Từ trên cao nhìn xuống, rong mơ trải rộng như những cánh đồng vàng óng ánh, đu đưa uyển chuyển theo từng con sóng, tạo nên khung cảnh hiếm gặp ở làng chài Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai; trước đây thuộc thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định). Chính vẻ đẹp này đã giúp Nhơn Hải trở thành điểm đến hấp dẫn mỗi mùa hè.
Chị Huỳnh Ngân (30 tuổi, ở TP.HCM) biết đến Hòn Khô (thuộc vùng biển Nhơn Hải) qua các video trên mạng xã hội. Sau khi trực tiếp trải nghiệm, chị bất ngờ bởi cảnh sắc ngoài đời còn đẹp hơn những hình ảnh từng xem.
Ít ai biết, để có được những cánh đồng rong khổng lồ như hiện nay là cả một quá trình thay đổi nhận thức của người dân với tài nguyên biển.
Trước đây, rong mơ từng bị người dân khai thác làm thực phẩm, thức ăn chăn nuôi hoặc phơi khô bán với giá thấp. Việc khai thác tràn lan không chỉ làm suy giảm nguồn rong mà còn ảnh hưởng đến các rạn san hô và hệ sinh thái ven biển.
Nhận thấy giá trị lâu dài của nguồn tài nguyên này, chính quyền địa phương cùng cộng đồng cư dân thống nhất không khai thác rong mơ tự nhiên nhằm phục hồi hệ sinh thái.
Ông Huỳnh Quang Khánh (50 tuổi, ở Nhơn Hải), người gắn bó nhiều năm với nghề biển, cho biết trước kia mỗi mùa khai thác rong mơ, người dân có thể kiếm từ 10 – 20 triệu đồng. Tuy nhiên, nguồn lợi đó chỉ mang tính ngắn hạn.
Theo ông Khánh, khi rong mơ được bảo vệ, các bãi rong phát triển tự nhiên, trở thành nơi cư trú và sinh sản của nhiều loài cá, tôm, mực. Nguồn lợi thủy sản dần phục hồi, trong khi cảnh quan biển lại trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc.
“Từ khi không còn bị khai thác, rong mơ phát triển dày đặc, tạo môi trường cho nhiều loài thủy sản sinh sống và phát triển. Cảnh quan biển cũng đẹp hơn, thu hút đông đảo du khách. Người dân chuyển sang làm dịch vụ du lịch nên có thu nhập ổn định, bền vững hơn trước”, ông Khánh chia sẻ.
Hiện nhiều lao động địa phương tham gia đưa đón khách, hướng dẫn lặn ngắm san hô, vận hành bè nổi và các dịch vụ du lịch khác, với thu nhập khoảng 10 – 12 triệu đồng mỗi tháng vào mùa cao điểm.
Một trong những điểm nhấn tạo nên sức hút của mùa rong mơ Nhơn Hải là dịch vụ quay phim, chụp ảnh bằng máy bay không người lái (flycamm).
Anh Huỳnh Văn Thông (37 tuổi), thành viên Hợp tác xã Du lịch Nhơn Hải, nhận xét, vẻ đẹp của rong mơ được cảm nhận trọn vẹn nhất khi quan sát từ trên cao. Vì vậy, flycam trở thành phương tiện giúp du khách lưu giữ những khoảnh khắc độc đáo.
Hiện các tour tham quan Hòn Khô có giá khoảng 350.000 đồng mỗi khách, bao gồm di chuyển bằng ca nô, trải nghiệm bè nổi, lặn ngắm san hô và chụp ảnh, quay video bằng flycam.
Để phục vụ lượng khách lớn vào mùa hè, mỗi điểm chụp đều bố trí hai kỹ thuật viên điều khiển flycam phối hợp với bốn nhân viên cứu hộ dưới nước. Nhân viên vừa đảm bảo an toàn, vừa hướng dẫn du khách tạo dáng để ghi lại những góc quay đẹp nhất.
Sau mỗi chuyến đi, du khách thường nhận được hàng chục bức ảnh và nhiều đoạn video ngắn để lưu giữ hoặc chia sẻ trên mạng xã hội.
