Ngay sau hội nghị các nhà báo quốc tế tại Seoul bàn về các vấn đề thời sự nóng bỏng, nhà báo Park Jong Hyun, chủ tịch Hội Nhà báo Hàn Quốc, đưa các nhà báo đến thẳng nhà sách Kyobo gần đó.
Kyobo là chuỗi nhà sách lớn nhất xứ kim chi, ví như “nhà sách quốc dân” vì là điểm hẹn của người yêu sách. Họ đến đây đọc sách, ngắm sách, tham dự các sự kiện, gặp gỡ, giao lưu với các tác giả…
Nó gần giống như Đường sách ở TP.HCM nhưng nằm dưới tầng hầm khu thương mại trung tâm thủ đô Seoul. Sách tiếng Hàn và tiếng Anh tràn ngập kệ sách nối dài, phủ kín không gian nhà sách (khoảng 11 triệu tựa sách có sẵn trên các nền tảng online Kyobo).
Cô Hyunlim Kim, phụ trách sách ngoại văn, nói: chúng tôi không đặt nặng chuyện kinh doanh mà tập trung quảng bá, khuyến khích văn hóa đọc, đặc biệt hướng tới giới trẻ khi các bạn ấy ngày càng bị hút vào các thiết bị điện tử.
Nhà sách ưu tiên thiết kế bàn ghế thoải mái cho người đọc tại chỗ, có chỗ triển lãm tranh ảnh, đặc biệt là bức tường treo chân dung các nhà văn đoạt giải Nobel. Mọi người dễ dàng nhận ra ảnh nhà văn Hàn Quốc Han Kang, đoạt giải Nobel văn chương năm 2024, treo trang trọng cùng với các nhà văn danh tiếng thế giới.
Ai chưa kịp trải nghiệm hết nhà sách có thể quét mã QR tìm hiểu thêm câu chuyện nhà sách trên điện thoại. Trên đó có thông điệp “People make books, books make people” (Con người làm ra sách, sách làm nên con người). Thông điệp ấy bằng tiếng Hàn cũng xuất hiện ngay lối vào cổng lớn nhà sách ở Trung tâm thương mại Kyobo.
Không chỉ ở Seoul, khi chúng tôi đến thành phố Suwon (nơi đặt đại bản doanh Tập đoàn Samsung), lại được đắm mình trong thế giới sách ở Trung tâm thương mại Starfield. Thư viện sách chính là điểm nhấn ấn tượng của Starfield khi họ dựng các kệ sách khổng lồ từ tầng 4 lên tầng 7.
Sàn tầng 4 có sân khấu cho diễn giả, khán đài cho khán giả cùng giao lưu về sách và các hoạt động văn hóa, đặc biệt có khá nhiều bàn ghế để khách nghỉ ngơi, thư giãn, đọc sách. Vị trí “kim cương” nhất trung tâm lẽ ra để bán hàng nhưng ở đây ưu tiên cho sách và sách.
Ông Youngsun Won, quản lý Starfield Suwon, mô tả: kệ sách 4 tầng lầu có chiều cao ước tính 22 mét với sức chứa gần 3 triệu đầu sách chính là “trái tim” của trung tâm thương mại này. Vì thế, khách đến trung tâm thương mại không thể bỏ qua “trái tim sách”. Cách làm này đang được nhân ra nhiều trung tâm thương mại Starfield ở các địa phương khác.
Đúng hôm chúng tôi đến, họ bắt đầu cho phép thú cưng (chó, mèo) được tung tăng theo các cô cậu chủ ra vào. Lý do: các bạn trẻ bây giờ khó rời khỏi thú cưng nên Starfield Suwon muốn thu hút thêm giới trẻ đành phải chiều lòng khách bằng cách chào đón cả thú cưng, chứ không thể cấm như trước đây.
Người Hàn ngày càng đầu tư cho văn hóa không thua kém gì đầu tư cho kinh tế. Họ tự hào về điều đó vì nó góp phần nâng tầm hình ảnh Hàn Quốc trên toàn cầu. Họ định vị Hàn Quốc như một quốc gia phát triển hài hòa, chứ không hoàn toàn tập trung cho kinh tế.
Ngoài Bảo tàng Hangeul (về chữ Hàn) ở Seoul, gần đây họ đầu tư thêm một bảo tàng quốc gia hiện đại, hoành tráng về hệ thống các loại chữ viết tại thành phố Incheon.
Họ muốn người Hàn không chỉ biết những gì thuộc về họ mà còn phải biết những gì đáng biết về các nền văn minh nhân loại.
