Trước khi nhập viện 5 ngày, trẻ bắt đầu xuất hiện các triệu chứng nguy hiểm như sốt, nôn nhiều, đau đầu, sợ nước, sợ gió. Tình trạng nhanh chóng diễn biến nặng với biểu hiện kích động, nói nhảm.
Sau khi được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương, trẻ được theo dõi và làm các xét nghiệm chẩn đoán bệnh, kết quả phát hiện dương tính với vi rút dại trong nước bọt và sinh thiết da gáy. Dù được điều trị tích cực nhưng bệnh không cải thiện, trẻ rơi vào hôn mê, nguy cơ tử vong cao.
Theo Bệnh viện Nhi trung ương, hơn 1 tháng qua, bệnh viện đã tiếp nhận 58 trẻ đến tiêm phòng dại, trong đó có nhiều trẻ phải cấp cứu trong tình trạng đa chấn thương toàn thân do bị chó cắn.
Điển hình là bé M.Đ. (4 tuổi, Ninh Bình) đến viện sau khi bị chó nhà hàng xóm cắn vào vùng đầu, mặt. Trẻ có các vết thương rộng và chảy máu nhiều ở vùng trán, đầu, quanh mắt và mi mắt hai bên. Các vết thương đều lóc da, bờ nham nhở, giập nát. Đặc biệt là vết thương xuyên thấu nhãn cầu gây xuất huyết tiền phòng dày đặc, rách da mi mắt, giập nát cơ vùng góc mắt trong.
Các bác sĩ đã khẩn trương làm sạch, cắt lọc tổ chức giập nát, khâu phục hồi vết thương vùng trán theo lớp giải phẫu và xử trí mi mắt. Sau đó trẻ tiếp tục được tiêm huyết thanh và vắc xin phòng dại, đồng thời chuyển Bệnh viện Mắt Trung ương để điều trị chuyên sâu tổn thương mắt.
Các bác sĩ cảnh báo tai nạn do chó cắn có thể xảy ra ngay với chính vật nuôi trong gia đình hoặc hàng xóm.
Nhiều phụ huynh vẫn chủ quan khi nghĩ chó nuôi lâu năm là an toàn, trong khi chỉ một hành động vô tình của trẻ như kéo tai hoặc chạm vào con vật lúc đang ăn hoặc đang ngủ cũng có thể khiến chó phản ứng.
Với trẻ nhỏ, vết cắn thường vào vùng đầu, mặt, cổ vì ngang tầm với con vật. Ngoài tổn thương thể chất, trẻ còn có thể bị các ảnh hưởng về tâm lý, sợ động vật, quấy khóc, mất ngủ sau chấn thương.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh tuyệt đối không để trẻ nhỏ chơi một mình với chó, mèo dù là vật nuôi quen thuộc. Cần dạy trẻ cách tiếp xúc an toàn, không trêu chọc, không lại gần khi con vật đang ăn, ngủ hoặc kích động.
Quan trọng nhất, khi bị chó cắn cần xử trí đúng ngay từ đầu để giảm nguy cơ mắc bệnh dại. Khi đã phát bệnh, bệnh dại gần như không có cơ hội cứu chữa.
Từ 1/7, người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) tự đi khám, chữa bệnh ngoại trú trái tuyến tại một số cơ sở y tế cấp cơ bản và chuyên sâu sẽ được Quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán 50% mức hưởng đối với các bệnh, nhóm bệnh.
Bà Nguyễn Lan Hương, Phó ban Thực hiện chính sách BHYT thuộc Bảo hiểm xã hội Việt Nam, cho biết "50% mức hưởng" không được hiểu là Quỹ sẽ thanh toán 50% toàn bộ số tiền ghi trên hóa đơn khám, chữa bệnh. Tỷ lệ này được tính trên mức hưởng BHYT của từng người và chỉ áp dụng với số tiền nằm trong phạm vi được hưởng, theo mức giá và điều kiện thanh toán BHYT.
Đơn cử, người có mức hưởng BHYT 80%, khi thuộc trường hợp được thanh toán 50% mức hưởng thì Quỹ trả 40% chi phí; người có mức hưởng 95% được Quỹ thanh toán 47,5% trong phạm vi được hưởng. Phần chi phí ngoài phạm vi hưởng, dịch vụ theo yêu cầu hoặc các khoản không đủ điều kiện thanh toán vẫn do người bệnh tự túc.
