Ngay sau hội nghị các nhà báo quốc tế tại Seoul bàn về các vấn đề thời sự nóng bỏng, nhà báo Park Jong Hyun, chủ tịch Hội Nhà báo Hàn Quốc, đưa các nhà báo đến thẳng nhà sách Kyobo gần đó.
Kyobo là chuỗi nhà sách lớn nhất xứ kim chi, ví như “nhà sách quốc dân” vì là điểm hẹn của người yêu sách. Họ đến đây đọc sách, ngắm sách, tham dự các sự kiện, gặp gỡ, giao lưu với các tác giả…
Nó gần giống như Đường sách ở TP.HCM nhưng nằm dưới tầng hầm khu thương mại trung tâm thủ đô Seoul. Sách tiếng Hàn và tiếng Anh tràn ngập kệ sách nối dài, phủ kín không gian nhà sách (khoảng 11 triệu tựa sách có sẵn trên các nền tảng online Kyobo).
Cô Hyunlim Kim, phụ trách sách ngoại văn, nói: chúng tôi không đặt nặng chuyện kinh doanh mà tập trung quảng bá, khuyến khích văn hóa đọc, đặc biệt hướng tới giới trẻ khi các bạn ấy ngày càng bị hút vào các thiết bị điện tử.
Nhà sách ưu tiên thiết kế bàn ghế thoải mái cho người đọc tại chỗ, có chỗ triển lãm tranh ảnh, đặc biệt là bức tường treo chân dung các nhà văn đoạt giải Nobel. Mọi người dễ dàng nhận ra ảnh nhà văn Hàn Quốc Han Kang, đoạt giải Nobel văn chương năm 2024, treo trang trọng cùng với các nhà văn danh tiếng thế giới.
Ai chưa kịp trải nghiệm hết nhà sách có thể quét mã QR tìm hiểu thêm câu chuyện nhà sách trên điện thoại. Trên đó có thông điệp “People make books, books make people” (Con người làm ra sách, sách làm nên con người). Thông điệp ấy bằng tiếng Hàn cũng xuất hiện ngay lối vào cổng lớn nhà sách ở Trung tâm thương mại Kyobo.
Không chỉ ở Seoul, khi chúng tôi đến thành phố Suwon (nơi đặt đại bản doanh Tập đoàn Samsung), lại được đắm mình trong thế giới sách ở Trung tâm thương mại Starfield. Thư viện sách chính là điểm nhấn ấn tượng của Starfield khi họ dựng các kệ sách khổng lồ từ tầng 4 lên tầng 7.
Sàn tầng 4 có sân khấu cho diễn giả, khán đài cho khán giả cùng giao lưu về sách và các hoạt động văn hóa, đặc biệt có khá nhiều bàn ghế để khách nghỉ ngơi, thư giãn, đọc sách. Vị trí “kim cương” nhất trung tâm lẽ ra để bán hàng nhưng ở đây ưu tiên cho sách và sách.
Ông Youngsun Won, quản lý Starfield Suwon, mô tả: kệ sách 4 tầng lầu có chiều cao ước tính 22 mét với sức chứa gần 3 triệu đầu sách chính là “trái tim” của trung tâm thương mại này. Vì thế, khách đến trung tâm thương mại không thể bỏ qua “trái tim sách”. Cách làm này đang được nhân ra nhiều trung tâm thương mại Starfield ở các địa phương khác.
Đúng hôm chúng tôi đến, họ bắt đầu cho phép thú cưng (chó, mèo) được tung tăng theo các cô cậu chủ ra vào. Lý do: các bạn trẻ bây giờ khó rời khỏi thú cưng nên Starfield Suwon muốn thu hút thêm giới trẻ đành phải chiều lòng khách bằng cách chào đón cả thú cưng, chứ không thể cấm như trước đây.
Người Hàn ngày càng đầu tư cho văn hóa không thua kém gì đầu tư cho kinh tế. Họ tự hào về điều đó vì nó góp phần nâng tầm hình ảnh Hàn Quốc trên toàn cầu. Họ định vị Hàn Quốc như một quốc gia phát triển hài hòa, chứ không hoàn toàn tập trung cho kinh tế.