Theo anh Thông, công việc tưởng chừng đơn giản nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Gió lớn và môi trường nước mặn khiến thiết bị dễ hư hỏng, từng có nhiều flycam bị mất tín hiệu hoặc rơi xuống biển, gây thiệt hại hàng chục triệu đồng.
Để duy trì hoạt động liên tục, các bộ pin phải được sạc liên tục bằng nguồn điện dự phòng, thậm chí tận dụng điện mặt trời trên các bè nổi.
Bên cạnh đó, toàn bộ thiết bị bay đều phải đăng ký và được cơ quan quân sự cấp phép. Mỗi ngày, lịch trình bay đều được thông báo với chính quyền địa phương nhằm bảo đảm an toàn và tuân thủ quy định.
Những người làm du lịch thừa nhận, chính những bức ảnh flycam đầu tiên do các nhiếp ảnh gia, nhà báo và kỹ thuật viên địa phương thực hiện đã góp phần đưa vẻ đẹp mùa rong mơ Nhơn Hải lan tỏa trên mạng xã hội. Từ một làng chài yên bình, Nhơn Hải dần trở thành điểm hẹn của nhiều du khách mỗi khi “cánh đồng vàng” giữa biển vào mùa.
Tháng 5/2023, hành động của ông chủ một nhà hàng đồ nướng ở thành phố Truy Bác, tỉnh Sơn Đông (Trung Quốc) từng gây xôn xao dư luận nước này.
Thời điểm đó, lượng khách tới quán quá tải khiến người chủ quỳ gối xin lỗi trước mặt những khách phải xếp hàng đợi quá lâu nhưng không được vào ăn, thu hút sự chú ý.
Vụ việc xảy ra tại quán đồ nướng của ông chủ Dương ở thành phố Truy Bác nằm ở phía đông của tỉnh Sơn Đông, nổi tiếng với đặc sản thịt nướng.
3 năm trôi qua, quán đồ nướng ông Dương vẫn còn hoạt động, nhưng không tấp nập quá tải như trước.
Vào một buổi tối tháng 4, ông Dương mặc áo tối màu, bước đi thong thả giữa các bàn ăn, lúc trò chuyện với nhân viên, khi vỗ vai khách quen hỏi thăm. Gương mặt ông hồng hào, lời nói điềm tĩnh khác hẳn vẻ mệt mỏi, đứng đi không vững giữa lúc quán thịt nướng bùng nổ khách hồi tháng 5/2023.
Trái ngược với cảnh đông đúc trước đó, đến nay quán đồ nướng của ông trở về những ngày tháng kinh doanh ổn định. Lượng khách tới Truy Bác ăn đồ nướng vẫn nhộn nhịp nhưng không vỡ trận như trước kia. Các quán nướng ven đường cũng lần lượt mở cửa, trong khi những thương hiệu lớn và quán trải nghiệm mới có lượng khách ổn định buổi tối.
"Lượng khách thời điểm này không thể so với thời kỳ đỉnh cao năm 2023 nhưng vẫn khả quan. Ngày nghỉ lễ 1/5 sắp tới chắc chắn sẽ rất bận rộn", ông Dương dự định.
Nhớ lại thời kỳ đỉnh cao, chủ quán đồ nướng cho biết, mỗi ngày ông nhận từ 500 đến 600 cuộc gọi. Nhiều khách chấp nhận bay hàng nghìn cây số, xếp hàng từ sáng sớm để chờ thưởng thức.
Quán có 170 bàn tiếp đón hơn 20.000 khách mỗi ngày. Con số này gấp 20 lần bình thường. Dịp nghỉ lễ 1/5 năm đó, ông và nhân viên chỉ được ngủ 3 tiếng mỗi ngày.
"Lúc đó tôi có cảm giác không phải làm hàng ăn mà như đội cứu hộ khẩn cấp. Nhà hàng phát số thứ tự cho khách nhưng vẫn không đủ rồi xảy ra tranh cãi. Bởi vậy mới có cảnh tôi quỳ gối xin lỗi khách. Hình ảnh này cũng gây nhiều tranh cãi", ông cười nói.
