Theo quyết định mới, nhóm A gồm 15 bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, là những bệnh có khả năng lây truyền rất nhanh, phát tán rộng, tỉ lệ tử vong cao hoặc chưa rõ tác nhân gây bệnh.
So với quy định cũ, danh mục nhóm A được bổ sung thêm bệnh do vi rút cúm A(H7N9) và Hội chứng viêm đường hô hấp vùng Trung Đông do vi rút corona (MERS-CoV).
Đồng thời, một số bệnh được chuẩn hóa tên gọi theo tác nhân gây bệnh như bệnh do vi rút Ebola, Lassa, Marburg, bệnh nhiễm vi rút Tây sông Nin, Hội chứng suy hô hấp cấp tính nặng (SARS).
Danh mục 15 bệnh truyền nhiễm nhóm A gồm: bệnh bại liệt, bệnh dịch hạch, bệnh do vi rút cúm A(H5N1), bệnh do vi rút cúm A(H5N6), bệnh do vi rút cúm A(H7N9), bệnh do vi rút cúm A(H9N2), bệnh do vi rút Ebola, bệnh do vi rút Lassa, bệnh do vi rút Marburg, bệnh do vi rút Nipah, bệnh nhiễm vi rút Tây sông Nin, bệnh sốt vàng,
Hội chứng suy hô hấp cấp tính nặng (SARS), Hội chứng viêm đường hô hấp vùng Trung Đông do vi rút corona (MERS-CoV), và các bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm mới phát sinh, chưa rõ tác nhân gây bệnh.
Đối với nhóm B, Bộ Y tế ban hành danh mục 47 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, là các bệnh có khả năng lây truyền nhanh và có thể gây tử vong. Đây là nhóm có nhiều thay đổi nhất so với trước.
Danh mục mới bổ sung nhiều bệnh mới phát sinh hoặc có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây như COVID-19, đậu mùa khỉ (Mpox), bệnh do vi rút Hanta, bệnh do nhiễm nocardia, bệnh nhiễm vi rút Zika, bệnh mắt hột, Legionnaire, viêm não Nhật Bản, viêm phế quản cấp tính do vi rút Coxsackie…
Một số bệnh cũng được chuẩn hóa tên gọi và phân loại rõ hơn. Ngoài ra, một số bệnh trước đây thuộc nhóm A đã được điều chỉnh xuống nhóm B.
Danh mục 47 bệnh truyền nhiễm nhóm B gồm bạch hầu, COVID-19, cúm, dại, đậu mùa khỉ (Mpox), bệnh do Haemophilus influenzae, bệnh do nhiễm Listeria, bệnh do nhiễm nocardia, bệnh do nhiễm vi rút Chikungunya, bệnh do phế cầu, bệnh do vi rút Adeno khác, HIV/AIDS, bệnh do vi rút Hanta, bệnh do vi rút hợp bào (RSV).
Bệnh do vi rút HPV ở người, ho gà, lao, Legionnaire, liên cầu lợn ở người, lỵ trực khuẩn, mắt hột, melioidosis (Whitmore), nhiễm leptospira, nhiễm trùng do não mô cầu, nhiễm vi rút Zika, quai bị, rubella, sởi, sốt rét, sốt xuất huyết Dengue, tả, tay – chân – miệng, than, thương hàn, thủy đậu, tiêu chảy do vi rút Rota, uốn ván.
Viêm gan vi rút A, B, C, D, E, viêm kết mạc do vi rút Adeno, viêm não Nhật Bản, viêm não vi rút, viêm phế quản cấp tính do vi rút Coxsackie và ngộ độc botulinum.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế ban hành danh mục 19 bệnh truyền nhiễm nhóm C – nhóm bệnh truyền nhiễm ít nguy hiểm.
Danh mục này gồm các bệnh như nhiễm nấm Candida, nhiễm Rickettsia, nhiễm vi rút herpes, bệnh do trichomonas, bệnh đường ruột do nhiễm giardia, giang mai, lậu, phong, các bệnh do giun sán và ngộ độc thực phẩm do Vibrio parahaemolyticus.
Việc cập nhật danh mục bệnh truyền nhiễm nhằm thống nhất cơ sở pháp lý cho công tác giám sát, phát hiện, khai báo, đáp ứng phòng chống dịch.
Trước khi nhập viện 5 ngày, trẻ bắt đầu xuất hiện các triệu chứng nguy hiểm như sốt, nôn nhiều, đau đầu, sợ nước, sợ gió. Tình trạng nhanh chóng diễn biến nặng với biểu hiện kích động, nói nhảm.
