Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Communications đã phân tích dữ liệu di truyền của 85.965 người trưởng thành gốc châu Âu, trở thành nghiên cứu lớn nhất từ trước đến nay về mối liên hệ giữa nốt ruồi và nguy cơ ung thư hắc tố.
Các nhà khoa học không chỉ tìm hiểu vì sao mỗi người có số lượng nốt ruồi khác nhau mà còn muốn xác định liệu yếu tố di truyền đứng sau những nốt ruồi này có liên quan đến ung thư da hay không.
Kết quả cho thấy nhóm nghiên cứu đã phát hiện 29 vùng gene liên quan đến số lượng nốt ruồi, trong đó có 24 vùng gene lần đầu tiên được xác định. Đồng thời, hơn 250 gene tiềm năng cũng được cho là ảnh hưởng đến quá trình hình thành nốt ruồi.
Đáng chú ý, nhiều gene trong số này không chỉ tham gia vào quá trình tạo sắc tố da mà còn liên quan đến hệ miễn dịch, sự phát triển tế bào, phản ứng viêm và cơ chế sửa chữa ADN. Điều này cho thấy sự hình thành nốt ruồi là kết quả của nhiều quá trình sinh học phức tạp chứ không đơn thuần do tiếp xúc với ánh nắng.
Theo nhóm nghiên cứu, gần như tất cả các vùng gene làm tăng số lượng nốt ruồi cũng đồng thời liên quan đến nguy cơ mắc ung thư hắc tố da. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa cứ nhiều nốt ruồi là sẽ bị ung thư. Phần lớn nốt ruồi là lành tính và tồn tại suốt đời mà không gây vấn đề sức khỏe.
Dù vậy, những người có nhiều nốt ruồi thường được xếp vào nhóm nguy cơ cao hơn và cần theo dõi da định kỳ.
Các nhà nghiên cứu ước tính khoảng 1/3 số ca ung thư hắc tố phát triển từ nốt ruồi có sẵn, trong khi khoảng 2/3 còn lại xuất hiện trên vùng da hoàn toàn bình thường. Vì vậy, việc quan sát toàn bộ làn da quan trọng hơn là chỉ theo dõi những nốt ruồi đã có từ trước.
Một phát hiện đáng chú ý khác là nguy cơ ung thư da không chỉ phụ thuộc vào sắc tố hay mức độ tiếp xúc với tia cực tím.
Một số gene mới được phát hiện còn tham gia điều hòa hoạt động của hệ miễn dịch, ảnh hưởng đến khả năng nhận diện và loại bỏ các tế bào bất thường trước khi chúng phát triển thành ung thư.
Dựa trên kết quả này, nhóm nghiên cứu đã xây dựng một điểm nguy cơ di truyền nhằm dự đoán khả năng hình thành nhiều nốt ruồi của mỗi người.
Dù công cụ này chưa được sử dụng trong thực hành lâm sàng, các nhà khoa học kỳ vọng trong tương lai nó sẽ giúp bác sĩ kết hợp với tiền sử gia đình, màu da và mức độ tiếp xúc ánh nắng để xây dựng chương trình tầm soát ung thư da phù hợp cho từng cá nhân.
Các chuyên gia khuyến cáo người có nhiều nốt ruồi, nốt ruồi bất thường hoặc có người thân từng mắc ung thư hắc tố nên khám da định kỳ tại chuyên khoa da liễu.
Ngoài ra, mỗi người cũng nên tự kiểm tra làn da khoảng một lần mỗi tháng theo nguyên tắc ABCDE:
A (Asymmetry): Nốt ruồi không cân đối.
B (Border): Bờ không đều hoặc nham nhở.
C (Color): Màu sắc không đồng nhất hoặc có nhiều màu khác nhau.
D (Diameter): Đường kính lớn hơn khoảng 6 mm.
E (Evolution): Nốt ruồi thay đổi kích thước, màu sắc, hình dạng hoặc xuất hiện triệu chứng như ngứa, đau, chảy máu.
Bên cạnh đó, các bác sĩ cũng lưu ý dấu hiệu được gọi là “vịt con xấu xí”. Nếu một nốt ruồi có hình dạng hoặc màu sắc khác hẳn tất cả những nốt còn lại trên cơ thể, người bệnh nên đi khám sớm để được đánh giá.
Đối với người Việt Nam, nguy cơ ung thư hắc tố thấp hơn so với người da trắng nhưng bệnh vẫn có thể xảy ra. Nhiều trường hợp được phát hiện muộn do người bệnh chủ quan hoặc nhầm lẫn với nốt ruồi thông thường.
Vì vậy, việc bảo vệ da khỏi tia UV bằng kem chống nắng, quần áo chống nắng, hạn chế tiếp xúc ánh nắng gay gắt và theo dõi các thay đổi bất thường trên da vẫn là những biện pháp quan trọng nhất để phòng bệnh.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng phát hiện sớm vẫn là yếu tố quyết định giúp nâng cao hiệu quả điều trị ung thư hắc tố và cải thiện tỷ lệ sống của người bệnh.
