Tháng 5/2023, hành động của ông chủ một nhà hàng đồ nướng ở thành phố Truy Bác, tỉnh Sơn Đông (Trung Quốc) từng gây xôn xao dư luận nước này.
Thời điểm đó, lượng khách tới quán quá tải khiến người chủ quỳ gối xin lỗi trước mặt những khách phải xếp hàng đợi quá lâu nhưng không được vào ăn, thu hút sự chú ý.
Vụ việc xảy ra tại quán đồ nướng của ông chủ Dương ở thành phố Truy Bác nằm ở phía đông của tỉnh Sơn Đông, nổi tiếng với đặc sản thịt nướng.
3 năm trôi qua, quán đồ nướng ông Dương vẫn còn hoạt động, nhưng không tấp nập quá tải như trước.
Vào một buổi tối tháng 4, ông Dương mặc áo tối màu, bước đi thong thả giữa các bàn ăn, lúc trò chuyện với nhân viên, khi vỗ vai khách quen hỏi thăm. Gương mặt ông hồng hào, lời nói điềm tĩnh khác hẳn vẻ mệt mỏi, đứng đi không vững giữa lúc quán thịt nướng bùng nổ khách hồi tháng 5/2023.
Trái ngược với cảnh đông đúc trước đó, đến nay quán đồ nướng của ông trở về những ngày tháng kinh doanh ổn định. Lượng khách tới Truy Bác ăn đồ nướng vẫn nhộn nhịp nhưng không vỡ trận như trước kia. Các quán nướng ven đường cũng lần lượt mở cửa, trong khi những thương hiệu lớn và quán trải nghiệm mới có lượng khách ổn định buổi tối.
“Lượng khách thời điểm này không thể so với thời kỳ đỉnh cao năm 2023 nhưng vẫn khả quan. Ngày nghỉ lễ 1/5 sắp tới chắc chắn sẽ rất bận rộn”, ông Dương dự định.
Nhớ lại thời kỳ đỉnh cao, chủ quán đồ nướng cho biết, mỗi ngày ông nhận từ 500 đến 600 cuộc gọi. Nhiều khách chấp nhận bay hàng nghìn cây số, xếp hàng từ sáng sớm để chờ thưởng thức.
Quán có 170 bàn tiếp đón hơn 20.000 khách mỗi ngày. Con số này gấp 20 lần bình thường. Dịp nghỉ lễ 1/5 năm đó, ông và nhân viên chỉ được ngủ 3 tiếng mỗi ngày.
“Lúc đó tôi có cảm giác không phải làm hàng ăn mà như đội cứu hộ khẩn cấp. Nhà hàng phát số thứ tự cho khách nhưng vẫn không đủ rồi xảy ra tranh cãi. Bởi vậy mới có cảnh tôi quỳ gối xin lỗi khách. Hình ảnh này cũng gây nhiều tranh cãi”, ông cười nói.
Hiện lượng khách và doanh thu trở lại mức hợp lý. Việc kinh doanh không quay cuồng như trước khiến ông yên tâm hơn. Ông cho rằng, lượng khách giảm nhưng hầu hết đều là khách quen gắn bó lâu năm. Đây đều là nhóm khách mê đồ nướng ở Truy Bác. Như vậy, ông có thể an tâm tập trung vào chất lượng đồ ăn, thể hiện ẩm thực địa phương đúng nghĩa.
“Chúng tôi hiện xây dựng khu bếp trung tâm. Mỗi ngày quán làm 40.000-50.000 que xiên thịt. Đồ nướng Truy Bác vẫn chưa giảm nhiệt nhưng nay về đúng bản chất của mình”, ông nhận xét.
Một người kinh doanh trái cây ở gần đó cho biết, hiện lượng khách vừa phải cũng giúp cuộc sống của người dân địa phương ổn định.
Theo bà Phó Oánh, Chủ tịch Hiệp hội đồ nướng Truy Bác, năm 2023, số lượng quán nướng tăng từ hơn 1.100 lên hơn 2.000. Con số tăng trưởng gần như gấp đôi. Hiện nay, theo đăng ký kinh doanh số lượng còn khoảng hơn 1.500 quán chuyên đồ nướng đang hoạt động. Nếu tính cả các quán chỉ bán theo mùa hè, tổng số khoảng hơn 1.700 quán.
“Sau cơn sốt, bong bóng vỡ, thứ còn lại là bản chất và sự kiên trì của ngành đồ nướng địa phương. Quy mô hiện tại dần cân bằng với dân số, sức tiêu dùng và nhu cầu thực tế. Từ hiện tượng bùng nổ, ngành đồ nướng tại đây trở lại nhịp sống bình thường. Đây cũng là quy luật tất yếu của thị trường”, bà Oánh nhận xét.
Hiện ngành đồ nướng địa phương được chính quyền chia thành 4 loại gồm quán truyền thống, quán kết hợp văn hóa, quán sáng tạo trẻ trung và quán nhỏ khu dân cư.
