Trước khi nhập viện 5 ngày, trẻ bắt đầu xuất hiện các triệu chứng nguy hiểm như sốt, nôn nhiều, đau đầu, sợ nước, sợ gió. Tình trạng nhanh chóng diễn biến nặng với biểu hiện kích động, nói nhảm.
Sau khi được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương, trẻ được theo dõi và làm các xét nghiệm chẩn đoán bệnh, kết quả phát hiện dương tính với vi rút dại trong nước bọt và sinh thiết da gáy. Dù được điều trị tích cực nhưng bệnh không cải thiện, trẻ rơi vào hôn mê, nguy cơ tử vong cao.
Theo Bệnh viện Nhi trung ương, hơn 1 tháng qua, bệnh viện đã tiếp nhận 58 trẻ đến tiêm phòng dại, trong đó có nhiều trẻ phải cấp cứu trong tình trạng đa chấn thương toàn thân do bị chó cắn.
Điển hình là bé M.Đ. (4 tuổi, Ninh Bình) đến viện sau khi bị chó nhà hàng xóm cắn vào vùng đầu, mặt. Trẻ có các vết thương rộng và chảy máu nhiều ở vùng trán, đầu, quanh mắt và mi mắt hai bên. Các vết thương đều lóc da, bờ nham nhở, giập nát. Đặc biệt là vết thương xuyên thấu nhãn cầu gây xuất huyết tiền phòng dày đặc, rách da mi mắt, giập nát cơ vùng góc mắt trong.
Các bác sĩ đã khẩn trương làm sạch, cắt lọc tổ chức giập nát, khâu phục hồi vết thương vùng trán theo lớp giải phẫu và xử trí mi mắt. Sau đó trẻ tiếp tục được tiêm huyết thanh và vắc xin phòng dại, đồng thời chuyển Bệnh viện Mắt Trung ương để điều trị chuyên sâu tổn thương mắt.
Các bác sĩ cảnh báo tai nạn do chó cắn có thể xảy ra ngay với chính vật nuôi trong gia đình hoặc hàng xóm.
Nhiều phụ huynh vẫn chủ quan khi nghĩ chó nuôi lâu năm là an toàn, trong khi chỉ một hành động vô tình của trẻ như kéo tai hoặc chạm vào con vật lúc đang ăn hoặc đang ngủ cũng có thể khiến chó phản ứng.
Với trẻ nhỏ, vết cắn thường vào vùng đầu, mặt, cổ vì ngang tầm với con vật. Ngoài tổn thương thể chất, trẻ còn có thể bị các ảnh hưởng về tâm lý, sợ động vật, quấy khóc, mất ngủ sau chấn thương.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh tuyệt đối không để trẻ nhỏ chơi một mình với chó, mèo dù là vật nuôi quen thuộc. Cần dạy trẻ cách tiếp xúc an toàn, không trêu chọc, không lại gần khi con vật đang ăn, ngủ hoặc kích động.
Quan trọng nhất, khi bị chó cắn cần xử trí đúng ngay từ đầu để giảm nguy cơ mắc bệnh dại. Khi đã phát bệnh, bệnh dại gần như không có cơ hội cứu chữa.
Bệnh nhân nữ N.T.H. (46 tuổi, Hà Nội) nhập viện trong tình trạng đau tức bụng kéo dài, sụt cân nhanh. Bụng phình to như mang bầu 9 tháng khiến việc ăn uống trở nên khó khăn, mỗi bữa ăn đều là nỗi ám ảnh do cảm giác căng tức bụng dai dẳng.
Đáng nói, không phải lần đầu bệnh nhân đối mặt với căn bệnh này. Cách đây 4 năm, người bệnh từng được phẫu thuật cắt bỏ một khối u tương tự nặng khoảng 6kg.
Tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn - Giám đốc ngoại khoa bệnh viện - cho hay bệnh nhân được xác định bị Liposarcoma tái phát ổ bụng, kích thước rất lớn lên đến 30x25cm, trọng lượng 5kg.
Đây là một trong những dạng ung thư mô mềm nguy hiểm và phức tạp nhất của ổ bụng sau phúc mạc, có đặc điểm phát triển âm thầm trong thời gian dài, dễ tái phát và thường dính chặt vào các cơ quan, mạch máu quan trọng.
Thách thức lớn nhất của ca bệnh đến từ tình trạng dính phức tạp do cuộc mổ trước đó. Khối u dính chặt do mổ cũ, ôm chặt thận và niệu quản bên phải, đẩy hoàn toàn tụy, tá tràng, ruột non và đại tràng sang phải; đồng thời dính rất chắc vào thành bụng sau và tĩnh mạch chủ dưới.
Bên cạnh đó, hệ thống mạch máu tăng sinh dày đặc cùng nhiều thùy u len lỏi sâu trong khoang sau phúc mạc, đòi hỏi ê kíp phải hết sức tỉ mỉ để bóc tách trọn vẹn khối u mà vẫn bảo toàn các mô và cơ quan xung quanh.
