Bộ luật Hình sự hiện hành quy định chỉ cá nhân mới phải chịu trách nhiệm hình sự đối với tội đưa hối lộ (điều 364). Tuy nhiên, tại dự thảo luật sửa đổi, Bộ Công an đề xuất mở rộng phạm vi truy cứu với cả pháp nhân thương mại.
Theo đó, nếu phạm tội đưa hối lộ, pháp nhân thương mại sẽ bị phạt tiền đến 20 tỉ đồng, hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn, hoặc đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.
Pháp nhân thương mại đưa hoặc sẽ đưa hối lộ cho công chức nước ngoài, công chức của tổ chức quốc tế công, người có chức vụ trong các doanh nghiệp, tổ chức ngoài nhà nước cũng sẽ bị xử lý về tội danh này.
Ngoài tội đưa hối lộ, Bộ Công an còn đề xuất thêm 19 tội danh mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự (bên cạnh 33 tội danh hiện nay), tập trung vào các lĩnh vực thuế, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, đất đai hoặc xâm phạm mạng máy tính, viễn thông…
Đây là những tội danh mà pháp nhân thương mại thường xuyên vi phạm nhưng bộ luật Hình sự hiện hành chưa quy định trách nhiệm hình sự. Nhiều hành vi được thực hiện thông qua mô hình doanh nghiệp, công ty “vỏ bọc”, pháp nhân trung gian hoặc hệ sinh thái nhiều pháp nhân để che giấu dòng tiền, phân tán trách nhiệm và hợp pháp hóa lợi ích bất chính.
Điển hình như vụ Vạn Thịnh Phát, tập đoàn này sử dụng 4 công ty phát hành 25 mã trái phiếu, thu về hơn 30.000 tỉ đồng từ nhà đầu tư. Hoặc tình trạng núp bóng doanh nghiệp tư vấn tài chính, cầm đồ, công ty cho vay trực tuyến để cho vay lãi nặng, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản…
Do đó, việc mở rộng là cần thiết, góp phần tăng tính răn đe, phòng ngừa; xử lý nghiêm minh các hành vi xâm hại lợi ích công cộng, phát triển bền vững.
Song song với bổ sung tội danh chịu trách nhiệm, Bộ Công an cũng đề xuất bổ sung nguyên tắc khi xử lý hình sự đối với pháp nhân thương mại.
Trường hợp thực tiễn áp dụng pháp luật có thể dẫn đến xử lý hình sự hoặc không xử lý hình sự thì kiên quyết không áp dụng xử lý hình sự.
Trường hợp phải xử lý hình sự thì ưu tiên các biện pháp khắc phục hậu quả kinh tế trước, kết quả khắc phục hậu quả là căn cứ để xem xét các biện pháp xử lý tiếp theo.
Đặc biệt, dự thảo bỏ quy định hình phạt “cấm huy động vốn” đối với pháp nhân thương mại phạm tội.
Cơ quan soạn thảo nhận định huy động vốn là điều kiện bảo đảm, duy trì hoạt động bình thường của pháp nhân thương mại.
Việc “cấm huy động vốn” có thể khiến doanh nghiệp bị ảnh hưởng đến khả năng thanh toán, khả năng phục hồi, nguồn lực để thực hiện bồi thường thiệt hại, duy trì hoạt động bình thường của pháp nhân, thậm chí dẫn tới phá sản.
Mặt khác, bộ luật Hình sự vẫn còn các hình phạt đủ mạnh như phạt tiền, đình chỉ hoạt động có thời hạn, đình chỉ hoạt động vĩnh viễn, cấm kinh doanh hoặc cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định nhằm đảm bảo tính răn đe.
Ngày 23.4, thông tin từ Phòng Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ Công an TP.HCM cho biết, trong lúc làm nhiệm vụ chữa cháy tại một nhà xưởng trên đường Tân Hiệp 17 (phường Tân Hiệp), một thùng hóa chất bất ngờ phát nổ khiến 2 chiến sĩ cảnh sát PCCC bị bỏng, phải nhập viện điều trị.
