“Trong các cuộc trao đổi với Thủ tướng Shehbaz Sharif và Tổng tham mưu trưởng quân đội Asim Munir của Pakistan, họ đã đề nghị tôi hoãn triển khai lực lượng hủy diệt dự kiến nhằm vào Iran tối nay, với điều kiện Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz một cách hoàn toàn, lập tức và an toàn. Tôi đã đồng ý tạm dừng các cuộc ném bom và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần. Đây sẽ là lệnh ngừng bắn hai chiều”, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên Truth Social tối 7/4 (sáng 8/4 giờ Hà Nội).
Theo Tổng thống Mỹ, lý do ông đưa ra quyết định như vậy là Mỹ đã đạt được mọi mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới thỏa thuận dứt điểm về hòa bình lâu dài với Iran, cũng như hòa bình tại Trung Đông.
“Chúng tôi đã nhận được một đề xuất gồm 10 điểm từ Iran và tin rằng đây là cơ sở khả thi để đàm phán. Gần như tất cả vấn đề bất đồng trước đây giữa Mỹ và Iran đã được thống nhất, nhưng khoảng thời gian hai tuần sẽ cho phép hoàn tất và ký kết thỏa thuận. Với tư cách Tổng thống Mỹ, đồng thời đại diện cho các quốc gia Trung Đông, tôi cảm thấy vinh dự khi vấn đề kéo dài này đang tiến gần tới việc đạt được giải pháp”, Tổng thống Mỹ nêu thêm.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết họ đã chấp thuận lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần. “Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng điều này không đồng nghĩa với việc chiến sự đã chấm dứt. Chúng tôi vẫn luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Chỉ cần đối phương mắc sai lầm dù là nhỏ nhất, họ sẽ phải đối mặt với toàn bộ sức mạnh đáp trả của chúng tôi”, hội đồng cho hay.
Ngoại trưởng Abbas Araghchi thông báo: “Trong thời gian hai tuần, việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được đảm bảo thông qua sự điều phối với Lực lượng Vũ trang Iran, có tính đến các hạn chế kỹ thuật”.
Trước chiến sự, không tồn tại những “hạn chế kỹ thuật” như vậy. Hiện chưa rõ liệu Iran có tiếp tục thu phí tàu thuyền như trong thời gian giao tranh hay không.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ sẽ được tổ chức tại Islamabad, thủ đô của Pakistan vào 10/4 và có thể kéo dài để hoàn thiện các chi tiết của một thỏa thuận, với mục tiêu “khẳng định những thành tựu trên chiến trường của Iran”.
Theo truyền thông nhà nước Iran, Tehran sẽ chỉ chấp nhận chấm dứt chiến sự khi các chi tiết được hoàn tất phù hợp với kế hoạch hòa bình 10 điểm của họ. Kế hoạch yêu cầu eo biển Hormuz được áp dụng “cơ chế đi lại có kiểm soát dưới sự điều phối của lực lượng vũ trang Iran”, điều sẽ “mang lại cho Iran vị thế kinh tế và địa chính trị đặc biệt”. Đồng thời, Iran được dỡ bỏ hoàn toàn lệnh trừng phạt và được bồi thường đầy đủ, Mỹ phải rút toàn bộ lực lượng khỏi các căn cứ trong khu vực.
Hội đồng An ninh Quốc gia Iran cũng nói rằng đề xuất bao gồm cả điều khoản Iran sẽ tiếp tục làm giàu uranium. Họ khẳng định Iran đã thắng thế và Mỹ chấp nhận toàn bộ kế hoạch 10 điểm. Mỹ không xác nhận thông tin này và Tổng thống Trump chỉ nói rằng ông sẵn sàng thảo luận về kế hoạch này.
Ngoại trưởng Araghchi bày tỏ lòng biết ơn đối với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và ông Asim Munir vì đã thúc đẩy ông Trump thực hiện lệnh ngừng bắn.
Các thông báo được đưa ra khi còn chưa đầy hai giờ trước khi tối hậu thư mà Tổng thống Mỹ đặt ra với Iran hết hạn. Theo tối hậu thư, Iran phải đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước 20h giờ miền đông (7h giờ Hà Nội ngày 8/4) nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự bị tàn phá.
CNN dẫn lời một quan chức cấp cao Nhà Trắng cho biết Israel cũng đồng ý tạm dừng chiến dịch ném bom vào Iran trong hai tuần, khi các cuộc đàm phán tiếp tục. Thủ tướng Pakistan nói rằng thỏa thuận sẽ áp dụng trên toàn khu vực, bao gồm cả Lebanon.
