Bệnh thận là một trong những biến chứng phổ biến của đái tháo đường, nhưng thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm nên nhiều người chỉ phát hiện khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể. Theo các chuyên gia, duy trì một số thói quen hằng ngày có thể giúp giảm nguy cơ tổn thương thận và làm chậm tiến triển của bệnh.
Kiểm soát đường huyết
Theo Healthline, kiểm soát đường huyết là biện pháp quan trọng nhất để bảo vệ thận ở người mắc đái tháo đường. Khi lượng đường trong máu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, các mạch máu nhỏ trong thận có thể bị tổn thương, làm giảm khả năng lọc chất thải và dịch dư thừa.
Tuân thủ điều trị, dùng thuốc đúng chỉ định, theo dõi đường huyết và duy trì HbA1c trong mục tiêu có thể giúp giảm nguy cơ biến chứng thận.
Duy trì vận động và tránh thuốc lá
Hoạt động thể chất đều đặn giúp cải thiện khả năng kiểm soát đường huyết, huyết áp và cân nặng – những yếu tố liên quan chặt chẽ đến nguy cơ bệnh thận. Người trưởng thành nên duy trì ít nhất 150 phút vận động cường độ vừa mỗi tuần, chẳng hạn đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội.
Hút thuốc lá cũng có thể làm tổn thương mạch máu, giảm lưu lượng máu đến thận và khiến bệnh thận tiến triển nhanh hơn. Vì vậy, bỏ thuốc lá là một trong những thay đổi lối sống quan trọng giúp bảo vệ chức năng thận.
Giữ huyết áp ổn định
Tăng huyết áp làm tăng nguy cơ bệnh thận ở người mắc đái tháo đường. Khi đường huyết và huyết áp đều không được kiểm soát, các mạch máu trong thận dễ bị tổn thương hơn, khiến bệnh tiến triển nhanh hơn, theo Verywell Health.
Người bệnh nên đo huyết áp định kỳ, dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ nếu cần và kết hợp các biện pháp như giảm muối, duy trì cân nặng hợp lý và vận động thường xuyên để kiểm soát huyết áp.
Ăn uống lành mạnh
Chế độ ăn có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ thận. Người mắc bệnh đái tháo đường nên ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và chất béo lành mạnh, đồng thời hạn chế thực phẩm chế biến sẵn vì thường chứa nhiều natri, đường và chất béo bão hòa.
Các chuyên gia trên trang Times of India cũng lưu ý ngoài hạn chế muối, người bệnh không nên ăn quá nhiều protein, tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Với những người đã mắc bệnh thận, chế độ ăn có thể cần được điều chỉnh riêng tùy theo mức độ tổn thương.
Khám chức năng thận định kỳ
Bệnh thận do đái tháo đường thường không gây triệu chứng ở giai đoạn đầu. Nhiều người vẫn cảm thấy khỏe mạnh dù chức năng thận đã bắt đầu suy giảm, vì vậy chỉ dựa vào triệu chứng là không đủ để phát hiện bệnh.
Các chuyên gia khuyến cáo người mắc đái tháo đường nên khám định kỳ và thực hiện các xét nghiệm đánh giá chức năng thận, bao gồm xét nghiệm nước tiểu tìm albumin và xét nghiệm máu để ước tính mức lọc cầu thận (eGFR). Phát hiện sớm giúp bác sĩ điều chỉnh điều trị, làm chậm tiến triển bệnh và giảm nguy cơ suy thận.
Khoảng 7 giờ sáng 30.6, ông V.Đ (43 tuổi; trú tại xã Vụ Bản, tỉnh Ninh Bình) được đưa vào Khoa Cấp cứu Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình trong tình trạng báo động đỏ do nhồi máu cơ tim.
Kết quả điện tâm đồ xác định người bệnh bị nhồi máu cơ tim cấp thành dưới. Ngay lập tức, quy trình cấp cứu nhồi máu cơ tim được kích hoạt, bệnh nhân được chuyển thẳng đến phòng can thiệp tim mạch.
Kết quả chụp động mạch vành cho thấy động mạch vành phải (RCA) hẹp khít gần như hoàn toàn, gây gián đoạn dòng máu nuôi cơ tim.
Dưới sự chỉ đạo chuyên môn trực tiếp của PGS-TS, bác sĩ Trần Song Giang, Phó viện trưởng Viện Tim mạch quốc gia, Bệnh viện Bạch Mai, ê kíp can thiệp đã nhanh chóng thực hiện can thiệp mạch vành qua da.