Theo các thuyết minh tại đây, hệ thống chữ viết của các dân tộc trên thế giới là một trong những phát minh vĩ đại giúp chúng ta có thể kết nối quá khứ với hiện tại và tương lai. Hàn Quốc thể hiện mình cũng nằm trong chuỗi kết nối theo mạch phát triển đó.
Chính vì vậy, bảo tàng được thiết kế như một cuộn giấy mở ra cho khách tham quan trở về với lịch sử chữ viết đầu tiên của con người, sau đó sang tiếp các trang định hình chữ viết khác nhau trên thế giới.
Khách Việt đến nay sẽ cảm thấy gần gũi và thú vị vì có tiếng Việt trong các bảng thuyết minh cùng với các thứ tiếng phổ biến (Anh, Pháp, Trung, Nhật, Hàn…). Đặc biệt, bản truyện Kiều bằng chữ nôm của đại thi hào Nguyễn Du cũng góp mặt ở bảo tàng độc đáo này trong khu vực chữ viết vùng Đông Á.
Bảo tàng thu hút giới trẻ bằng cách thiết kế hiện đại, ứng dụng công nghệ mới từ âm thanh đến ánh sáng và cách thức trình bày các hiện vật quý hiếm mà họ sưu tập được. Chỉ tiếc vì thời gian eo hẹp, chúng tôi chưa kịp tìm hiểu xem họ sưu tập các hiện vật quý từ khắp thế giới như thế nào.
Rời bảo tàng trong tiếc nuối, chúng tôi được bù đắp bằng chuyến khám phá công viên Dae Jang Geum gần đó. Thật ra đây là phim trường (của Đài truyền hình MBC hàng đầu Hàn Quốc) rộng khoảng 250ha, trở nên nổi tiếng sau thành công của bộ phim truyền hình dã sử dài tập Dae Jang Geum.
Và phim trường MBC Dramia đã trở thành công viên mang tên bộ phim nổi đình nổi đám một thời ở Hàn Quốc, Việt Nam và nhiều nước khác. Lãnh đạo Đài MBC thú thật rằng họ không ngờ bộ phim cổ trang này thành công đến như vậy.
Phim trường được dựng cách đây 20 năm vẫn tiếp tục thu hút du khách trong và ngoài nước đến trải nghiệm bối cảnh Hàn Quốc xưa. Gian bếp của nàng Dae Jang Geum với nồi thật, chảo thật vẫn khiến các bà các cô bồi hồi chụp các kiểu ảnh như trong phim.
Người Hàn thời phong kiến trọng nam khinh nữ mà vẫn tôn vinh cô gái mồ côi Dae Jang Geum lên hàng nữ ngự y trong triều đình. Người Hàn ngày nay tự hào tôn vinh nữ diễn viên Lee Young Ae (nhập vai Dae Jang Geum) lên hàng biểu tượng sắc đẹp Hàn Quốc. Công viên mang tên nàng có cả khu cắm trại cho du khách, đặc biệt giới trẻ muốn trải nghiệm phim trường lâu lâu hơn. Một bộ phim thành công đã tạo ra những thành công tiếp theo kéo dài tới nay quả thật đáng nể.
Rõ ràng sự thành công của phim trường, nhà sách, bảo tàng chữ viết… về sức hút đối với công chúng không hề dễ dàng nếu không được thực hiện như những dự án kỳ công, tâm huyết tương xứng với giá trị kinh tế lẫn giá trị văn hóa của nó.
Ngành công nghiệp văn hóa Hàn Quốc bây giờ không hề thua kém các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, cơ khí, điện tử… đã đưa xứ sở Kim Chi lên hàng các nước phát triển chỉ sau vài chục năm, kể từ thế chiến thứ hai.
Steve Roth, 85 tuổi, CEO của Vornado Realty Trust, công ty đầu tư bất động sản lớn nhất New York, ngày 5/5 bày tỏ ủng hộ đối với tỷ phú Ken Griffin, CEO của công ty dịch vụ tài chính Citadel.
Ông Griffin là mục tiêu trong thông báo ngày 15/4 của Thị trưởng New York Zohran Mamdani về chính sách thuế "căn hộ phụ" đầu tiên được ban hành tại bang, áp dụng cho các căn nhà thứ hai trị giá trên 5 triệu USD. Ông Mamdani quay một video để công bố chính sách này trước tòa nhà có căn hộ áp mái của Griffin, nơi được mua với giá 238 triệu USD. Mamdani nói rằng chính sách mới nhằm vào những tỷ phú "cất giữ tài sản bằng bất động sản tại New York nhưng không thật sự sống ở đây".