Ca phẫu thuật kéo dài 4 giờ 30 phút, nhờ sự phối hợp nhịp nhàng, chủ động kiểm soát mạch máu và cầm máu hiệu quả, toàn bộ khối u đã được lấy ra trọn vẹn. Hiện bệnh nhân đã tỉnh táo, sức khỏe ổn định và đang được theo dõi, chăm sóc hậu phẫu tích cực.
Theo các bác sĩ, Liposarcoma là loại ung thư mô mềm có khả năng phát triển âm thầm trong thời gian dài mà không gây triệu chứng rõ rệt. Người bệnh thường chỉ cảm thấy bụng to dần, nặng bụng, ăn nhanh no hoặc khó thở nhẹ - những dấu hiệu dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các vấn đề tiêu hóa thông thường.
Bác sĩ Tuấn cho hay ổ bụng có khả năng giãn nở rất lớn, vì vậy không hiếm trường hợp khối u phát triển tới 10-20kg mới được phát hiện. Khi khối u lớn lên, nó không chỉ chiếm chỗ mà còn chèn ép các cơ quan quan trọng, dẫn đến nguy cơ suy kiệt, tắc ruột, suy thận hoặc suy hô hấp.
"Hơn một phần tư người trưởng thành từ 18-69 tuổi bị tăng huyết áp, gần 5 triệu người bệnh đái tháo đường tương đương hơn 7% dân số trưởng thành, đằng sau các con số là nguy cơ đột quỵ, suy tim, suy thận, tàn phế và tử vong sớm", Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn nói tại lễ ký Bản ghi nhớ chương trình hợp tác Tăng cường quản lý bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam giai đoạn 2026-2028, giữa Cục Quản lý khám, chữa bệnh và Boehringer Ingelheim Việt Nam, hôm 11/5 tại Hà Nội.
Thứ trưởng Thuấn cho rằng bệnh không lây nhiễm không còn là câu chuyện riêng của bệnh viện hay từng chuyên khoa, mà trở thành thách thức đối với sức khỏe cộng đồng, năng suất lao động và sự phát triển bền vững của quốc gia.
Việt Nam hiện trong nhóm quốc gia có tỷ lệ đột quỵ cao với 222.000 ca mỗi năm song phần lớn chưa tiếp cận kịp thời hệ thống cấp cứu. Chỉ 23,2% bệnh nhân đến viện trong vòng 4,5 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng - khoảng thời gian "vàng" để can thiệp hiệu quả. Ngoài ra, khoảng 20% người bệnh được đưa đến bệnh viện bằng hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp.
Ngoài ra, bệnh lý tim mạch - thận - chuyển hóa, bệnh phổi mô kẽ... cũng ngày càng gia tăng và trẻ hóa, gây áp lực lớn đến hệ thống y tế. Song, nhiều trường hợp bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa, phát hiện sớm, quản lý tốt và điều trị hiệu quả hơn.
"Không thể chỉ chờ người bệnh đến bệnh viện để điều trị, hệ thống y tế cần chuyển từ điều trị muộn sang phát hiện sớm, từ chăm sóc phân mảnh sang quản lý liên tục và toàn diện", ông nói, thêm rằng kiểm soát hiệu quả các bệnh không lây nhiễm là một trong những ưu tiên hàng đầu của ngành y tế Việt Nam giai đoạn hiện nay.
TS Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Quản lý Khám, chữa bệnh, nói quản lý hiệu quả bệnh không lây nhiễm đòi hỏi cách tiếp cận tích hợp, liên tục và đồng bộ giữa các các cơ sở khám chữa bệnh đa khoa và chuyên khoa. Vì vậy, chương trình hợp tác tập trung vào 4 mục tiêu trọng tâm gồm: chuẩn hóa hướng dẫn chuyên môn; nâng cao năng lực cho khoảng 2.000 bác sĩ; củng cố mạng lưới điều trị đột quỵ; tăng cường truyền thông cộng đồng về phát hiện sớm, xử trí kịp thời bệnh không lây nhiễm.
Song song đó, Bộ Y tế đang xây dựng Đề án Cấp cứu Ngoại viện, hướng tới rút ngắn "thời gian vàng" trong cấp cứu đột quỵ, chuẩn hóa hệ thống xe cứu thương, mở rộng đào tạo sơ cứu cộng đồng và ứng dụng AI trong điều phối cấp cứu. Đề án dự kiến thí điểm tại 6 tỉnh, thành phố trước khi mở rộng toàn quốc.
Ông Apisak Khunwet, đại diện Boehringer Ingelheim, đánh giá Việt Nam đang ngày càng khẳng định vai trò dẫn dắt trong lĩnh vực chăm sóc và điều trị đột quỵ, với hơn 130 bệnh viện được Tổ chức Đột quỵ Thế giới chứng nhận là bệnh viện sẵn sàng điều trị đột quỵ. Thông qua hợp tác này, hai bên hướng tới mục tiêu tiếp tục nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị và quản lý các bệnh không lây nhiễm, đặc biệt là các bệnh tim mạch - thận - chuyển hóa, đột quỵ.