Sau khi được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương, trẻ được theo dõi và làm các xét nghiệm chẩn đoán bệnh, kết quả phát hiện dương tính với vi rút dại trong nước bọt và sinh thiết da gáy. Dù được điều trị tích cực nhưng bệnh không cải thiện, trẻ rơi vào hôn mê, nguy cơ tử vong cao.
Theo Bệnh viện Nhi trung ương, hơn 1 tháng qua, bệnh viện đã tiếp nhận 58 trẻ đến tiêm phòng dại, trong đó có nhiều trẻ phải cấp cứu trong tình trạng đa chấn thương toàn thân do bị chó cắn.
Điển hình là bé M.Đ. (4 tuổi, Ninh Bình) đến viện sau khi bị chó nhà hàng xóm cắn vào vùng đầu, mặt. Trẻ có các vết thương rộng và chảy máu nhiều ở vùng trán, đầu, quanh mắt và mi mắt hai bên. Các vết thương đều lóc da, bờ nham nhở, giập nát. Đặc biệt là vết thương xuyên thấu nhãn cầu gây xuất huyết tiền phòng dày đặc, rách da mi mắt, giập nát cơ vùng góc mắt trong.
Các bác sĩ đã khẩn trương làm sạch, cắt lọc tổ chức giập nát, khâu phục hồi vết thương vùng trán theo lớp giải phẫu và xử trí mi mắt. Sau đó trẻ tiếp tục được tiêm huyết thanh và vắc xin phòng dại, đồng thời chuyển Bệnh viện Mắt Trung ương để điều trị chuyên sâu tổn thương mắt.
Các bác sĩ cảnh báo tai nạn do chó cắn có thể xảy ra ngay với chính vật nuôi trong gia đình hoặc hàng xóm.
Nhiều phụ huynh vẫn chủ quan khi nghĩ chó nuôi lâu năm là an toàn, trong khi chỉ một hành động vô tình của trẻ như kéo tai hoặc chạm vào con vật lúc đang ăn hoặc đang ngủ cũng có thể khiến chó phản ứng.
Với trẻ nhỏ, vết cắn thường vào vùng đầu, mặt, cổ vì ngang tầm với con vật. Ngoài tổn thương thể chất, trẻ còn có thể bị các ảnh hưởng về tâm lý, sợ động vật, quấy khóc, mất ngủ sau chấn thương.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh tuyệt đối không để trẻ nhỏ chơi một mình với chó, mèo dù là vật nuôi quen thuộc. Cần dạy trẻ cách tiếp xúc an toàn, không trêu chọc, không lại gần khi con vật đang ăn, ngủ hoặc kích động.
Quan trọng nhất, khi bị chó cắn cần xử trí đúng ngay từ đầu để giảm nguy cơ mắc bệnh dại. Khi đã phát bệnh, bệnh dại gần như không có cơ hội cứu chữa.
Ngày 13-6, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Tăng Chí Thượng cho biết sau hơn hai tháng triển khai thí điểm mô hình "Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư" tại một số xã trên địa bàn đã đạt được nhiều hiệu quả thiết thực.
Tại các xã Bắc Tân Uyên, Đất Đỏ và Hiệp Phước, người dân đã được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe ngay tại nơi cư trú. Những kết quả đạt được bước đầu đang khẳng định tính đúng đắn của định hướng đổi mới y tế cơ sở theo tinh thần Nghị quyết 72 và chiến lược phát triển hệ thống y tế TP theo hướng lấy người dân làm trung tâm.
Cụ thể tại xã Bắc Tân Uyên, 6 đội chăm sóc sức khỏe đã phụ trách toàn bộ 18 ấp, trực tiếp đến từng hộ gia đình để lập hồ sơ sức khỏe, theo dõi bệnh mạn tính và tư vấn phòng bệnh.
Sau hai tháng triển khai, 429 người từ 75 tuổi trở lên đã được quản lý sức khỏe, đồng thời phát hiện thêm 94 trường hợp mắc bệnh mới hoặc bệnh mạn tính chưa được kiểm soát ổn định.
Tại xã Đất Đỏ, 4 đội chăm sóc sức khỏe với 57 thành viên đã thực hiện phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà", khám sức khỏe và lập hồ sơ quản lý cho toàn bộ khoảng 750 người dân từ 75 tuổi trở lên, đạt tỉ lệ 100%.
Tổng cộng đã có hơn 1.100 người dân được khám và tư vấn sức khỏe, nhiều trường hợp bệnh không lây nhiễm được phát hiện sớm và đưa vào quản lý.
Trong khi đó tại xã Hiệp Phước, chỉ trong hai tháng, 7 đội chăm sóc sức khỏe đã tiếp cận hơn 3.500 người dân, trong đó có trên 1.500 người cao tuổi. Nhiều trường hợp tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch và bệnh phổi mạn tính được phát hiện ngay tại cộng đồng trước khi xuất hiện các biến chứng nguy hiểm.
