, mục tiêu xây dựng “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại – Hạnh phúc”.
Trong định hướng này, kinh tế đêm không còn là hoạt động bổ trợ cho du lịch mà đang trở thành một động lực tăng trưởng mới.
Trao đổi với Người Đưa Tin, PGS.TS Bùi Hoài Sơn – Ủy viên Chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng việc Hà Nội xây dựng cơ chế riêng cho hoạt động đầu tư, kinh doanh sản phẩm, dịch vụ ban đêm cho thấy thành phố đã nhận thức rõ yêu cầu phải có khung chính sách phù hợp với đặc thù của lĩnh vực này.
Theo ông Sơn, nếu thiếu cơ chế riêng kinh tế đêm sẽ phát triển tự phát, thiếu định hướng hoặc bị bó buộc bởi những quy định vốn được thiết kế cho các hoạt động diễn ra vào ban ngày.
“Hà Nội có những lợi thế mà không nhiều đô thị sở hữu.
Đó là bề dày nghìn năm lịch sử, khu phố cổ, hồ Hoàn Kiếm, hồ Tây, sông Hồng, hệ thống làng nghề, kho tàng ẩm thực, kiến trúc, bảo tàng, nhà hát cùng không gian văn hóa cộng đồng phong phú.
Nếu Tp.HCM nổi bật với sức sống của một đô thị hiện đại thì Hà Nội lại có lợi thế về chiều sâu văn hóa. Chính vì vậy, Hà Nội càng không thể phát triển kinh tế đêm theo mô hình tiêu dùng nhanh hay sao chép từ những địa phương khác”, ông Sơn phân tích.
Theo vị chuyên gia, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là thành phố vẫn chưa chuyển hóa hiệu quả nguồn tài nguyên văn hóa thành các sản phẩm trải nghiệm ban đêm đủ sức hấp dẫn và giữ chân du khách.
“Du khách có thể đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm, thưởng thức ẩm thực, uống cà phê hay khám phá phố cổ.
Nhưng sau đó, họ còn bao nhiêu lựa chọn để tiếp tục trải nghiệm và sẵn sàng chi tiêu? Chúng ta vẫn thiếu những sản phẩm đặc trưng như bảo tàng mở cửa về đêm, chương trình nghệ thuật biểu diễn thường kỳ, tour khám phá ký ức Hà Nội, không gian nghệ thuật ven sông hay những khu chợ đêm thực sự mang bản sắc sáng tạo”, ông Sơn đặt vấn đề.
Tuy nhiên, theo ông phát triển kinh tế đêm tại Hà Nội cũng đối mặt với những yêu cầu đặc thù. Là đô thị có mật độ dân cư cao, nhiều khu vực di sản nằm xen kẽ khu dân cư, mọi hoạt động phát triển đều phải tính đến bài toán về tiếng ồn, rác thải, giao thông, phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự và quyền lợi của người dân.
“Việc Hà Nội lựa chọn cách tiếp cận thận trọng là điều dễ hiểu. Nhưng thận trọng không đồng nghĩa với chậm trễ. Điều quan trọng là phải xây dựng được mô hình quản trị hiệu quả để vừa thúc đẩy phát triển, vừa bảo đảm chất lượng sống của cộng đồng”, ông nhấn mạnh.
Từ góc độ quy hoạch, PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng Hà Nội nên phát triển một số không gian kinh tế đêm trọng điểm, song cần tránh tư duy xây dựng những khu vực quá lớn, quá ồn ào hoặc chỉ tập trung vào hoạt động ăn uống, giải trí.
Theo ông, mỗi khu vực cần được định vị với một bản sắc riêng. Khu vực hồ Hoàn Kiếm – phố cổ có thể phát triển theo hướng không gian di sản, nghệ thuật đường phố, ẩm thực truyền thống và các tour khám phá văn hóa đô thị.
Hồ Tây có thể trở thành trung tâm của các hoạt động giải trí, âm nhạc, ẩm thực cao cấp, thể thao đêm và sự kiện quốc tế.
Trong khi đó, trục sông Hồng có tiềm năng phát triển các lễ hội ánh sáng, du lịch đường sông và công viên văn hóa. Còn các làng nghề như Bát Tràng, Vạn Phúc có thể khai thác các sản phẩm trải nghiệm đêm gắn với nghề thủ công, trình diễn, workshop sáng tạo và mua sắm.