Bằng kỹ thuật can thiệp hiện đại, các bác sĩ đưa ống thông từ động mạch quay lên tim, tiếp cận vị trí tổn thương, nong bóng và đặt stent tái thông thành công động mạch vành phải, khôi phục hoàn toàn dòng máu nuôi cơ tim.
Thời điểm cấp cứu, PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, đang làm việc tại cơ sở Ninh Bình. Ngay khi nhận được thông tin kích hoạt báo động đỏ, ông đã có mặt tại phòng can thiệp để chỉ đạo công tác cấp cứu và động viên ê kíp điều trị.
Khoảng 9 giờ 30 sáng 30.6, ca can thiệp hoàn tất. Sau khoảng 2 giờ rưỡi kể từ khi nhập viện, người bệnh đã được tái thông mạch vành thành công, bảo tồn chức năng tim và vượt qua giai đoạn nguy kịch.
Ông Cơ cho biết, với nhồi máu cơ tim cấp, mỗi phút chậm trễ đều đồng nghĩa với việc nhiều tế bào cơ tim bị hoại tử không thể phục hồi. Nếu người bệnh tiếp tục di chuyển lên Hà Nội, nguy cơ suy tim, rối loạn nhịp hoặc ngừng tim trên đường sẽ tăng lên rất nhiều.
"Cùng với hệ thống trang thiết bị hiện đại, các chuyên gia của Viện Tim mạch quốc gia trực tiếp làm việc tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình để người dân được tiếp cận kỹ thuật cao ngay trong thời gian vàng", Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ.
Theo PGS Giang, hiện người bệnh tỉnh, huyết động ổn định, hết đau ngực và tiếp tục được theo dõi sau can thiệp. Việc được tái thông động mạch vành trong những giờ đầu là yếu tố quyết định giúp giảm tỷ lệ tử vong, hạn chế suy tim và bảo tồn tối đa chức năng cơ tim.
Trước đó, rạng sáng 30.6, bệnh nhân kể trên cùng vợ đưa con trai lên Hà Nội khám và điều trị dị tật lõm ngực bẩm sinh.
Xe khách vừa khởi hành được khoảng 20 phút, khi đi qua địa phận Ninh Bình, người này bất ngờ xuất hiện cơn đau ngực dữ dội, vã mồ hôi, tay chân lạnh. Người vợ lập tức đề nghị tài xế cho xe khách chuyển bệnh nhân vào Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình và được cấp cứu như kể trên.
Theo các bác sĩ, nhồi máu cơ tim ở bệnh nhân nam nêu trên là thể nhồi máu cơ tim có nguy cơ cao xuất hiện các biến chứng rối loạn nhịp nguy hiểm, đặc biệt là block nhĩ thất và ngừng tim nếu không được tái thông mạch vành kịp thời.
Nhiều gia đình hiện nay vẫn duy trì thói quen để cơm trắng hoặc thức ăn thừa trực tiếp trong nồi cơm điện và bật chế độ giữ ấm (Warm) liên tục để dành cho bữa sau, thậm chí là sang tận ngày hôm sau. Tuy nhiên, theo các chuyên gia sức khỏe, thói quen tưởng chừng tiện lợi này lại tiềm ẩn những mối nguy hại không nhỏ cho hệ tiêu hóa.
Về nguyên lý, nhiệt độ giữ ấm của nồi cơm điện thường duy trì trong khoảng từ 60-70 độ C. Tuy nhiên, nhiệt lượng trong nồi thường không tỏa đều. Phần thức ăn ở lớp trên cùng khi tiếp xúc với không khí rất dễ rơi vào "khoảng nhiệt độ nguy hiểm" (từ nhiệt độ phòng đến dưới 60 độ C) - đây chính là môi trường lý tưởng để vi khuẩn sinh sôi với tốc độ chóng mặt.
Đặc biệt, nếu cơm hoặc thức ăn đã được sử dụng, các dụng cụ ăn uống dính nước bọt chạm vào sẽ càng thúc đẩy vi khuẩn phát triển mạnh mẽ, dễ dẫn đến tình trạng khó tiêu, tiêu chảy hoặc ngộ độc thực phẩm.
