Nữ thợ lặn va trúng cá mập khi đang bơi lên mặt nước
Cô gái có tên Marivic Catilod đang lặn ngoài khơi Maldives đã vô tình va đầu trúng bụng một con cá mập khi cô bơi lên mặt nước. Con cá mập đã bị giật mình và bơi đi sau tình huống va chạm.
Con cá mập trong tình huống này là cá mập miệng bản lề, là loài hiền lành, sống gần đáy biển. Dù kích thước to lớn với chiều dài cơ thể lên đến 4m, cá mập miệng bản lề chủ yếu ăn động vật giáp xác và cá nhỏ, hầu như không tấn công con người ngoại trừ trường hợp bị đe dọa và khiêu khích.
Nhóm báo săn non chào mừng mẹ quay trở về
Nhóm 7 con báo săn non đã cho thấy sự vui mừng, háo hức khi mẹ của chúng trở về sau chuyến đi săn. Tuy nhiên, dường như báo mẹ đã không có được chuyến đi săn thành công và không mang được gì về cho những con non.
Báo săn thường sinh từ 3 đến 5 con non mỗi lứa. Do vậy, việc con báo săn cái này có đến 7 con non là một điều hiếm gặp.
Hổ cho thấy sức mạnh khi tha xác con mồi cỡ lớn
Thay vì ăn thịt con mồi tại chỗ sau chuyến đi săn như sư tử, hổ thường tha xác con mồi đến nơi an toàn rồi mới bắt đầu thưởng thức bữa ăn. Đoạn video cho thấy sức mạnh ấn tượng của hổ khi dễ dàng tha xác của một con mồi cỡ lớn đi nơi khác.
Linh dương non xấu số trở thành con mồi của bầy chó hoang châu Phi
Bầy linh dương Impala mải mê ăn uống, chơi đùa đến mức không chú ý đàn chó hoang châu Phi đang tiếp cận.
Khi khoảng cách đủ gần, đàn chó hoang châu Phi lập tức tăng tốc để rượt đuổi. Cuối cùng, một con linh dương non xấu số đã không kịp thời chạy thoát, trở thành con mồi cho những kẻ đi săn.
Báo hoa mai chống trả quyết liệt khi bị bầy sư tử bao vây
Báo hoa mai bị bầy sư tử bao vây và tấn công dữ dội, nhưng vẫn quyết tâm chống trả quyết liệt. Đoạn video cho thấy sự chênh lệch lớn về kích thước giữa báo hoa mai và những con sư tử trưởng thành.
Trăn dài gần 4m được giải cứu vì bị mắc nghẹn khi đang nuốt con mồi
Người dân sống tại một ngôi làng ở ngoại ô quận Coimbatore (bang Tamil Nadu, Ấn Độ) đã phát hiện một con trăn cỡ lớn bị mắc nghẹn khi đang cố gắng nuốt một con dê. Dường như trăn đã săn được dê, nhưng không ngờ kích thước con mồi quá lớn nên không thể nuốt trọn.
Nếu không được giải cứu, con trăn hoàn toàn có thể bị mất mạng.
Người dân địa phương đã thông báo sự việc với chính quyền. Các chuyên gia động vật đã giải cứu thành công con trăn, bàn giao lại con vật cho lực lượng kiểm lâm để thả về rừng.
Lực lượng chức năng cũng khuyến cáo người dân sống gần rừng cần cảnh giác, tránh bị trăn tấn công, vì những con trăn trưởng thành cỡ lớn hoàn toàn có thể nuốt trọn cả con người.
Đàn báo săn hợp lực tấn công linh dương đầu bò
Đoạn video này cho thấy khoảnh khắc hiếm hoi khi báo săn đi săn theo bầy, bởi lẽ đây là loài động vật sống đơn độc. Có vẻ như đây là những con báo săn chưa trưởng thành và đang sống chung với nhau trước khi bắt đầu cuộc sống tự lập.
Nhờ lợi thế tốc độ, báo săn đã có thể nhanh chóng đuổi kịp và tấn công linh dương đầu bò. Tuy nhiên, một con báo săn đơn độc khó có thể hạ gục linh dương đầu bò trưởng thành. Do vậy, 5 con báo săn đã cùng hợp lực để tấn công con linh dương sau khi đã tách con mồi ra khỏi đàn.