Truyền thông Mỹ đưa tin Washington đã ngừng các cuộc không kích bên trong lãnh thổ Iran. Tuy nhiên, Israel cho biết vẫn phát hiện hai loạt tên lửa bay tới từ Iran. Cảnh báo tên lửa cũng vang lên ở Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất.
Giá dầu chuẩn của Mỹ giảm mạnh với diễn biến mới. Một thùng dầu WTI được giao dịch ở mức khoảng 93,03 USD, giảm 17,64%.
Hãng AFP ngày 6.7 đưa tin kính viễn vọng Euclid vừa phát hiện các chuẩn tinh cổ xưa nhất từng được biết đến, làm sâu sắc thêm bí ẩn vũ trụ mà các nhà thiên văn học chưa tìm ra lời giải.
Chuẩn tinh là những thiên thể sáng chói nằm ở trung tâm của các thiên hà. Chúng là các đối tượng thiên văn ở khoảng cách xa nhất từng được biết đến, đóng vai trò then chốt cho phép con người tìm hiểu về vũ trụ sơ khai.
Các chuẩn tinh được cấp năng lượng bởi những hố đen khổng lồ tại trung tâm của các thiên hà sơ khai, chúng nuốt chửng vật chất xung quanh và có thể sáng hơn mặt trời hàng ngàn tỉ lần.
Do chúng cực kỳ sáng và việc nghiên cứu các vật thể sâu trong không gian cũng đồng nghĩa với việc quan sát những sự kiện đã xảy ra từ lâu, các nhà khoa học lâu nay đã săn lùng các chuẩn tinh cổ xưa để tìm hiểu về vũ trụ thuở ban đầu.
Trong nghiên cứu công bố ngày 6.7, đội ngũ các nhà thiên văn học cho biết họ đã phát hiện 31 chuẩn tinh, trong đó có 2 chuẩn tinh cổ xưa nhất từng được biết đến. Nghiên cứu dựa trên kính viễn vọng Euclid của Cơ quan Không gian châu Âu, hiện ở vị trí cách trái đất khoảng 1,5 triệu km.
Ánh sáng từ cặp chuẩn tinh cổ nhất đến từ thời điểm vũ trụ khoảng 670 triệu năm tuổi, chỉ bằng 5% tuổi hiện tại là 13,8 tỉ năm. Điều này phá vỡ kỷ lục trước đó của nhóm nghiên cứu về chuẩn tinh cổ nhất và xa nhất được công bố vào năm 2021 thêm khoảng 20 triệu năm.
Các cuộc săn tìm chuẩn tinh trước đây chủ yếu được thực hiện bằng kính viễn vọng mặt đất, nhưng việc phóng kính viễn vọng Euclid vào năm 2023 "đã làm thay đổi lĩnh vực này", theo nhà nghiên cứu Daming Yang tại Đại học Leiden (Hà Lan), tác giả chính của nghiên cứu đăng trên chuyên san Astronomy & Astrophysics.
Chỉ trong 2 năm, kính viễn vọng Euclid đã giúp giới thiên văn học phát hiện thêm số lượng gấp đôi các chuẩn tinh. Các chuẩn tinh mới được phát hiện có niên đại từ thời kỳ được gọi là kỷ nguyên tái ion hóa. Đây là thời điểm các ngôi sao và thiên hà đầu tiên bắt đầu hình thành, chấm dứt kỷ nguyên đen tối của vũ trụ.
"Sau khi đã nỗ lực đối thoại bằng mọi cách, đạt được thỏa thuận với những bên có yêu cầu chính đáng và xác định được những người dùng bạo lực để gây bất ổn, chúng tôi quyết định ban bố tình trạng khẩn cấp trên phạm vi cả nước", Tổng thống Bolivia Rodrigo Paz phát biểu trên truyền hình trực tiếp ngày 20/6.
Mặc dù lệnh có hiệu lực ngay lập tức, ông Paz vẫn phải thông báo cho quốc hội về biện pháp này trong vòng 24 giờ kể từ khi ban hành. Sau đó, quốc hội sẽ có tối đa 72 giờ để phê chuẩn hoặc bác bỏ.
Căng thẳng nổ ra ở Bolivia sau khi ông Paz đột ngột cắt giảm các khoản trợ giá nhiên liệu có từ nhiều năm nhằm thu hẹp thâm hụt ngân sách, giữa lúc tình trạng cạn kiệt dữ trự ngoại hối bằng đồng USD ngày càng trầm trọng và chính phủ đang tiến hành các cuộc đàm phán với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).
Ông Paz, người vốn được Mỹ ủng hộ và mới nắm quyền được 7 tháng, đang nỗ lực chấm dứt cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất của đất nước trong 40 năm qua.