Theo bà Hương, quy định mới không đồng nghĩa với việc người tham gia BHYT có thể đến khám ngoại trú tại bất kỳ bệnh viện nào và được Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả 50%. Mức thanh toán này căn cứ vào cấp chuyên môn kỹ thuật mà cơ sở khám, chữa bệnh đã được cơ quan có thẩm quyền xếp (cấp ban đầu, cấp cơ bản hoặc cấp chuyên sâu); bệnh hoặc nhóm bệnh được chẩn đoán; mức hưởng BHYT của người bệnh và phạm vi Quỹ chi trả.
Cụ thể, chính sách áp dụng tại ba nhóm: cơ sở khám chữa cấp cơ bản mà trước năm 2025 đã được cơ quan có thẩm quyền xác định là tuyến tỉnh, tuyến trung ương hoặc tương đương tuyến tỉnh, tuyến trung ương; cơ sở được xếp cấp cơ bản, có tổng điểm đánh giá năng lực chuyên môn từ 50 đến dưới 70 điểm; cơ sở cấp chuyên sâu mà trước năm 2025 được xác định là tuyến tỉnh hoặc tương đương tuyến tỉnh.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam khuyến cáo người dân nên đi khám tại nơi đăng ký khám chữa ban đầu hoặc đúng tuyến. Nếu đi khám ngoại trú, người bệnh nên liên hệ trước với cơ sở y tế hoặc cơ quan Bảo hiểm xã hội để được thông tin về cơ sở, phạm vi và mức thanh toán được hưởng.
Đến hết năm 2025, tỷ lệ bao phủ BHYT đạt trên 95% dân số.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết dù cùng có nguồn gốc từ mía hoặc củ cải đường và thành phần chính đều là sucrose, đường trắng và đường nâu lại có những điểm khác biệt rất rõ rệt về bản chất và hương vị.
Đường trắng là loại sucrose đã được tinh luyện gần như hoàn toàn, loại bỏ sạch mọi tạp chất để cho ra những hạt đường có màu trắng tinh khiết và vị ngọt sắc. Ngược lại, đường nâu thực chất là đường trắng nhưng còn giữ lại hoặc được phối trộn bổ sung thêm mật mía (molasses). Chính lớp mật mía đặc sánh này đã tạo nên màu sắc sẫm đặc trưng và mang lại cho đường nâu hương thơm caramel thoang thoảng. Nhờ thành phần mật mía này mà đường nâu cũng chứa một lượng nhỏ các khoáng chất tự nhiên như canxi, kali, sắt và magie.
Mặc dù đường nâu có chứa canxi, kali, sắt và magie nhờ lớp mật mía, nhưng hàm lượng của chúng cực kỳ không đáng kể. Ví dụ thực tế, một thìa cà phê đường nâu chỉ chứa lượng khoáng chất rất nhỏ, thường chưa tới vài % nhu cầu khuyến nghị hằng ngày của cơ thể.
"Để bạn dễ hình dung, nếu muốn nhận được lượng sắt hay magie đủ 'có ý nghĩa' cho sức khỏe từ đường nâu, bạn sẽ phải ăn hàng lạng, thậm chí hàng cân đường mỗi ngày. Lúc này, tác hại từ lượng calo rỗng và lượng đường quá tải nạp vào cơ thể (gây béo phì, tiểu đường, tim mạch) sẽ vượt xa hoàn toàn lợi ích nhỏ từ lượng ít khoáng chất kia", bác sĩ Châu Thị Anh phân tích.
Nói cách khác, đường nâu đúng là có nhiều vi chất hơn đường trắng, nhưng lượng quá nhỏ để tạo ra lợi ích sức khỏe thực tế.
Xét về lượng calo và khả năng gây tăng cân, đường trắng và đường nâu gần như không có sự khác biệt khi mỗi gram của 2 loại đều cung cấp khoảng 4 kcal. Do mức chênh lệch calo là không đáng kể, yếu tố quan trọng nhất đối với người ăn kiêng vẫn luôn là tổng lượng đường tiêu thụ, tổng năng lượng nạp vào và tần suất sử dụng đồ ngọt hằng ngày.
Tương tự, chỉ số đường huyết của 2 loại đường này cũng khác nhau rất ít. Dù đường nâu đôi khi có chỉ số đường huyết thấp hơn một chút nhờ thành phần mật mía, nhưng mức chênh này hoàn toàn không đủ lớn để tạo ra sự khác biệt rõ rệt trong việc kiểm soát cân nặng, quản lý insulin hay giảm nguy cơ tiểu đường.