“Mỗi không gian phải có ‘tính cách’ riêng. Kinh tế đêm Hà Nội không thể chỉ xoay quanh một công thức chung là ăn uống, mua sắm và âm nhạc. Nếu hồ Hoàn Kiếm giống hồ Tây, hồ Tây lại giống phố cổ hay mọi chợ đêm khác thì Hà Nội sẽ đánh mất lợi thế cạnh tranh lớn nhất, đó là bản sắc văn hóa”, ông Sơn nhận định.
Để mô hình này vận hành hiệu quả, theo vị chuyên gia, các khu kinh tế đêm cũng cần được áp dụng cơ chế quản trị đặc thù, từ đầu mối điều phối thống nhất đến hệ thống quy chuẩn về tiếng ồn, vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy, giao thông, cấp phép biểu diễn, quản lý giá cả, thanh toán số và hỗ trợ doanh nghiệp sáng tạo.
Đặc biệt, ông nhấn mạnh cần xây dựng cơ chế chia sẻ lợi ích với cộng đồng dân cư tại khu vực phát triển kinh tế đêm, để người dân không chỉ là đối tượng chịu tác động bởi tiếng ồn, ùn tắc hay rác thải mà thực sự trở thành những chủ thể được hưởng lợi từ quá trình phát triển.
Chỉ khi hài hòa được lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, kinh tế đêm mới có thể phát triển bền vững và trở thành động lực tăng trưởng mới của Thủ đô.
Góp ý thêm, TS. Hà Văn Siêu – Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam chia sẻ nếu chỉ dừng ở các tuyến phố đi bộ, mua sắm hay dịch vụ giải trí đơn thuần thì Hà Nội sẽ rất khó tạo được lợi thế cạnh tranh lâu dài.
Muốn phát triển bền vững, Thủ đô cần lấy công nghiệp văn hóa làm nền tảng và biến kho tàng di sản nghìn năm thành những trải nghiệm ban đêm giàu cảm xúc. Theo ông, với mục tiêu đến năm 2035, kinh tế đêm đóng góp khoảng 7-8% GRDP là mức khá thận trọng nếu so với tiềm năng của Hà Nội.
“Tôi cho rằng đây là mục tiêu an toàn, thậm chí còn khiêm tốn. Nếu có chiến lược đầu tư đúng và đủ Hà Nội hoàn toàn có thể đạt kết quả cao hơn. Tuy nhiên, để lượng hóa chính xác vẫn cần hệ thống dữ liệu và phương pháp đánh giá đủ tin cậy, bởi kinh tế đêm và công nghiệp văn hóa liên quan đến rất nhiều lĩnh vực khác nhau”, ông nói.
TS. Hà Văn Siêu nhận định, ở Việt Nam hiện nay chỉ Hà Nội và Tp.HCM có quy mô đủ lớn để hình thành những không gian kinh tế đêm thực sự sôi động. Dù vậy, dư địa khai thác vẫn còn rất lớn.
“Chúng ta mới chỉ khai thác khoảng 5-6 giờ buổi tối, trong khi cả một ‘đời sống đêm’ đúng nghĩa vẫn gần như bỏ ngỏ. Đây lại là khoảng thời gian du khách sẵn sàng chi tiêu nhiều nhất cho trải nghiệm, giải trí và cảm xúc, những giá trị mà hoạt động ban ngày khó có thể thay thế”, ông phân tích.
Theo vị chuyên gia, ban đêm sở hữu nhiều lợi thế mà ban ngày không có như ánh sáng, không gian, nhiệt độ, trạng thái tâm lý thư giãn của du khách. Khi kết hợp những yếu tố này với nghệ thuật trình diễn, âm nhạc, công nghệ ánh sáng và các giá trị văn hóa bản địa, hiệu ứng trải nghiệm sẽ được nâng lên rõ rệt. Chính vì vậy, công nghiệp văn hóa phải trở thành trụ cột của kinh tế đêm.
Tuy nhiên để khai thác hiệu quả tiềm năng này, Hà Nội vẫn còn nhiều việc phải làm. Theo TS. Hà Văn Siêu rào cản đầu tiên là hệ thống thể chế, chính sách và quy hoạch vẫn chưa theo kịp yêu cầu phát triển.
Những quy định liên quan đến thời gian hoạt động, tiếng ồn, phân khu chức năng, sự hài hòa với khu dân cư hay cơ chế quản lý các hoạt động ban đêm vẫn cần tiếp tục hoàn thiện. Một yếu tố khác cũng rất quan trọng là hình thành văn hóa tiêu dùng và nhịp sống về đêm của chính người dân.
