Ấm siêu tốc dùng lâu ngày thường xuất hiện những mảng trắng bám ở đáy và thành ấm. Nhiều người lo ngại đây là chất bẩn nguy hiểm, nhưng theo TS Vũ Thị Tần, chuyên gia hóa học, hiện tượng này chủ yếu liên quan đến cặn khoáng trong nước.
“Ở những nơi có nguồn nước cứng, tức là nước chứa nhiều ion canxi và magie, khi đun nóng nhiều lần, các muối khoáng này dễ kết tủa và bám lại trong ấm. Đó là lý do đáy ấm xuất hiện lớp cặn trắng, đôi khi đóng thành mảng khá dày”, TS Tần giải thích.
Theo chuyên gia, nếu không vệ sinh định kỳ, lớp cặn này có thể khiến ấm đun lâu sôi hơn, làm giảm hiệu suất truyền nhiệt và ảnh hưởng đến tuổi thọ của thiết bị. Với những ấm đã bám cặn dày, người dùng không nên dùng vật sắc nhọn để cạy vì có thể làm xước lớp kim loại bên trong.
TS Tần cho biết cách đơn giản nhất là dùng giấm trắng. Người dùng có thể đổ trực tiếp giấm trắng 1/4 đến 1/3 dung tích ấm, ngâm khoảng 30 phút. Không nên pha loãng giấm trắng nhiều sẽ làm giảm tác dụng. Sau đó bật ấm đun sôi, đổ bỏ dung dịch và tráng lại nhiều lần bằng nước sạch.
“Nếu phần vòi rót cũng bám cặn, có thể thấm giấm trắng vào khăn giấy rồi quấn quanh khu vực này trong lúc ngâm. Axit axetic trong giấm sẽ phản ứng với lớp cặn khoáng có tính kiềm, giúp chúng mềm ra và tan dần”, bà nói.
Với lớp cặn lâu ngày, có thể lặp lại thao tác thêm một lần hoặc dùng giấm hơi ấm để tăng hiệu quả. Tuy nhiên, sau khi vệ sinh, cần đun và đổ bỏ một lượt nước sạch trước khi sử dụng lại để tránh mùi giấm còn sót trong ấm.
TS Tần lưu ý không nên pha giấm với các chất tẩy rửa khác, đặc biệt là nước tẩy chứa clo, vì có thể tạo khí gây hại. Người dùng cũng không nên dùng quá nhiều giấm đậm đặc rồi ngâm qua đêm nếu nhà sản xuất ấm không khuyến nghị.
“Giấm trắng và nước là hai nguyên liệu rẻ, dễ tìm, đủ để xử lý phần lớn cặn vôi trong ấm siêu tốc. Quan trọng là vệ sinh định kỳ, khoảng 2-4 tuần một lần tùy chất lượng nguồn nước và tần suất sử dụng”, TS Tần khuyến cáo.
Tin Gốc: Dân Trí

Các nhà khoa học vừa công bố kết quả nghiên cứu cho thấy bức xạ có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đáng kể đến chất lượng hình ảnh của máy ảnh kỹ thuật số, đặc biệt trong các môi trường phơi nhiễm cao như không gian vũ trụ.
Nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí học thuật “Sensors” đã chỉ ra rằng, ngoài ống kính, hầu hết các thành phần khác của máy ảnh kỹ thuật số công nghiệp đều không được thiết kế để chống lại bức xạ. Điều này dẫn đến việc chất lượng ảnh bị suy giảm rõ rệt khi thiết bị tiếp xúc với các liều lượng bức xạ khác nhau.
Mặc dù công nghệ máy ảnh kỹ thuật số, bao gồm cả trên điện thoại thông minh, đã đạt được những bước tiến vượt bậc, cho phép tạo ra những hình ảnh ấn tượng, nhưng điểm yếu trước bức xạ vẫn là một thách thức lớn.
Điều đó cho thấy trong các công việc chuyên nghiệp chẳng hạn như những nhiệm vụ không gian, việc bảo vệ thiết bị chụp ảnh kỹ thuật số khỏi bức xạ là yếu tố then chốt.
Tia gamma làm sáng vùng tối, giảm chất lượng ảnh
Nhóm nghiên cứu đã tiến hành thí nghiệm bằng cách chiếu xạ máy ảnh kỹ thuật số với các liều lượng tia gamma khác nhau từ coban-60, cụ thể là 1,0, 10,0, 20,0, 50,0 và 100,0 gray mỗi giờ. Để dễ hình dung, chỉ cần tiếp xúc với 0,5 gray phóng xạ, một người bình thường đã có thể mắc bệnh nhiễm phóng xạ.
