Tránh những thực phẩm dưới đây có thể giúp bạn ngủ ngon hơn và hạn chế những vấn đề sức khỏe tiêu hóa.
Pizza
Pizza là món ăn khuya được yêu thích, nhưng có thể làm rối loạn giấc ngủ, đặc biệt với người bị trào ngược axit. Sốt cà chua được sử dụng trong nhiều loại pizza có tính axit và có thể gây kích ứng dạ dày, dẫn đến chứng ợ nóng, trào ngược và khó tiêu.
Pizza cũng chứa nhiều chất béo, cần nhiều thời gian hơn để tiêu hóa, làm tăng nguy cơ mắc các triệu chứng trên nếu bạn nằm ngay sau khi ăn.
Kem
Kem thường chứa đường, calo và chất béo không lành mạnh. Ăn quá nhiều kem vào ban đêm có thể khiến lượng đường trong máu tăng vọt và giảm nhanh, gây rối loạn giấc ngủ. Một nghiên cứu cho thấy các món ăn vặt nhiều đường và chất béo như kem có thể dẫn đến thói quen ăn khuya và gián đoạn chu kỳ ngủ – thức tự nhiên của trẻ em, còn được gọi là nhịp sinh học.
Khoai tây chiên
Khoai tây chiên chứa nhiều carbohydrate tinh chế, có thể làm tăng lượng đường trong máu gây khó ngủ hơn. Chúng cũng chứa hàm lượng calo, chất béo và natri cao. Nghiên cứu cho thấy tiêu thụ nhiều natri làm chất lượng giấc ngủ kém và thời gian ngủ ngắn. Natri cũng có thể dẫn đến gián đoạn giấc ngủ, như thức dậy thường xuyên vào ban đêm để đi tiểu.
Ớt
Thức ăn cay như ớt được biết đến là tác nhân gây chứng ợ nóng và khó tiêu, ăn trước khi đi ngủ có thể khiến bạn khó ngủ hơn. Chúng cũng chứa hàm lượng capsaicin cao – một hợp chất tạo nên vị cay, có thể làm tăng nhiệt độ cơ thể, cản trở giấc ngủ.
Cam quýt
Cam và các loại trái cây họ cam quýt khác, như bưởi và chanh, rất giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, chúng không phải là lựa chọn tốt trước khi đi ngủ với người dễ bị ợ nóng. Độ axit của chúng dễ gây ra chứng ợ nóng hơn các loại trái cây khác, đặc biệt nếu đi ngủ sau khi ăn.
Đậu
Đậu chứa chất xơ khó tiêu hóa, dẫn đến đầy hơi và chướng bụng, nhất là nếu bạn không quen ăn nhiều chất xơ. Tuy nhiên, chế độ ăn nhiều chất xơ vẫn có thể cải thiện giấc ngủ. Hãy bổ sung các thực phẩm giàu chất xơ như đậu và ngũ cốc nguyên hạt vào chế độ ăn uống hàng ngày, chỉ cần tránh ăn nhiều trước khi đi ngủ.
Chocolate đen
Chocolate đen tốt hơn chocolate sữa nhưng chứa nhiều caffeine hơn. Caffeine kích thích sản sinh axit trong dạ dày, dẫn đến khó chịu về tiêu hóa hoặc ợ nóng. Chúng cũng chứa theobromine, chất kích thích hệ thần kinh trung ương, khiến bạn khó ngủ hơn.
Trái cây sấy khô
Ăn một lượng nhỏ trái cây sấy khô vào ban đêm khó có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, nhưng ăn quá nhiều có thể gây mất ngủ. Ngoài chất xơ, món này còn chứa nhiều calo và đường tự nhiên hơn so với trái cây tươi, khiến khó ngủ và khó duy trì giấc ngủ.
Bánh mì kẹp thịt
Bánh mì kẹp thịt phô mai chứa hàm lượng chất béo bão hòa cao, có thể gây thức giấc nhiều hơn vào ban đêm và rút ngắn thời gian ngủ sâu vốn rất quan trọng để cơ thể tỉnh táo vào buổi sáng. Hơn nữa, việc thường xuyên ăn một bữa nhiều calo, nặng bụng như bánh mì kẹp thịt và khoai tây chiên trước khi đi ngủ có thể làm tăng nguy cơ béo phì và bệnh tim.
Ngũ cốc có đường
Ngũ cốc là món ăn nhẹ nhanh và ngon miệng vào đêm khuya. Song ngũ cốc ngọt lại chứa nhiều carbohydrate tinh chế, có thể làm tăng đột biến lượng đường trong máu và gián đoạn giấc ngủ. Các loại ngũ cốc này thường có hàm lượng calo cao và ít chất dinh dưỡng, ít tạo cảm giác no và góp phần gây tăng cân nếu ăn thường xuyên.