Ngay trong ngày khai trương chính thức, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 đã đón tiếp hơn 1.800 lượt bệnh nhân đăng ký thăm khám.
Hiện Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Hà Nội tiếp nhận trung bình khoảng 7.000 lượt khám ngoại trú mỗi ngày và điều trị nội trú cho khoảng 4.500 người bệnh. Trong đó khoảng 30-35% người bệnh đến từ Ninh Bình và các địa phương lân cận.
Trên cơ sở số liệu này, bệnh viện đã chuẩn bị các điều kiện cần thiết để cơ sở Ninh Bình sẵn sàng đáp ứng ngay 2.100 - 2.500 lượt khám mỗi ngày, thậm chí cao hơn khi có nhu cầu thực tế.
Bệnh viện đã xây dựng phương án để bảo đảm tiếp nhận, khám đầy đủ cho người dân đến khám tại cơ sở Ninh Bình và hoàn thành trong ngày, hạn chế tối đa tình trạng người dân phải chờ sang ngày hôm sau.
Theo thông tin từ bệnh viện, cơ sở Ninh Bình được xây dựng trên diện tích hơn 120.000m² với quy mô 1.000 giường bệnh, gồm 37 khoa, phòng và triển khai 11.164 danh mục kỹ thuật chuyên môn. Đội ngũ vận hành gồm khoảng 1.300 cán bộ, viên chức và người lao động.
Về cơ sở vật chất, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 là một trong những bệnh viện hiện đại nhất hiện nay với hệ thống hạ tầng đồng bộ, khang trang, hiện đại, các hệ thống phòng mổ, hồi sức tích cực, chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm, cấp cứu và điều trị được đầu tư theo tiêu chuẩn tiên tiến.
Bệnh viện được tổ chức theo mô hình đa chuyên khoa với các lĩnh vực thế mạnh như cấp cứu - hồi sức tích cực, tim mạch, đột quỵ và thần kinh, hô hấp, tiêu hóa, thận - lọc máu, nội tiết, huyết học, ung bướu, ngoại khoa, sản phụ khoa, nhi khoa cùng hệ thống chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm chuyên sâu…
Theo mô hình vận hành "Một Bệnh viện Bạch Mai - Một chuẩn chất lượng", toàn bộ hệ thống quản trị, quy trình chuyên môn, tiêu chuẩn chất lượng, công nghệ thông tin và hoạt động khám chữa bệnh tại cơ sở Ninh Bình được tổ chức thống nhất với Bệnh viện Bạch Mai tại Hà Nội.
Tại cơ sở Ninh Bình, Bệnh viện Bạch Mai sẽ triển khai hệ thống quản trị bệnh viện thông minh, kết nối liên thông với cơ sở Hà Nội, cho phép hội chẩn từ xa, điều hành trực tuyến, giám sát chất lượng theo thời gian thực và hỗ trợ chuyên môn liên tục.
Nhân dịp này, bệnh viện phối hợp với tỉnh Ninh Bình triển khai chương trình khám sức khỏe miễn phí theo Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị cho khoảng 5.000 người thuộc diện chính sách trên địa bàn tỉnh đến ngày 2-7.
Danh sách các đối tượng được khám sẽ được thực hiện trên cơ sở đề xuất từ các cấp chính quyền địa phương.
Chiều 8.5, Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ tổ chức tổng kết 2 năm triển khai kỹ thuật ghép thận, chuyển giao từ Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM).
Trước đó, ngày 25.4.2024, bệnh viện này đã triển khai ca ghép thận đầu tiên qua đó trở thành trung tâm ghép tạng thứ 26 của cả nước và là bệnh viện đầu tiên tại Đồng bằng sông Cửu Long triển khai thành công kỹ thuật ghép thận.
Tính đến tháng 4.2026, tức sau 2 năm, Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ đã thực hiện thành công 20 ca ghép thận, trong đó có 15 ca cùng huyết thống, 3 ca vợ chồng và 2 ca từ người hiến chết não.
Thông tin thêm về các ca ghép, bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Minh Vũ, Giám đốc Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ, cho biết các bệnh nhân sau ghép đều có sức khỏe ổn định, chức năng thận tốt và chất lượng cuộc sống được nâng lên rõ rệt.
"Con số 20 ca ghép thận không chỉ là thống kê, phía sau đó là 20 cuộc đời được mở ra một trang mới. Đó là những bệnh nhân từng phải sống cùng suy thận mạn, từng gắn bó với những lần lọc máu kéo dài, từng mang trong mình nỗi lo về sức khỏe, chi phí và tương lai. Đó cũng là 20 gia đình từng thấp thỏm chờ đợi ngoài phòng mổ, rồi vỡ òa trong niềm vui khi người thân có thêm cơ hội sống khỏe mạnh hơn", bác sĩ Vũ nói.
Đối với người dân Đồng bằng sông Cửu Long, việc Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ thực hiện thành công kỹ thuật ghép thận cũng mang ý nghĩa quan trọng khi người bệnh không còn phải di chuyển xa để tiếp cận kỹ thuật chuyên sâu. Gia đình người bệnh cũng giảm bớt gánh nặng về thời gian, chi phí và công sức chăm sóc.