Hội nghị khoa học kỹ thuật Bệnh viện Đa khoa Bình Chánh ngày 17/7, BS.CK2 Nguyễn Duy Long, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 TP HCM, cho biết sau sáp nhập, TP HCM trở thành "siêu đô thị" với khoảng 14 triệu dân, diện tích gần gấp ba trước đây. Mạng lưới y tế được mở rộng nhưng phân bố chưa đồng đều giữa khu vực trung tâm và vùng ven, khiến khả năng tiếp cận cấp cứu ngoại viện vẫn còn khoảng trống.
Hiện xe cấp cứu 115 tiếp cận người bệnh trong khoảng 15 phút ở nội thành, song tại nhiều địa bàn vùng ven như Cần Giờ, Dầu Tiếng hay Hồ Tràm, thời gian này có thể kéo dài 15-30 phút hoặc hơn do khoảng cách xa và cơ sở y tế thưa. Trung tâm Cấp cứu 115 đặt mục tiêu mở rộng mạng lưới để đưa thời gian tiếp cận trên toàn địa bàn về mức 15 phút. Hiện mạng lưới có 72 trạm vệ tinh tại TP HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, gồm bệnh viện công, tư và một số bệnh viện bộ, ngành.
Theo bác sĩ Long, mỗi năm TP HCM ghi nhận hơn 1,2 triệu lượt cấp cứu tại bệnh viện. Tổng đài 115 hiện tiếp nhận trung bình khoảng 1.500 cuộc gọi mỗi ngày, nhưng chỉ khoảng 10%, tương đương 150 trường hợp, là nhu cầu cấp cứu thực sự; còn lại là các cuộc gọi tư vấn, gọi nhầm hoặc không cần xuất xe.
Trong cấp cứu, yếu tố quyết định là tận dụng "thời gian vàng". Người ngừng tim cần được ép tim trong 4 phút, bệnh nhân nhồi máu cơ tim cần can thiệp mạch vành trong khoảng 90 phút, còn người đột quỵ nhồi máu não cần điều trị tiêu sợi huyết trong 4,5 giờ đầu.
"Rút ngắn thời gian tiếp cận hiện trường có ý nghĩa quyết định đến khả năng cứu sống và giảm di chứng", bác sĩ Long nói.
Để đạt mục tiêu này, Trung tâm Cấp cứu 115 tiếp tục mở rộng mạng lưới trạm vệ tinh, ưu tiên các địa bàn còn thiếu điểm cấp cứu. Một số trạm y tế như Bình Khánh, Dầu Tiếng dự kiến được nâng cấp để tham gia cấp cứu ngoại viện, bổ sung nhân lực, phương tiện và hoàn thiện hành lang pháp lý. Việc mở rộng không chỉ dựa vào bệnh viện mà huy động mọi cơ sở y tế đủ điều kiện, không phân biệt công hay tư.
Song song, TP HCM đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong điều phối cấp cứu. Trung tâm Cấp cứu 115 dự kiến phát triển ứng dụng để người dân theo dõi vị trí xe cấp cứu, biết thời gian xe đến và kết nối với tổng đài hoặc bác sĩ để được hướng dẫn sơ cứu trong lúc chờ lực lượng cấp cứu.
"Hiện nhiều người gọi 115 nhưng không biết xe khi nào đến nên sốt ruột và tự đưa bệnh nhân đi bệnh viện. Nếu theo dõi được hành trình xe cấp cứu và được hướng dẫn sơ cứu từ xa, hiệu quả cấp cứu sẽ tốt hơn", bác sĩ Long nói.
Theo ông, việc tích hợp ba đầu số khẩn cấp 113, 114 và 115 sẽ hình thành trung tâm tiếp nhận, điều phối chung tại các địa phương, tăng khả năng phối hợp giữa công an, cứu hỏa và y tế trong các tình huống như cháy nổ, sập công trình hay tai nạn lớn.
Ngành y tế cũng nghiên cứu bổ sung các phương tiện mới như xe phản ứng nhanh cỡ nhỏ do nhân viên y tế trực tiếp điều khiển, có thể mang theo thiết bị cấp cứu cơ bản và tiếp cận nhanh các hẻm nhỏ hoặc khu vực đông đúc. Một số xe chuyên dụng trong tương lai có thể được trang bị máy siêu âm tại chỗ, máy ép tim tự động và các thiết bị hồi sức hiện đại nhằm nâng cao năng lực cấp cứu trước viện.
TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM, cho biết phát triển mạng lưới cấp cứu ngoại viện và tăng cường kết nối giữa bệnh viện với y tế cơ sở là một trong những định hướng trọng tâm của ngành y tế. Theo ông, các bệnh viện cần phối hợp chặt chẽ với trạm y tế, trung tâm y tế khu vực và mạng lưới cấp cứu 115 để hình thành hệ thống chăm sóc sức khỏe liên tục, từ cấp cứu, điều trị đến quản lý người bệnh lâu dài.