Kết quả cho thấy, các vùng tối trong ảnh chụp bởi máy ảnh trở nên sáng hơn khi tiếp xúc với phóng xạ, và hiệu ứng này càng rõ rệt hơn với liều lượng cao hơn. Đáng chú ý, việc tăng tốc độ liều lượng bức xạ đã gây ra sự suy giảm lớn hơn ở cả vùng sáng và vùng tối của ảnh.
Nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng máy ảnh phim không hoàn toàn miễn nhiễm với tác động của phóng xạ. Việc tiếp xúc với tia X tại sân bay có thể làm giảm chất lượng ảnh nếu phim đã đi qua máy quét.
Tương tự, phóng xạ trong các chuyến bay vào vũ trụ cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng ảnh chụp bằng máy ảnh phim. Điều này cho thấy, phim không nhất thiết là một lựa chọn thay thế vượt trội so với nhiếp ảnh kỹ thuật số trong môi trường có phóng xạ cao.
Cần bảo vệ thiết bị chụp ảnh khỏi bức xạ
Tóm lại, việc tiếp xúc với phóng xạ có thể gây ra những tác động tiêu cực rõ rệt đến chất lượng hình ảnh của cả máy ảnh kỹ thuật số và máy ảnh phim.
Với máy ảnh kỹ thuật số, bức xạ ion hóa làm hỏng cảm biến, gây nhiễu tín hiệu và tạo ra các điểm ảnh lỗi, khiến hình ảnh bị suy giảm độ sắc nét và màu sắc.
Trong khi đó, với máy ảnh phim, phóng xạ có thể làm biến đổi cấu trúc hóa học của lớp nhạy sáng, dẫn đến hiện tượng mờ, loang màu hoặc xuất hiện các vệt bất thường trên ảnh.
Điều này cho thấy, dù công nghệ chụp ảnh đã thay đổi qua nhiều thế hệ, cả hai loại máy ảnh đều dễ bị tổn thương trước tác động của phóng xạ.
Vì vậy, việc bảo quản thiết bị trong môi trường an toàn, tránh tiếp xúc với nguồn bức xạ mạnh là yếu tố quan trọng để duy trì chất lượng hình ảnh và tuổi thọ của máy ảnh.
Tin Gốc: Dân Trí

Loại thủy tinh sinh ra từ cát nóng chảy
Sáng 16/7/1945, tại sa mạc Jornada del Muerto, gần Alamogordo, bang New Mexico, Mỹ tiến hành vụ thử hạt nhân Trinity. Vụ nổ đã làm nóng chảy cát sa mạc cùng nhiều vật liệu nhân tạo xung quanh, để lại trên mặt đất một lớp vật chất giống thủy tinh, sau này được gọi là trinitite, theo tên của vụ thử.
Trong nhiều thập kỷ, trinitite chủ yếu được nhắc đến như một “dấu tích vật chất” của vụ nổ hạt nhân đầu tiên. Tuy nhiên, với các nhà khoáng vật học, loại đá thủy tinh này còn giống một “hộp đen” lưu giữ khoảnh khắc vật chất bị đẩy vào trạng thái cực hạn: nhiệt độ rất cao, áp suất tăng đột ngột, rồi nguội đi trong thời gian rất ngắn.
Mới đây, nhóm nghiên cứu do nhà khoáng vật học Luca Bindi, Đại học Florence, Italy, dẫn đầu đã công bố phát hiện một tinh thể clathrate chưa từng được ghi nhận trước đây trong mẫu trinitite đỏ. Nghiên cứu được đăng trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).
Trinitite hình thành khi sức nóng từ vụ nổ làm tan chảy cát sa mạc, đất đá và một số vật liệu nhân tạo tại khu vực thử nghiệm. Khi khối vật chất nóng chảy này nguội lại, nó tạo thành những mảnh thủy tinh có màu xanh nhạt, đỏ hoặc đen.
Phần lớn trinitite có màu xanh lục nhạt. Riêng trinitite đỏ hiếm hơn, được cho là chứa nhiều thành phần kim loại từ tháp thử nghiệm, dây cáp và các thiết bị đo đạc bị phá hủy trong vụ nổ. Những giọt kim loại nhỏ bị cuốn vào cát nóng chảy, sau đó nguội lại và bị “đóng băng” bên trong cấu trúc thủy tinh.
Chính biến thể màu đỏ này đã nhiều lần khiến giới khoa học chú ý. Năm 2021, các nhà nghiên cứu từng phát hiện trong trinitite đỏ một loại giả tinh thể giàu silic. Giả tinh thể là dạng vật chất có trật tự nguyên tử đặc biệt, không lặp lại đều đặn như tinh thể thông thường.