“Một khu kinh tế đêm không thể chỉ có khách du lịch. Điều hấp dẫn nhất đối với du khách chính là được hòa mình vào đời sống bản địa. Nếu thiếu sự tham gia của cộng đồng cư dân, điểm đến sẽ rất khó có sức sống và bản sắc riêng”, ông chia sẻ.
Theo đó, phát triển kinh tế đêm không đồng nghĩa với việc toàn bộ thành phố đều hoạt động xuyên đêm. Hà Nội cần quy hoạch rõ từng không gian với thời gian hoạt động khác nhau, phù hợp đặc điểm từng khu vực và bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với chất lượng sống của người dân.
Về phát triển dài hạn, TS. Hà Văn Siêu cho rằng lợi thế lớn nhất của Hà Nội nằm ở chiều sâu văn hóa – yếu tố mà không nhiều đô thị trong khu vực có được.
“Nếu Bangkok nổi bật bởi sự sôi động, Singapore tạo dấu ấn bằng tính hiện đại thì Hà Nội có thể tạo nên sức hút từ chiều sâu văn hóa của một Thủ đô nghìn năm văn hiến.
Đây là nơi hội tụ tinh hoa văn hóa của các vùng miền, đồng thời là không gian giao thoa giữa truyền thống và hiện đại, giữa văn hóa phương Đông và phương Tây. Đó là lợi thế mà Hà Nội cần phát huy thay vì chạy theo những mô hình đã có”.
Theo ông, Thủ đô không nên cạnh tranh bằng sự náo nhiệt hay những mô hình giải trí đại trà mà cần tạo nên những trải nghiệm chỉ Hà Nội mới có.
Đó có thể là các chương trình nghệ thuật chất lượng cao được dàn dựng trên nền tảng chèo, ca trù, múa rối nước; những đêm nhạc mang đậm bản sắc Việt; không gian phố nghề, ẩm thực đêm, trải nghiệm ven sông Hồng hay các chương trình kể chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại.
“Hà Nội vẫn cần những đại nhạc hội, những sự kiện quy mô lớn để tạo sức hút cho thị trường, nhưng đó không phải bản sắc cốt lõi. Điều tạo nên sức cạnh tranh bền vững phải là những giá trị truyền thống được kể lại bằng ngôn ngữ hiện đại, để du khách không chỉ đến vui chơi mà còn muốn cảm nhận, ghi nhớ và quay trở lại”, TS. Hà Văn Siêu nhấn mạnh.
Ngày 28/5, tại Sở Xây dựng Đồng Nai đã diễn ra lễ bàn giao Hệ thống theo dõi các dự án trên Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) Tp. Đồng Nai.
Việc đưa hệ thống vào vận hành được xem là bước tiến quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số, hiện đại hóa công tác quản lý đầu tư xây dựng của Tp.Đồng Nai – đô thị trẻ đang trong giai đoạn phát triển mạnh về hạ tầng, giao thông và đô thị hóa.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Não Thiên Anh Minh, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Tp.Đồng Nai cho biết, thành phố hiện đang triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn, từ các công trình giao thông kết nối vùng đến các dự án trọng điểm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Trong bối cảnh khối lượng công việc ngày càng lớn, việc ứng dụng công nghệ số vào quản lý tiến độ, kiểm soát điểm nghẽn và đôn đốc triển khai dự án trở thành yêu cầu cấp thiết đối với cơ quan quản lý nhà nước.
Theo ông Minh, hệ thống mới sẽ hỗ trợ lãnh đạo thành phố, Sở Xây dựng cùng các sở, ngành theo dõi sát tiến độ thực hiện các dự án trên địa bàn, đặc biệt là các công trình giao thông chiến lược như các tuyến cao tốc, các cây cầu kết nối với TP.HCM và nhiều dự án trọng điểm khác.
"Thông qua hệ thống, các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai sẽ được phát hiện sớm để kịp thời tháo gỡ, bảo đảm các dự án về đích đúng tiến độ, đúng kế hoạch", ông Minh nhấn mạnh.
Lãnh đạo Sở Xây dựng Đồng Nai cũng ghi nhận và cảm ơn sự đồng hành của các đơn vị phối hợp trong quá trình xây dựng, hoàn thiện hệ thống. Đồng thời kỳ vọng trong giai đoạn tiếp theo, phần mềm sẽ tiếp tục được nghiên cứu mở rộng phạm vi ứng dụng, từng bước tích hợp thêm các dự án do các ban quản lý thực hiện nhằm hình thành nền tảng quản trị đầu tư công đồng bộ, hiệu quả hơn.