"Tất cả chúng tôi đều sốc khi vị thị trưởng trẻ tuổi thực hiện chiêu trò này trước cửa nhà Ken và biến ông ấy thành mục tiêu chế nhạo", Roth nói. "Đây là hành động vừa thiếu trách nhiệm vừa nguy hiểm".
Griffin đã chỉ trích việc Thị trưởng Mamdani đứng trước nhà ông quay video là "đáng sợ và kỳ quặc". "Mamdani đã nói thẳng rằng New York không chào đón người thành công", tỷ phú nói trong một hội nghị ở Los Angeles hôm 5/5.
Ông Roth cho biết công ty Vornado luôn tuân thủ pháp luật và nộp đủ thuế. Số thuế bất động sản công ty nộp lên tới 560 triệu USD trong năm nay và ông "rất tự hào về những thành tựu trọn đời của chúng tôi".
"Tôi phải nói rằng tôi coi khẩu hiệu 'đánh thuế người giàu' - thường được các chính trị gia ở đây và trên cả nước thốt ra với sự giận dữ và khinh bỉ - cũng đáng căm phẫn như những lời miệt thị chủng tộc ghê tởm, hay thậm chí là khẩu hiệu 'từ dòng sông ra đến biển cả'", ông nói, đề cập đến khẩu hiệu ủng hộ Palestine gây nhiều tranh cãi.
"Nhưng những người giàu mà các chính trị gia đang nhắm tới đều khởi nghiệp từ bàn tay trắng, họ là hình mẫu của giấc mơ Mỹ", ông tiếp tục. "Họ là những người tạo ra nhiều việc làm nhất và là những nhà từ thiện lớn nhất. Chính nhóm 1% này đóng góp tới 50% thuế thu nhập của New York. Họ đứng trên đỉnh kim tự tháp kinh tế vĩ đại của Mỹ đều có lý do cả. Họ nên được ca ngợi và cảm ơn".
Joe Calvello, thư ký báo chí của Thị trưởng Mamdani, sau đó cho biết Thị trưởng luôn mong muốn mọi người dân thành phố thành công, bao gồm "các chủ doanh nghiệp và doanh nhân, những người tạo ra công ăn việc làm lương cao và biến thành phố này thành động cơ kinh tế của nước Mỹ", trong đó ông Griffin là "nhà tuyển dụng lớn và là nhân vật quyền lực trong nền kinh tế của chúng ta".
"Tuy nhiên, điều đó không phủ nhận thực tế rằng hệ thống thuế của chúng ta đang có vấn đề nghiêm trọng. Nó quá ưu ái người siêu giàu trong khi đẩy người lao động vào tình thế khó khăn", ông nói. "Tình trạng này là bất công và không thể duy trì. Nếu muốn thành phố này trở thành nơi mà người lao động có thể chi trả được, chúng ta cần một cuộc cải cách thuế thực chất, yêu cầu những người giàu nhất New York phải đóng góp phần xứng đáng của họ".
Ông Roth, người ủng hộ ông Donald Trump từ năm 2016 và từng quyên góp 150.000 USD cho chiến dịch của cựu Thống đốc New York Andrew Cuomo, thậm chí còn gợi ý ông Griffin nên dẫn dắt một chiến dịch nhằm hậu thuẫn cho những ứng viên có tư tưởng phù hợp tham gia chính trường.
Tuy nhiên, ông vẫn nhận xét Thị trưởng Mamdani là người "trẻ, thông minh và tràn đầy năng lượng".
"Chỉ cần điều chỉnh một chút chỗ này, một chút chỗ kia, sự lãnh đạo của cậu ấy có thể giúp thành phố tuyệt vời này trở nên tuyệt vời hơn nữa", ông nói. "Cậu ấy sẽ hiểu ra rằng phát triển cơ sở thuế (mở rộng quy mô kinh tế, thu hút thêm nguồn đầu tư) mới là chiến thắng, còn tăng thuế là thất bại và nhóm 1% làm việc chăm chỉ là đồng minh chứ không phải kẻ thù".
Cơ quan hàng không Pakistan hôm nay thông báo máy bay chở hàng Boeing 737 của hãng hàng không K2 Airways mất tích đêm 7/7, sau khi thông báo về sự cố hệ thống dẫn đường trên hành trình từ Sharjah, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đến thành phố Karachi. Trên phi cơ khi đó có 5 người.