Ăn ngũ cốc và các thực phẩm giàu carbohydrate khác khoảng 4 giờ trước khi đi ngủ có thể có tác dụng ngược lại, giúp dễ ngủ hơn. Hãy thưởng thức ngũ cốc vào đầu buổi tối hoặc buổi chiều và chọn loại nguyên hạt không thêm đường.
Nếu cảm thấy đói, bạn vẫn nên ăn trước khi đi ngủ, song cần tránh những món nhiều calo, thực phẩm chiên rán, cay, chứa hàm lượng tinh bột tinh chế cao hoặc nhiều chất béo. Một bữa ăn nhẹ dưới 200 calo, giàu dinh dưỡng và carbohydrate có thể làm giảm cơn đói, giúp dễ ngủ hơn và ngủ ngon suốt đêm. Với người mắc bệnh tiểu đường, bữa ăn nhẹ giàu protein, chất béo lành mạnh, ít carbohydrate có thể ngăn ngừa lượng đường trong máu tăng đột biến vào ngày hôm sau.
Một số thực phẩm dưới đây cũng chứa những dưỡng chất có lợi cho giấc ngủ.
Tryptophan: Một axit amin giúp sản sinh serotonin và melatonin. Các thực phẩm giàu tryptophan bao gồm yến mạch, cá ngừ, đậu nành, hạt bí ngô, sữa ít béo, pudding hạt chia, thịt thăn lợn, ức gà tây và trứng.
Serotonin: Đây là hormone tạo cảm giác dễ chịu, serotonin hỗ trợ tâm trạng, trí nhớ và giấc ngủ. Các thực phẩm giàu serotonin bao gồm chuối, kiwi, dứa, mận và quả óc chó.
Melatonin: Hormone này điều chỉnh chu kỳ ngủ – thức. Các thực phẩm giàu melatonin bao gồm nước ép anh đào chua (không đường), hạnh nhân, quả óc chó, ngô và dâu tây.
Các cuộc khảo sát cho thấy gần một nửa số người trưởng thành tại Anh thường xuyên gặp khó khăn để đi vào giấc ngủ. Đáng chú ý, cụm từ tìm kiếm "làm thế nào để ngủ được" trên Google đạt mức trung bình lên tới 135.000 lượt mỗi tháng.
Theo tờ Daily Mail, để đổi lấy một đêm ngon giấc, nhiều người đã phải chật vật thực hiện đủ mọi biện pháp: từ việc cắt bỏ hoàn toàn caffeine, mua kính bảo vệ mắt chống ánh sáng đỏ, cho đến việc dành cả tiếng đồng hồ để thiền định.
Thế nhưng, dù là do suy nghĩ miên man, lo lắng về công việc, hay áp lực từ tiếng chuông báo thức phải dậy sớm vào sáng hôm sau, không ít người vẫn thấy mình tỉnh cú vọ, trân trân nhìn lên trần nhà lúc 3 giờ sáng dù cơ thể đã kiệt sức. Đây cũng có thể là dấu hiệu cho thấy "hệ thống glymphatic" - cơ chế đào thải chất thải chuyển hóa của não bộ khi ngủ - đang hoạt động không bình thường.
Một giấc ngủ ngon đóng vai trò sống còn đối với sức khỏe. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là chỉ có khoảng 1/4 số người trưởng thành đạt được mức ngủ 8 tiếng theo khuyến nghị. Việc thiếu ngủ có liên quan đến hàng loạt căn bệnh nguy hiểm, bao gồm cả chứng sa sút trí tuệ (mất trí nhớ), và cảm giác trằn trọc suốt nhiều giờ đồng hồ trên giường thực sự là một trải nghiệm cực kỳ khổ sở.
Tiến sĩ Deborah Lee, một nhà tâm lý học lâm sàng, cho biết thực tế có một số phương pháp đơn giản giúp kéo dài thời gian ngủ và đẩy nhanh tốc độ vào giấc mà không cần đến việc "đếm cừu".
Dù ngay cả những chuyên gia giấc ngủ hàng đầu thế giới đôi khi cũng không tránh khỏi chứng mất ngủ, Tiến sĩ Deborah Lee đã phát hiện ra một phương pháp nghe có vẻ ngược đời nhưng lại giúp con người chìm vào giấc ngủ nhanh hơn.