Một trong những điểm nổi bật của hệ thống là khả năng trực quan hóa dữ liệu thông qua 7 biểu đồ phân tích chuyên sâu về tiến độ thực hiện, khối lượng giải phóng mặt bằng, sản lượng thi công, tình hình giải ngân và các chỉ số quản lý quan trọng khác.
Toàn bộ các dự án được tích hợp trên bản đồ số của Tp.Đồng Nai và hiển thị theo trạng thái màu sắc khác nhau để lãnh đạo dễ dàng theo dõi, giám sát. Thông qua tính năng bản đồ số, cơ quan quản lý có thể phóng to từng khu vực, kiểm tra cụ thể tiến độ giải phóng mặt bằng hoặc thi công từng dự án ngay trên nền tảng số.
Dữ liệu được cập nhật liên tục khi các đơn vị nhập thông tin lên hệ thống, bảo đảm phản ánh sát thực tế triển khai ngoài hiện trường. Đặc biệt, khi phát sinh khó khăn, vướng mắc, các đơn vị có thể cập nhật trực tiếp trên phần mềm để lãnh đạo xem xét, chỉ đạo ngay trên hệ thống. Các chỉ đạo sau khi ban hành sẽ được gửi thông báo tức thời đến ứng dụng của đơn vị thực hiện, bảo đảm xử lý nhanh và theo dõi tiến độ hoàn thành theo thời gian thực.
Trước đó, UBND Tp.Đồng Nai đã ban hành kế hoạch triển khai xây dựng và đưa vào vận hành Hệ thống theo dõi các dự án trên Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC). Theo kế hoạch, hệ thống được triển khai nhằm giúp lãnh đạo thành phố theo dõi tiến độ thực hiện dự án, tình hình giải ngân vốn đầu tư cũng như nhận diện kịp thời những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai.
Qua đó, nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành, thúc đẩy tiến độ các dự án đầu tư trên địa bàn và từng bước hình thành nền tảng dữ liệu phục vụ quản trị đô thị thông minh. UBND Tp.Đồng Nai yêu cầu dữ liệu dự án phải được cập nhật đầy đủ, chính xác, kịp thời; hệ thống bảo đảm khả năng tổng hợp, phân tích dữ liệu, thiết lập cảnh báo phục vụ công tác điều hành, đồng thời có tính liên thông, khả năng mở rộng và nâng cấp trong quá trình vận hành.
Trong giai đoạn đầu, hệ thống tập trung giám sát các dự án trọng điểm trên địa bàn. Sau khi vận hành ổn định, thành phố sẽ xem xét mở rộng đối với các dự án khác nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý thực tiễn. Việc đưa hệ thống theo dõi dự án lên IOC không chỉ giúp Đồng Nai nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư công mà còn thể hiện quyết tâm đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động điều hành của chính quyền đô thị.
Hoa hậu Hương Giang tên đầy đủ là Trần Thị Hương Giang (SN 1987) tại Hải Dương. Với chiều cao 1m80, Hương Giang sớm ghi dấu ấn khi tích cực tham gia các cuộc thi nhan sắc trong nước như Hoa hậu Việt Nam 2004, Hoa hậu Phụ nữ Việt Nam qua ảnh 2005. Năm 2006, Hương Giang đăng quang Hoa hậu Hải Dương, sau đó tiếp tục dự thi Hoa hậu Việt Nam 2006 và dừng chân ở Top 10.
Dù không thực sự tạo được bứt phá tại các đấu trường nhan sắc trong nước, Hương Giang lại gây chú ý khi đại diện Việt Nam tham dự Hoa hậu Thế giới 2009 tại Nam Phi. Tại cuộc thi này, người đẹp lần lượt lọt Top 12 Hoa hậu Biển, giành danh hiệu Á hậu 1 phần thi Top Model và có mặt trong Top 16 chung cuộc Miss World 2009, dù trước đó không được đánh giá cao.
Nhờ loạt thành tích tại các sân chơi nhan sắc lớn, Hương Giang gây "bùng nổ" truyền thông vào năm 2010 khi được chuyên trang nhan sắc uy tín Globalbeauties bình chọn là "Hoa hậu đẹp nhất châu Á". Không chỉ vậy, người đẹp còn có tên trong top 3 "Đệ nhất mỹ nhân đương đại", top 10 "Gương mặt của năm", lọt vào top 10 "Hoa hậu của các Hoa hậu".