Theo đó, khoảng 18 giờ 12 phút ngày 18.4, Trung tâm thông tin chỉ huy 114 nhận tin báo cháy tại nhà xưởng gia công nệm, mút của Công ty TNHH Tong Fu. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Đội Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ khu vực 32 đã khẩn trương điều động lực lượng, phương tiện gồm 6 xe chữa cháy, 1 xe bồn cùng 34 cán bộ, chiến sĩ đến hiện trường triển khai công tác dập lửa, cứu nạn cứu hộ.
Tại hiện trường, đám cháy bùng phát mạnh do vật liệu dễ cháy, có nguy cơ lan rộng. Trong quá trình tổ chức trinh sát, thu thập thông tin về diễn biến, phạm vi đám cháy để phục vụ công tác chữa cháy, thượng úy Võ Thanh Bình và binh nhất Lê Văn Kiên được phân công tiếp cận khu vực gần hiện trường để nắm tình hình.
Khi 2 chiến sĩ đang làm nhiệm vụ tại khu vực cách đám cháy khoảng 10 m, bất ngờ một thùng phuy chứa dung môi bên trong nhà xưởng phát nổ. Dung môi cháy văng ra ngoài, tạt trực tiếp vào 2 chiến sĩ. Mặc dù đã được trang bị quần áo bảo hộ, mũ và ủng chữa cháy, nhưng do hóa chất cháy thấm vào bên trong, thượng úy Bình bị bỏng ở vùng lưng, mặt, tay và chân; binh nhất Kiên bị bỏng vùng mặt.
Ngay sau sự cố, các tổ chữa cháy đã khẩn trương dập lửa bám trên người 2 nạn nhân, đồng thời tiến hành sơ cứu tại chỗ và nhanh chóng đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện đa khoa Bình Dương. Nhận định tình trạng có thể nặng, lực lượng chức năng tiếp tục chuyển 2 chiến sĩ lên Bệnh viện Chợ Rẫy để điều trị chuyên sâu.
Đến chiều 20.4, đoàn công tác do đại tá Trần Văn Hiếu, Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ Công an TP.HCM, đã trực tiếp đến Bệnh viện Chợ Rẫy thăm hỏi, động viên 2 cán bộ, chiến sĩ bị thương. Tại đây, lãnh đạo đơn vị ghi nhận tinh thần dũng cảm, không ngại nguy hiểm khi làm nhiệm vụ, đồng thời mong muốn 2 chiến sĩ giữ vững tinh thần, tích cực điều trị để sớm hồi phục sức khỏe.
Hiện 2 cán bộ, chiến sĩ đang được các bác sĩ theo dõi, điều trị tích cực. Đội Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ khu vực 32 cũng bố trí lực lượng túc trực hỗ trợ chăm sóc.
Bộ Xây dựng cho biết, nhằm đơn giản hóa và rút ngắn tối đa thời gian thực hiện thủ tục hành chính, bộ đã sớm cụ thể hóa vào quy định tại luật Xây dựng được Quốc hội thông qua năm 2025 có hiệu lực ngày 1.7.
Trong đó, quy định các công trình thuộc đối tượng được miễn giấy phép xây dựng tại điều 43 của luật có hiệu lực ngay từ ngày 1.1.2026.
Một trong những điểm nổi bật là việc đề xuất bãi bỏ thủ tục “thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở”. Đây được xem là bước cải cách lớn, chuyển quyền chủ động cho chủ đầu tư tự tổ chức thẩm định và phê duyệt thiết kế. Đồng thời, bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với các doanh nghiệp tham gia hoạt động xây dựng; bãi bỏ chứng chỉ hành nghề đối với một số lĩnh vực.