Tại nhiều địa phương, số lượt người dân đến khám tại trạm y tế đã tăng lên sau khi mô hình được triển khai. Điều này phản ánh một tín hiệu tích cực: niềm tin đối với y tế cơ sở đang từng bước được khôi phục và củng cố.
Ông Thượng nhận định những kết quả bước đầu từ mô hình Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư đang cho thấy một hướng đi đúng đắn và đầy triển vọng trong quá trình đổi mới y tế cơ sở.
Từ chỗ người dân phải tìm đến cơ sở y tế khi có bệnh, nay đội ngũ nhân viên y tế đã chủ động đến với người dân, quản lý sức khỏe ngay từ cộng đồng, phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật, theo dõi liên tục các bệnh mạn tính và đồng hành cùng người dân trong suốt quá trình chăm sóc sức khỏe.
Quan trọng hơn, mô hình tạo điều kiện để nhân viên y tế theo dõi liên tục tình trạng sức khỏe của người dân thay vì chỉ tiếp xúc khi người bệnh đến khám. Đây chính là bản chất của chăm sóc sức khỏe liên tục, một định hướng đang được nhiều quốc gia phát triển áp dụng nhằm kiểm soát hiệu quả gánh nặng bệnh không lây nhiễm trong cộng đồng.
Ông đề xuất cần sớm có cơ chế, chính sách đặc thù của TP nhằm hỗ trợ và duy trì hoạt động của các đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư.
Đầu tư cho mô hình này chính là đầu tư cho y tế cơ sở, đầu tư cho sức khỏe cộng đồng và đầu tư cho sự phát triển bền vững của TP.
"Khi mỗi người dân đều được theo dõi, quản lý và chăm sóc sức khỏe ngay từ cộng đồng, chúng ta sẽ tiến gần hơn đến mục tiêu xây dựng một hệ thống y tế công bằng, hiệu quả, lấy người dân làm trung tâm và không để ai bị bỏ lại phía sau", ông Thượng nhấn mạnh.
Tại Bệnh viện FV, hành trình của gia đình bé Lê Minh Nhật (4 tuổi rưỡi, Hà Nội) đi tìm cơ hội phục hồi chức năng bàn tay cho con là một câu chuyện đầy xúc động, được viết nên bằng sự kiên trì và tình yêu thương không bỏ cuộc của cả gia đình.
Ngày đón con chào đời, thấy tay chân con đầy đủ và lành lặn như bao đứa trẻ khác, anh chị cứ ngỡ con hoàn toàn khỏe mạnh. Cho đến ngày thứ ba, cô điều dưỡng tắm bé khẽ gọi mẹ bé Minh Nhật ra một góc rồi thầm thì: "Chị ơi, ngón tay cái của con hình như không có xương, cứ mềm rũ ra…".
Câu nói ấy đã mở đầu cho một hành trình ròng rã suốt hơn 4 năm của gia đình, đi qua gần 10 bệnh viện lớn nhỏ từ Bắc vào Nam. Ngón cái bẩm sinh của Minh Nhật mắc chứng "ngón tay rơi" (floating thumb) - một dạng dị tật hiếm gặp khi ngón cái chỉ là một mẩu da thịt lỏng lẻo dính vào bàn tay, hoàn toàn không có xương, gân hay dây thần kinh bên trong để điều khiển. Hầu hết các bác sĩ đều lắc đầu và đưa ra một giải pháp duy nhất: Cắt bỏ ngón tay thừa đó đi.
Nhưng nếu chỉ cắt đi đơn thuần, bàn tay con sẽ mãi khiếm khuyết, không thể có được khả năng phối hợp giữa các ngón để cầm nắm. Để thích nghi, Minh Nhật phải tập kẹp mọi đồ vật vào kẽ giữa ngón trỏ và ngón giữa. Nhìn con chuẩn bị vào lớp 1 nhưng bàn tay quá vất vả để giữ một cây bút, người mẹ không chấp nhận buông xuôi.
Mọi nút thắt chỉ được gỡ bỏ khi gia đình may mắn tìm đến Bệnh viện FV và được thăm khám với tiến sĩ, bác sĩ Stéphane Guero - Chuyên gia Phẫu thuật bàn tay đến từ Pháp với hơn 30 năm kinh nghiệm. Khác với những lần thăm khám trước, bác sĩ Stephane không chỉ sờ nắn dị tật, mà hỏi một câu chạm đúng vào thói quen đời thực của đứa trẻ. Bác sĩ Stéphane Guero chia sẻ:
"Bé có đang cầm nắm bằng cách kẹp giữa hai ngón tay hay không? Việc quan sát kỹ hành vi vận động tự nhiên của trẻ là chìa khóa quan trọng để chúng tôi đánh giá chính xác mức độ thích nghi của hệ thần kinh trước khi lên phương án phẫu thuật".