Hiện lượng khách và doanh thu trở lại mức hợp lý. Việc kinh doanh không quay cuồng như trước khiến ông yên tâm hơn. Ông cho rằng, lượng khách giảm nhưng hầu hết đều là khách quen gắn bó lâu năm. Đây đều là nhóm khách mê đồ nướng ở Truy Bác. Như vậy, ông có thể an tâm tập trung vào chất lượng đồ ăn, thể hiện ẩm thực địa phương đúng nghĩa.
"Chúng tôi hiện xây dựng khu bếp trung tâm. Mỗi ngày quán làm 40.000-50.000 que xiên thịt. Đồ nướng Truy Bác vẫn chưa giảm nhiệt nhưng nay về đúng bản chất của mình", ông nhận xét.
Một người kinh doanh trái cây ở gần đó cho biết, hiện lượng khách vừa phải cũng giúp cuộc sống của người dân địa phương ổn định.
Theo bà Phó Oánh, Chủ tịch Hiệp hội đồ nướng Truy Bác, năm 2023, số lượng quán nướng tăng từ hơn 1.100 lên hơn 2.000. Con số tăng trưởng gần như gấp đôi. Hiện nay, theo đăng ký kinh doanh số lượng còn khoảng hơn 1.500 quán chuyên đồ nướng đang hoạt động. Nếu tính cả các quán chỉ bán theo mùa hè, tổng số khoảng hơn 1.700 quán.
“Sau cơn sốt, bong bóng vỡ, thứ còn lại là bản chất và sự kiên trì của ngành đồ nướng địa phương. Quy mô hiện tại dần cân bằng với dân số, sức tiêu dùng và nhu cầu thực tế. Từ hiện tượng bùng nổ, ngành đồ nướng tại đây trở lại nhịp sống bình thường. Đây cũng là quy luật tất yếu của thị trường", bà Oánh nhận xét.
Hiện ngành đồ nướng địa phương được chính quyền chia thành 4 loại gồm quán truyền thống, quán kết hợp văn hóa, quán sáng tạo trẻ trung và quán nhỏ khu dân cư.
Hiệp hội đồ nướng Truy Bác cũng đã chuẩn hóa ngành, xây dựng thương hiệu và mở rộng ra nhiều thành phố. Du khách tới đây không chỉ thưởng thức ẩm thực, còn tham quan bảo tàng, khu phố cổ. Thời gian lưu trú trung bình của khách từ 3-4 ngày. Đây cũng là mô hình được giới chức đẩy mạnh gồm ẩm thực và du lịch.
Những ngày đầu mùa hè, vùng biển xã Đông Sơn (Quảng Ngãi) trở nên nhộn nhịp khi người dân địa phương bước vào mùa khai thác rong mơ tạo nguồn thu nhập đáng kể, đồng thời mở ra hướng phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên.
Từ sáng sớm, nhiều ngư dân đã có mặt tại các khu vực ven biển để thu gom những mảng rong mơ dạt vào các bãi đá sau những đợt sóng lớn. Không khí lao động khẩn trương kéo dài dọc theo những vùng biển có rong phân bố tự nhiên. Đông Sơn từ lâu được biết đến là địa phương sở hữu nguồn tài nguyên biển phong phú cùng hệ sinh thái ven bờ đa dạng. Bên cạnh nghề khai thác hải sản truyền thống, rong mơ đang trở thành "lộc biển", mang lại giá trị kinh tế đáng kể cho nhiều hộ dân.
Không chỉ có giá trị về mặt kinh tế, những thảm rong mơ còn đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái biển. Đây là nơi cư trú, sinh sản và phát triển của nhiều loài thủy sinh có giá trị cao như bào ngư, cá mú, tôm hùm cùng nhiều sinh vật biển khác.
Theo thống kê của địa phương, tổng diện tích rong mơ tại xã Đông Sơn hiện khoảng 189 ha, phân bố chủ yếu tại các khu vực Châu Thuận Biển - Phú Quý - An Hải.
Ngày 22.5, ông Võ Thanh Tuấn, Phó chủ tịch UBND xã Đông Sơn, cho biết địa phương đã thành lập Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản, rong mơ và phát triển du lịch cộng đồng nhằm bảo tồn tài nguyên biển, duy trì nguồn lợi thủy sản tự nhiên, đồng thời tạo sinh kế ổn định cho người dân.