Bà cho biết kỹ thuật này có thể coi là đỉnh cao của "tâm lý học nghịch đảo" (reverse psychology). Nếu bạn liên tục ép bản thân phải ngủ, việc không ngủ được sẽ phản tác dụng, kích hoạt cảm giác lo âu và bực bội. Ngược lại, nếu làm hoàn toàn ngược lại - tự nhủ phải giữ cho bản thân tỉnh táo - bạn sẽ dễ đi vào giấc ngủ hơn.
Theo tiến sĩ Lee, bạn chỉ cần liên tục lặp đi lặp lại câu nói "Đừng ngủ, phải thức" trong đầu. Sau một lúc, các cơ vùng mắt sẽ bắt đầu cảm thấy mệt mỏi, và bạn sẽ chìm vào giấc ngủ từ lúc nào không hay.
Hiện tượng tưởng chừng kỳ lạ này thực chất đã được chứng minh bởi các lý thuyết nghiên cứu. Từ những năm 1930, "liệu pháp ý định nghịch lý" (paradoxical intention) đã được áp dụng rộng rãi trong điều trị các chứng rối loạn lo âu.
Các chuyên gia về giấc ngủ giải thích rằng phương pháp này hiệu quả vì nó cắt đứt sự "lo lắng về hiệu suất" (performance anxiety) liên quan đến giấc ngủ. Đó chính là cái vòng lặp luẩn quẩn đầy ức chế: Bạn càng cố gắng ngủ, não bộ lại càng trở nên tỉnh táo và lo âu hơn.
Tất nhiên, mẹo nhỏ này không phải là phép màu có tác dụng với tất cả mọi người. Các chuyên gia chỉ ra rằng, "liệu pháp ý định nghịch lý" đạt hiệu quả tốt nhất đối với những người mất ngủ do tâm trí căng thẳng, suy nghĩ quá mức hoặc do chính nỗi sợ mất ngủ gây ra, chứ không áp dụng cho những trường hợp mất ngủ bắt nguồn từ các bệnh lý tiềm ẩn.
Tuy nhiên, đúng như tiến sĩ Deborah Lee đã đúc kết: Khi việc tìm kiếm giấc ngủ bắt đầu trở thành một cuộc chiến, đôi khi giải pháp khôn ngoan nhất lại là ngừng phản kháng hoàn toàn.
Ngày 8-7, Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM) cho hay vừa qua bệnh viện đã thực hiện thành công ca vi phẫu kéo dài gần 10 giờ để bảo tồn trọn vẹn 3 ngón tay cho nam thanh niên.
Người bệnh N.V.H.K. (17 tuổi, TP.HCM) nhập viện sau tai nạn lao động do máy cưa gây ra. Anh K. chia sẻ: "Đây là ngày đầu tiên đi làm thợ mộc và cũng là lần đầu tiên sử dụng máy cưa. Do chưa được hướng dẫn đầy đủ về an toàn lao động cũng như cách vận hành thiết bị nên đã gặp tai nạn trong quá trình làm việc".
Sau tai nạn, người bệnh được đưa đến một cơ sở y tế gần nơi xảy ra vụ việc. Tuy nhiên do tổn thương bên ngoài không quá lớn nên mức độ nghiêm trọng của chấn thương chưa được nhận diện đầy đủ. Gần 3 giờ sau tai nạn, người bệnh được chuyển đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định để tiếp tục điều trị.
Sau khi được chuyển đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định, người bệnh nhanh chóng được các bác sĩ khoa chấn thương chỉnh hình thăm khám. Qua đánh giá, ê kíp ghi nhận tình trạng mất tưới máu hoàn toàn ở các ngón 3, 4 và 5 bàn tay phải.
Nhận định đây là trường hợp cấp cứu vi phẫu khẩn cấp, ê kíp phẫu thuật bàn tay được huy động ngay lập tức để đưa người bệnh vào phòng mổ.
Qua thám sát, các bác sĩ xác định động mạch nuôi của cả ba ngón tay đều bị đứt hoàn toàn. Không chỉ vậy, cơ chế chấn thương do máy cưa còn gây dập nghiền nghiêm trọng các cấu trúc quanh vùng tổn thương.
Các đoạn động mạch gần vết thương bị thương nặng, không thể thực hiện nối trực tiếp như những trường hợp đứt sắc gọn thông thường.
Bác sĩ Lê Văn Dương - khoa chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Nhân dân Gia Định - cho biết thách thức lớn nhất của ca mổ không nằm ở việc tìm vị trí động mạch bị đứt mà là xác định chính xác phần mạch máu còn khả năng sống để loại bỏ toàn bộ đoạn động mạch đã bị dập nát.
Ca phẫu thuật kéo dài gần 10 giờ liên tục dưới kính lúp phẫu thuật và kính hiển vi vi phẫu. Các bác sĩ tiến hành bóc tách tỉ mỉ từng cấu trúc còn lành, nhận diện các đầu mạch máu có đường kính dưới 1mm và thực hiện nối ghép bằng chỉ vi phẫu.