Linh dương đầu bò đã cố gắng vùng vẫy để thoát ra khỏi những kẻ săn mồi. Tuy nhiên, những con báo săn đã không cho con mồi bất kỳ cơ hội nào để thoát thân. Cuối cùng, linh dương đầu bò đã trở thành bữa ăn cho những kẻ đi săn.
Gấu trúc tinh nghịch ngã từ trên ngọn cây cao xuống đất
Nhiều du khách khi ghé thăm vườn thú tại thành phố Thành Đô (Trung Quốc) đã rất lo lắng khi nhìn thấy hai con gấu trúc trèo lên ngọn cây cao, trong đó một con đã leo đến ngọn cây cao nhất.
Đúng như mọi người lo lắng, một trong hai con gấu trúc đã bị ngã từ trên cao xuống đất do ngọn cây không chịu được sức nặng của con vật. Tuy nhiên, gấu trúc vẫn hoàn toàn bình an sau cú ngã nguy hiểm này.
Chuyên gia dùng chai nhựa khống chế rắn hổ mang một cách dễ dàng
Một người dân sống tại Bangkok (Thái Lan) đã gọi điện cho lực lượng cứu hộ khi phát hiện con rắn hổ mang ẩn nấp trong chậu cây cảnh của gia đình.
Khun Somjed, một chuyên gia bắt rắn kỳ cựu, cùng các đồng sự đã nhanh chóng có mặt tại hiện trường. Khi đến nơi, Khun Somjed nhận ra đây chỉ là một con rắn hổ mang non chưa trưởng thành, do vậy, anh đã sử dụng một cách thức đặc biệt để khống chế con vật.
Thay vì sử dụng các dụng cụ bắt rắn chuyên dụng, Khun Somjed sử dụng một chai nhựa đã được cắt phần trên, sau đó khéo léo tóm gọn con rắn bằng dụng cụ đặc biệt này.
Khun Somjed cho biết đây là lần đầu tiên anh sử dụng kỹ thuật khác thường này để khống chế rắn độc. Dĩ nhiên, để thực hiện điều này, Khun Somjed đã được trang bị những kỹ năng và kiến thức chuyên sâu về rắn, do vậy mọi người tuyệt đối không được thực hiện theo.
Con rắn hổ mang non sau đó được lực lượng cứu hộ trả tự do tại một vị trí cách xa khu dân cư.
Sự cố hài hước của “vua sư tử” trong vườn thú
Sư tử là loài động vật nổi tiếng với sự uy nghiêm và dũng mãnh, tuy nhiên, đôi khi chúng gặp phải những tai nạn ngờ nghệch và hài hước, như trong tình huống dưới đây.
Voi bất ngờ nổi điên, tấn công chiếc ô tô dữ dội
Một con voi đực được nuôi tại ngôi đền Kidangoor Mahavishnu (bang Kerala, Ấn Độ) đã bất ngờ nổi điên, tàn phá nhà cửa và xe cộ ở xung quanh ngôi đền.
Video do nhân chứng ghi lại cho thấy con voi đã quăng quật một chiếc ô tô trong sân đền, trước khi lao ra đường tấn công một chiếc xe tải khác, khiến tài xế xe tải thiệt mạng.
Theo truyền thông địa phương, con voi đã trở nên hung dữ bất thường khi bước vào giai đoạn động dục. Lực lượng chức năng và kiểm lâm đã được huy động đến hiện trường, sử dụng thuốc gây mê để khống chế con voi.
Nghiên cứu chi tiết về cuộc xung đột này đã được công bố vào ngày 9/4 trên tạp chí Science. Theo tác giả chính, nhà nhân chủng học Aaron Sandel từ Đại học Texas ở Austin, Mỹ, "Tinh tinh từ một nhóm bắt đầu tấn công và giết hại những con từ nhóm khác, dẫn đến một giai đoạn bạo lực leo thang".
Mặc dù nhà nghiên cứu linh trưởng Jane Goodall từng báo cáo về một tình trạng "rạn nứt" tương tự cách đây 50 năm, đây là lần đầu tiên sự chia rẽ nội bộ như vậy được nghiên cứu và ghi lại khi nó đang diễn ra. Thông thường, các cộng đồng tinh tinh chỉ cạnh tranh với các bầy đàn lân cận về đất đai và tài nguyên.