Bên cạnh đó, nhiều loại hình công trình đã được đề xuất bổ sung vào diện miễn giấy phép xây dựng, gồm công trình xây dựng đặc thù, công trình trên đất quốc phòng, an ninh, công trình trong cảng hàng không và đặc biệt là các công trình đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng.
Thời gian giải quyết nhiều thủ tục cũng được rút ngắn đáng kể. Cụ thể, thủ tục cấp mới chứng chỉ hành nghề giảm từ 55 ngày xuống còn 8 ngày làm việc; thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi giảm từ 35 ngày xuống còn 25 ngày làm việc; cấp mới, sửa chữa, cải tạo giấy phép xây dựng đối với công trình cấp đặc biệt, cấp I và cấp II giảm từ 20 ngày xuống còn 10 ngày làm việc; cấp phép hoạt động cho nhà thầu nước ngoài giảm từ 10 ngày xuống còn 8 ngày làm việc.
Không chỉ rút ngắn thời gian, cắt giảm thủ tục hành chính còn giúp giảm đáng kể chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Việc bãi bỏ thủ tục thẩm định thiết kế sau thiết kế cơ sở giúp tiết kiệm toàn bộ chi phí thực hiện thủ tục này.
Bộ Xây dựng cho biết, người dân và doanh nghiệp chỉ phải nộp một bộ hồ sơ điện tử thay vì hai bộ hồ sơ giấy như trước đây, cắt giảm đáng kể chi phí in ấn, sao chụp, bưu chính và thời gian đi lại.
Đáng chú ý, với thủ tục cấp phép xây dựng, đề xuất thiết lập chuẩn thời gian giải quyết mới nhằm đẩy nhanh tiến độ dự án, gồm: 10 ngày đối với cấp mới giấy phép xây dựng, 9 ngày đối với điều chỉnh giấy phép xây dựng và chỉ 7 ngày đối với nhà ở riêng lẻ.
Đồng thời, Bộ Xây dựng cũng nghiên cứu phương án không yêu cầu người dân nộp các giấy tờ đã có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu quốc gia.
Theo ông Bùi Văn Dưỡng, Phó cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng, hiện bộ đã trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều của luật Xây dựng. Trong đó, đề xuất quy định rõ thẩm quyền cấp phép cho từng cơ quan như UBND cấp xã, Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế và Sở Xây dựng nhằm tránh chồng chéo.
Về quy trình thực hiện, Bộ Xây dựng đề xuất tất cả các trường hợp đủ điều kiện đều được thực hiện thủ tục trực tuyến toàn trình. Người dân chỉ cần nộp một bộ hồ sơ điện tử thay vì hai bộ hồ sơ giấy như hiện nay.
Đặc biệt, cơ quan quản lý sẽ không yêu cầu người dân nộp lại các giấy tờ đã có trên cơ sở dữ liệu quốc gia như giấy tờ quyền sử dụng đất. Theo đề xuất mới, thời gian cấp phép xây dựng sẽ giảm khoảng 50% so với hiện nay, còn khoảng 7-10 ngày tùy loại công trình.
Dự kiến, nghị định hướng dẫn sẽ được Chính phủ ban hành và có hiệu lực cùng thời điểm luật Xây dựng năm 2025 có hiệu lực vào ngày 1.7 để người dân và doanh nghiệp thực hiện đảm bảo không gián đoạn, thông suốt trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến giấy phép xây dựng.
Theo khảo sát của PV Thanh Niên, trên địa bàn TP.HCM nhiều chủ trọ thu tiền điện theo mức cào bằng từ 3.500 - 5.000 đồng/kWh, cao hơn so với giá bán lẻ điện sinh hoạt theo quy định. Trong khi đó, theo quy định mới hiệu lực từ ngày 25.5, hành vi thu tiền điện vượt mức quy định có thể bị xử phạt từ 20 - 30 triệu đồng.