Nếu mục tiêu của bạn là giảm cân, kiểm soát đường huyết và hướng tới một lối sống lành mạnh, thì việc cắt giảm tổng lượng đường tiêu thụ hằng ngày quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ đổi từ đường trắng sang đường nâu. Hãy xem đường nâu như một lựa chọn mang tính cá nhân về hương vị với mùi caramel đặc trưng và rất phù hợp để làm bánh hay pha chế đồ uống chứ nó hoàn toàn không phải là một "phiên bản healthy" thực sự.
"Vì vậy, thay vì bận tâm về màu sắc của đường, chiến lược hiệu quả hơn nhiều cho người ăn kiêng là tập trung kiểm soát khẩu phần tổng thể: chủ động giảm đồ uống có đường, hạn chế thực phẩm siêu chế biến và ưu tiên các nguồn carbohydrate giàu chất xơ từ tự nhiên", bác sĩ Anh chia sẻ.
Mới đây, một nghiên cứu đăng trên tạp chí PLOS One (Mỹ) cho thấy nồng độ vitamin C thấp trong huyết tương có liên quan đến thể tích chất xám nhỏ hơn và sự suy giảm kết nối giữa các vùng não trong quá trình lão hóa.
Nhóm nghiên cứu đã phân tích mẫu máu và hình ảnh chụp cộng hưởng từ (MRI) của khoảng 2.000 người Nhật Bản từ 64 tuổi trở lên, từ đó đánh giá thể tích chất xám và chất trắng của não; nồng độ vitamin C trong huyết tương.
Kết quả nghiên cứu cho thấy những người có nồng độ vitamin C trong huyết tương thấp thường có:
Theo tiến sĩ Tomohiro Shintaku, giảng viên Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Trường Y Đại học Hirosaki (Nhật Bản) - tác giả liên hệ của nghiên cứu, thể tích chất xám giảm thường phản ánh tình trạng teo não và mất tế bào thần kinh. Trong khi đó, DMN là một mạng lưới quan trọng đối với các chức năng nhận thức như trí nhớ. Sự suy giảm kết nối trong mạng lưới này được xem là một trong những biểu hiện sớm của suy giảm nhận thức.
Ông Tomohiro Shintaku cho rằng phát hiện này gợi ý việc duy trì nồng độ vitamin C ở mức phù hợp có thể góp phần hỗ trợ làm chậm quá trình suy giảm nhận thức do tuổi tác và giúp bảo tồn các kết nối bình thường của não.
Tuy nhiên, tiến sĩ Shintaku nhấn mạnh đây là nghiên cứu cắt ngang, vì vậy chỉ cho thấy mối liên quan, chứ không chứng minh vitamin C là nguyên nhân trực tiếp giúp bảo vệ não.
Theo bác sĩ Peter Gliebus, Trưởng khoa Thần kinh và Giám đốc Trung tâm Thần kinh nhận thức - hành vi thuộc Marcus Neuroscience Institute (Mỹ), duy trì đủ vitamin C có thể giúp bảo tồn các kết nối ở những vùng não quan trọng, bao gồm mạng lưới mặc định (DMN). Mạng lưới này đóng vai trò trong nhiều chức năng nhận thức như trí nhớ ngắn hạn, khả năng tự nhận thức và tư duy nội tâm.
Ở người lớn tuổi, khả năng hấp thu dưỡng chất có thể giảm, chế độ ăn dễ thiếu các vitamin quan trọng. Vì vậy, việc tối ưu tình trạng vitamin có thể trở thành một chiến lược dự phòng đơn giản nhằm duy trì chức năng nhận thức hoặc làm chậm quá trình suy giảm nhận thức, theo Medical News Today (Anh).
Tuy nhiên, bác sĩ Dung Trinh, Giám đốc Y khoa Phòng khám Healthy Brain Clinic ( Mỹ) lưu ý điều này không đồng nghĩa vitamin C có thể ngăn ngừa suy giảm nhận thức hoặc việc bổ sung vitamin C sẽ cải thiện sức khỏe não bộ. Ông cho rằng kết quả nên được xem như một tín hiệu cho thấy tình trạng vitamin C có thể là một trong nhiều yếu tố góp phần vào sức khỏe não, chứ không phải yếu tố quyết định.
Theo bác sĩ Dung Trinh, người dân không nên vội vàng sử dụng vitamin C liều cao chỉ dựa trên kết quả của nghiên cứu này. Thay vào đó, nên duy trì một chế độ ăn lành mạnh, giàu thực phẩm chứa vitamin C như các loại trái cây và rau củ; kết hợp với những thói quen đã được chứng minh có lợi cho não bộ như tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc và kiểm soát tốt các bệnh mạn tính.