Từ cộng đồng gắn kết đến cuộc chiến đẫm máu
Nhà nhân chủng học Sandel và nhóm của ông đã nghiên cứu cộng đồng tinh tinh Ngogo tại Vườn quốc gia Kibale, Uganda, một nhóm linh trưởng lớn với hơn 200 thành viên, đã được nghiên cứu rộng rãi trong 30 năm qua. Cộng đồng này từng được cho là khá gắn bó, ngoại trừ một vài nhóm nhỏ.
Tuy nhiên, từ năm 1998 đến 2014, một sự rạn nứt đáng chú ý đã xuất hiện khi các "phe phái" khác nhau hình thành, bao gồm một băng nhóm gồm ba con đực. Đến năm 2015, cộng đồng Ngogo đã chia thành hai đàn sống và sinh sản riêng biệt, với bộ ba nói trên đứng đầu một trong hai đàn.
Nguyên nhân chính xác của sự chia rẽ vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho rằng cái chết của một số con đực trưởng thành đóng vai trò trung gian giữa các phe phái đã dẫn đến mối quan hệ căng thẳng và "sự thay đổi trong hệ thống phân cấp thống trị của con đực".
Nhà nhân chủng học tiến hóa James Brooks từ Trung tâm Linh trưởng Đức ở Göttingen, người không tham gia vào nghiên cứu, nhận định rằng có thể không đủ nguồn lực để duy trì một nhóm lớn bất thường như vậy, đặc biệt là nhóm có tới 30 con đực.
Bạo lực leo thang và những cái chết thương tâm
Đến năm 2018, các mối quan hệ đã hoàn toàn tan vỡ. Các phe phái ly khai bắt đầu tranh giành quyền lực tối cao và chiếm giữ các lãnh thổ riêng biệt, tương tự như các băng đảng tranh giành địa bàn.
"Tiếp theo đó là một loạt các cuộc tấn công của nhóm phía tây nhằm vào các thành viên của nhóm trung tâm", các nhà nghiên cứu viết.
"Những cuộc tấn công này dẫn đến nhiều vụ giết hại con đực trưởng thành, bắt đầu từ năm 2021, đã lan rộng thành việc giết hại con non thường xuyên, trung bình vài cái chết mỗi năm". Theo nghiên cứu, những con non chết thường bị ăn thịt.
Hiện vẫn chưa rõ chính xác cách thức cách chúng giết hại lẫn nhau, nhưng thông thường tinh tinh đánh nhau đến chết và xé thịt bằng răng. Điều đáng chú ý là những con tinh tinh từng là bạn bè trong những ngày yên bình đã quay lưng lại với nhau sau khi chia rẽ.
"Điều đặc biệt đáng chú ý là những con tinh tinh đang giết hại các thành viên cũ trong nhóm", nhà nhân chủng học Sandel nhấn mạnh, và cho biết thêm rằng cuộc xung đột vẫn đang tiếp diễn với các cuộc tấn công gần đây nhất là trong năm nay.
Mặc dù Sandel ngần ngại gọi đây là một "cuộc nội chiến" vì tinh tinh không có quốc gia, ông thừa nhận rằng "có một điểm quan trọng về mặt khái niệm khi nghĩ về chiến tranh chống lại người lạ so với chiến tranh nội bộ. Đây là những con tinh tinh quen biết nhau".
Tuy nhiên, nhà nhân chủng học tiến hóa Brooks tin rằng thuật ngữ có phần nhân cách hóa này rất phù hợp và thậm chí còn giúp làm sáng tỏ cách thức chia rẽ có thể dẫn đến đổ máu trong "xã hội loài người".
Các nghiên cứu gần đây đã đặt ra câu hỏi về tác động của việc đọc sách điện tử (ebook) đối với khả năng tập trung và đọc hiểu, so với sách giấy truyền thống.
Nhiều ý kiến cho rằng, màn hình thiết bị điện tử có thể gây mỏi mắt, dễ bị phân tâm bởi các thông báo và thiếu trải nghiệm xúc giác, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình đọc.
Vậy những lo ngại này có cơ sở không? Khoa học về đọc hiểu nói gì về những hậu quả tiềm ẩn khi đọc trên thiết bị kỹ thuật số so với sách giấy?
Bản chất phức tạp của việc đọc
Trước hết, cần hiểu rằng đọc không phải là một kỹ năng bẩm sinh mà là một quá trình phức tạp, đòi hỏi nhiều năm học tập và thực hành để thành thạo. Khác với việc học nói, đọc là một kỹ năng được rèn luyện.