Hiệp hội đồ nướng Truy Bác cũng đã chuẩn hóa ngành, xây dựng thương hiệu và mở rộng ra nhiều thành phố. Du khách tới đây không chỉ thưởng thức ẩm thực, còn tham quan bảo tàng, khu phố cổ. Thời gian lưu trú trung bình của khách từ 3-4 ngày. Đây cũng là mô hình được giới chức đẩy mạnh gồm ẩm thực và du lịch.
Các hãng bay chi phí thấp phụ thuộc vào lượng hành khách lớn và giá vé rẻ, biên lợi nhuận mỏng hơn và ít dư địa hơn để ứng phó các biến động về giá nhiên liệu cũng như gián đoạn tuyến bay so với các hãng truyền thống.
Phát biểu tại hội nghị hàng không Aviation Festival Asia (25-26/3) ở Singapore, lãnh đạo các hãng bay cho biết đang cố gắng cắt giảm chi phí, thay đổi lộ trình bay nhằm tránh chuyển toàn bộ gánh nặng chi phí tăng thêm sang hành khách.
Theo đó, nhiều hãng giá rẻ chuyển sang ứng dụng công nghệ để giảm chi phí. Ngày 26/2, Zipair, hãng hàng không giá rẻ của Nhật Bản, thông báo các chuyến bay của hãng sẽ được trang bị internet vệ tinh Starlink miễn phí cho hành khách.
Dịch vụ này cho phép hãng phát nội dung giải trí trực tiếp tới thiết bị của hành khách thay vì lắp đặt hệ thống giải trí trên máy bay nặng hơn, từ đó giảm chi phí bảo trì và tiêu hao nhiên liệu.
Hãng SpiceJet của Ấn Độ cho biết công ty con SpiceTech phát triển phần mềm nội bộ phục vụ khách hàng và hệ thống vận hành, giúp hãng cắt giảm gần 80% nhà cung cấp công nghệ và giảm chi phí. Xung đột Trung Đông đã ảnh hưởng đáng kể đến số lượng chuyến bay lẫn doanh thu. Riêng đường bay từ Ấn Độ đến Dubai, UAE, đã có 77 chuyến mỗi tuần, theo Kamal Hingorani, Giám đốc khách hàng của SpiceJet.
"Chúng tôi phải điều chỉnh giá vé, đồng thời kích thích nhu cầu", Vissoth Nam, CEO AirAsia Campuchia, nói trong một phiên thảo luận hôm 26/3.
Ngày 26/3, Cơ quan Thông tin Đầu tư và Xếp hạng Tín dụng Ấn Độ đã hạ triển vọng ngành hàng không nước này từ "ổn định" xuống "tiêu cực", do đồng Rupee suy yếu so với USD và giá nhiên liệu tăng cao. Giá nhiên liệu trong tháng 3 cao hơn 5,4% so với cùng kỳ năm trước, dự kiến tiếp tục tăng trong tháng 4.
Hingorani nhận định nếu giá nhiên liệu tăng đến mức khó kiểm soát, hãng "có thể sẽ phải tự gánh một phần chi phí", bởi việc áp dụng phụ phí nhiên liệu cao sẽ làm suy giảm nhu cầu. Sản xuất một lít nhiên liệu bay đòi hỏi nhiều dầu thô hơn so với xăng và dầu diesel, khiến bất kỳ sự thiếu hụt nào về dầu thô cũng gây tác động nghiêm trọng hơn đến thị trường này.
Không riêng hàng không giá rẻ, các hãng truyền thống cũng đối mặt khó khăn và cắt giảm, hủy hàng nghìn chuyến bay. Theo công ty phân tích hàng không Cirium, Anh, gần 7% trong tổng số hơn 104.600 chuyến bay toàn cầu đã bị hủy trong ngày 30/3, tương đương 7.049 chuyến, cao gần gấp đôi năm ngoái.
Ngoài châu Á, các hãng hàng không quốc tế từ châu Âu, Phi, Nam Mỹ đang xây dựng các phương án dự phòng, bao gồm việc cố gắng tiếp nhiên liệu dọc đường bay đến/đi từ điểm đến, trong bối cảnh tình trạng thiếu hụt nhiên liệu máy bay trở nên chưa từng có và giá tiếp tục leo thang.
Mô hình khách sạn con nhộng (capsule hotel) ra đời từ năm 1979 tại Osaka, Nhật Bản, do kiến trúc sư Kisho Kurokawa thiết kế nhằm phục vụ những nhân viên văn phòng lỡ chuyến tàu cuối về nhà. Sau gần nửa thế kỷ, mô hình tối ưu hóa không gian này đang bùng nổ tại các đô thị đắt đỏ nhất thế giới, điển hình là London, Anh, nơi giá phòng trung tâm luôn là rào cản với du khách.