Phát hiện đó khiến nhóm của Bindi tiếp tục đặt câu hỏi: liệu bên trong trinitite đỏ còn ẩn giấu những cấu trúc lạ khác hay không?
“Chiếc lồng” nguyên tử trong đá hạt nhân
Khi phân tích mẫu trinitite đỏ sẫm bằng các kỹ thuật như kính hiển vi điện tử, phân tích vi đầu dò electron và nhiễu xạ tia X, các nhà khoa học phát hiện một lượng nhỏ tinh thể clathrate nằm trong giọt kim loại giàu đồng.
Clathrate là dạng cấu trúc tinh thể trong đó các nguyên tử sắp xếp thành một mạng lưới giống “chiếc lồng”, nhốt các nguyên tử khác bên trong. Trong mẫu trinitite đỏ, mạng lưới này chủ yếu gồm silic, trong khi các nguyên tử canxi nằm ở trung tâm cấu trúc; đồng và sắt cũng xuất hiện với lượng nhỏ.
Theo các nhà khoa học, đây là lần đầu tiên một clathrate được xác nhận về mặt tinh thể học như sản phẩm rắn của một vụ nổ hạt nhân. Điều khiến phát hiện này đặc biệt hơn là kiểu cấu trúc như vậy rất hiếm trong các hợp chất vô cơ tự nhiên.
Nói cách khác, vụ nổ đã tạo ra trong khoảnh khắc những điều kiện mà tự nhiên gần như không có sẵn trên bề mặt Trái Đất.
Dưới nhiệt độ và áp suất cực cao, các nguyên tử bị buộc phải “xếp chỗ” theo cách bất thường. Khi vật chất nguội đi nhanh chóng, cấu trúc lạ ấy được giữ lại trong mẫu trinitite như một vết tích của quá trình cực hạn.
Theo nhóm nghiên cứu, tinh thể clathrate mới phát hiện có thành phần gồm silic, canxi, đồng và một lượng nhỏ sắt. Nó có cấu trúc lập phương kiểu I, dạng cấu trúc thường được mô tả như một khung lồng ở cấp độ nguyên tử.
Các nhà khoa học cho rằng điều kiện hình thành của tinh thể này phản ánh trạng thái rất ngắn ngủi nhưng khắc nghiệt trong vụ nổ Trinity.
Nhiệt độ có thể vượt quá 1.500 độ C, trong khi áp suất tăng vọt trong thời gian ngắn. Chính sự kết hợp giữa nhiệt, áp suất, kim loại từ thiết bị thử nghiệm và cát sa mạc nóng chảy đã tạo ra môi trường hóa học đặc biệt.
Tin Gốc: Dân Trí
Khoa Học
Hà Nội lập quỹ khoa học, công nghệ, hỗ trợ chuyển đổi số và startup từ 1/7

Chiều 15/6, HĐND thành phố Hà Nội thông qua 3 nghị quyết nhằm cụ thể hóa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Ba nghị quyết được kỳ vọng hình thành khung chính sách kết nối giữa nguồn lực tài chính, hạ tầng số, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và hoạt động bảo hộ sở hữu trí tuệ trên địa bàn Thủ đô. Các chính sách sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7.
Thành lập quỹ phát triển khoa học, công nghệ
Nghị quyết đầu tiên quy định việc thành lập, tổ chức, hoạt động và quản lý Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành phố Hà Nội.
Quỹ là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, trực thuộc UBND thành phố, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận. Đơn vị này có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản và báo cáo tài chính riêng.
Quỹ có nhiệm vụ quản lý, sử dụng nguồn ngân sách thành phố dành cho hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, quỹ được huy động các nguồn lực xã hội hợp pháp, tạo thêm nguồn vốn cho nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và thương mại hóa kết quả khoa học.
Theo nghị quyết, quỹ có thể tài trợ, đặt hàng nhiệm vụ; hỗ trợ lãi suất vay; đầu tư phát triển hạ tầng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Nguồn lực của quỹ cũng được sử dụng để hỗ trợ quản lý, khai thác và thương mại hóa tài sản trí tuệ; phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và lan tỏa văn hóa đổi mới sáng tạo trong cộng đồng.
Hoạt động của quỹ phải tuân thủ nguyên tắc công khai, minh bạch, không hỗ trợ trùng lặp từ ngân sách nhà nước. Việc tiếp nhận tài trợ không được tạo lợi ích trái quy định cho bên đóng góp, đồng thời phải bảo đảm phòng, chống xung đột lợi ích, tham nhũng, tiêu cực và lãng phí.