Khi đọc, mắt chúng ta thực hiện các chuyển động nhanh gọi là chuyển động giật nhãn cầu, di chuyển từ từ này sang từ khác.
Trong những chuyển động này, quá trình xử lý thông tin thị giác bị ức chế và chỉ khả dụng trong những khoảng thời gian ngắn, gọi là điểm nhìn cố định, khi mắt đứng yên.
Các thí nghiệm đo chuyển động mắt cho thấy chúng ta tập trung vào hầu hết các từ vì khả năng trích xuất thông tin thị giác trong mỗi lần tập trung nhìn là rất hạn chế. Trong các ngôn ngữ đọc từ trái sang phải, mắt chỉ nhận biết rõ các chữ cái trong một vùng nhìn nhỏ gọi là "vùng tri giác", kéo dài từ 2-3 chữ bên trái đến 8-12 chữ bên phải điểm tập trung.
Sự bất đối xứng này phản ánh cách người đọc di chuyển xuyên suốt văn bản. Đối với các ngôn ngữ đọc từ phải sang trái như tiếng Ả Rập, vùng tri giác sẽ ngược lại. Với các hệ thống chữ viết dày đặc như tiếng Trung Quốc, vùng tri giác còn nhỏ hơn.
Các thí nghiệm theo dõi chuyển động mắt và chụp ảnh não cũng chỉ ra rằng việc nhận diện từ cần thời gian. Thông tin thị giác mất ít nhất 60 mili giây để truyền từ mắt đến não và thêm 100-300 mili giây để nhận diện từ. Những hạn chế này giới hạn tốc độ đọc tối đa ở mức 300-400 từ mỗi phút, tùy thuộc vào độ khó của văn bản và trình độ hiểu biết của người đọc.
Mặc dù có những người ủng hộ việc đọc nhanh và hứa hẹn có thể dạy bạn đọc lướt văn bản, nhưng trong hầu hết các trường hợp, khả năng hiểu tỷ lệ nghịch với tốc độ tăng. Tốc độ đọc được cải thiện đòi hỏi nhiều năm luyện tập, bởi vì nó yêu cầu sự phối hợp cao độ của các hệ thống não bộ hỗ trợ thị giác, sự chú ý, nhận diện từ ngữ, xử lý ngôn ngữ và chuyển động mắt. Bất cứ điều gì cản trở sự phối hợp này đều làm giảm khả năng hiểu.
Hậu quả của việc đọc kỹ thuật số
Đối với một số thiết bị như máy đọc sách điện tử, hầu như không có sự khác biệt đáng kể về ảnh hưởng đến khả năng đọc hiểu. Tuy nhiên, các thiết bị gây xao nhãng (như các trang web tin tức xen kẽ quảng cáo) hoặc có định dạng không tối ưu (như văn bản căn giữa với khoảng cách lớn hoặc không đều giữa các từ) lại đáng lo ngại hơn. Sách in hiếm khi mắc phải nhược điểm về căn khoảng cách giữa các từ.
Mặc dù hậu quả của hai yếu tố này chưa được nghiên cứu kỹ lưỡng, nhưng các nghiên cứu đã đưa ra những dự đoán có cơ sở. Ví dụ, hình ảnh và âm thanh không liên quan đến văn bản, như quảng cáo bật lên, có thể gây chú ý và làm xao nhãng người đọc, đặc biệt là trẻ em - đối tượng chưa phát triển khả năng kiểm soát đủ để bỏ qua những yếu tố gây xao nhãng. Khả năng hiểu của trẻ sẽ bị ảnh hưởng nếu phải cố gắng bỏ qua những yếu tố này.
Ngoài ra, các thí nghiệm theo dõi chuyển động mắt cũng cho thấy nhiều môi trường kỹ thuật số, chẳng hạn như các trang web, có thể tạo ra các chiến lược đọc cụ thể như đọc lướt để nắm ý chính hoặc tìm kiếm thông tin.
Mặc dù những chiến lược này có thể thích ứng trong một số bối cảnh, nhưng lại làm giảm khả năng hiểu tổng thể. Điều này đặc biệt đáng lo ngại đối với trẻ em, vì chúng cần nhiều năm luyện tập để phối hợp các hệ thống thần kinh hỗ trợ kỹ năng đọc để đạt được khả năng như người lớn.