"Việc bảo vệ vùng rong mơ ven biển không chỉ nhằm duy trì nơi sinh sản, trú ẩn của các loài thủy sản mà còn góp phần tái tạo nguồn lợi tự nhiên, giữ cân bằng hệ sinh thái, tạo nền tảng phát triển kinh tế biển và du lịch cộng đồng", ông Tuấn chia sẻ.
Theo kinh nghiệm của người dân địa phương, rong mơ xuất hiện từ tháng 3 đến tháng 7 hằng năm. Tuy nhiên, để bảo đảm nguồn lợi thủy sản phát triển tự nhiên, việc khai thác thường bắt đầu từ tháng 6.
Không chỉ dừng lại ở việc khai thác tài nguyên, Đông Sơn đang hướng tới mô hình phát triển kinh tế biển theo hướng bền vững, gắn bảo tồn tài nguyên với phát triển du lịch cộng đồng. Ông Trần Châu Dũng, Trưởng ban xây dựng Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản, rong mơ và du lịch cộng đồng xã Đông Sơn, cho biết việc khai thác rong phải tuân thủ theo chu kỳ sinh trưởng tự nhiên.
"Thu hoạch quá sớm thì rong chưa đạt sản lượng, đồng thời ảnh hưởng đến môi trường sinh sản của các loài thủy sinh. Hiện người dân chủ yếu tận dụng lượng rong bị sóng đánh dạt vào bờ", ông Dũng nói.
Theo ông Dũng, một trong những lợi thế nổi bật của Đông Sơn là hệ thống bãi đá ngầm ven biển độc đáo, được hình thành từ dấu tích phun trào núi lửa cách đây hàng chục triệu năm. Địa hình tự nhiên đặc biệt đã tạo nên cảnh quan khác biệt, trở thành tiềm năng lớn để phát triển du lịch trải nghiệm.
Đến Đông Sơn, du khách có thể khám phá nhiều điểm đến mang dấu ấn địa chất và thiên nhiên như hang núi lửa cổ Ba Làng An, gành Đá Đỏ, hang Yến, gành Lá Ngái, An Hải sa bàn hay trải nghiệm cảm giác thư giãn trên những thềm đá biển bị bào mòn tự nhiên tại khu vực bãi Trà Giang.
Theo lãnh đạo UBND xã Đông Sơn, địa phương đang từng bước định hướng phát triển khu vực rong mơ kết hợp với hệ thống bãi đá núi lửa ven biển thành sản phẩm du lịch cộng đồng đặc trưng, tạo điểm nhấn thu hút du khách.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, bão số 1 (bão Maysak) đã tăng cấp, hướng vào vùng biển Quảng Ninh - Hưng Yên.
Dự báo bão sẽ đi vào khu vực giáp biên giới giữa Quảng Ninh và Trung Quốc vào tối ngày 4/7, rạng sáng ngày 5/7.
Cơ quan khí tượng cho biết, do ảnh hưởng của bão, vùng biển phía Tây khu vực phía Bắc Biển Đông (bao gồm đặc khu Hoàng Sa), từ đêm 3/7 mở rộng đến Vịnh Bắc Bộ (bao gồm đặc khu Bạch Long Vĩ, Vân Đồn, Cô Tô, Cát Hải và đảo Hòn Dấu) có gió mạnh cấp 6-7, vùng gần tâm bão cấp 8, giật cấp 10, biển động rất mạnh.
Dự báo từ chiều 4/7, khu vực ven biển các tỉnh Quảng Ninh, Hải Phòng và Hưng Yên có gió mạnh cấp 6, vùng gần tâm bão cấp 7-8, giật cấp 9-10.
Do ảnh hưởng của bão, từ đêm 3 đến hết ngày 5/7, khu vực Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa có mưa to đến rất to, lượng mưa phổ biến 100-200mm, riêng Đông Bắc Bộ mưa to 150-250mm, cục bộ có nơi trên 350mm.
Trước diễn biến của bão số 1, Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) liên tục đưa ra các hướng dẫn cảnh báo người dân, du khách ở những vùng chịu ảnh hưởng của cơn bão.