Trước đó, từ năm 2021, Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ đã trải qua một quá trình chuẩn bị bài bản, từ cơ sở pháp lý, nhân lực, trang thiết bị đến quy trình chuyên môn. Đặc biệt, sự hỗ trợ từ các chuyên gia Bệnh viện Chợ Rẫy trong quá trình chuyển giao kỹ thuật.
Sau ghép thận, hiện Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ đã cử nhân lực đi đào tạo, chuyển giao kỹ thuật hướng đến triển khai ghép gan và ghép tim trong thời gian tới.
Ngồi trên xe lăn bên sân khấu rộn ràng tiếng nhạc, bé trai 6 tuổi ở Sơn La chăm chú dõi theo những màn xiếc và ảo thuật. Mỗi lần chú hề xuất hiện hay chiếc khăn màu biến mất trong tay ảo thuật gia, đôi mắt bé lại sáng lên thích thú. Đây là lần đầu tiên bé đón Tết Thiếu nhi trong bệnh viện.
Đứng phía sau chiếc xe lăn, mẹ bé lặng lẽ lau nước mắt khi kể về hành trình chống chọi bệnh tật cùng con hơn một năm qua. Tháng 3/2025, bé bất ngờ buồn nôn, đi lại loạng choạng. Ban đầu, gia đình nghĩ con chỉ bị ốm thông thường nên cho nghỉ ngơi theo dõi, song tình trạng nhanh chóng trở nặng.
"Con nôn liên tục, đau đầu dữ dội, gần như không thể tự đi lại được", người mẹ nhớ lại, cho biết thêm kết quả chụp cộng hưởng từ phát hiện một khối u lớn trong não. Ngày hôm sau, cậu bé được chuyển xuống Bệnh viện Nhi Trung ương điều trị.
Bé được chẩn đoán u não ác tính giai đoạn III, sau ca phẫu thuật phải chuyển sang Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 xạ trị. Sáu đợt xạ trị kết thúc, bé trở lại viện nhi bước vào những đợt hóa chất kéo dài. Nếu thuận lợi, tháng 7 tới, bé sẽ hoàn thành đợt truyền thứ 13.
Ở một góc khác, bé gái 4 tuổi, nhỏ bé hơn hẳn những đứa trẻ cùng tuổi. Nước da và đôi mắt màu vàng là dấu hiệu quen thuộc của căn bệnh teo đường mật bẩm sinh mà bé mang theo từ những ngày đầu đời. Bé trải qua một cuộc phẫu thuật cắt bỏ đường mật nhưng tình trạng vẫn không cải thiện. Hiện, bé đã suy gan và được chỉ định ghép gan. Gia đình đang chờ cơ hội phù hợp để thực hiện ca ghép.
Mỗi ngày Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận khoảng 4.000-5.000 lượt khám và điều trị. Trong số gần 2.000 bệnh nhi điều trị nội trú có rất nhiều em mắc bệnh hiểm nghèo, phải nằm viện nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Khi nhiều đứa trẻ đang háo hức chuẩn bị kỳ nghỉ hè hay đón Tết Thiếu nhi bên gia đình, những bệnh nhi này vẫn âm thầm chiến đấu với bệnh tật trong phòng bệnh.
Tiến sĩ Hoàng Minh Phương, Phó Giám đốc Bệnh viện, cho biết bên cạnh công tác chuyên môn, việc chăm sóc đời sống tinh thần cho trẻ luôn được bệnh viện đặc biệt quan tâm. Đối với những bệnh nhi điều trị dài ngày hoặc mắc bệnh nặng, các hoạt động vui chơi, giao lưu và sự quan tâm từ cộng đồng có ý nghĩa rất lớn. Điều đó giúp các em giảm căng thẳng, tạo tâm lý tích cực và góp phần nâng cao hiệu quả điều trị.
Điểm nhấn trong chuỗi hoạt động năm nay là chương trình có các tiết mục nghệ thuật, xiếc, ảo thuật cùng khoảng 400 phần quà dành cho trẻ em tham dự. Bên cạnh đó, hội chợ miễn phí gồm 24 gian hàng với hơn 12 nhóm quà tặng như sách truyện, đồ chơi, gấu bông, ba lô, sữa tươi, sách tô màu... được chuẩn bị cho khoảng 2.300 bệnh nhi.
Từ đầu tháng 5 đến nay, Phòng Công tác xã hội của bệnh viện đã kết nối hơn 190 lượt nhà hảo tâm đến thăm và hỗ trợ người bệnh. Tổng giá trị hỗ trợ gồm viện phí, quà tặng, suất ăn miễn phí và tiền mặt ước tính gần 2 tỷ đồng.
Giữa những hành lang bệnh viện vốn quen với tiếng máy móc và mùi thuốc sát trùng, tiếng cười của trẻ nhỏ trong ngày hội đã mang đến một khoảng trời tuổi thơ hiếm hoi. Với nhiều trẻ, đó không chỉ là một ngày vui, mà còn là nguồn động viên để tiếp tục hành trình chiến đấu với bệnh tật phía trước.