Những lo ngại này càng gia tăng khi đại dịch COVID-19 thúc đẩy việc chuyển đổi giáo dục từ trực tiếp sang trực tuyến và sự gia tăng đáng kể việc đọc trên thiết bị màn hình. Mặc dù những thay đổi này là cần thiết, nhưng hậu quả lâu dài của chúng vẫn chưa rõ ràng.
Hiện tại, nghiên cứu theo dõi chuyển động mắt đã được thực hiện trên màn hình máy tính. Công nghệ mới đang được phát triển cho phép so sánh trực tiếp chuyển động mắt và khả năng hiểu khi đọc trên các thiết bị kỹ thuật số và sách giấy. Điều này sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về lợi ích và chi phí của các thiết bị công nghệ này.
Vì khả năng đọc có thể phản ánh trình độ học vấn, tình trạng kinh tế xã hội và mức độ hạnh phúc của một người, việc đánh giá hậu quả lâu dài của việc đọc trên thiết bị kỹ thuật số là vô cùng cần thiết.
Theo các nhân viên kiểm lâm làm việc tại Khu bảo tồn hổ Bandhavgarh (bang Madhya Pradesh), họ đã nghe thấy tiếng gầm rú từ một trận chiến giữa những con hổ trưởng thành vào rạng sáng thứ hai (11/5).
Một đội tuần tra đã được cử đi để kiểm tra kỹ lưỡng khu vực và phát hiện xác chết của một con hổ trong rừng, trên cơ thể có nhiều vết thương nghiêm trọng, trong khi các bộ phận trên cơ thể vẫn còn nguyên vẹn.
Lực lượng kiểm lâm tiến hành điều tra nguyên nhân cái chết của con hổ và loại trừ khả năng con hổ bị bọn săn trộm bắn chết. Điều tra thêm cho thấy con hổ đã bị thiệt mạng sau một trận chiến tranh giành lãnh thổ với một con hổ đực khác.
Anupam Sahay, Giám đốc Khu bảo tồn hổ Bandhavgarh, cho biết con hổ bị chết là Pujari, một con hổ đực nổi tiếng to lớn và dũng mãnh trong khu vực. Con hổ này được 9 năm tuổi, độ tuổi sung mãn và mạnh mẽ nhất của loài hổ Bengal.
“Rõ ràng cái chết của Pujari bắt nguồn từ một trận chiến tranh giành lãnh thổ. Trên cơ thể của con vật có nhiều vết cắn, xương cổ bị gãy… cho thấy đây là một trận chiến khốc liệt”, Anupam Sahay bình luận.
Khi còn sống, Pujari đã thống trị một phạm vi rộng lớn trong khu bảo tồn Bandhavgarh. Con hổ này đã trải qua nhiều cuộc chiến mãnh liệt để bảo vệ lãnh thổ cũng như đàn con non của mình và chưa từng thất bại cho đến khi bị mất mạng.
Các nhân viên kiểm lâm nhận định thủ phạm giết chết Pujari là con hổ đực có tên D1, một trong những con hổ đực lớn nhất trong khu bảo tồn, đồng thời là đối thủ tranh giành lãnh thổ với Pujari trong suốt một năm qua.
D1 mới chỉ khoảng 7 năm tuổi nên trẻ và khỏe hơn so với Pujari, sở hữu ngoại hình to lớn không thua kém gì đối thủ.
Việc một con hổ lao vào cuộc chiến sống còn với đối thủ có kích thước và sức mạnh tương đương là điều không thường xuyên xảy ra, bởi lẽ hổ là loài sống và săn mồi đơn độc, do vậy nếu bị thương sau cuộc chiến, hổ sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc đi săn.
Hiện các nhân viên kiểm lâm vẫn chưa rõ D1 đang ở đâu nên dự đoán con hổ này cũng đang phải chịu vết thương nghiêm trọng sau trận chiến. Có thể D1 đã phải rút sâu vào rừng để dưỡng thương, thậm chí không loại trừ khả năng con vật đã thiệt mạng sau cuộc chiến với đối thủ nặng ký.
Theo số liệu thống kê mới nhất của Ủy ban Bảo tồn Động vật hoang dã Ấn Độ, hiện tại có hơn 130 cá thể hổ đang sống tại Khu bảo tồn Bandhavgarh. Cái chết của “hổ vương” Pujari được xem là một sự mất mát lớn của Khu bảo tồn này và khiến nhiều người yêu thích động vật hoang dã cảm thấy tiếc nuối.