Chính những thành công đó, dù chưa từng đội chiếc vương miện Hoa hậu nào nhưng công chúng vẫn ưu ái gọi Hương Giang là Hoa hậu.
Khi đang ở giai đoạn đỉnh cao sự nghiệp, tháng 10/2010, Hương Giang bất ngờ kết hôn với bạn trai người Trung Quốc tên Liu Jia, quê Hà Bắc, hiện là trưởng đại diện của một hãng hàng không tại Việt Nam.
Vợ chồng Hương Giang tổ chức hôn lễ vào năm 2010. Sự kiện diễn ra riêng tư tại Phú Quốc, với khoảng 30 khách mời tham dự.
Hoa hậu đẹp nhất châu Á 2009 chia sẻ rằng để giữ gìn một cuộc hôn nhân êm ấm và viên mãn, vợ chồng cô luôn đề cao sự tôn trọng, biết nhường nhịn lẫn nhau và cùng bàn bạc kỹ lưỡng trong mọi vấn đề của gia đình.
Sau khi kết hôn, Hương Giang chọn dành thời gian chăm chút tổ ấm, rút khỏi các hoạt động của làng giải trí. Đến khi hai con gái cứng cáp, cô mới trở lại showbiz.
Bà mẹ hai con hiện làm công việc kinh doanh và quản lý, thỉnh thoảng nhận lời ngồi ghế nóng các cuộc thi nhan sắc. Hương Giang từng là giám khảo Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam ba mùa 2015, 2017 và 2019.
Hiện tại, Hoa hậu Hương Giang chọn cuộc sống yên bình bên gia đình, thay vì chạy show sự kiện giải trí. Cuộc sống của "nàng hậu" được công chúng quan tâm bởi cô luôn chia sẻ loạt khoảnh khắc đời thường, gần gũi.
Mỗi độ xuân về, dọc những bãi bồi ven sông Trà Khúc lại hiện lên một khung cảnh rất riêng. Những dải đất màu mỡ kéo dài từ khu vực đập Thạch Nham xuống hạ lưu được cày xới thành luống, phủ kín màu xanh của những ruộng dưa mới xuống giống.
Xen giữa đồng ruộng là những căn lều bạt dựng tạm – nơi ở của những người nông dân sống đời "du mục" theo mùa vụ.
Phần lớn họ là người ở vùng Bình Sơn, Sơn Tịnh, nhiều năm nay chọn cách thuê đất để trồng dưa. Hết mùa ở đồng bằng lại ngược lên Tây Nguyên, hết vụ nơi đất đỏ lại trở về quê chờ mùa mới.
Trên bãi bồi cạnh đập dâng hạ lưu sông Trà Khúc ông Nguyễn Thuần (56 tuổi) đang tất bật xuống giống cho vụ mới. Gắn bó với nghề trồng dưa hơn 20 năm, mỗi năm ông Thuần gần như sống theo nhịp của hai vụ mùa, mỗi vụ kéo dài khoảng 60 ngày.
Ông Thuần cho biết gia đình hiện canh tác khoảng 20 sào dưa trên bãi bồi ven sông. Theo ông, nhiều người dân ở vùng Bình Sơn cũng tìm đến khu vực này thuê đất trồng dưa bởi bãi bồi rộng, được bồi đắp phù sa hằng năm nên đất tơi xốp, màu mỡ, rất phù hợp cho cây dưa sinh trưởng và phát triển.
Tuy nhiên, nghề trồng dưa chưa bao giờ là công việc nhàn hạ. "Cây dưa khó tính lắm, nắng quá cũng không được mà mưa nhiều lại càng khó. Chỉ cần thời tiết thất thường là người trồng đứng ngồi không yên", ông Thuần chia sẻ.
Cách đó không xa, ông Dương Đức vẫn cặm cụi bên luống dưa, tay nhổ cỏ, tay chăm chút những mầm cây vừa nhú. Ở tuổi 61, người đàn ông ấy đã có hơn 30 năm gắn đời mình với những chuyến đi theo ruộng dưa.
Ông kể rằng đất bãi bồi ven sông Trà Khúc vốn giàu phù sa nên rất thích hợp để trồng dưa. Ngay từ trước Tết, ông đã thuê đất vào làm vụ mới với giá khoảng 1,1 triệu đồng mỗi sào cho hai vụ xuân hè và hè thu.