Ngoài Bảo tàng Hangeul (về chữ Hàn) ở Seoul, gần đây họ đầu tư thêm một bảo tàng quốc gia hiện đại, hoành tráng về hệ thống các loại chữ viết tại thành phố Incheon.
Họ muốn người Hàn không chỉ biết những gì thuộc về họ mà còn phải biết những gì đáng biết về các nền văn minh nhân loại.
Theo các thuyết minh tại đây, hệ thống chữ viết của các dân tộc trên thế giới là một trong những phát minh vĩ đại giúp chúng ta có thể kết nối quá khứ với hiện tại và tương lai. Hàn Quốc thể hiện mình cũng nằm trong chuỗi kết nối theo mạch phát triển đó.
Chính vì vậy, bảo tàng được thiết kế như một cuộn giấy mở ra cho khách tham quan trở về với lịch sử chữ viết đầu tiên của con người, sau đó sang tiếp các trang định hình chữ viết khác nhau trên thế giới.
Khách Việt đến nay sẽ cảm thấy gần gũi và thú vị vì có tiếng Việt trong các bảng thuyết minh cùng với các thứ tiếng phổ biến (Anh, Pháp, Trung, Nhật, Hàn…). Đặc biệt, bản truyện Kiều bằng chữ nôm của đại thi hào Nguyễn Du cũng góp mặt ở bảo tàng độc đáo này trong khu vực chữ viết vùng Đông Á.
Bảo tàng thu hút giới trẻ bằng cách thiết kế hiện đại, ứng dụng công nghệ mới từ âm thanh đến ánh sáng và cách thức trình bày các hiện vật quý hiếm mà họ sưu tập được. Chỉ tiếc vì thời gian eo hẹp, chúng tôi chưa kịp tìm hiểu xem họ sưu tập các hiện vật quý từ khắp thế giới như thế nào.
Rời bảo tàng trong tiếc nuối, chúng tôi được bù đắp bằng chuyến khám phá công viên Dae Jang Geum gần đó. Thật ra đây là phim trường (của Đài truyền hình MBC hàng đầu Hàn Quốc) rộng khoảng 250ha, trở nên nổi tiếng sau thành công của bộ phim truyền hình dã sử dài tập Dae Jang Geum.
Và phim trường MBC Dramia đã trở thành công viên mang tên bộ phim nổi đình nổi đám một thời ở Hàn Quốc, Việt Nam và nhiều nước khác. Lãnh đạo Đài MBC thú thật rằng họ không ngờ bộ phim cổ trang này thành công đến như vậy.
Phim trường được dựng cách đây 20 năm vẫn tiếp tục thu hút du khách trong và ngoài nước đến trải nghiệm bối cảnh Hàn Quốc xưa. Gian bếp của nàng Dae Jang Geum với nồi thật, chảo thật vẫn khiến các bà các cô bồi hồi chụp các kiểu ảnh như trong phim.
Người Hàn thời phong kiến trọng nam khinh nữ mà vẫn tôn vinh cô gái mồ côi Dae Jang Geum lên hàng nữ ngự y trong triều đình. Người Hàn ngày nay tự hào tôn vinh nữ diễn viên Lee Young Ae (nhập vai Dae Jang Geum) lên hàng biểu tượng sắc đẹp Hàn Quốc. Công viên mang tên nàng có cả khu cắm trại cho du khách, đặc biệt giới trẻ muốn trải nghiệm phim trường lâu lâu hơn. Một bộ phim thành công đã tạo ra những thành công tiếp theo kéo dài tới nay quả thật đáng nể.
Rõ ràng sự thành công của phim trường, nhà sách, bảo tàng chữ viết… về sức hút đối với công chúng không hề dễ dàng nếu không được thực hiện như những dự án kỳ công, tâm huyết tương xứng với giá trị kinh tế lẫn giá trị văn hóa của nó.
Ngành công nghiệp văn hóa Hàn Quốc bây giờ không hề thua kém các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, cơ khí, điện tử… đã đưa xứ sở Kim Chi lên hàng các nước phát triển chỉ sau vài chục năm, kể từ thế chiến thứ hai.
Theo báo Khmer Times, ngày 13-4, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Trương Hiểu Cương tuyên bố việc nước này viện trợ tàu chiến cho Campuchia hoàn toàn không nhắm vào bất kỳ bên thứ ba nào, đồng thời không liên quan đến diễn biến an ninh khu vực hiện nay.