Chiều 14.5, tại buổi họp báo cung cấp các vấn đề liên quan đến tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM, ông Trần Minh Hóa, Phó trưởng phòng Quản lý năng lượng (Sở Công thương TP.HCM) đã trả lời Báo Thanh Niên về việc các trọ thu tiền điện sai quy định.
Sở Công thương TP.HCM cho biết, đơn vị đã ban hành Công văn số 5023 đề nghị Chủ tịch UBND các phường, xã và đặc khu Côn Đảo chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp Tổng công ty Điện lực TP.HCM tăng cường tuyên truyền, kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định về giá bán điện cho người thuê nhà.
Các địa phương đồng thời phải xử phạt vi phạm hành chính đối với các trường hợp vi phạm và báo cáo định kỳ kết quả thực hiện về Sở Công thương TP.HCM.
Theo kế hoạch kiểm tra chuyên đề năm 2026, đơn vị này cũng sẽ kiểm tra chuyên đề việc chấp hành quy định về hoạt động điện lực và giá điện tại các trung tâm thương mại, tòa nhà văn phòng cho thuê.
Hiện Tổng công ty Điện lực TP.HCM đã cấp định mức điện cho gần 1,94 triệu sinh viên và người lao động thuê nhà tại 110.322 khu nhà trọ trên địa bàn.
Đến nay, đã có 109.717 chủ nhà trọ ký cam kết bán điện đúng giá quy định cho người thuê nhà.
Tính đến tháng 4.2026, ngành điện thành phố đã thực hiện 145.974 lượt kiểm tra giá điện tại các khu nhà trọ.
"Về số liệu xử phạt cụ thể, Sở Công thương sẽ cung cấp sau khi nhận được báo cáo từ UBND các xã, phường và đặc khu", ông Hóa nói.
Liên quan đến việc nhiều chủ nhà trọ cho rằng mức giá điện 3.500 - 5.000 đồng/kWh nhằm bù đắp chi phí hao hụt điện năng và vận hành như: thang máy, đèn hành lang, camera hay máy giặt chung…
Sở Công thương TP.HCM khẳng định quan điểm trên "không phù hợp quy định". Bởi trường hợp người thuê nhà không giao kết hợp đồng trực tiếp với bên bán điện thì tổng tiền điện chủ nhà cho thuê thu của người thuê nhà không được vượt quá tiền điện trong hóa đơn tiền điện hằng tháng do đơn vị bán lẻ điện phát hành.
Theo ông Hóa, giá điện là mặt hàng do Nhà nước quản lý, chủ nhà trọ phải thu theo đúng biểu giá bán điện do Bộ Công thương ban hành.
Các khoản chi phí như: điện bơm nước, chiếu sáng hành lang, camera an ninh hay các chi phí vận hành khác phải được tách riêng thành phí dịch vụ hoặc phí quản lý theo thỏa thuận giữa chủ nhà và người thuê, không được cộng dồn vào giá điện để thu chênh lệch.
"Việc thu tiền điện cao hơn giá quy định để hưởng chênh lệch là hành vi vi phạm và sẽ bị xử phạt từ 20 - 30 triệu đồng kể từ ngày 25.5. Thẩm quyền xử phạt thuộc Chủ tịch UBND cấp xã", Sở Công thương TP.HCM nhấn mạnh.
Theo ông Hóa, biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt hiện được áp dụng theo Quyết định số 1279 của Bộ Công thương. Đối với người thuê nhà để ở, việc tính giá điện được thực hiện theo Khoản 5 Điều 12 Thông tư số 60.
Sở Công thương TP.HCM nhấn mạnh, nếu người thuê nhà không ký hợp đồng trực tiếp với đơn vị bán điện thì tổng số tiền điện chủ nhà thu của người thuê "không được vượt quá tiền điện trong hóa đơn tiền điện hằng tháng do đơn vị bán lẻ điện phát hành".