Năm nay ông thuê 20 sào, còn con trai út Dương Vui thuê thêm 30 sào kế bên. Một người con khác của ông hiện ở tận Đắk Lắk để tiếp tục theo nghề trồng dưa.
"Từ lúc con cái còn nhỏ, vợ chồng tôi đã đi làm dưa thuê khắp nơi. Hết mùa ở đây thì khoảng tháng Sáu âm lịch lại dọn lều lên Tây Nguyên làm tiếp. Đến cuối năm thu hoạch xong mới trở về quê đón Tết rồi lại tiếp tục vòng quay mới", ông Đức kể.
Theo ông, trước đây giá thuê đất trên Tây Nguyên còn thấp nhưng vài năm gần đây tăng lên đáng kể do người đến thuê ngày càng đông. Làm dưa nơi đất đỏ cũng tốn kém hơn nhiều vì mọi chi phí sinh hoạt đều phải tự lo.
"Ở quê thiếu gạo, thiếu mắm còn chạy về nhà lấy được. Chứ lên Tây Nguyên cái gì cũng mua. Đất tốt nhưng cỏ nhiều, công làm cũng cực hơn", ông nói.
Do cây dưa khá kén đất, sau mỗi vụ thu hoạch người trồng phải tiếp tục tìm vùng đất mới. Có những nơi xa xôi, heo hút, họ thường rủ nhau đi thành nhóm để tiện giúp đỡ khi đau ốm hay gặp sự cố.
Mỗi năm theo hai mùa dưa khiến nhiều người chỉ ở nhà vài tháng ngắn ngủi. "Có đứa nhiều năm liền không kịp về ăn Tết. Thằng con tôi giờ cũng bám riết theo ruộng dưa", ông Đức thở dài.
Người trồng dưa vẫn thường nói vui rằng chăm dưa còn cực hơn chăm con nhỏ. Khi cây vừa xuống giống, họ gần như ăn ngủ ngoài đồng. Ban ngày nhổ cỏ, bắt sâu, bón phân, ghim gốc chống gió; tối đến lại cầm đèn pin ra ruộng kiểm tra từng luống.
"Có hôm làm tới 9-10 giờ đêm. Mệt thì nghỉ chút rồi lại làm tiếp. Dưa khoảng 20 ngày tuổi bắt đầu ra nhánh thì phải bấm ngọn, dẫn dây, chăm từng chút một", ông Đức nói.
Theo ông, chi phí đầu tư cho mỗi sào dưa khoảng 8 triệu đồng, bao gồm tiền đất, giống, phân bón và nhân công. "Nếu bán khoảng 4.000 đồng/kg thì gần như không có lời. 5.000 đồng/kg mới huề vốn. Có năm giá rớt còn 2.000 đồng/kg, coi như mất trắng", ông chia sẻ.
Ba mươi năm làm nghề, ông Đức trải qua không ít lần nợ nần vì thất mùa hay giá xuống thấp. Nhưng đổi lại cũng có những vụ trúng lớn. "Có thất bại, có thắng lợi nên vẫn theo nghề. Người làm nông ai cũng mong vụ tới khá hơn", ông cười.
Theo thời gian, những nông dân như ông dần tích lũy kinh nghiệm chẳng khác gì kỹ sư nông nghiệp. Cách trồng dưa hiện nay cũng thay đổi đáng kể.
Nếu trước kia đất chỉ cày xới đơn giản thì nay nhiều hộ thuê máy đào đảo lớp đất sâu, vùi cỏ và mầm bệnh xuống dưới rồi phủ màng ni lông hạn chế cỏ dại, giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.
Chị Nguyễn Thị Dung vừa ghim dây dưa vừa nói: "Những năm trước từng có cảnh dưa ùn ứ ở cửa khẩu, phải kêu gọi giải cứu. Sau chuyện đó, nhiều người thay đổi cách làm, hướng tới sản xuất sạch hơn để dễ vào siêu thị, cửa hàng".
Theo chị, người tiêu dùng ngày càng quan tâm sức khỏe nên nông dân cũng buộc phải thay đổi. "Sản lượng ít hơn chút cũng được, miễn chất lượng tốt, bán được giá. Mỗi vụ dư dả tiền nuôi con ăn học là mừng rồi".
Theo thống kê, Quảng Ngãi mỗi năm có khoảng 800 ha dưa hấu, sản lượng hơn 20.000 tấn. Ngoài diện tích trong tỉnh, còn hàng trăm héc ta đất ở Tây Nguyên được người dân thuê để tiếp tục những mùa dưa nối dài.