Giới chức Pakistan nói rằng tổ bay đã thông báo về sự cố với hệ thống dẫn đường vào khoảng 21h18. Trung tâm kiểm soát không lưu Karachi cố hướng dẫn máy bay, nhưng radar cho thấy máy bay hạ độ cao chỉ sau đó 3 phút và mất liên lạc.
Dữ liệu trên trang theo dõi hàng không dân sự FlightRadar24 cho thấy máy bay gặp nạn là chiếc Boeing 737-400BDSF có mã đăng ký AP-BOI, được xuất xưởng cách đây 27 năm.
Máy bay duy trì độ cao ổn định trong suốt hành trình, đột ngột giảm độ cao lúc 21h18 và nhanh chóng trở lại độ cao cũ. Chiếc Boeing 737 sau đó bắt đầu giảm tốc độ và liên tục mất độ cao. Vào thời điểm mất tín hiệu, phi cơ ở độ cao 335 m so với mặt nước biển và tốc độ thẳng đứng khoảng -113 m/s, cách Karachi 287 km về phía tây.
Cơ quan Quản lý Sân bay Pakistan cho biết giới chức đã triển khai chiến dịch tìm kiếm cứu nạn với sự phối hợp từ nhiều cơ quan chức năng.
K2 Airways và Boeing chưa lên tiếng về sự việc.
Máy bay AP-BOI nguyên bản là phi cơ chở khách, được bàn giao cho hãng hàng không quốc gia Nga Aeroflot hồi năm 1999 và hoán cải thành máy bay chở hàng năm 2012. Trước khi xảy ra sự việc, đây là máy bay duy nhất của K2 Airways và được hãng khai thác từ năm 2024.
Tuần này, Kuwait vừa mới mở cửa trở lại sân bay quốc tế bị hư hại do xung đột Iran thì một chiếc máy bay không người lái (UAV) lao trúng nhà ga số 1 vào rạng sáng 3/6. Bộ Quốc phòng Kuwait cho biết nước này bị tấn công bằng 30 tên lửa đạn đạo và UAV từ Iran trong cuộc tập kích này.
Đòn tấn công diễn ra sau khi quân đội Mỹ phóng tên lửa vào một con tàu mà họ cho rằng đang hướng đến cảng Iran. Mỹ đã áp lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran kể từ ngày 13/4, động thái nhằm đáp trả việc Iran siết chặt eo biển chiến lược Hormuz.
Iran cho rằng Kuwait phải "chịu trách nhiệm trực tiếp" vì cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ, căn cứ để phát động cuộc tấn công. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã thực hiện các cuộc tấn công bằng tên lửa chính xác và tập trung vào các căn cứ quân sự của Mỹ ở Kuwait ngày 3/6, để trả đũa các cuộc không kích mới nhất của Mỹ vào Iran.
Video do cơ quan hàng không dân dụng Kuwait công bố ngày 4/6 cho thấy vật thể trông giống như UAV Shahed của Iran lao vào mái nhà ga Sân bay Quốc tế Kuwait và bùng nổ thành quả cầu lửa.
Hình ảnh bên trong tòa nhà cho thấy kính bay tung tóe và những cột khói bốc lên tại sảnh hành khách rộng lớn, khiến mọi người tháo chạy tìm chỗ ẩn nấp. Một lỗ hổng lớn xuất hiện trên mái nhà ga, các mảnh vỡ vương vãi trên sàn và các kết cấu chịu lực bị lộ ra ngoài. Một người thiệt mạng và 63 người khác bị thương trong đòn tấn công.
Đây là lần thứ ba Kuwait, vương quốc dầu mỏ giàu có ở vùng Vịnh, bị tấn công trong khoảng một tuần qua, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn đang được duy trì giữa Mỹ và Iran kể từ đầu tháng 4.
Chiến thuật tấn công này giống những gì Iran từng thực hiện trong giai đoạn đầu chiến sự, khi họ phóng tên lửa, UAV vào các sân bay và cơ sở hạ tầng kinh tế tương đối dễ bị tổn thương của các nước trong khu vực nhằm gây áp lực buộc Mỹ và Israel phải chấm dứt chiến dịch.
Stephen Kalin, nhà bình luận của WSJ, nhận định cuộc tấn công cho thấy Iran sẵn sàng leo thang để chống lại lệnh phong tỏa mà Mỹ áp đặt với các cảng biển quan trọng của nước này. Tuy nhiên, việc chọn Kuwait làm mục tiêu cũng cho thấy Iran đã tránh các nước láng giềng quyền lực hơn từng tiến hành không kích đáp trả cuộc tấn công của Tehran.