Tuy nhiên, những quyết sách và ý tưởng cải cách đã nhanh chóng vấp phải làn sóng phản đối gay gắt. Dù chính phủ sau đó tung ra các biện pháp nhằm ổn định giá nhiên liệu và đảo ngược cải cách ruộng đất không được lòng dân, tình hình vẫn không được cải thiện.
Tổng liên đoàn Lao động Bolivia (COB), liên đoàn lao động lớn nhất nước này, đã phát động phong trào biểu tình từ đầu tháng 5. Các công đoàn yêu cầu tăng lương, chấm dứt tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và USD, đồng thời yêu cầu Tổng thống Paz phải từ chức.
Người biểu tình lập rào chắn ở các tuyến đường bộ trên khắp Bolivia, dẫn đến tình trạng khan hiếm nhiên liệu, lương thực và thuốc men tại các thành phố lớn của đất nước, gồm cả thủ đô La Paz.
Chính phủ ngày 19/6 đạt được thỏa thuận với COB sau khi khởi động các cuộc đàm phán từ tuần trước. "Từ thời điểm này, các biện pháp gây áp lực sẽ được dỡ bỏ trên toàn quốc", Mario Argollo, lãnh đạo COB, tuyên bố.
Theo các điều khoản, chính phủ cam kết không tư nhân hóa doanh nghiệp nhà nước, vốn là một yêu cầu then chốt của các công đoàn. Thỏa thuận cũng thành lập những nhóm công tác bao gồm các bộ trưởng và lãnh đạo công đoàn để thảo luận về các đề xuất khác.
Tuy nhiên, một số công đoàn tiếp tục biểu tình khi cho rằng thỏa thuận không bao trùm tất cả các lĩnh vực và không đáp ứng những yêu cầu của họ.
"Những người dân bản địa cảm thấy bị phản bội bởi thỏa thuận này", Antonio Mallku, lãnh đạo một trong những công đoàn công nhân lớn nhất Bolivia, nói và thêm rằng người biểu tình sẽ "duy trì và mở rộng các điểm phong tỏa đường bộ".
Số lượng các điểm phong tỏa đường bộ, từng vượt quá 100 ở đỉnh điểm của cuộc biểu tình, hiện còn khoảng 50 điểm.
Ông Paz đã ra lệnh cho lực lượng cảnh sát và quân đội "khôi phục quyền tự do đi lại, giành lại quyền kiểm soát các tuyến đường và bảo đảm an ninh cho người dân", đồng thời cảnh báo rằng những ai tiếp tục phong tỏa hoặc sử dụng bạo lực sẽ phải đối mặt với "sự trừng trị nghiêm khắc của pháp luật".
Lãnh đạo Bolivia cáo buộc "những kẻ khủng bố ma túy" có liên kết với cựu tổng thống Evo Morales đã kích động biểu tình. Ông Morales đang phải đối mặt với cáo buộc liên quan hành vi xâm hại trẻ vị thành niên, điều mà ông hoàn toàn phủ nhận.
Theo dịch vụ theo dõi vé TicketData, tính đến 12h ngày 13/7, giá vé cho trận bán kết giữa Pháp và Tây Ban Nha là 1.325 USD. Con số này thể hiện mức giảm 26% trong ba ngày qua và mức giá hiện tại chưa bằng một nửa so với trận bán kết còn lại giữa Argentina và Anh.
Nhà vô địch World Cup 2022 Argentina tiếp tục là thỏi nam châm thu hút sự chú ý trước trận bán kết với Anh tại Atlanta vào ngày 15/7. Giá vé cho trận này hiện ở mức 2.841 USD, tăng 34% trong vòng ba ngày. Giá vé từng tăng vọt lên mức 2.966 USD vào 11/7 trước khi giảm xuống còn 2.537 USD vào sáng hôm sau.
Vé trận đấu này đắt gần gấp đôi so với trận tranh hạng ba dự kiến diễn ra vào 18/7 tại Miami với mức giá là 1.543 USD.
Theo chuyên gia bình luận thể thao Henry Bushnell, lý do giá vé trận Argentina - Anh đắt hơn Pháp - Tây Ban Nha là vì trận đấu này không đơn thuần là một trận bán kết World Cup. Đó là cuộc gặp gỡ hiếm hoi giữa hai quốc gia có "mối thù truyền kiếp" và đều có truyền thống bóng đá; và gần như là cơ hội duy nhất để chứng kiến cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử bóng đá, Lionel Messi, thi đấu với quốc gia khai sinh môn bóng đá.