Tuyên bố trên được đưa ra sau khi Campuchia vừa chính thức tiếp nhận tàu hộ vệ Type 056C hiện đại từ Trung Quốc hồi tuần trước. Đây là loại tàu đa năng hạng nhẹ, được xem là sự nâng cấp quan trọng về năng lực phòng thủ trên biển của Campuchia.
Con tàu được Trung Quốc viện trợ không hoàn lại, là chiếc đầu tiên trong tổng số hai tàu chiến sẽ được bàn giao. Chiếc thứ hai dự kiến cập cảng Campuchia vào cuối năm 2026.
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Campuchia vừa khởi công dự án mở rộng Quân cảng Ream tại tỉnh Preah Sihanouk.
Cơ sở này được nâng cấp với sự hỗ trợ kỹ thuật từ Trung Quốc. Trong gói hỗ trợ này còn có việc thành lập Trung tâm Hỗ trợ và huấn luyện chung Campuchia - Trung Quốc.
Tuyên bố của ông Trương được đưa ra trong buổi họp báo thường kỳ của Bộ Quốc phòng Trung Quốc, nhằm phản hồi thông tin cho rằng một số quốc gia, trong đó có Thái Lan, đang theo dõi sát sao các hoạt động an ninh hàng hải trong khu vực.
Ông Trương nhấn mạnh: "Đây là một phần trong chương trình hợp tác hiện hữu giữa quân đội hai nước".
Ông Trương cũng cho biết trung tâm mới sẽ đóng vai trò hậu cần cho các hoạt động chung như chống khủng bố, cứu trợ thảm họa và viện trợ nhân đạo. Theo ông, điều này sẽ giúp hai nước hoàn thành nghĩa vụ quốc tế và đóng góp tích cực vào an ninh chung toàn cầu.
Về phía Campuchia, Phó đô đốc Sam Sokha, Phó tư lệnh Hải quân Hoàng gia Campuchia, khẳng định việc tiếp nhận tàu chiến mới sẽ tiếp tục củng cố đáng kể năng lực tác chiến của lực lượng hải quân nước này.
Chuyến thăm lần này đánh dấu Singapore là quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á mà ông đến thăm cấp nhà nước trên cương vị người đứng đầu Đảng, Nhà nước.
Với những người quan sát kỹ quan hệ Việt Nam và Singapore, điểm đáng chú ý nhất lần này, về mặt chính trị, là sự nâng tầm hợp tác chiến lược thông qua thiết lập cơ chế Đối thoại chiến lược giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Hành động nhân dân Singapore.
Trước đây Việt Nam và Singapore chỉ mới có cơ chế gặp thường niên giữa hai Thủ tướng được thiết lập năm 2023 và diễn ra lần đầu tiên năm 2024.
Đại sứ Singapore tại Việt Nam Rajpal Singh cho biết sự gắn kết tốt đẹp ở cấp lãnh đạo đã tạo nên nền tảng cho quan hệ song phương, thể hiện tầm quan trọng mà cả hai bên dành cho mối quan hệ này.
"Điều đó cũng cho thấy đà phát triển mạnh mẽ kể từ khi hai nước nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện vào năm ngoái", Đại sứ Rajpal Singh khẳng định trong cuộc phỏng vấn với báo chí Việt Nam.
Việc thiết lập cơ chế đối thoại giữa hai Đảng cầm quyền, do vậy có thể xem là một bước tiến lớn, cho thấy mức độ tin cậy chính trị mức cao hơn giữa hai bên, là nền tảng để các hợp tác thực chất trên những lĩnh vực khác được triển khai mạnh mẽ và hiệu quả hơn. Đây cũng là dấu hiệu cho thấy cả hai bên đều không muốn quan hệ song phương dừng ở biểu tượng.
Nếu nhìn ở mặt kinh tế, kết quả chuyến thăm cho thấy quan hệ Việt Nam - Singapore đang dần được kéo ra khỏi lối mòn "thương mại tăng, đầu tư lớn".