Thay vì chỉ cắt bỏ phần da thừa và chấp nhận một bàn tay thiếu ngón, bác sĩ Stéphane Guero cùng ê-kíp tại FV đã quyết định thực hiện kỹ thuật Pollicization để chuyển ngón trỏ thành ngón cái. Đây là một kỹ thuật cực khó của ngoại khoa tạo hình, biến ngón trỏ thành một ngón cái mới hoàn chỉnh chỉ trong một ca mổ kéo dài 2,5 giờ bao gồm các bước: cắt bỏ phần ngón cái rơi không chức năng, bóc tách loại bỏ 4/5 đoạn xương thuộc phần mu bàn tay của ngón trỏ để thu ngắn chiều dài và xoay trục giải phẫu sang vị trí mới.
"Điểm mấu chốt quyết định sự sống và công năng của ngón tay mới nằm ở hệ thống vi mạch. Toàn bộ hệ thống cơ, mạch máu nuôi dưỡng, gân và dây thần kinh của ngón trỏ đều phải được bóc tách siêu vi phẫu một cách chuẩn xác, bảo tồn nguyên vẹn và dịch chuyển khéo léo sang trục mới. Có như vậy, ngón cái mới có được nguồn máu nuôi ổn định và có thể cử động chủ động ngay sau khi lành thương", bác sĩ Stéphane Guero phân tích sâu về mặt kỹ thuật.
Nhiều phụ huynh thường lo lắng: Chuyển vị trí ngón tay đột ngột như vậy, làm sao đứa trẻ biết cách điều khiển? Về điều này, chuyên gia người Pháp đã đưa ra lời giải thích trên góc độ góc nhìn thần kinh học đầy thuyết phục: "Cấu trúc não bộ của trẻ em có khả năng thích nghi và tái định vị vùng chức năng rất kỳ diệu. Vì trước phẫu thuật, Minh Nhật đã tự có phản xạ dùng ngón trỏ kẹp đồ vật để thay thế công năng ngón cái. Chính nhờ thói quen phản xạ có sẵn này, ngay sau khi ngón trỏ được xoay trục, não bộ của con sẽ tự nhận diện và học cách điều khiển ngón cái mới cực kỳ nhanh mà không cần trải qua các bài tập vật lý trị liệu quá nặng nề".
Dự kiến, sẽ cần khoảng 2 tháng để các mô hết sưng phù và cấu trúc xương lành hoàn toàn và Minh Nhật sẽ có thể sở hữu một bàn tay mới với lực bấm của ngón cái mới sau phục hồi có thể đạt tới 7 kg, gần như tương đương lực bấm tiêu chuẩn của một người trưởng thành bình thường (dao động từ 5 - 10 kg). Đồng thời, con có thể hoàn toàn tự do viết bài, vẽ tranh, thực hiện các động tác cầm, nhặt đồ vật từ siêu nhỏ cho đến xách những vật nặng.
"Thẩm mỹ rất quan trọng. Nhưng với một bàn tay, chức năng vẫn phải là ưu tiên đầu tiên" - lời bác sĩ khiến gia đình bé Nhật quyết định bước vào ca mổ kéo dài hơn 2,5 giờ hôm đó. Tuy nhiên theo bác sĩ Stephane Guero chia sẻ: "Bàn tay 4 ngón được tạo hình của bé có thể hài hòa đến mức khi con đi học, ngay cả giáo viên chủ nhiệm cũng không hề nhận ra".
Tại Bệnh viện FV, các ca dị tật bàn tay bẩm sinh phức tạp luôn được tiến sĩ, bác sĩ Stéphane Guero tiếp cận dưới góc độ khôi phục tối đa chức năng vận động tự nhiên và bảo tồn sự phát triển lâu dài của trẻ. Sự xuất sắc trong chuyên môn của bác sĩ cùng sự đồng hành của FV không chỉ trả lại cho bé Minh Nhật một đôi tay vững chãi để tự tin bước vào lớp 1, mà còn mở ra cho em một tương lai tự lập, không rào cản. Đối với gia đình, việc tìm được đúng người bác sĩ tài hoa chính là phép màu lớn nhất trên hành trình sửa chữa đôi tay cho con mở ra một tương lai tự lập, không rào cản và hơn hết là thấy mình không dị biệt so với các bạn đồng trang lứa.