Tây Ban Nha và Pháp được xem là hai đội tuyển xuất sắc hiện nay. Việc họ tiến sâu trong giải đấu là kịch bản quen thuộc và nhiều khả năng còn lặp lại trong tương lai. Họ đã cùng nhau lọt vào bán kết 11 giải đấu lớn trong thế kỷ này, và trong khoảng thời gian đó, mỗi đội đều đã giành được ít nhất một chức vô địch World Cup và một chức vô địch châu Âu. Họ cũng thường xuyên gặp nhau, bao gồm trận chung kết UEFA Nations League 2021 và bán kết Euro 2024.
Do đó, trận đối đầu giữa Tây Ban Nha và Pháp không đem lại cảm giác đây là cơ hội chỉ có một lần trong đời.
Ngược lại, Anh chưa từng vào chung kết World Cup kể từ lần vô địch duy nhất năm 1966, trong khi có hai lần về nhì tại Euro. Argentina đã vô địch World Cup ở Qatar cách đây gần 4 năm, nhưng bất kỳ cơ hội nào để được xem Messi thi đấu trên sân khấu lớn nhất của bóng đá đều trở nên vô cùng quý giá.
Messi đã bước sang tuổi 39 trong giải đấu này. Khi giải đấu bước vào vòng loại trực tiếp, mỗi trận đấu World Cup mà anh tham gia đều có thể là trận đấu cuối cùng. Messi có người hâm mộ ở khắp nơi trên thế giới, từ Buenos Aires đến Bangladesh đến Boise, Idaho, nhiều người sẵn sàng bỏ ra toàn bộ tiền tiết kiệm để được xem anh thi đấu. Cái tên Messi đã đẩy giá vé lên "cao ngất trời" cho tất cả các trận đấu của Argentina trong năm 2026.
Một yếu tố hấp dẫn khác của trận đối đầu Argentina - Anh là lịch sử. Trong trận tứ kết World Cup 1966, Anh đã đánh bại Argentina với tỷ số 1-0, trận đấu mà người Argentina gọi là "vụ cướp thế kỷ" vì cho rằng bàn thắng quyết định tỷ số của Anh đã việt vị dù người Anh không đồng ý.
Về địa chính trị, quân đội hai nước từng giao tranh vì quần đảo Falkland, hay còn gọi là quần đảo Malvinas, năm 1982. Đây là chuỗi đảo ở nam Đại Tây Dương, cách bờ biển phía đông Argentina khoảng 480 km và là niềm tự hào của một bộ phận người Argentina.
Tới nay vẫn còn nhiều biển hiệu, tranh tường ghi chữ "Quần đảo Malvinas là của Argentina" tại quốc gia Nam Mỹ này, dù quân đội Anh đã thắng trong cuộc chiến kéo dài 10 tuần khốc liệt.
Cuộc xung đột đã thổi bùng ngọn lửa tại World Cup 1986, khi Diego Maradona đánh bại Anh trong trận tứ kết với bàn thắng "Bàn tay của Chúa" và sau đó là "Bàn thắng thế kỷ".
Châm chọc người Anh là chủ đề của nhiều bài hát cổ vũ đội tuyển quốc gia Argentina kể từ đó. Trong ca khúc bóng đá nổi tiếng Muchachos, người hâm mộ Argentina hát về "những chàng trai từ Malvinas, những người mà tôi sẽ không bao giờ quên".
Ngay sau tiếng còi kết thúc trận tứ kết giữa Argentina và Thụy Sĩ hôm 11/7, khi cặp đấu Anh - Argentina được xác định, các cổ động viên Argentina đã đồng thanh hô vang bài hát yêu thích "Ai không nhảy lên chính là người Anh" - bài hát cổ vũ kinh điển khuyến khích mọi người nhảy lên nhảy xuống tại chỗ và chế giễu những người không tham gia bằng cách gọi họ là "người Anh".
Một lúc sau, trên các lối ra của sân vận động Arrowhead ở Kansas City, các cổ động viên Argentina hát bằng tiếng Tây Ban Nha: "Nước Anh, nước Anh, trông các bạn thật cay đắng. Chúng ta đang ngày càng tiến gần hơn đến việc gặp lại nhau".
Nói cách khác, trận đấu ngày 15/7 sẽ là ngày được chờ đợi hàng thập kỷ. Ngày này hoặc sẽ đưa Messi đến trận chung kết World Cup lần thứ ba và có lẽ là cuối cùng, hoặc đưa đội tuyển Anh đến sân khấu đó lần đầu tiên sau 60 năm.
Đó là lý do tại sao giá vé xem trận đấu ngày càng tăng cao, và tại sao người hâm mộ phải gom góp từng đồng để có thể vào sân.
"Tôi sẽ vô cùng biết ơn nếu nhận được bất kỳ sự giúp đỡ nào", một cổ động viên Argentina viết trong nhóm WhatsApp của những người hâm mộ. "Tôi muốn biến giấc mơ được xem trận đấu với Anh thành hiện thực".