St Peter’s Bay được xem là khách sạn con nhộng lớn nhất thế giới, mức giá 40 USD (khoảng 1 triệu đồng) cho một đêm lưu trú, đang thu hút lượng lớn khách du lịch. So với mặt bằng chung tại London, con số này chỉ bằng một phần nhỏ so với các khách sạn truyền thống, thường dao động ở mức vài trăm USD.
Cấu trúc của mỗi khoang ngủ chỉ là một không gian khép kín bằng nhựa hoặc sợi thủy tinh, diện tích vừa đủ cho một người nằm. Bên trong trang bị nệm, gối, đèn đọc sách, ổ cắm sạc và hệ thống thông gió. Ranh giới giữa sự tiện lợi và cảm giác ngột ngạt vẫn là chủ đề gây tranh luận. Với những người ưu tiên sự tinh gọn, đây là không gian ấm cúng, đủ riêng tư để ngả lưng. Những du khách có hội chứng sợ không gian kín dễ cảm thấy bị bó buộc trong chiếc hộp có trần sát đỉnh đầu.
Tiếng ồn là một trong những hạn chế lớn nhất của mô hình này. Do các khoang ngủ được xếp chồng lên nhau trong một không gian chung, âm thanh từ bước chân, tiếng khóa kéo vali hay tiếng trò chuyện ở khu vực hành lang rất dễ lọt vào bên trong. Việc sử dụng chung nhà vệ sinh và khu vực tắm rửa cũng đòi hỏi khách lưu trú phải thích nghi với văn hóa sinh hoạt cộng đồng.
Sự xuất hiện và thành công của khách sạn con nhộng tại phương Tây phản ánh sự thay đổi trong tư duy du lịch hiện đại. Thay vì chi trả cho những tiện nghi dư thừa, du khách thế hệ mới có xu hướng tối giản hóa nhu cầu lưu trú, ưu tiên ngân sách cho các trải nghiệm thực tế tại điểm đến. Tại một thành phố có chi phí đắt đỏ như London, việc đánh đổi không gian rộng rãi lấy vị trí trung tâm và giá thành rẻ đang trở thành lựa chọn thực dụng của nhiều người.
Dù ra đời từ thập niên 1970 với mục đích ban đầu là giải pháp tình thế cho người lao động, khách sạn con nhộng hiện nay đã tiến hóa thành một phân khúc lưu trú.
Thông qua hợp tác giữa NAPAS, Ant International và Vietcombank, du khách Trung Quốc có thể sử dụng ví điện tử Alipay (một ví điện tử thành viên của Ant International) để quét mã VIETQRGlobal và thanh toán tại các điểm chấp nhận thanh toán thuộc mạng lưới các tổ chức thành viên NAPAS trên lãnh thổ Việt Nam, bao gồm các điểm mua sắm, cửa hàng bán lẻ, nhà hàng, khách sạn, điểm du lịch... Các giao dịch thanh toán song phương bằng mã QR được thực hiện thông qua hạ tầng kết nối giữa NAPAS và Ant International, cùng với hạ tầng thanh quyết toán của Vietcombank, cho phép xử lý thanh toán trực tiếp giữa hai đồng bản tệ là nhân dân tệ và đồng Việt Nam.
Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Quang Minh - Tổng giám đốc NAPAS nhấn mạnh: "NAPAS đang từng bước xây dựng và mở rộng nền tảng thanh toán xuyên biên giới với tiêu chí đảm bảo an toàn, hiệu năng cao, và có khả năng mở rộng linh hoạt, đáp ứng các chuẩn kết nối quốc tế. Hợp tác với Ant International là dấu mốc quan trọng trong hành trình mở rộng kết nối xuyên biên giới của NAPAS, khi hạ tầng thanh toán bán lẻ quốc gia của Việt Nam kết nối trực tiếp với hệ sinh thái thanh toán hàng đầu Trung Quốc với hơn 1 tỉ người dùng. Du khách Trung Quốc có trải nghiệm thanh toán quét mã QR quen thuộc, tiện lợi và an toàn như tại quốc gia mình, đồng thời tạo thêm cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam".
Trong thời gian tới, NAPAS và Ant International sẽ sớm hoàn thành triển khai chiều thanh toán của khách Việt Nam sang Trung Quốc, cho phép người dùng Việt Nam sử dụng ứng dụng thanh toán của ngân hàng trong nước, quét mã QR của Alipay để thanh toán. Khi hoàn thiện kết nối hai chiều, dịch vụ sẽ tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy tăng trưởng du lịch và thương mại giữa hai quốc gia.
NAPAS cũng đang tiếp tục mở rộng hợp tác với các đối tác trong và ngoài khu vực, đồng thời tăng cường kết nối với các ngân hàng, trung gian thanh toán và doanh nghiệp trong nước để mở rộng mạng lưới chấp nhận VIETQRGlobal. Đến nay, NAPAS đã hoàn thành kết nối thanh toán song phương qua mã QR với Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, và đang tiếp tục mở rộng sang các thị trường khác trong khu vực.