"Theo đánh giá của nước ngoài, nếu Việt Nam - Singapore gắn kết chiến lược cao về mặt kinh tế, việc Việt Nam tiến rất nhanh từ nước đang phát triển thành nước phát triển trong vòng 20 năm tới là điều chắc chắn", giáo sư Vũ Minh Khương (Trường Chính sách công Lý Quang Diệu, Đại học Quốc gia Singapore) nói với Tuổi Trẻ.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong đã cùng chứng kiến việc trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho năm Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) mới tại Huế, Nghệ An, Hải Phòng, Ninh Bình và TP.HCM.
Các dự án này nâng tổng số khu VSIP tại Việt Nam lên 26, gần đạt mục tiêu 30 khu mà lãnh đạo hai bên đã đề ra nhân kỷ niệm 30 năm VSIP đầu tiên được triển khai.
Trong nhiều năm VSIP là biểu tượng thành công của hợp tác song phương với sự hiện diện trên khắp mảnh đất chữ S. Nói như Đại sứ Rajpal Singh thì "nếu muốn đi khắp Việt Nam, chỉ cần đến các khu VSIP là đủ".
Việc trong chuyến thăm lần này hai bên cùng nhất trí thúc đẩy các khu VSIP thế hệ mới gắn với công nghệ cao, xanh hơn, thông minh hơn và gắn với chuyển giao công nghệ là một tín hiệu đáng giá.
Điều đó có nghĩa là Việt Nam không chỉ muốn tiếp tục hút vốn từ Singapore mà muốn đi xa hơn: kéo dòng vốn ấy vào những mắt xích có giá trị gia tăng cao hơn, tạo hiệu ứng lan tỏa về quản trị, công nghệ và năng lực sản xuất. Đây là chỗ phân biệt giữa tăng trưởng nhờ quy mô và phát triển nhờ chất lượng.
"Cách chúng ta tiếp cận hợp tác với Singapore lần này không chỉ là vấn đề có đất, có nguồn lực nữa mà thực sự chúng ta đang ở một thực lực cao hơn, tức là có thể khai thác sức mạnh của công nghệ, của đổi mới sáng tạo để sức mạnh cộng hưởng của hai nước có thể tạo ra những bước chuyển biến rất quan trọng", giáo sư Vũ Minh Khương khẳng định.
Việc Diễn đàn Kết nối công nghệ Việt Nam và Singapore được tổ chức ngày 29-5 hay việc hai bên thúc đẩy các sáng kiến kết nối hệ sinh thái công nghệ Việt Nam - Singapore, sự hỗ trợ vận hành trung tâm dữ liệu quốc gia, trung tâm tính toán hiệu năng cao và trí tuệ nhân tạo… cũng cho thấy tư duy hợp tác đã dịch chuyển từ "mua công nghệ" sang "cùng xây năng lực công nghệ".
Chuyến thăm Nhà máy mẫu cho công nghệ sản xuất tiên tiến (A*Star Model Factory) - nơi giúp các doanh nghiệp Singapore vượt qua rào cản rủi ro đầu tư, cho phép họ "thử nghiệm trước khi áp dụng" các công nghệ tiên tiến - cũng là một minh chứng cho sự thay đổi này.
Tại nhà máy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ấn tượng với cách Singapore tạo môi trường để doanh nghiệp trực tiếp thử nghiệm công nghệ trước khi đầu tư lớn. Ông khẳng định đây là tư duy kiến tạo rất thực tiễn: Nhà nước chia sẻ rủi ro ban đầu, doanh nghiệp mạnh dạn đổi mới, nhà khoa học gắn với nhu cầu sản xuất và năng suất của nền kinh tế.
Theo ông, đây cũng là hướng tư duy mà Việt Nam đang thúc đẩy trong chính sách khoa học công nghệ: nếu chỉ chọn sự an toàn thì sẽ không có đột phá, do đó Việt Nam đang hoàn thiện cơ chế chấp nhận rủi ro hợp lý trong nghiên cứu, khuyến khích thử nghiệm công nghệ mới.
Nói cách khác điều này cho thấy Việt Nam không còn chỉ quan tâm đến công nghệ như một sản phẩm nhập khẩu mà nhìn công nghệ như một hệ sinh thái cần được thiết kế bằng thể chế, vốn mồi, cơ chế chấp nhận rủi ro và đào tạo nhân lực. Đây là khác biệt căn bản giữa một nền kinh tế gia công với một nền kinh tế muốn bước lên nấc thang sáng tạo.