Theo đó, Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai khuyến cáo, từ ngày 4 đến ngày 7/7, khu vực ven biển Bắc Bộ có nguy cơ xảy ra giông lốc, gió mạnh, sóng lớn; vùng núi phía Bắc cần đặc biệt đề phòng lũ quét, sạt lở đất và lũ trên các sông, suối nhỏ.
Nếu du khách có kế hoạch đi du lịch trong những ngày tới cần liên tục theo dõi các bản tin dự báo, cảnh báo thời tiết trước và trong chuyến đi.
Du khách không ra biển, không lên tàu, cano, chèo SUP hoặc tắm biển khi có cảnh báo giông, gió mạnh, sóng lớn; không vào thác nước, khe suối, cắm trại ven sông suối hoặc trekking (đi bộ, leo núi) khi có dự báo mưa lớn, thời tiết xấu; không đứng chụp ảnh, quay video khi ở vị trí nguy hiểm để quay lũ quét, sạt lở đất.
Cũng theo Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai, khoảng thời gian sau mưa lớn sẽ không phù hợp và có nhiều mối nguy hiểm với người leo núi. Vì vậy, du khách không tự ý khám phá các cung đường trekking tự phát hoặc đi một mình vì rất dễ mất phương hướng và gặp nạn khi thời tiết xấu.
Ngoài ra, du khách tuyệt đối không lái xe qua ngầm tràn, cầu tràn hoặc đoạn đường đang ngập nước. Chỉ cần chênh lệch vài chục centimet mực nước cũng có thể khiến xe mất lái và bị dòng chảy cuốn trôi ngay cả với xe có trọng tải lớn.
Đơn vị này cũng đưa ra một số quy trình xử lý khi gặp nạn:
- Bình tĩnh, đánh giá tình huống: Không hoảng loạn, không chạy tán loạn; giữ bình tĩnh quan sát xung quanh để xác định mối nguy hiểm lớn nhất xem lũ đang lên, sạt lở, giông sét hay sóng lớn.
- Dừng di chuyển và tìm chỗ trú ẩn an toàn: Tránh xa các mép vực, vách núi taluy có nguy cơ sạt lở, và không dựng trại dưới lòng khe suối hoặc gốc cây lớn đề phòng lốc sét.
- Gọi cứu hộ khẩn cấp: Cố gắng liên hệ ngay với lực lượng chức năng địa phương, hướng dẫn viên du lịch hoặc số điện thoại 112 - Tổng đài tiếp nhận thông tin về sự cố, thiên tai, thảm hoạ.
Nếu điện thoại còn sóng và pin, hãy bật định vị (GPS), chia sẻ vị trí hiện tại và hạn chế di chuyển để lực lượng cứu hộ dễ dàng tiếp cận. Nếu mất sóng điện thoại, dùng còi, đèn pin, áo màu sáng hoặc các tín hiệu dễ nhận biết để thu hút lực lượng cứu hộ.
- Bảo vệ tính mạng trong thời gian chờ cứu hộ: Mặc áo mưa hoặc quần áo khô nếu có, giữ cơ thể luôn ấm, hạn chế để quần áo ướt kéo dài; sử dụng nước uống và thức ăn dự trữ một cách hợp lý để duy trì sức khỏe, tránh hạ thân nhiệt; luôn ở cùng nhóm, động viên nhau và chỉ di chuyển khi thật sự cần thiết hoặc theo hướng dẫn của lực lượng cứu hộ.
- Chỉ rời nơi trú ẩn khi bảo đảm an toàn: Không quay lại khu vực nguy hiểm để lấy tài sản. Chỉ di chuyển khi thời tiết ổn định hoặc có hướng dẫn của lực lượng chức năng. Sau khi được cứu hộ, kiểm tra sức khỏe và thông báo an toàn cho người thân.
“Việc hoãn một chuyến đi hay thay đổi lịch trình luôn dễ dàng hơn rất nhiều so với việc phải đối mặt với những hậu quả không thể bù đắp. Thiên tai không hẹn trước… Hãy lựa chọn sự an toàn để mỗi chuyến đi đều là những kỷ niệm đẹp”, đơn vị này khuyến cáo.