Kết quả sau 48 giờ cho thấy cả ba ngón tay đều duy trì tuần hoàn tốt. Sau 2 tuần theo dõi, các ngón tay sống hoàn toàn, tuần hoàn ổn định và vượt qua giai đoạn nguy cơ của phẫu thuật tái thông mạch. Hiện tại tình trạng người bệnh ổn định.
Theo kế hoạch điều trị, người bệnh sẽ tiếp tục được phẫu thuật phục hồi các cấu trúc chức năng bị tổn thương, bao gồm gân gấp và các thành phần liên quan nhằm tối ưu khả năng vận động của bàn tay.
Sau đó người bệnh sẽ được hướng dẫn tập vật lý trị liệu và phục hồi chức năng để tăng độ linh hoạt của các khớp ngón tay, từng bước phục hồi chức năng cầm nắm và sinh hoạt thường ngày.
Bác sĩ Nguyễn Lê Minh Thống - Phó trưởng khoa điều hành khoa chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Nhân dân Gia Định - cho biết tai nạn do dùng máy cưa không đúng cách là một trong những nguyên nhân gây chấn thương bàn tay nặng nề nhất hiện nay.
Khi xảy ra chấn thương bàn tay, đặc biệt do máy cưa hoặc máy cắt, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được đánh giá chính xác mức độ tổn thương và xử trí kịp thời.
Trong nhiều trường hợp, yếu tố quyết định khả năng bảo tồn ngón tay không nằm ở kích thước vết thương mà chính là thời gian. Mỗi giờ chậm trễ đều có thể làm giảm cơ hội bảo tồn mô và phục hồi chức năng của người bệnh.
Ngày 20/4, Bệnh viện Phụ sản Trung ương cho biết sau 4 tháng điều trị, bệnh nhi đạt cân nặng 2,5 kg, đã tự ăn và duy trì hệ thống tim phổi ổn định. BS Hà Đức Dũng, Trung tâm Sơ sinh, cho biết gia đình mang con về nhà cùng bộ hồ sơ bệnh án dày cộp nặng tới 2 kg. Ông yêu cầu người nhà tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn dinh dưỡng, đảm bảo vệ sinh môi trường sống nhằm phòng chống nhiễm khuẩn và đưa trẻ đi tiêm vaccine đúng lịch.
4 tháng trước, bệnh nhân lọt lòng ở mốc 25 tuần 4 ngày, mang theo nhiều rủi ro sinh tồn. Trẻ đối diện tình trạng suy hô hấp cực nặng, chảy máu não không do chấn thương và nhiễm khuẩn sơ sinh. Cơ thể bệnh nhi chưa hoàn thiện, nhịp thở yếu ớt khiến các bác sĩ phải theo dõi sát sao.
Đội ngũ y tế áp dụng phác đồ thở máy kéo dài phối hợp chặt chẽ với chế độ nuôi dưỡng đặc biệt. Trẻ phải thở máy kéo dài và quá trình cai máy diễn ra cực kỳ khó khăn. Để duy trì sự sống, các bác sĩ phải phối hợp chặt chẽ giữa phác đồ điều trị biến chứng và chế độ nuôi dưỡng đặc biệt. Mất một tháng chăm sóc tích cực, bé mới có thể bắt đầu ăn hoàn toàn qua đường tiêu hóa.
"Nhìn con đi được đến ngày hôm nay an toàn, tôi chỉ biết gửi lời biết ơn, tri ân sâu sắc nhất đến các bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh đã không chỉ cứu sống con mà còn luôn động viên gia đình trong những lúc khó khăn nhất", người mẹ chia sẻ.
Thống kê của Bộ Y tế chỉ ra tử vong sơ sinh chiếm 71% ca tử vong ở trẻ dưới một tuổi; trong đó nguyên nhân đẻ non và nhẹ cân chiếm tới 25%. Tổ chức Y tế ThThốngế giới (WHO) định nghĩa sinh non là tình trạng chuyển dạ trước 37 tuần tuổi thai. Trẻ sinh thiếu tháng mang hệ miễn dịch yếu, dễ mắc nhiễm trùng huyết, suy hô hấp, viêm ruột hoại tử và đối mặt nguy cơ bại não, mù, điếc.
Nhằm giảm thiểu rủi ro, giới chuyên môn khuyến cáo thai phụ chăm sóc thai kỳ cẩn thận, duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng và khám thai định kỳ để y bác sĩ kịp thời phát hiện, kiểm soát các bệnh lý nền.