Cơ cấu tổ chức của quỹ gồm Hội đồng quản lý, cơ quan điều hành và Ban Kiểm soát. Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội là cơ quan thường trực, làm đầu mối tham mưu chiến lược, lĩnh vực ưu tiên và danh mục nhiệm vụ đặt hàng, tài trợ.
Cơ quan điều hành chịu trách nhiệm quản lý tài chính, giải ngân, thanh toán, quyết toán và đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn vốn. Ban Kiểm soát hoạt động độc lập, theo dõi việc chấp hành điều lệ, quy chế tài chính và các quy định phòng ngừa xung đột lợi ích.
Hỗ trợ đào tạo năng lực số tối đa 3 triệu đồng mỗi người
Nghị quyết thứ hai quy định chính sách thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển sản phẩm và dịch vụ công nghệ số trên địa bàn Hà Nội.
Các chính sách tập trung vào hạ tầng số, nền tảng số, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử và những công nghệ mới có khả năng ứng dụng trong quản lý, điều hành và sản xuất, kinh doanh.
Nghị quyết cũng quy định các trường hợp được áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với nhiệm vụ, dự án chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ số sử dụng ngân sách thành phố.
Những hạng mục thuộc diện này gồm trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, hạ tầng tính toán hiệu năng cao, nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu, nền tảng trí tuệ nhân tạo, kho dữ liệu tập trung, cổng dữ liệu thành phố và các hệ thống nghiệp vụ dùng chung.
Đáng chú ý, đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong hệ thống chính trị thành phố được hỗ trợ chi phí đào tạo, nâng cao năng lực số, với mức tối đa 3 triệu đồng/người/năm.
Cán bộ lãnh đạo, quản lý được hỗ trợ một lần 20 triệu đồng để trang bị máy tính xách tay hoặc máy tính bảng, phục vụ điều hành và xử lý công việc từ xa.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh trên địa bàn cũng được hỗ trợ chuyển đổi số và phát triển thương mại điện tử.
Chính sách được thực hiện thông qua phiếu hỗ trợ dành cho việc sử dụng sản phẩm, dịch vụ số; tư vấn, đào tạo; bảo đảm an toàn thông tin và triển khai các công cụ phục vụ hoạt động kinh doanh trên môi trường điện tử.
Dự án khởi nghiệp được hỗ trợ tới 100% nhiều khoản chi phí
Nghị quyết thứ ba tập trung vào các chính sách thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Nghị quyết xác định rõ những khái niệm như dự án khởi nghiệp sáng tạo, dự án đổi mới sáng tạo, tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp và bài toán đổi mới sáng tạo của thành phố. Đây là căn cứ để Hà Nội lựa chọn, hỗ trợ và đánh giá hiệu quả các chương trình trong thực tế.
Theo chính sách được thông qua, dự án khởi nghiệp sáng tạo có thể được hỗ trợ tối đa 100% chi phí thuê chuyên gia tư vấn; chi phí sử dụng cơ sở kỹ thuật, cơ sở ươm tạo để thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm.
Các dự án còn được hỗ trợ tới 50% chi phí tham gia khóa huấn luyện ngắn hạn ở nước ngoài và 100% chi phí tham gia chương trình, cuộc thi, diễn đàn, hoạt động trình diễn, giới thiệu ý tưởng, sản phẩm, công nghệ và giải pháp do thành phố tổ chức.
Doanh nghiệp trong 5 năm đầu thành lập được hỗ trợ 100% chi phí đăng ký, xác lập quyền sở hữu trí tuệ và đăng ký chất lượng sản phẩm, dịch vụ.
Cá nhân, nhóm cá nhân và hộ kinh doanh có dự án phù hợp cũng được hỗ trợ tối đa 100% chi phí tư vấn pháp lý để thành lập doanh nghiệp.
Các dự án đáp ứng điều kiện được sử dụng không gian làm việc, cơ sở hạ tầng và tài sản công thuộc phạm vi quản lý của thành phố trong thời gian tối đa 3 năm. Trường hợp cần thiết, dự án có thể được gia hạn một lần, tối đa một năm.
Đối với doanh nghiệp do một người thành lập, thành phố hỗ trợ 100% chi phí sử dụng chữ ký số, hóa đơn điện tử, phần mềm kế toán và nền tảng quản trị doanh nghiệp trên điện toán đám mây trong 2 năm đầu.
Tin Gốc: Dân Trí