Cần lưu ý rằng nồi cơm điện không phải là một thiết bị kín hoàn toàn. Phần nắp nồi luôn có lỗ thoát hơi, tạo điều kiện cho các loại vi khuẩn chịu nhiệt xâm nhập và tồn tại trong môi trường ấm. Việc để cơm trong nồi quá lâu không chỉ làm giảm giá trị dinh dưỡng mà còn sinh ra các chất có hại. Do đó, tuyệt đối không được coi nồi cơm điện như một vật dụng bảo quản thực phẩm chuyên dụng.
Dựa trên các quy tắc an toàn thực phẩm, các chuyên gia khuyến cáo:
Thời gian giữ ấm: Sau khi cơm chín, không nên để chế độ bảo quản ấm quá 4 giờ.
Bảo quản lạnh: Với lượng cơm dư thừa, nên để nguội và cho vào tủ lạnh trong vòng 2 giờ sau khi nấu.
Tái sử dụng: Khi ăn lại, cơm phải được hâm nóng triệt để nhằm tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn.
Bên cạnh việc sử dụng đúng cách, khâu vệ sinh nồi cơm điện cũng không được lơ là. Có 3 vị trí cực kỳ dễ tích tụ vi khuẩn và chất bẩn mà người dùng thường bỏ qua:
Kỹ thuật viên phục hồi chức năng Trần Hữu Lộc, Đơn vị điều trị ban ngày, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, cho biết thoái hóa khớp gối là tình trạng sụn khớp bị bào mòn dần theo thời gian, kèm theo những thay đổi ở xương dưới sụn, dây chằng và các cấu trúc quanh khớp. Bệnh thường gặp ở người trung niên và lớn tuổi, nhưng cũng có thể xuất hiện sớm hơn ở những người thừa cân, từng chấn thương khớp gối hoặc phải lao động nặng kéo dài.
Các triệu chứng thường gặp gồm: đau gối khi đi lại, lên xuống cầu thang hoặc đứng lâu, cứng khớp vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi lâu, khớp gối phát ra tiếng lục cục khi cử động; giảm tầm vận động của khớp; gối có thể sưng nhẹ hoặc cảm giác yếu, mất vững.
Theo kỹ thuật viên Hữu Lộc, câu trả lời là không, nếu đi bộ đúng cách và phù hợp với tình trạng của mỗi người. Nhiều nghiên cứu cho thấy việc duy trì vận động vừa phải giúp nuôi dưỡng sụn khớp, cải thiện sức mạnh cơ quanh gối và giảm đau. Ngược lại, nếu nghỉ ngơi quá mức, cơ đùi sẽ yếu dần, khớp trở nên cứng hơn và khả năng vận động giảm sút. Điều quan trọng không phải là "có đi bộ hay không", mà là đi như thế nào và đi bao nhiêu là phù hợp.
Người bị thoái hóa khớp gối nên đi bộ trên mặt phẳng, tránh địa hình gồ ghề, mang giày mềm, vừa chân, có khả năng giảm chấn tốt; khởi động nhẹ trước khi đi; bắt đầu với quãng đường ngắn, khoảng 10 - 15 phút mỗi lần; tăng dần thời gian nếu cơ thể thích nghi tốt; duy trì mức độ vận động đều đặn thay vì cố gắng đi thật nhiều trong một ngày. Nếu sau khi đi bộ, cơn đau tăng kéo dài nhiều giờ hoặc sưng gối rõ rệt, cần giảm cường độ và tham khảo ý kiến nhân viên y tế.
Ngoài đi bộ, người bị thoái hóa khớp gối có thể lựa chọn như đạp xe tại chỗ, bơi lội hoặc tập dưới nước, các bài tập tăng sức mạnh cơ đùi, bài tập thăng bằng, các bài kéo giãn cơ quanh khớp gối. Những hình thức vận động này giúp giảm áp lực lên khớp nhưng vẫn duy trì được chức năng vận động.
"Khớp gối cần được vận động đúng cách để khỏe hơn, chứ không phải bất động vì sợ đau", kỹ thuật viên Hữu Lộc chia sẻ.
Theo kỹ thuật viên Hữu Lộc, đây cũng là lý do vật lý trị liệu đóng vai trò quan trọng trong điều trị thoái hóa khớp gối. Tùy từng giai đoạn bệnh, chuyên viên vật lý trị liệu sẽ xây dựng chương trình tập luyện phù hợp nhằm giảm đau, cải thiện chức năng vận động và tăng sức mạnh cơ quanh khớp. Khi kiên trì tập luyện dưới sự hướng dẫn của nhân viên vật lý trị liệu, người bệnh có thể duy trì đôi chân khỏe mạnh và khả năng vận động độc lập lâu dài.