Truyền thông Mỹ dẫn lời các quan chức phương Tây và Iran cho biết không quân Arab Saudi, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hồi cuối tháng 3, đầu tháng 4 đã nhiều lần bí mật tập kích Iran nhằm "trả đũa những cuộc tấn công trước đó". Hai quốc gia sau đó đã cảnh báo Iran về khả năng tiếp tục trả đũa, điều có thể đã khiến Tehran chùn bước.
"Iran coi Kuwait là quốc gia vùng Vịnh dễ đối phó và dễ bị tổn thương hơn so với các nước khác trong khu vực như Arab Saudi hay UAE", Umer Karim, chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu và Khảo cứu Hồi giáo Vua Faisal, nhận định.
Tổng thống Donald Trump giờ sẽ phải cân nhắc nguy cơ dẫn đến những hậu quả lớn hơn với các đồng minh ở vùng Vịnh nếu Mỹ tiếp tục ngăn cản các tàu đi và đến từ Iran, theo Kalin.
Amine Ayoub, nhà bình luận của Ynet Global, nhận xét việc UAV Iran lao vào sân bay Kuwait đã cho thấy Tehran không đơn thuần là "trừng phạt" quốc gia vùng Vịnh vì đã cho lực lượng Mỹ đồn trú.
"Họ đang chứng minh một cách rõ ràng rằng mọi cuộc tấn công của Mỹ vào lãnh thổ Iran đều sẽ lập tức vấp phải đòn đáp trả vào cơ sở hạ tầng dân sự gần nhất mà Tehran có thể tiếp cận", Ayoub cho hay.
Trong nhiều năm, các nhà phân tích phương Tây mô tả cách tiếp cận của Iran là gia tăng áp lực từng bước, củng cố sức mạnh mà không làm bùng phát xung đột toàn diện, tránh đối đầu với các quốc gia vùng Vịnh. Họ mô tả đây là "sự kiên nhẫn chiến lược" của Tehran.
Chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng và hệ quả của nó đã cho thấy sự kiên nhẫn chiến lược chỉ khả thi chừng nào quân đội Iran còn có thể chịu đựng tổn thất và mạng lưới lực lượng dân quân ủy nhiệm trong khu vực vẫn hoạt động hiệu quả.
Khi các nhóm dân quân do Iran hậu thuẫn suy yếu và kho vũ khí bị các đòn không kích của Mỹ phá hủy phần lớn, Tehran buộc phải lựa chọn phản ứng trực diện hơn.
"Năng lực tên lửa của Iran đã suy yếu nhưng vẫn rất nguy hiểm, và họ sẵn sàng triển khai chúng nhằm vào mục tiêu chiến lược trong khu vực bất cứ khi nào Iran phải chịu áp lực trực tiếp lên lãnh thổ của họ", nhà bình luận Ayoub cho hay.
Thông điệp mà Tehran đang truyền tải là các cuộc tấn công chiến thuật nhằm vào lãnh thổ Iran sẽ tạo ra sự hỗn loạn quy mô lớn tại các trung tâm dân sự của vùng Vịnh.
"Thông điệp này không chỉ được gửi tới Kuwait, mà còn là mọi quốc gia đang cân nhắc xem có nên ủng hộ, tạo điều kiện hoặc thực thi thêm áp lực quân sự đối với Iran hay không, đặc biệt nhất là Mỹ và Israel", chuyên gia này nhận định.
Cuộc tấn công mới của Iran vào Kuwait cũng đặt ra những câu hỏi mới về cam kết an ninh của Washington đối với các đồng minh vùng Vịnh. Mối lo ngại của họ đã gia tăng vào tháng trước, khi ông Trump gần như không đả động gì đến những cuộc tấn công của Iran vào hoạt động vận tải hàng hải và một cảng dầu chiến lược của UAE.
Bader Al-Saif, chuyên gia về các vấn đề vịnh Ba Tư và Arab tại Đại học Kuwait, cho hay bên cạnh nỗi bất bình đối với Iran, tâm trạng của Kuwait và phần còn lại của vùng Vịnh đối với Mỹ là sự thất vọng.
"Chúng tôi đã trở thành những con cừu hiến tế", Al-Saif nói.
Chuyên gia này thêm rằng việc Mỹ và Iran chưa thể đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột là tín hiệu không mấy tích cực đối với quan hệ giữa Washington và các đồng minh vùng Vịnh.
"Chúng ta đang chứng kiến nước Mỹ thay đổi, và kéo theo đó là một Kuwait cũng đang thay đổi. Mối quan hệ theo cách thức cũ sẽ không thể tiếp tục duy trì được nữa", Al-Saif nói.
